Luận văn thạc sĩ đánh giá công tác giải quyết tranh chấp khiếu nại tố cáo về đất đai tại huyện hoành bồ tỉnh quảng ninh giai đoạn 2013 2015

Luận văn thạc sĩ phân tích công tác giải quyết tranh chấp khiếu nại tố cáo đất đai tại huyện Hoành Bồ, Quảng Ninh giai đoạn 2013-2015.

• Tác giả: Nông Vũ Thoan
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Đức Nhuận
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai tại huyện Hoành Bồ, tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2013-2015
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Đánh giá công tác giải quyết tranh chấp đất đai tại huyện Hoành Bồ

Đánh giá công tác giải quyết tranh chấp đất đai tại huyện Hoành Bồ giai đoạn 2013-2015 cho thấy những nỗ lực của chính quyền địa phương trong việc xử lý các vụ việc phức tạp. Tuy nhiên, vẫn tồn tại nhiều hạn chế như thời gian giải quyết kéo dài, hiệu quả chưa cao. Tranh chấp đất đai tại huyện Hoành Bồ chủ yếu liên quan đến quyền sử dụng đất, ranh giới thửa đất và bồi thường giải phóng mặt bằng. Các vụ việc này đã ảnh hưởng đến sự ổn định xã hội và niềm tin của người dân vào chính quyền.

1.1. Tình hình tranh chấp đất đai

Tranh chấp đất đai tại Quảng Ninh nói chung và huyện Hoành Bồ nói riêng giai đoạn 2013-2015 có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân chính bao gồm sự thiếu minh bạch trong quản lý đất đai, quy hoạch không đồng bộ và sự chồng chéo trong các quy định pháp luật. Các vụ tranh chấp thường liên quan đến đất nông nghiệp, đất ở và đất dự án. Việc giải quyết các tranh chấp này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự tham gia tích cực của cộng đồng.

1.2. Hiệu quả giải quyết tranh chấp

Hiệu quả giải quyết tranh chấp đất đai tại huyện Hoành Bồ giai đoạn 2013-2015 được đánh giá là chưa đạt yêu cầu. Mặc dù chính quyền đã áp dụng các biện pháp hòa giải và xử lý theo quy định pháp luật, nhưng tỷ lệ giải quyết dứt điểm các vụ việc còn thấp. Nguyên nhân chính là do thiếu nguồn lực, trình độ cán bộ chưa đồng đều và sự phức tạp của các vụ tranh chấp. Điều này đòi hỏi cần có những giải pháp đồng bộ và lâu dài để nâng cao hiệu quả công tác này.

II. Công tác giải quyết tranh chấp đất đai tại Quảng Ninh

Công tác giải quyết tranh chấp đất đai Quảng Ninh trong giai đoạn 2013-2015 đã có những chuyển biến tích cực, đặc biệt là việc áp dụng các quy định mới của Luật Đất đai 2013. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức trong việc xử lý các vụ việc phức tạp, đặc biệt là các vụ liên quan đến bồi thường giải phóng mặt bằng. Huyện Hoành Bồ Quảng Ninh là một trong những địa bàn có số lượng tranh chấp cao, đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt từ các cấp chính quyền.

2.1. Nguyên nhân phát sinh tranh chấp

Nguyên nhân phát sinh tranh chấp đất đai tại huyện Hoành Bồ chủ yếu liên quan đến việc quản lý đất đai chưa chặt chẽ, quy hoạch không đồng bộ và sự thiếu minh bạch trong quá trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Ngoài ra, sự gia tăng dân số và nhu cầu sử dụng đất cũng là yếu tố làm gia tăng các tranh chấp. Việc giải quyết các nguyên nhân này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng và sự tham gia tích cực của người dân.

2.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả

Giải pháp nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp đất đai tại huyện Hoành Bồ bao gồm việc tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ và cải thiện quy trình giải quyết tranh chấp. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai cũng là một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả công tác này.

III. Đánh giá hiệu quả giải quyết tranh chấp đất đai

Đánh giá hiệu quả giải quyết tranh chấp đất đai tại huyện Hoành Bồ giai đoạn 2013-2015 cho thấy mặc dù đã có những nỗ lực đáng kể, nhưng kết quả đạt được vẫn chưa như mong đợi. Công tác giải quyết tranh chấp đất đai 2013-2015 còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong việc xử lý các vụ việc phức tạp và đảm bảo sự hài lòng của người dân. Điều này đòi hỏi cần có những cải tiến mạnh mẽ trong quy trình và phương pháp giải quyết tranh chấp.

3.1. Kết quả giải quyết tranh chấp

Kết quả giải quyết tranh chấp đất đai tại huyện Hoành Bồ giai đoạn 2013-2015 cho thấy tỷ lệ giải quyết dứt điểm các vụ việc còn thấp. Nguyên nhân chính là do sự phức tạp của các vụ tranh chấp, thiếu nguồn lực và trình độ cán bộ chưa đồng đều. Điều này đòi hỏi cần có những giải pháp đồng bộ và lâu dài để nâng cao hiệu quả công tác này.

3.2. Đề xuất cải thiện

Đề xuất cải thiện hiệu quả giải quyết tranh chấp đất đai bao gồm việc tăng cường công tác tuyên truyền pháp luật, nâng cao năng lực cán bộ và cải thiện quy trình giải quyết tranh chấp. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và sự tham gia tích cực của cộng đồng. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý đất đai cũng là một giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả công tác này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận Từ năm 1945, ngay sau khi đất nước giành độc lập, Đảng và Nhà nước ta đã rất quan tâm đến việc sử dụng đất. Tuy nhiên, quản lý xã hội bằng pháp luật của Nhà nước còn bộc lộ không ít khuyết điểm, yếu kém; chưa ngang tầm với nhiệm vụ của thời kỳ đổi mới và chưa đáp ứng yêu cầu hiện tại. Sự lạc hậu và những bất cập trong xây dựng và thực thi chính sách, pháp luật đã tạo ra kẽ hở trong sản xuất, kinh doanh và các mặt hoạt động khác, làm nảy sinh những hiện tượng tiêu cực và vi phạm pháp luật, phần nào làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước nẩy sinh mâu thuẫn, những mâu thuẫn này được thể hiện thông qua các vụ tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai có xu hướng tăng và ngày càng phức tạp (Lê Tiến Hào, 2011)[2].

Giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai là một trong những nội dung quản lý Nhà nước về đất đai đã được quy định trong Luật Đất đai 1993, Luật Đất đai 2003, Luật Đất đai 2013. Giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai với ý nghĩa là một nội dung của công tác quản lý nhà nước đối với đất đai, là hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm giải quyết các bất đồng, mâu thuẫn trong nội bộ các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân tham gia quan hệ đất đai để tìm ra các giải pháp đúng đắn trên cơ sở pháp luật nhằm phục hồi lại các quyền lợi bị xâm phạm, đồng thời truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi vi phạm Luật Đất đai (Nguyễn Khắc Thái Sơn, 2007)[13]. * Khái niệm tranh chấp về đất đai Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai (Luật Đất đai, 2013)[7]. * Giải quyết tranh chấp đất đai 4 Trước hết, dù theo trình tự tố tụng tại Tòa án hay trình tự giải quyết tại cơ quan hành chính thì thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã vẫn là bắt buộc.

Tuy nhiên, Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở (Luật Đất đai, 2003)[6], nếu không hòa giải được thì gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải. Chủ tịch UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình với thành phần Hội đồng hòa giải cấp xã gồm: Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND là Chủ tịch Hội đồng; đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã, phường, thị trấn; tổ trưởng tổ dân phố đối với khu vực đô thị; trưởng thôn, ấp đối với khu vực nông thôn; đại diện của một số hộ dân sinh sống lâu đời tại xã, phường, thị trấn biết rõ về nguồn gốc và quá trình sử dụng đối với thửa đất đó; công chức địa chính, xây dựng, đô thị và môi trường (đối với phường, thị trấn) hoặc địa chính, nông nghiệp, xây dựng và môi trường (đối với xã), công chức Tư pháp, Hộ tịch xã, phường, thị trấn. Tùy từng trường hợp cụ thể, có thể mời đại diện Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (Luật Đất đai, 2013)[7]. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết.

Việc hòa giải phải được lập thành biên bản có chữ ký của các bên và có xác nhận hòa giải thành hoặc hòa giải không thành của UBND cấp xã. Biên bản hòa giải được gửi đến các bên tranh chấp, lưu tại UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp. Trường hợp hòa giải thành mà có thay đổi hiện trạng về ranh giới, người sử dụng đất thì UBND cấp xã gửi biên bản hòa giải đến phòng Tài nguyên và Môi trường đối với trường hợp tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau; gửi đến Sở Tài nguyên và Môi trường đối với các trường hợp khác để trình UBND cùng cấp quyết định công nhận 5 việc thay đổi ranh giới thửa đất và cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất (Nghị định số 43, 2014)[12]. Giải quyết tranh chấp đất đai theo trình tự tố tụng (dân sự): việc giải quyết tranh chấp đất đai tại Tòa án được thực hiện theo quy định chung tại Bộ luật tố tụng dân sự.

Theo đó, cá nhân, cơ quan, tổ chức có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp để khởi kiện vụ án tại Tòa án có thẩm quyền (Tòa án nơi có bất động sản đó). Người khởi kiện vụ án gửi đơn khởi kiện và tài liệu, chứng cứ đến Tòa án có thẩm quyền, thực hiện việc tạm ứng án phí và hoàn chỉnh hồ sơ, đơn khởi kiện theo yêu cầu của Tòa án. Khi Tòa án đã thụ lý giải quyết vụ án, sẽ tiến hành hòa giải để các đương sự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án. Khác với hoạt động hòa giải trước khi khởi kiện, đây là giai đoạn bắt buộc trong quá trình giải quyết vụ án dân sự do chính Tòa án chủ trì và tiến hành.

Nếu hòa giải thành thì Tòa án sẽ lập biên bản hòa giải thành, hết 07 ngày mà các bên đương sự không thay đổi ý kiến thì tranh chấp chính thức kết thúc. Nếu hòa giải không thành thì Tòa án quyết định đưa vụ án ra xét xử. Ngay trong quá trình xét xử, các đương sự vẫn có thể thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án. Nếu không đồng ý các bên vẫn có quyền kháng cáo theo trình tự phúc thẩm.

Giải quyết tranh chấp đất đai theo trình tự hành chính: trình tự này sẽ được áp dụng đối với những tranh chấp mà các đương sự không có giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất theo quy định và lựa chọn giải quyết tranh chấp tại UBND. Đối với tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau thì khiếu nại đến chủ thể có thẩm quyền giải quyết là Chủ tịch UBND cấp huyện. Nếu một bên hoặc các bên đương sự không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh. 6 Đối với tranh chấp giữa tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài với nhau hoặc giữa các đối tượng đó với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư thì các đương sự này có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh.

Nếu một trong các bên đương sự không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu này thì có quyền khiếu nại đến Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường để yêu cầu giải quyết. Ngoài ra, Luật cũng có quy định nếu đương sự không đồng ý với quyết định giải quyết tranh chấp lần đầu thì vẫn có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật tố tụng hành chính. Quy định này tạo điều kiện thuận lợi cho các cá nhân, cơ quan, tổ chức trong xã hội trong việc lựa chọn phương thức bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đảm bảo tính khách quan trong quá trình giải quyết tranh chấp đất đai (Đỗ Đức Minh, 2015)[11]. * Khái niệm khiếu nại Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình (Luật Khiếu nại, 2011)[8].

* Giải quyết khiếu nại đất đai - Người sử dụng đất, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến sử dụng đất có quyền khiếu nại, khởi kiện quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính về quản lý đất đai. - Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính về đất đai thực hiện theo quy định của pháp luật về khiếu nại. Trình tự, thủ tục giải quyết khiếu kiện quyết định hành chính, hành vi hành 7 chính về đất đai thực hiện theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính (Luật Đất đai, 2013)[7]. * Khái niệm tố cáo Tố cáo là việc công dân theo thủ tục của Luật này quy định báo cho cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại đến lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức (Luật Tố cáo, 2011)[9].

* Giải quyết tố cáo Việc giải quyết tố cáo phải kịp thời, chính xác, khách quan, đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục và thời hạn theo quy định của pháp luật; bảo đảm an toàn cho người tố cáo; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người bị tố cáo trong quá trình giải quyết tố cáo (Luật Tố cáo, 2011)[9]. Cơ sở khoa học 1.