Đặt vấn đề Đất đai ngày nay đƣợc xem là tài sản vô cùng quý giá của quốc gia, là tƣ liệu sản xuất đặc biệt không thể thay thế đƣợc, là thành phần quan trọng của môi trƣờng sống, là địa bàn phân bố các khu dân cƣ, xây dựng các cơ sở hạ tầng, các trung tâm văn hóa - xã hội - an ninh - quốc phòng. Trong quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa, Việt Nam ngày càng thay đổi theo chiều hƣớng đi lên.Trong cơ chế thị trƣờng nhu cầu sử dụng đất để đầu tƣ các cơ sở hạ tầng, các công trình công nghiệp, dịch vụ phát triển các khu dân cƣ đã tạo ra sự biến động về đất đai rất đáng kể, gây không ít khó khăn trong công tác quản lý về đất đai. Chuyển QSDĐ là một hoạt động diễn ra thƣờng xuyên và liên tục từ xƣa đến nay và tồn tại dƣới nhiều hình thức đa dạng. Tuy nhiên chỉ đến Luật Đất đai năm 1993, chuyển QSDĐ mới đƣợc quy định một cách có hệ thống về các hình thức chuyển quyền cũng nhƣ các trình tự, thủ tục thực hiện chúng.
Nhằm thực hiện tốt công tác quản lý đất đai Nhà Nƣớc đã ban hành hệ thống các văn bản luật nhằm phục vụ công tác quản lý về đất đai gần đây nhất đó là Luật Đất Đai 2013 với nhiều nội dung đổi mới trong đó có sự thay dổi về các hình thức chuyển quyền so với luật 2003. Luật 2013 đƣợc ban hành để góp phần hoàn thiện hơn trong tiến hành các hoạt động quản lý nhà nƣớc về đất đai. Bên cạnh sự tuân thủ theo quy định của pháp luật đất đai hiện hành của ngƣới sử dụng đất là không ít các trƣờng hợp chuyển QSDĐ đất trái phép, mua bán sang tay, đầu cơ đất đai…Điều này làm ảnh hƣởng rất lớn đến đời sống và sử dụng đất. Xã Tiên Hội là một xã nằm giáp trung tâm của huyện quá trình phát triển kinh tế, xã hội tƣơng đối mạnh.
Chình vì vậy mà tình hình biến động và vấn đề vế đất đai diễn ra sôi nổi. Công tác chuyển QSDĐ là một vấn đề nóng bỏng cần đƣợc sự quan n 2 tâm của rất nhiều ngƣời dân và cơ quan ban ngành. Do đó, việc nhìn nhận và đánh giá những ƣu điểm và thuận lợi của việc chuyển QSDĐ là rất quan trọng. Vậy vấn đề đặt ra là cần phải có những hiểu biết nhất định về công tác chuyển QSDĐ.
Chính vì tính cầp thiết của vấn đề xuất phát từ thực tiễn cuộc sống nhƣ trên, đƣợc sự nhất trí của nhà trƣờng, ban chủ nhiệm khoa, dƣới sự hƣớng dẫn của cô giáo T. Vũ Thị Thanh Thủy em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác chuyển QSDĐ trên địa bàn xã Tiên Hội, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn từ năm 2013-2015”. Mục tiêu của đề tài * Mục tiêu tổng quát - Đánh giá về công tác chuyển QSDĐ đang diễn ra trên địa bàn xã Tiên Hội giai đoạn từ năm 2013 - 2015 nhằm đƣa ra thành quả đạt đƣợc và những hạn chế còn tồn tại trong công tác chuyển QSDĐ tại xã. * Mục tiêu cụ thể - Khái quát về các điều kiện cơ bản của xã.
- Hiểu đƣợc tình hình quản lý đất đai trong thời gian qua trên địa bàn nghiên cứu. - Nắm rõ tình hình chuyển quyền sử dụng đất qua các năm trên địa bàn xã trong giai đoạn 2013 - 2015. - Nghiên cứu về trình độ hiểu biết của cán bộ và ngƣời dân địa phƣơng về chuyển QSDĐ. - Từ kết quả nghiên cứu đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất để tìm ra những tồn tại, vƣớng mắc trong công tác quản lý nhằm đƣa ra hƣớng giải quyết đúng đắn và những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác chuyển QSDĐ.
Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Vận dụng và phát huy những kiến thức đã học vào nghiên cứu, đánh giá. - Nâng cao kiến thức, kỹ năng và rút ra những kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác nghiên cứu sau này. - Nâng cao khả năng tự học tập, nghiên cứu và tìm hiểu tài liệu của sinh viên. n 3 - Bổ sung tƣ liệu phục vụ cho quá trình học tập và nghiệp vụ sau này.
* Ý nghĩa trong thực tiễn - Đánh giá đƣợc công tác chuyển QSDĐ đang đƣợc thực hiện trên địa bàn xã, từ đó xác định đƣợc những vẫn đề còn tồn tại để đƣa ra các giải pháp thực hiện phù hợp với yêu cầu quản lý Nhà Nƣớc về đất đai. - Góp phần giải quyết những vấn đề xấu nảy sinh trong quá trình giao dịch đất đai. Giúp ngƣời dân nhận thức sâu sắc hơn về công tác quản lý tình hình chuyển QSDĐ theo đúng trình tự qui định. - Giúp bản thân hiểu rõ tầm quan trọng công tác quản lý chuyển QSDĐ và việc vận dụng chính sách pháp luật một cách đúng đắn trong lĩnh vực này.
- Tạo một môi trƣờng lành mạnh trong thị trƣờng đất đai, là cơ sở cho phát triển kinh tế - xã hội của địa bàn xã. n 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở pháp lý của đề tài - Hiến pháp 1992.
- Luật đất đai 2003. - Bộ luật dân sự 2005. - Luật đất đai 2013. - Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10 năm 2004 của Chính phủ về hƣớng dẫn thi hành luật đất đai năm 2003.
- Nghị định 176/1999/NĐ-CP ngày 21 tháng 12 năm 1999 quy định về lệ phí trƣớc bạ. - Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính Phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của luật đất đai 2013. - Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày15 tháng 05 năm 2014 của Chính Phủ quy định về giá đất. - Nghị định 45/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính Phủ quy định về thu tiền sử dụng đất.
- Nghị định 46/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính Phủ quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nƣớc. - Thông tƣ 02/2015/TT-BTNMT ngày 27 tháng 01 năm 2015 của Bộ Tài Nguyên và Môi Trƣờng quy định chi tiết một số điều của nghị định số 43/2014/NĐ- CP và nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính Phủ. - Thông tƣ số 23/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 của Bộ Tài Nguyên và Môi Trƣờng quy định về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất , quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. - Thông tƣ số 24/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 05 năm 2014 của Bộ Tài Nguyên và Môi Trƣờng quy định về hồ sơ địa chính.
n 5 - Thông tƣ số 76/2014/TT-BTC ngày 16 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài Chính hƣớng dẫn một số điều của nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 05 năm 2014 của Chính Phủ về thu tiền sử sụng đất. - Quyết định số 09/QĐ-TTg ngày 22/06/2007 của Thủ tƣớng chính phủ V/v Ban hành Quy chế thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại cơ quan hành chính nhà nƣớc địa phƣơng. - Quyết định 140/2007/QĐ-UBND ngày 18/01/2007 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc Ban hành mức thu nộp, quản lý và sử dụng phí thẩm định cấp QSDĐ trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. - Quyết định số 141/2007/QĐ-UBND ngày 18/01/2007 của UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành mức thu nộp, quản lý và sử dụng lệ phí địa chính trên địa bàn tỉnh.
- Quyết định số 09/2015/Qđ - TTg ngày 25 tháng 03 năm 2015 của Thủ tƣớng về ban hành quy chế thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một của liên thông tại cơ quan hành chính Nhà Nƣớc ở địa phƣơng. - Quyết định số 42/2014/QĐ-UBND ngày17 tháng 09 năm 2014 của UBND tỉnh Thái Nguyên ban hành quy định về đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất; cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất; đăng ký biến động về sử dụng đất, nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, trên địa bàn tỉnh thái nguyên. - Quyết định số 1140/QĐ-UBND ngày 21 tháng 5 năm 2015 của UBND tỉnh Thái Nguyên về công bố thủ tục hành chính mới, bị bãi bỏ về lĩnh vực đất đai thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Tài nguyên và Môi trƣờng, Ủy ban nhân dân cấp huyện, xã trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. - Quyết định số 23/2015/QĐ-UBND ngày 2 tháng 9 năm 2015 của UBND tỉnh Thái Nguyên quy định mức thu chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng lệ phí địa chính trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
- Quyết định số 2782/QĐ-UBND ngày 19 tháng 10 năm 2015 của UBND tỉnh Thái Nguyên về Phê duyệt Đề án tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai theo cơ chế một cửa liên thông giữa cấp xã với cấp huyện trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Cơ sở lý luận của đề tài Việc chuyển QSDĐ là cơ sở cho việc thay đổi quan hệ pháp luật đất đai. Trong luật đất đai 1987 thì các hình thức chuyển QSDĐ hầu nhƣ bị cấm đoán. Chỉ quy định cho phép chuyển đổi đối với đất nông nghiệp.
Nhƣng thực tế các quyền này vẫn diễn ra rất sôi động và trốn tránh sự quản lý của Nhà Nƣớc. Đến Luật Đất đai 1993,một điểm nhấn của luật đó là “ Nhà Nƣớc đã thừa nhận QSDĐ có giá trị và coi nó là một hàng hóa đặc biệt, cho phép ngƣời sử dụng đất đƣợc thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhƣợng, cho thuê, thế chấp và thừa kế QSDĐ”. Chính vì vậy đã tạo một bƣớc ngoặt mới trong quản lý về công tác chuyển QSDĐ đang diễn ra. Với sự phát triển của nền kinh tế theo đà tăng trƣởng đòi hỏi có những quy định về đất đai phù hợp hơn đáp ứng nhƣ cầu phát triển công nghiệp, dịch vụ thì luật đất đai 2003 đã đƣợc ban hành trong đó có quy định mở rộng thêm hình thức cho tặng QSDĐ, góp vốn và bảo lãnh bằng giá trị QSDĐ.
Mới đây nhất là luật đất đai 2013 kèm theo hệ thống các văn bản hƣớng dẫn thi hành luật với nhiều điểm đổi mới .Theo luật đất đai 2013 thì quyền chuyển QSDĐ gồm có các hình thức sau: Quyền chuyển đổi, chuyển nhƣợng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn QSDĐ. Luật đất đai 2013 khác so với luật 2003 đó là bỏ đi hình thức “bảo lãnh bằng giá trị quyền sử dụng đất”, và tách hình thức “cho thuê, cho thuê lại QSDĐ” thành hai hình thức riêng biệt đó là “cho thuê QSDĐ” và “cho thuê lại QSDĐ”.