Luận văn đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức trên địa bàn thành phố cao bằng giai đoạn 2012 2015

Luận văn đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức tại thành phố Cao Bằng giai đoạn 2012-2015, phân tích hiệu quả và thách thức.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Thương
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Thu Hằng
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức trên địa bàn thành phố Cao Bằng giai đoạn 2012 - 2015
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Cơ sở lý luận và thực tiễn
• 2.3. Sự cần thiết phải tăng cường vai trò quản lý của nhà nước đối với giao đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức
• 3. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.1.3. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 3.4. Đánh giá tình hình sử dụng đất của các tổ chức trên địa bàn thành phố Cao Bằng
• 3.5. Đánh giá tình hình quản lý nhà nước về công tác sử dụng đất của các tổ chức trên địa bàn thành phố Cao Bằng
• 3.6. Đánh giá kết quả công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức trên địa bàn thành phố Cao Bằng giai đoạn 2012 - 2015
• 3.6.1. Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức kinh tế
• 3.6.2. Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức là cơ quan hành chính Nhà nước
• 3.6.3. Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức sự nghiệp công lập
• 3.6.4. Công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức khác
• 3.7. Đánh giá công tác cấp GCN QSDĐ cho tổ chức giai đoạn 2012 - 2015
• 3.7.1. Đánh giá công tác cấp GCN QSDĐ cho tổ chức thông qua ý kiến cán bộ chuyên môn trực tiếp thực hiện (n=20)
• 3.7.2. Đánh giá công tác cấp GCN QSDĐ cho tổ chức thông qua ý kiến của tổ chức liên quan (n=60)
• 3.8. Những giải pháp nâng cao chất lượng cũng như đẩy nhanh công tác cấp Giấy chứng nhận cho tổ chức trên địa bàn thành phố Cao Bằng
• 3.8.1. Những giải pháp chủ yếu nhằm đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức
• 3.8.2. Một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng đất của các tổ chức
• 3.8.3. Những giải pháp tăng cường vai trò quản lý của Nhà nước đối với đất đai
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu và cơ sở lý luận

Luận văn tập trung vào việc đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức trên địa bàn thành phố Cao Bằng trong giai đoạn 2012-2015. Đất đai là tài nguyên quý giá, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội. Luật Đất đai quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân, Nhà nước đại diện quản lý và trao quyền sử dụng đất. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là công cụ quan trọng để Nhà nước quản lý đất đai hiệu quả, bảo vệ quyền lợi của người sử dụng đất.

1.1. Tầm quan trọng của giấy chứng nhận quyền sử dụng đất

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là chứng thư pháp lý xác lập mối quan hệ hợp pháp giữa Nhà nước và người sử dụng đất. Nó không chỉ bảo vệ quyền lợi của người sử dụng mà còn giúp Nhà nước kiểm soát các giao dịch đất đai, thu thuế và quản lý quỹ đất hiệu quả. Trong giai đoạn 2012-2015, việc cấp giấy chứng nhận đã góp phần thúc đẩy thị trường bất động sản minh bạch và lành mạnh.

1.2. Thực trạng quản lý đất đai tại Cao Bằng

Thành phố Cao Bằng đang trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, dẫn đến nhu cầu sử dụng đất tăng cao. Tuy nhiên, công tác quản lý đất đai còn nhiều bất cập, đặc biệt là việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức. Những khó khăn trong thủ tục hành chính và thiếu sự đồng bộ trong quản lý đã ảnh hưởng đến tiến độ cấp giấy chứng nhận.

II. Phương pháp nghiên cứu và đối tượng

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu như điều tra, thu thập số liệu thứ cấp và sơ cấp, phương pháp chuyên gia và xử lý số liệu. Đối tượng nghiên cứu là các tổ chức sử dụng đất trên địa bàn thành phố Cao Bằng, bao gồm tổ chức kinh tế, cơ quan hành chính Nhà nước, tổ chức sự nghiệp công lập và các tổ chức khác. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2012-2015, với mục tiêu đánh giá hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

2.1. Phương pháp điều tra và thu thập số liệu

Phương pháp điều tra được thực hiện thông qua việc khảo sát thực tế tại các cơ quan quản lý đất đai và các tổ chức sử dụng đất. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường và UBND thành phố Cao Bằng. Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn các cán bộ chuyên môn và đại diện các tổ chức.

2.2. Phương pháp chuyên gia và xử lý số liệu

Phương pháp chuyên gia được sử dụng để đánh giá các vấn đề pháp lý và thực tiễn trong công tác cấp giấy chứng nhận. Số liệu được xử lý bằng các công cụ thống kê để đưa ra các kết luận khoa học và đề xuất giải pháp phù hợp.

III. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các tổ chức tại thành phố Cao Bằng trong giai đoạn 2012-2015 đạt được một số thành tựu nhưng còn nhiều hạn chế. Tỷ lệ cấp giấy chứng nhận cho các tổ chức kinh tế cao hơn so với các cơ quan hành chính Nhà nước và tổ chức sự nghiệp công lập. Nguyên nhân chính là do sự phức tạp trong thủ tục hành chính và thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý.

3.1. Đánh giá kết quả cấp giấy chứng nhận

Kết quả cấp giấy chứng nhận cho các tổ chức kinh tế đạt tỷ lệ cao nhất, chiếm 60% tổng số giấy chứng nhận được cấp. Trong khi đó, các cơ quan hành chính Nhà nước và tổ chức sự nghiệp công lập chỉ đạt tỷ lệ lần lượt là 20% và 15%. Điều này cho thấy sự chênh lệch trong hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận giữa các loại hình tổ chức.

3.2. Nguyên nhân và thách thức

Nguyên nhân chính dẫn đến hạn chế trong công tác cấp giấy chứng nhận là sự phức tạp trong thủ tục hành chính, thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý và sự thiếu hụt nguồn lực. Ngoài ra, việc thiếu minh bạch trong quy trình cấp giấy chứng nhận cũng gây khó khăn cho các tổ chức.

IV. Giải pháp và kiến nghị

Để nâng cao hiệu quả công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, luận văn đề xuất một số giải pháp như đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý và nâng cao năng lực của cán bộ chuyên môn. Các giải pháp này nhằm đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận và đảm bảo quyền lợi của các tổ chức sử dụng đất.

4.1. Đơn giản hóa thủ tục hành chính

Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ giúp giảm thiểu thời gian và chi phí cho các tổ chức khi thực hiện đăng ký đất đai. Đồng thời, cần áp dụng công nghệ thông tin để quản lý và theo dõi quy trình cấp giấy chứng nhận một cách hiệu quả.

4.2. Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý

Sự phối hợp chặt chẽ giữa Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND thành phố Cao Bằng và các cơ quan liên quan sẽ giúp giải quyết nhanh chóng các vướng mắc trong quy trình cấp giấy chứng nhận. Điều này cũng góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong công tác quản lý đất đai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đất đai là tài nguyên quý giá, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và ổn định chính trị. Tại thành phố Cao Bằng, với diện tích tự nhiên 5.605,90 ha và dân số khoảng 67.431 người, nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng do sự phát triển đô thị và các dự án đầu tư xây dựng. Giai đoạn 2012 - 2015 chứng kiến nhiều biến động trong công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN QSDĐ) cho các tổ chức trên địa bàn, trong bối cảnh quản lý đất đai còn nhiều khó khăn, bất cập. Luật Đất đai 2013 và các văn bản pháp luật liên quan đã tạo khung pháp lý cho việc giao đất, cấp GCN QSDĐ, nhằm bảo vệ quyền lợi người sử dụng đất và tăng cường quản lý nhà nước.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng công tác cấp GCN QSDĐ cho tổ chức tại thành phố Cao Bằng trong giai đoạn 2012 - 2015, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả, đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận. Phạm vi nghiên cứu tập trung trên địa bàn 8 phường và 3 xã của thành phố, trong khoảng thời gian từ năm 2012 đến 2015. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hoàn thiện công tác quản lý đất đai, góp phần phát triển kinh tế - xã hội bền vững, đồng thời hỗ trợ các cơ quan quản lý và tổ chức sử dụng đất trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ theo quy định pháp luật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý đất đai hiện đại, trong đó:

• Lý thuyết quản lý tài nguyên đất đai: Nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong việc quản lý, bảo vệ và sử dụng đất đai hiệu quả, đồng thời bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng đất.
• Mô hình cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: GCN QSDĐ là chứng thư pháp lý xác lập mối quan hệ giữa nhà nước và người sử dụng đất, là cơ sở để quản lý, kiểm soát giao dịch và phát triển thị trường bất động sản.
• Khái niệm về giao đất và quản lý đất đai: Giao đất là việc nhà nước trao quyền sử dụng đất cho tổ chức, cá nhân theo quy định pháp luật, dựa trên quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt.
• Khung pháp lý về đất đai: Luật Đất đai 2013, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT và các văn bản hướng dẫn liên quan tạo nền tảng pháp lý cho công tác cấp GCN QSDĐ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp sau:

• Thu thập số liệu thứ cấp: Tài liệu pháp luật, báo cáo quản lý đất đai, số liệu thống kê từ Sở Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh Cao Bằng, Cục Thống kê tỉnh.
• Thu thập số liệu sơ cấp: Phỏng vấn trực tiếp 20 cán bộ chuyên môn thực hiện công tác cấp GCN QSDĐ và 60 tổ chức đã được cấp giấy chứng nhận nhằm đánh giá thực trạng, khó khăn và nguyên nhân vướng mắc.
• Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến các nhà quản lý, chuyên gia trong lĩnh vực quản lý đất đai để đánh giá và đề xuất giải pháp.
• Phân tích thống kê và so sánh: Xử lý số liệu bằng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ cấp GCN QSDĐ theo từng loại hình tổ chức, phân tích các chỉ số liên quan đến quản lý và sử dụng đất.

Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 5/2016 đến tháng 10/2017, với phạm vi nghiên cứu trên địa bàn thành phố Cao Bằng gồm 8 phường và 3 xã.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình sử dụng đất của các tổ chức: Tổng diện tích đất đã giao cho các tổ chức chiếm 84,65% tổng diện tích đất giao trên địa bàn thành phố, trong khi hộ gia đình, cá nhân chiếm 14,95%. Đất chuyên dùng được giao chủ yếu cho các tổ chức với diện tích 7,85 ha, chiếm 85,05% tổng diện tích đất giao, trong đó đất xây dựng trụ sở cơ quan chiếm 44,34%, đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp chiếm 55,19%.

2. Kết quả cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Giai đoạn 2012 - 2015, công tác cấp GCN QSDĐ cho các tổ chức trên địa bàn thành phố Cao Bằng đạt nhiều kết quả tích cực nhưng còn tồn tại. Tỷ lệ cấp GCN cho các tổ chức kinh tế đạt khoảng 90,42% diện tích đất đang quản lý, sử dụng; các tổ chức sự nghiệp công đạt 75,94%; cơ quan nhà nước đạt 95,63%. Tuy nhiên, vẫn còn tình trạng sử dụng đất sai mục đích, cho thuê, cho mượn trái pháp luật với diện tích lên đến hàng trăm ha.

3. Khó khăn trong công tác cấp GCN QSDĐ: Qua khảo sát ý kiến 20 cán bộ chuyên môn và 60 tổ chức liên quan, các khó khăn chính gồm thủ tục hành chính phức tạp, thời gian giải quyết hồ sơ kéo dài, thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan, và hạn chế về nguồn lực nhân sự. Tỷ lệ hồ sơ bị trả lại do thiếu giấy tờ chiếm khoảng 15-20%.

4. Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội: Địa hình phức tạp, khí hậu nhiệt đới gió mùa với mùa mưa tập trung gây khó khăn trong đo đạc, lập bản đồ địa chính và quản lý đất đai. Tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa vào thương mại - dịch vụ (59,53%) và công nghiệp - thủ công nghiệp (34,33%) tạo áp lực lớn lên quỹ đất đô thị.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác cấp GCN QSDĐ cho tổ chức tại thành phố Cao Bằng đã đạt được những bước tiến đáng kể, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các tổ chức. Tuy nhiên, tỷ lệ sử dụng đất sai mục đích và cho thuê, cho mượn trái pháp luật vẫn còn cao, phản ánh sự thiếu chặt chẽ trong quản lý và giám sát.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và kinh nghiệm quốc tế, việc cấp GCN QSDĐ là công cụ quan trọng để kiểm soát thị trường bất động sản và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững. Các khó khăn về thủ tục hành chính và nguồn lực nhân sự cũng là vấn đề phổ biến tại nhiều địa phương, cần được cải thiện để rút ngắn thời gian cấp giấy chứng nhận.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ cấp GCN QSDĐ theo từng loại hình tổ chức, bảng thống kê diện tích đất sử dụng đúng và sai mục đích, cũng như biểu đồ thể hiện tiến độ giải quyết hồ sơ cấp giấy chứng nhận trong giai đoạn nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đơn giản hóa thủ tục hành chính: Rà soát, cắt giảm các bước không cần thiết trong quy trình cấp GCN QSDĐ, áp dụng công nghệ thông tin để xử lý hồ sơ điện tử, giảm thời gian giải quyết hồ sơ xuống dưới 30 ngày. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng đăng ký đất đai.

2. Tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ: Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về pháp luật đất đai, kỹ năng xử lý hồ sơ và giao tiếp với tổ chức sử dụng đất nhằm nâng cao chất lượng phục vụ. Thời gian thực hiện: trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố, Sở Tài nguyên và Môi trường.

3. Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm: Thiết lập hệ thống kiểm tra định kỳ, xử lý nghiêm các trường hợp sử dụng đất sai mục đích, cho thuê, cho mượn trái pháp luật nhằm bảo vệ quỹ đất và quyền lợi hợp pháp. Chủ thể thực hiện: Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND các phường, xã.

4. Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ: Hoàn thiện hệ thống thông tin đất đai tích hợp dữ liệu địa chính, hồ sơ cấp GCN, biến động đất đai để quản lý hiệu quả và minh bạch. Thời gian thực hiện: 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Văn phòng đăng ký đất đai, Sở Tài nguyên và Môi trường.

5. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật đất đai: Tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn tổ chức sử dụng đất về quyền và nghĩa vụ, quy trình cấp GCN để nâng cao nhận thức và giảm thiểu sai sót trong hồ sơ. Chủ thể thực hiện: UBND thành phố, các phường, xã.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về đất đai: Giúp hiểu rõ thực trạng, khó khăn và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác cấp GCN QSDĐ, từ đó cải thiện quy trình và chính sách quản lý.

2. Các tổ chức sử dụng đất trên địa bàn thành phố Cao Bằng: Nắm bắt quyền lợi, nghĩa vụ và quy trình cấp giấy chứng nhận, hỗ trợ trong việc chuẩn bị hồ sơ và thực hiện thủ tục hành chính.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý đất đai, Luật đất đai: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tiễn, phân tích chuyên sâu về công tác cấp GCN QSDĐ và quản lý đất đai tại địa phương.

4. Các cơ quan hoạch định chính sách và lập quy hoạch đô thị: Tham khảo dữ liệu và đề xuất nhằm xây dựng chính sách phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức lại quan trọng?
   Việc cấp GCN QSDĐ giúp nhà nước quản lý chặt chẽ quỹ đất, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tổ chức, tạo điều kiện thuận lợi cho giao dịch, đầu tư và phát triển kinh tế. Ví dụ, tổ chức có GCN có thể thế chấp đất để vay vốn phát triển sản xuất.

2. Những khó khăn phổ biến trong công tác cấp GCN QSDĐ tại thành phố Cao Bằng là gì?
   Khó khăn gồm thủ tục hành chính phức tạp, thời gian giải quyết hồ sơ kéo dài, thiếu phối hợp giữa các cơ quan, và hạn chế về nguồn lực nhân sự. Điều này làm chậm tiến độ cấp giấy và gây phiền hà cho tổ chức.

3. Làm thế nào để đẩy nhanh tiến độ cấp GCN QSDĐ cho tổ chức?
   Cần đơn giản hóa thủ tục, áp dụng công nghệ thông tin, tăng cường đào tạo cán bộ, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ và tăng cường kiểm tra, giám sát. Các giải pháp này đã được đề xuất và áp dụng tại nhiều địa phương thành công.

4. Tình trạng sử dụng đất sai mục đích ảnh hưởng thế nào đến quản lý đất đai?
   Sử dụng đất sai mục đích làm giảm hiệu quả sử dụng đất, gây lãng phí tài nguyên, khó khăn trong quản lý và có thể dẫn đến tranh chấp, khiếu kiện. Ví dụ, đất chuyên dùng bị sử dụng làm nhà ở trái phép gây mất cân đối quy hoạch.

5. Vai trò của cơ sở dữ liệu đất đai trong quản lý đất đai hiện nay?
   Cơ sở dữ liệu đất đai giúp lưu trữ, cập nhật thông tin chính xác về quyền sử dụng đất, biến động đất đai, hỗ trợ quản lý, kiểm soát giao dịch và lập quy hoạch. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ là xu hướng tất yếu để nâng cao hiệu quả quản lý.

Kết luận

• Công tác cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức tại thành phố Cao Bằng giai đoạn 2012 - 2015 đã đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.
• Tỷ lệ cấp GCN QSDĐ cho các tổ chức kinh tế đạt trên 90%, tuy nhiên vẫn còn tồn tại tình trạng sử dụng đất sai mục đích và cho thuê, cho mượn trái pháp luật.
• Khó khăn chính trong công tác cấp GCN gồm thủ tục hành chính phức tạp, thời gian giải quyết kéo dài và hạn chế về nguồn lực nhân sự.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm đơn giản hóa thủ tục, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường kiểm tra giám sát và xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đồng bộ.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các bước tiếp theo trong việc hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai tại địa phương, đồng thời kêu gọi các cơ quan chức năng phối hợp thực hiện các giải pháp đề xuất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Các văn bản của Trung ương - Chỉ thị số 31/2007/CT-TTg về kiểm kê quỹ đất đang quản lý sử dụng của tổ chức được Nhà nước giao đất, cho thuê đất. - Nghị định số 88/2009/NĐ-CP ngày 19/10/2009 của Chính phủ về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

- Luật Đất đai số 13/2003/QH11 ngày 26 tháng 11 năm 2003. - Luật Đất đai số 45/2013/QH13 ngày 29 tháng 11 năm 2013. - Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai. - Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 5 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

- Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 5 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ địa chính. - Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất. Các văn bản của tỉnh Cao Bằng - Quyết định số 959/QĐ-UBND ngày 06/7/2015 của UBND tỉnh Cao Bằng v/v công bố thủ tục hành chính mới ban hành, thủ tục hành chính bị bãi bỏ trong lĩnh vực Đất đai thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND cấp huyện, UBND cấp xã trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. 5 - Quyết định số 43/2014/QĐ-UBND ngày 19/12/2014 của UBND tỉnh Cao Bằng: Ban hành Quy định về trình tự, thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.

- Quyết định số 40/2014/QĐ-UBND ngày 19/12/2014 của UBND tỉnh Cao Bằng: Ban hành bảng giá các loại đất năm 2015 trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. - Quyết định số 42/2014/QĐ-UBND ngày 19/12/2014 của UBND tỉnh Cao Bằng: Ban hành Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Cao Bằng. Cơ sở lý luận và thực tiễn GCNQSDĐ là chứng thư pháp lý xác lập mối quan hệ hợp pháp giữa nhà nước và đối tượng sử dụng đất. Vì vậy, GCNQSDĐ là cơ sở pháp lý để nhà nước công nhận và bảo hộ quyền sử dụng đất của họ.

Trong pháp luật về đất đai, GCNQSDĐ có vai trò quan trọng, là căn cứ để xây dựng các quy định cụ thể, như các quy định về đăng ký, theo dõi biến động, kiểm soát các giao dịch về đất đai. Trước đây do các thửa đất chưa có đầy đủ giấy chứng nhận nên nhà nước không thể kiểm soát được sự mua bán trao đổi đất đai. Nếu các đối tượng sử dụng đất mà có đầy đủ GCNQSDĐ thì khi trao đổi mua bán trên thị trường phải trình “ sổ đỏ” với cơ quan quản lý đất đai của nhà nước. Khi đó nhà nước sẽ kiểm soát đựơc việc mua bán đó.

GCNQSDĐ không những buộc đối tượng sử dụng đất phải nộp nghĩa vụ tài chính mà còn giúp cho họ được đền bù thiệt hại về đất khi đất đai bị thu hồi. Bên cạnh đó GCNQSDĐ còn là một trong những căn cứ quan trọng trong việc xử lý vi phạm về đất đai. [11] Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là vấn đề rất cần thiết hiện nay. Đối với nhà nước: thông qua việc cấp GCNQSDĐ, nhà nước có thể quản lý đất đai trên toàn lãnh thổ, kiểm soát được các cuộc mua bán giao dịch trên thị trường và thu được nguồn tài chính lớn.

Hơn nữa, nó là căn cứ để lập QH, KH sử dụng đất là tiền đề trong việc phát triển KT - XH. Với đối tượng sử 6 dụng đất: Giúp cho đối tượng sử dụng đất yên tâm đầu tư trên mảnh đất của mình. Vì trước đây, đất đai không được quy định giá cụ thể. Do đó nhiều thửa đất còn ở dạng “ xin - cho”, không có giấy tờ chứng thực hoặc mua bán trao tay (chỉ có giấy tờ viết tay), hoặc đất đai lấn chiếm.

Do vậy rất nhiều thửa đất không đủ điều kiện để cấp GCNQSDĐ. Luật Đất đai 2013 đã giải quyết những vướng mắc đó, đã khắc phục những khó khăn trong công tác cấp GCNQSDĐ. Trong những năm qua cùng với tốc độ phát triển KT - XH, tốc độ đô thị hoá diễn ra nhanh chóng làm cho đất đai biến động lớn và các quan hệ đất đai diễn ra khá phức tạp. Luật Đất đai đã đáp ứng được nhu cầu thực tế và tăng cường quản lý chặt chẽ đất đai.

Công tác này có ý nghĩa thiết thực trong quản lý đất đai của Nhà nước, đáp ứng nguyện vọng của các tổ chức và công dân là được nhà nước bảo hộ tài sản hợp pháp và thuận tiện giao dịch về đất đai; tạo tiền đề hình thành và phát triển thị trường Bất động sản công khai lành mạnh. Cấp GCNQSDĐ cho các đối tượng sử dụng đất cũng là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm tạo động lực thúc đẩy phát triển KT - XH đồng thời tăng cường thiết chế nhà nước trong quản lý đất đai. Bằng việc cấp GCNQSDĐ thì đối tượng sử dụng đất hợp pháp có quyền lớn hơn đối với mảnh đất mình đang sử dụng. Điều mà trước đây còn hạn chế.

Khi có GCNQSDĐ, người sử dụng đất có các quyền sau: chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp, thừa kế, và góp vốn liên doanh bằng đất đai, trong khuôn khổ mà pháp luật cho phép [2]. Điều này có tác dụng tích cực trong quản lý đất đai cũng như đảm bảo quyền lợi cho người sử dụng đất đai. Sự cần thiết phải tăng cường vai trò quản lý của nhà nước đối với giao đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho tổ chức Thực hiện chính sách, pháp luật về đất đai đã góp phần giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an sinh xã hội, tạo được nhiều việc làm, ổn định đời 7 sống cho người dân. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn một số tồn tại sau: Việc chấp hành kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng đất chưa nghiêm.

Có không ít những quy định của pháp luật đất đai và những quyết định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền liên quan đến đất đai không được thực thi hoặc thực thi hình thức. Nhiều bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật nhưng chưa được thi hành. Chế tài xử lý vi phạm pháp luật về đất đai còn thiếu và chưa đủ mạnh để răn đe, ngăn chặn các hành vi vi phạm. Nguồn lực đất đai chưa được khai thác và phát huy đầy đủ để trở thành nội lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Chính sách thuế chưa thực hiện tốt vai trò điều tiết thị trường bất động sản. Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp còn rất thấp, trong khi đây là một nguồn thu chính từ đất để phát triển kinh tế - xã hội. Việc sử dụng đất ở nhiều nơi còn lãng phí, hiệu quả thấp. Các quy định của pháp luật chưa đảm bảo giải quyết hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.

Chất lượng quy hoạch sử dụng đất chưa cao, chưa đồng bộ với các quy hoạch chuyên ngành, tính kết nối liên vùng, liên tỉnh và quản lý quy hoạch còn yếu. Nhiều quyết định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất thiếu khả thi, tình trạng quy hoạch "treo" xảy ra ở nhiều nơi, gây bức xúc trong dư luận. Thị trường chuyển nhượng quyền sử dụng đất phát triển thiếu lành mạnh, giao dịch “ngầm” khá phổ biến. Nhu cầu nhà ở, đất ở cho các đối tượng chính sách xã hội, cán bộ công chức, người có thu nhập thấp chưa được đáp ứng.

Hiện nay Nhà nước mới chỉ quản lý được các thửa đất đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mà chưa quản lý được các thửa đất không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc chuyển quyền sử dụng đất nhưng không đăng ký tại cơ quan có thẩm quyền. Theo khảo sát của Ngân hàng Thế giới năm 2010 ở 63 UBND tỉnh, 3 Bộ, 24 UBND huyện, 117 UBND xã, quy định về việc phải công khai, minh 8 bạch thông tin quản lý theo Luật Đất đai năm 2003 và các văn bản pháp luật khác có khá nhiều nội dung được thực hiện với tỷ lệ rất thấp. Quy trình lấy ý kiến của dân đối với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã gần như không được thực hiện [11]. Mục tiêu hoàn thành cơ bản việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2007 không đạt được, sau nhiều lần gia hạn, đến nay vẫn chưa hoàn thành.

Tại các đô thị lớn, đất có giá cao, người muốn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất luôn gặp phải khó khăn. Tại các vùng nông thôn, miền núi giá đất thấp, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã ký nhưng người sử dụng đất không muốn nhận do phải nộp tiền. Theo kết quả khảo sát xã hội học được Thanh tra Chính phủ và Ngân hàng thế giới công bố ngày 20/11/2012, đầu cơ đất đai vượt giới hạn; tình trạng tham nhũng trong quản lý đất đai được đánh giá là ở nhóm đầu; khiếu nại, tố cáo liên quan đến đất đai chiếm tỷ lệ cao tới 70-80% tổng số khiếu nại, tố cáo của công dân [11]. Thực tiễn công tác quản lý đất đai trên Thế giới và ở Việt Nam 1.

Kinh nghiệm quản lý đất đai của một số nước trên thế giới * Kinh nghiệm của Mỹ [9]. Nước Mỹ có diện tích tự nhiên khoảng 9,4 triệu km2, dân số hơn 300 triệu, đất đô thị chuyên dùng chiếm 11,9% diện tích tự nhiên. Là một quốc gia phát triển, Mỹ có hệ thống pháp luật về đất đai rất phát triển có khả năng điều chỉnh được các quan hệ xã hội đa dạng và phức tạp nhất. Luật đất đai của Mỹ quy định công nhận và khuyến khích quyền sở hữu tư nhân về đất đai; các quyền này được pháp luật bảo hộ rất chặt chẽ như là một quyền cơ bản của công dân.

Cho đến nay có thể thấy, các quy định này đang phát huy rất có hiệu quả trong việc phát triển kinh tế đất nước, vì nó phát huy được hiệu quả đầu tư để nâng cao giá trị của đất đai và làm tăng đáng kể hiệu quả sử dụng đất trong phạm vi toàn xã hội.