Đặc điểm ngôn ngữ học lời điều chỉnh trong hội thoại Anh-Việt - Nguyễn Thị Minh Hạnh

Nghiên cứu đặc điểm ngôn ngữ học của lời điều chỉnh trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt. Phân tích các yếu tố và cơ chế điều chỉnh trong giao tiếp.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Hạnh
• Người hướng dẫn: Assoc. Nguyễn Thị Quỳnh Hoa
• Trường học: Trường Đại học Ngoại ngữ, Đại học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Ngôn ngữ học Anh
• Đề tài: Đặc điểm ngôn ngữ học của lời điều chỉnh trong hội thoại tiếng anh và tiếng việt
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Đà Nẵng

Mục lục chi tiết

• List of Abbreviations
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Aims and Objectives
• 1.1.1. Aims of the Study
• 1.1.2. Objectives of the Study
• 1.2. Scope of the Study
• 1.3. Significance of the Study
• 1.3.1. Theoretical Significance of the Study
• 1.3.2. Practical Significance of the Study
• 1.4. Structure of the Thesis
• 2. CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Definitions of Terms
• 2.1.1. Speech Act of Repair
• 2.1.2. Linguistic Features of Verbal Repairs
• 2.2. Previous Studies Related to the Study
• 3. CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY
• 3.1. Data Collection Method
• 3.2. Data Analysis Method
• 3.3. Data Coding Method
• 3.4. Reliability and Validity
• 4. CHAPTER 4: PRAGMATIC FEATURES OF VERBAL REPAIRS IN ENGLISH AND VIETNAMESE TELEVISION FILM CONVERSATIONS
• 4.1. Pragmatic Features of Verbal Self-Repairs
• 4.1.1. Pragmatic Features of Verbal Self-Repair in EFCs
• 4.1.2. Pragmatic Features of Verbal Self-Repair in VFCs
• 4.1.3. Similarities and Differences
• 4.2. Pragmatic Features of Verbal Other-Repairs
• 4.2.1. Pragmatic Features of Verbal Other-Repair in EFCs
• 4.2.2. Pragmatic Features of Verbal Other-Repair in VFCs
• 4.2.3. Similarities and Differences
• 5. CHAPTER 5: SEMANTIC FEATURES OF VERBAL REPAIRS IN ENGLISH AND VIETNAMESE TELEVISION FILM CONVERSATIONS
• 5.1. Semantic Features of Verbal Self-Repair in EFCs in Films
• 5.2. Semantic Features of Verbal Self-Repair in VFCs in Films
• 5.3. Similarities and Differences
• 5.4. Semantic Features of Verbal Other-Repair in EFCs
• 5.5. Semantic Features of Verbal Other-Repair in VFCs
• 5.6. Similarities and Differences
• 6. CHAPTER 6: SYNTACTIC FEATURES OF VERBAL REPAIRS IN ENGLISH AND VIETNAMESE TELEVISION FILM CONVERSATIONS
• 6.1. Syntactic Features of Verbal Self-Repair in EFCs
• 6.1.1. Self-Repair initiated after a Nominal Group
• 6.1.2. Self-Repair initiated after a Clause
• 6.1.3. Self-Repair initiated after a Verbal Group
• 6.1.4. Self-Repair initiated after a Prepositional Phrase
• 6.2. Syntactic Features of Verbal Self-Repair in VFCs
• 6.2.1. Self-Repair initiated after a Nominal Group
• 6.2.2. Self-Repair initiated after a Verbal Group
• 6.2.3. Self-Repair initiated after a Prepositional Phrase
• 6.2.4. Self-Repair initiated after a Clause
• 6.3. Similarities and Differences
• 6.4. Syntactic Features of Verbal Other-Repair in EFCs
• 6.4.1. Other-Repair initiated after a Clause
• 6.4.2. Other-Repair initiated after a Nominal Group
• 6.4.3. Other-Repair initiated after a Verbal Group
• 6.4.4. Other-Repair initiated after a Prepositional Phrase
• 6.4.5. Other-Repair initiated after the Adjective Group
• 6.5. Syntactic Features of Verbal Other-Repair in VFCs
• 6.5.1. Other-Repair initiated after a Clause
• 6.5.2. Other-Repair initiated after a Nominal Group
• 6.5.3. Other-Repair initiated after a Verbal Group
• 6.5.4. Other-repair initiated after an Adjective group
• 6.6. Similarities and Differences
• 6.7. Limitations of the Study
• 6.8. Suggestions for Further Research

Tóm tắt

I. Tổng quan về đặc điểm ngôn ngữ học của lời điều chỉnh

Lời điều chỉnh là hiện tượng ngôn ngữ phổ biến trong giao tiếp hàng ngày. Người nói tự sửa hoặc được người nghe sửa khi mắc lỗi phát ngôn. Hiện tượng này xuất hiện ở mọi ngôn ngữ. Nó phản ánh quá trình xử lý ngôn ngữ thời gian thực. Nghiên cứu lời điều chỉnh giúp hiểu sâu hơn về cơ chế giao tiếp. Nguyễn Thị Minh Hạnh (2021) đã phân tích lời điều chỉnh trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ phim truyền hình. Phương pháp phân tích bao gồm ngữ dụng học, ngữ nghĩa học và cú pháp học. Kết quả cho thấy cả hai ngôn ngữ có điểm tương đồng và khác biệt. Lời điều chỉnh tự sửa chiếm tỷ lệ cao hơn lời điều chỉnh được sửa. Người nói thường sử dụng chiến lược tái chế và thay thế. Các từ chức năng được dùng làm đích tái chế nhiều hơn từ nội dung. Nghiên cứu này đóng góp vào lý thuyết hành vi lời nói. Nó cũng có ứng dụng thực tiễn trong giảng dạy ngôn ngữ.

1.1. Khái niệm lời điều chỉnh trong hội thoại

Lời điều chỉnh là hành vi sửa lỗi trong phát ngôn. Schegloff, Jefferson và Sacks (1977) phân loại thành tự sửa và được sửa. Tự sửa là người nói sửa lỗi của chính mình. Được sửa là người nghe sửa lỗi cho người nói. Lời điều chỉnh xảy ra ngay trong lượt nói hoặc ở lượt sau. Nó có thể sửa lỗi ngữ âm, từ vựng, cú pháp hoặc ngữ nghĩa. Lời điều chỉnh khác với lời sửa đổi vì tính chất tức thời. Trong tiếng Anh và tiếng Việt, hiện tượng này đều phổ biến. Nghiên cứu lời điều chỉnh giúp khám phá quá trình sản xuất ngôn ngữ.

1.2. Mối quan hệ giữa lời điều chỉnh và hành vi lời nói

Lời điều chỉnh là một loại hành vi lời nói đặc biệt. Theo lý thuyết của Searle (1969), hành vi lời nói bao gồm năm loại. Lời điều chỉnh thuộc nhóm hành vi đại diện. Nó cam kết người nói về tính đúng đắn của phát ngôn. Austin (1962) cũng đề cập đến ba hành vi lời nói cơ bản. Lời điều chỉnh thể hiện hành vi phát ngôn và hành vi thực hiện. Nó giúp người nói đạt mục đích giao tiếp chính xác hơn. Trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt, mối quan hệ này biểu hiện rõ. Nghiên cứu kết hợp lý thuyết hành vi lời nói với phân tích lời điều chỉnh.

II. Phân tích đặc điểm cú pháp và ngữ nghĩa lời điều chỉnh

Phân tích cú pháp cho thấy lời điều chỉnh có vị trí khởi đầu đa dạng. Trong tiếng Anh, lời tự sửa thường bắt đầu sau cụm danh từ. Người nói cũng tái chế về đại từ nhân xưng chủ ngữ. Tiếng Việt có xu hướng tái chế về cụm giới từ nhiều hơn. Cả hai ngôn ngữ đều dùng từ chức năng làm đích tái chế. Về ngữ nghĩa, lời điều chỉnh sửa lỗi nghĩa từ hoặc cụm từ. Chiến lược thay thế được sử dụng phổ biến trong cả hai ngôn ngữ. Tiếng Trung và tiếng Anh cũng có kết quả tương tự. Quan (2015) phát hiện người Trung Quốc dùng nhiều từ nội dung hơn. Trong khi đó, người Anh dùng nhiều từ chức năng hơn. Đặc điểm cú pháp phản ánh quá trình xử lý ngôn ngữ khác nhau. Ngữ nghĩa lời điều chỉnh thể hiện ý đồ giao tiếp của người nói.

2.1. Đặc điểm cú pháp của lời điều chỉnh tự sửa

Lời tự sửa có bốn vị trí khởi đầu chính. Thứ nhất là sau cụm danh từ. Thứ hai là sau mệnh đề. Thứ ba là sau cụm động từ. Thứ tư là sau cụm giới từ. Trong tiếng Anh, vị trí sau cụm danh từ chiếm tỷ lệ cao nhất. Tiếng Việt cũng có xu hướng tương tự. Tuy nhiên, tỷ lệ tái chế về cụm giới từ cao hơn tiếng Anh. Cả hai ngôn ngữ đều ưu tiên tái chế về từ chức năng. Đại từ nhân xưng chủ ngữ là đích tái chế phổ biến nhất trong tiếng Anh. Đây là điểm khác biệt đáng kể giữa hai ngôn ngữ.

2.2. Đặc điểm ngữ nghĩa của lời điều chỉnh tự sửa và được sửa

Lời tự sửa thường thay thế từ có nghĩa sai bằng từ đúng nghĩa. Nó cũng có thể thêm hoặc bớt thông tin. Lời được sửa do người nghe khởi xướng. Người nghe xác nhận hoặc yêu cầu làm rõ. Trong tiếng Anh, lời được sửa thường đi kèm câu hỏi. Tiếng Việt sử dụng nhiều từ ngữ đánh dấu lời được sửa. Cả hai ngôn ngữ đều có chiến lược sửa tương đồng. Tuy nhiên, tần suất sử dụng các chiến lược khác nhau. Ngữ nghĩa lời điều chỉnh giúp duy trì mạch giao tiếp. Nó đảm bảo thông tin được truyền tải chính xác.

III. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm ngôn ngữ học lời điều chỉnh

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp định lượng. Dữ liệu được thu thập từ phim truyền hình tiếng Anh và tiếng Việt. Đây là nguồn dữ liệu phong phú về hội thoại tự nhiên. Phương pháp phân tích bao gồm ba cấp độ. Cấp độ ngữ dụng học xem xét chức năng giao tiếp. Cấp độ ngữ nghĩa học phân tích nội dung lời điều chỉnh. Cấp độ cú pháp học xác định cấu trúc câu. Dữ liệu được mã hóa theo hệ thống phân loại chuẩn. Nhờ đó đảm bảo độ tin cậy và giá trị của nghiên cứu. So sánh xuyên ngôn ngữ giúp phát hiện điểm giống và khác biệt. Phương pháp này cho phép phân tích toàn diện lời điều chỉnh.

3.1. Thu thập và mã hóa dữ liệu lời điều chỉnh

Dữ liệu được thu thập từ nhiều bộ phim truyền hình. Phim tiếng Anh và phim tiếng Việt được chọn lọc kỹ. Hội thoại trong phim mô phỏng giao tiếp thực tế. Mỗi lời điều chỉnh được ghi chép và mã hóa. Mã hóa bao gồm loại lời điều chỉnh và chiến lược sử dụng. Vị trí khởi đầu lời điều chỉnh cũng được ghi nhận. Quá trình mã hóa đảm bảo tính khách quan. Nhiều người mã hóa cùng dữ liệu để kiểm chứng. Dữ liệu được phân loại theo tiêu chí thống nhất. Hệ thống mã hóa giúp phân tích so sánh hiệu quả.

3.2. Phân tích so sánh lời điều chỉnh tiếng Anh và tiếng Việt

Phân tích so sánh là trọng tâm của nghiên cứu. Hai ngôn ngữ được đối chiếu trên ba phương diện. Phương diện ngữ dụng học so sánh chức năng lời điều chỉnh. Phương diện ngữ nghĩa học so sánh nội dung sửa lỗi. Phương diện cú pháp học so sánh cấu trúc câu. Kết quả cho thấy nhiều điểm tương đồng giữa hai ngôn ngữ. Cả hai đều có lời tự sửa và được sửa. Tuy nhiên, tỷ lệ và chiến lược sử dụng khác nhau. Tiếng Anh ưu tiên đại từ nhân xưng làm đích tái chế. Tiếng Việt dùng cụm giới từ thường xuyên hơn. So sánh này giúp hiểu đặc trưng ngôn ngữ học đa dạng.

IV. Kết luận và ứng dụng nghiên cứu lời điều chỉnh

Nghiên cứu đã đạt được mục tiêu đề ra. Đặc điểm ngôn ngữ học lời điều chỉnh được phân tích toàn diện. Ba cấp độ ngữ dụng, ngữ nghĩa và cú pháp đều được xem xét. Điểm tương đồng và khác biệt giữa tiếng Anh và tiếng Việt được làm rõ. Cả hai ngôn ngữ đều có lời tự sửa chiếm tỷ lệ cao. Từ chức năng được dùng làm đích tái chế phổ biến. Tuy nhiên, tỷ lệ cụ thể có sự khác biệt. Tiếng Anh tái chế về đại từ nhân xưng nhiều hơn. Tiếng Việt tái chế về cụm giới từ thường xuyên hơn. Kết quả này có ý nghĩa lý thuyết và thực tiễn. Nó đóng góp vào hiểu biết về quá trình xử lý ngôn ngữ. Ứng dụng trong giảng dạy ngôn ngữ rất tiềm năng.

4.1. Ý nghĩa lý thuyết của nghiên cứu lời điều chỉnh

Nghiên cứu mở rộng hiểu biết về hành vi lời nói. Nó chứng minh lời điều chỉnh là hiện tượng đa ngôn ngữ. Đặc điểm cú pháp và ngữ nghĩa được hệ thống hóa. Kết quả hỗ trợ lý thuyết của Schegloff và cộng sự. Nó cũng bổ sung bằng chứng cho lý thuyết của Searle. So sánh xuyên ngôn ngữ làm nổi bật đặc trưng riêng. Nghiên cứu đặt nền móng cho các nghiên cứu tiếp theo. Các ngôn ngữ khác có thể được áp dụng cùng phương pháp. Ý nghĩa lý thuyết giúp xây dựng mô hình xử lý ngôn ngữ. Đây là đóng góp quan trọng cho ngôn ngữ học ứng dụng.

4.2. Ứng dụng thực tiễn trong giảng dạy ngôn ngữ

Kết quả nghiên cứu có nhiều ứng dụng thực tiễn. Giáo viên có thể dạy học viên nhận biết lời điều chỉnh. Học viên cần luyện tập chiến lược tự sửa hiệu quả. Nhận biết lời điều chỉnh giúp cải thiện kỹ năng nghe. Nó cũng hỗ trợ phát triển kỹ năng nói trôi chảy. So sánh hai ngôn ngữ giúp tránh lỗi giao tiếp liên văn hóa. Giáo trình có thể tích hợp bài tập về lời điều chỉnh. Người học nâng cao ý thức về quá trình sản xuất ngôn ngữ. Ứng dụng này cải thiện chất lượng giảng dạy ngoại ngữ. Nó giúp người học giao tiếp tự tin và chính xác hơn.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu đối chiếu ngôn ngữ học về hội thoại đóng vai trò nền tảng trong việc giải mã cơ chế tương tác xã hội của con người. Trong giao tiếp thường nhật, tính trôi chảy không phải lúc nào cũng được duy trì tuyệt đối; các chướng ngại giao tiếp (trouble sources) liên tục xuất hiện do sự mơ hồ, nhầm lẫn từ vựng, hoặc sự không tương thích về mặt ngữ dụng giữa các đối thoại viên (interlocutors). Nhằm khắc phục các gián đoạn này và tái thiết lập sự thông hiểu lẫn nhau (mutual intelligibility), cơ chế sửa lỗi lời nói (verbal repair) được kích hoạt như một công cụ tự điều chỉnh mang tính tương tác sống còn. Luận án tiến sĩ với tiêu đề "Linguistic Features of Verbal Repairs in English and Vietnamese Conversations" của nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Minh Hạnh, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Thị Quỳnh Hoa (2021) tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Đà Nẵng, đại diện cho công trình tiên phong tiếp cận đa bình diện đối với hiện tượng sửa lỗi lời nói qua lăng kính đối chiếu Anh - Việt.

Khoảng trống học thuật (research gap) cốt lõi được xác định xuất phát từ việc phần lớn các công trình nghiên cứu trước đây (Schegloff et al., 1977; Fox et al., 1996; Quan, 2015) chỉ tập trung phân tích sửa lỗi trong ngôn ngữ tự nhiên đơn lẻ hoặc chỉ khu biệt ở bình diện cú pháp của hành vi tự sửa lỗi (self-repair), bỏ qua tính hệ thống của sửa lỗi do người nghe thực hiện (other-repair) cũng như sự tích hợp liên tầng giữa Ngữ dụng học (Pragmatics), Ngữ nghĩa học (Semantics) và Ngữ pháp cú pháp (Syntactics). Đặc biệt, chưa có một công trình quy mô nào phân tích đối chiếu hành vi sửa lỗi lời nói trong đối thoại phim truyền hình Anh - Việt – một nguồn ngữ liệu phản ánh sinh động các quy chuẩn xã hội và sắc thái văn hóa tương tác.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu của luận án được xác lập chặt chẽ:

1. Các đặc trưng ngữ dụng của sửa lỗi lời nói trong hội thoại phim truyền hình tiếng Anh (EFCs) và tiếng Việt (VFCs) được biểu hiện như thế nào?
2. Các đặc trưng ngữ nghĩa của sửa lỗi lời nói trong hội thoại phim truyền hình tiếng Anh và tiếng Việt được tổ chức ra sao thông qua ý nghĩa kinh nghiệm?
3. Các cấu trúc và kỹ thuật cú pháp nào định hình hành vi sửa lỗi lời nói trong hội thoại phim truyền hình tiếng Anh và tiếng Việt?
4. Những điểm tương đồng và khác biệt bản chất giữa sửa lỗi lời nói trong hai ngôn ngữ xét trên cả ba bình diện ngữ dụng, ngữ nghĩa và cú pháp là gì?

Khung lý thuyết của luận án tích hợp ba trụ cột: Lý thuyết Phân tích Hội thoại và Tổ chức Sửa lỗi (Conversation Analysis and Repair Organization) của Schegloff, Jefferson & Sacks (1977), Lý thuyết Hành động Ngôn ngữ (Speech Acts Theory) của Austin (1962) và Searle (1969, 1979) kết hợp Nguyên lý Cộng tác (Cooperative Principle) của Grice (1975), cùng Ngữ pháp Chức năng Hệ thống (Systemic Functional Linguistics - SFL) của Halliday (1994, 2014) được cụ thể hóa bởi Downing (2015).

Về phạm vi ngữ liệu, công trình khảo sát chuyên sâu 757 đoạn hội thoại thường nhật (bao gồm 372 đoạn trích từ 23 bộ phim truyền hình tiếng Anh Anh - Mỹ và 385 đoạn trích từ 39 bộ phim truyền hình Việt Nam) thuộc ba chủ đề phổ quát: Tình yêu (Love), Đời sống gia đình (Family life) và Quan hệ xã hội (Social relationships). Ý nghĩa khoa học của luận án thể hiện ở việc định lượng hóa các quy luật tương tác liên văn hóa, cung cấp một hệ thống chứng cứ xác thực nhằm giải mã cách thức hai cộng đồng ngôn ngữ xử lý xung đột thông tin và điều phối quan hệ xã hội.

Literature Review và Positioning

Nghiên cứu về cơ chế sửa lỗi hội thoại khởi nguồn từ công trình kinh điển của Schegloff, Jefferson và Sacks (1977), thiết lập nền tảng cho khái niệm repair như một thiết chế tương tác nhằm xử lý các vấn đề trong quá trình nói, nghe và hiểu. Kể từ đó, dòng nghiên cứu phân tích hội thoại phân hóa thành các nhánh tiếp cận khác nhau với nhiều cuộc tranh luận học thuật sâu sắc.

Một cuộc tranh luận nổi bật diễn ra giữa quan điểm cấu trúc thuần túy của Schegloff (1979, 1997) và quan điểm tương tác - ngữ pháp xã hội (interactional linguistics) của Fox, Hayashi và Jasperson (1996). Schegloff xem xét sửa lỗi như một cơ chế nội tại của hệ thống luân phiên lượt lời (turn-taking system), trong khi Fox và các cộng sự chứng minh rằng cấu trúc cú pháp của từng loại hình ngôn ngữ chi phối trực tiếp đến kỹ thuật sửa lỗi (như lặp hồi quy - recycling hay thay thế - replacement).

Bên cạnh đó, các nghiên cứu về ngữ dụng của Liebscher & Dailey-O'Cain (2003) hay Rabab'Ah & Abuseileek (2012) tập trung vào chức năng tự sửa lỗi nhằm thể hiện vai trò xã hội hoặc nhấn mạnh cảm xúc trong diễn ngôn truyền hình. Trong bối cảnh tiếp thu ngôn ngữ thứ hai, Quan & Zheng (2012) và Quan (2015) khảo sát các từ đánh dấu tự sửa lỗi (self-repair markers) và đối chiếu chiến lược lặp từ chức năng giữa tiếng Hán và tiếng Anh. Trong khi đó, các nghiên cứu ứng dụng lâm sàng như Saldert et al. (2014) kiểm chứng sửa lỗi ngữ nghĩa ở bệnh nhân Parkinson, hay Hidayah (2015) và Mabruroh (2017) khảo sát chức năng sửa lỗi trên các văn bản kịch bản đơn lẻ nhưng chỉ dừng lại ở mô tả hành vi trực tiếp bề mặt.

Luận án của Nguyễn Thị Minh Hạnh định vị chính xác khoảng trống học thuật chưa được lấp đầy: thiếu vắng một nghiên cứu đối chiếu toàn diện tích hợp cấu trúc ba tầng Ngữ dụng - Ngữ nghĩa - Cú pháp trên ngữ liệu song ngữ Anh - Việt. Khi so sánh với hai nghiên cứu quốc tế tiêu biểu:

• Nghiên cứu của Fox, Hayashi & Jasperson (1996) đối chiếu tiếng Anh (ngôn ngữ có trật tự từ cố định SVO) và tiếng Nhật (ngôn ngữ SOV linh hoạt, cho phép lược bỏ tham tố), phát hiện người nói tiếng Anh có xu hướng lặp hồi quy toàn cục về đầu mệnh đề (global clausal recycling), trong khi người Nhật áp dụng kỹ thuật sửa lỗi cục bộ (local repair).
• Công trình của Barbara (2009) so sánh tiếng Anh, tiếng Do Thái (Hebrew) và tiếng Đức, chứng minh người nói tiếng Anh và Hebrew sử dụng kỹ thuật lặp đơn giản chiếm đến 2/3 tổng số trường hợp và chủ yếu hồi quy về đại từ chủ ngữ, trong khi người Đức ít khi quay lại đại từ chủ ngữ mà chủ yếu hồi quy về giới từ.

Kế thừa và mở rộng các phát hiện trên, luận án đã xác lập một vị thế tiên phong khi đưa tiếng Việt – một ngôn ngữ đơn lập, không biến hình, giàu tính ngữ cảnh và có tôn ti xưng tộc phức tạp – vào hệ thống so sánh đối chiếu đa chiều, qua đó kiểm chứng tính phổ quát và đặc thù của các lý thuyết sửa lỗi phương Tây.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mang lại những đóng góp đột phá trong việc mở rộng và bổ sung các khung lý thuyết ngôn ngữ học kinh điển:

1. Mở rộng Lý thuyết Hành động Ngôn ngữ của Searle (1969, 1979): Nghiên cứu chứng minh rằng hành vi sửa lỗi (speech act of repair) không chỉ giới hạn ở chức năng biểu hiện/khẳng định (Representatives/Assertives) nhằm điều chỉnh tính chân ngụy của mệnh đề, mà còn vận hành như một hành vi biểu cảm (Expressives) tinh vi. Luận án phát hiện sự phân hóa rõ rệt: người bản ngữ tiếng Anh ưu tiên sử dụng sửa lỗi cho chức năng khẳng định thông tin, trong khi người Việt biến sửa lỗi thành công cụ biểu cảm tâm lý (thể hiện sự ngượng ngùng, kinh ngạc, lo lắng hoặc giữ thể diện).
2. Bổ sung Lý thuyết Nguyên lý Cộng tác của Grice (1975): Luận án chỉ ra rằng hành vi vi phạm phương châm hội thoại (đặc biệt là phương châm Lượng - Maxim of Quantity và phương châm Cách thức - Maxim of Manner) là động lực trực tiếp kích hoạt chuỗi sửa lỗi. Thay vì xem sự vi phạm là thất bại giao tiếp, luận án chứng minh vi phạm phương châm là phương thức sản sinh hàm ngôn hội thoại (conversational implicature), buộc đối thoại viên phải khởi xướng sửa lỗi để xác thực và bổ sung thông tin.
3. Vận dụng thuyết Ngữ pháp Chức năng Hệ thống của Halliday (1994, 2014) và Downing (2015): Luận án xác lập mô hình phân tích ngữ nghĩa kinh nghiệm (experiential meaning) thông qua hệ thống chuyển tác (transitivity system), phân loại cấu trúc sửa lỗi theo 5 quá trình cụ thể: Quá trình vật chất (Material), Tinh thần (Mental), Quan hệ (Relational), Phát ngôn (Verbal) và Tồn tại (Existential).

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp một cách khoa học ba chiều kích ngôn ngữ:

• Bình diện Ngữ dụng: Đánh giá sự tương tác giữa loại hình sửa lỗi (Self-repair vs. Other-repair) với 5 phân lớp hành vi ngôn trung của Searle và cơ chế hàm ngôn Grice dựa trên ngữ cảnh tình huống (field, tenor, mode).
• Bình diện Ngữ nghĩa: Bóc tách cấu trúc chuyển tác của Downing (2015), gán nhãn các vai nghĩa tham gia (Participant roles: Agent, Affected, Experiencer, Phenomenon, Sayer, Said, Carrier, Attribute, Existent) và chu cảnh (Circumstances).
• Bình diện Cú pháp: Khảo sát 4 kỹ thuật sửa lỗi cốt lõi (Lặp hồi quy - Recycling, Thay thế - Replacing, Chèn thêm - Inserting, Bổ sung - Adding) tại 5 vị trí khởi phát cấu trúc: sau Nhóm danh từ (Nominal Group - NG), Nhóm động từ (Verbal Group - VG), Cụm giới từ (Prepositional Phrase - PP), Nhóm tính từ (Adjective Group - AdjG) và Mệnh đề (Clause).

Điều kiện biên (boundary conditions) của khung phân tích được xác định rõ: tập trung tuyệt đối vào sửa lỗi hiển ngôn qua lời nói (verbal repairs), loại trừ các yếu tố phi lời nói (non-verbal cues) và đặc trưng ngữ âm học thuần túy (phonetic features).

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án áp dụng lập trường nhận thức luận kết hợp giữa Thực chứng hậu kỳ (Post-positivism) và Diễn giải (Interpretivism). Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp (Mixed-Methods Research Design) đan kết chặt chẽ giữa phân tích định tính (Qualitative) – phân tích diễn ngôn sâu từng trích đoạn – và định lượng (Quantitative) – thống kê tần số xuất hiện, tỷ lệ phần trăm và cấu trúc phân bố. Phương pháp diễn dịch (deductive), miêu tả (descriptive) và đối chiếu (contrastive) được vận hành đồng bộ nhằm bảo đảm tính khái quát hóa và độ chuẩn xác khoa học.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình nghiên cứu trải qua các giai đoạn nghiêm ngặt:

1. Thu thập ngữ liệu: Trích xuất 757 đoạn hội thoại thường nhật từ 62 bộ phim truyền hình phát hành từ thập niên 1990 đến năm 2017.
   • 23 phim truyền hình tiếng Anh: 19 phim do biên kịch Mỹ sáng tác, 3 phim của biên kịch Anh (độ tuổi biên kịch từ 35 đến dưới 70), phát sóng trên các mạng lưới truyền hình danh tiếng: Disney-ABC, CBS, NBC, Warner Bros, Universal Pictures, Sony Pictures, A24, 20th Century Fox, UK Channel 4.
   • 39 phim truyền hình Việt Nam: Biên kịch sinh ra, lớn lên và làm việc tại Việt Nam, phát sóng trên các đài truyền hình quốc gia và địa phương: VTV1, VTV3, VTV4, HTV7, HTV9, VOV, VTC1, H1, Truyền hình Cần Thơ, VCTV2.
2. Công cụ hỗ trợ: Sử dụng phần mềm VLC Media Player để kiểm soát mốc thời gian, rà soát phụ đề và đối soát chính xác lời thoại thực tế; ứng dụng Microsoft Excel 2010 để mã hóa dữ liệu (data coding), phân loại biến số và tính toán ma trận phân bố tần suất.
3. Độ tin cậy và giá trị khoa học: Đảm bảo tính giá trị nội tại (internal validity) thông qua đối soát tam giác hóa lý thuyết (theoretical triangulation) giữa CA, Ngữ dụng và SFL; kiểm soát độ giá trị cấu trúc (construct validity) bằng cách chuẩn hóa độ dài lượt lời hội thoại (từ 1 đến 4 lượt lời cho mỗi chuỗi sửa lỗi gồm pre-repair, repair initiation, repair completion, và post-repair).

+-------------------------------------------------------------------------------+
|                       QUY TRÌNH MÃ HÓA NGỮ LIỆU TỰ ĐỘNG                       |
+-------------------------------------------------------------------------------+
                                        |
                                        v
       +-----------------------------------------------------------------+
       |         Ngữ liệu Hội thoại Phim truyền hình (N = 757)           |
       |  - 372 EFCs (23 phim Anh - Mỹ)  |  - 385 VFCs (39 phim Việt Nam)|
       +-----------------------------------------------------------------+
                                        |
             +--------------------------+--------------------------+
             |                                                     |
             v                                                     v
+-------------------------+                               +-------------------------+
|  Tự sửa lỗi (Self-Repair) |                               | Sửa lỗi do người nghe   |
|   (1 - 3 lượt lời)      |                               | (Other-Repair, 2-4 lượt)|
+-------------------------+                               +-------------------------+
             |                                                     |
             +--------------------------+--------------------------+
                                        |
                                        v
+-------------------------------------------------------------------------------+
|                    PHÂN TÍCH ĐỐI CHIẾU BA TẦNG NGÔN NGỮ                        |
| 1. Tầng Ngữ dụng: Searle (1969) + Grice (1975) Maxims                         |
| 2. Tầng Ngữ nghĩa: 5 Quá trình Chuyển tác Downing (2015)                      |
| 3. Tầng Cú pháp: 4 Kỹ thuật (Recycle, Replace, Insert, Add) x 5 Vị trí Cấu trúc|
+-------------------------------------------------------------------------------+

Data và phân tích

Tập dữ liệu được phân loại chi tiết theo hệ thống bảng thống kê ma trận đa biến (từ Table 3.1 đến Table 6.8 trong luận án). Các phân tích thống kê mô tả phản ánh chính xác tương quan giữa cấu trúc ngữ pháp và chức năng biểu đạt trong từng ngôn ngữ. Các kiểm tra độ vững (robustness checks) được thực hiện bằng cách đối chiếu chéo giữa các tiểu thể loại phim và chủ đề hội thoại để loại trừ biến nhiễu do phong cách biên kịch cá nhân.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án mang lại 5 phát hiện mang tính đột phá với minh chứng thực nghiệm xác thực:

Thứ nhất, sự phân kỳ chức năng ngữ dụng giữa hai nền văn hóa tương tác: Trong các trích đoạn tiếng Anh (EFCs), người nói chủ yếu sử dụng tự sửa lỗi và sửa lỗi do người nghe cho chức năng Khẳng định/Biểu hiện (Representatives) nhằm định vị tính chính xác của thông tin và khắc phục sự vi phạm phương châm Lượng/Cách thức của Grice. Ngược lại, trong các trích đoạn tiếng Việt (VFCs), đối thoại viên chiếm ưu thế áp đảo khi dùng sửa lỗi cho chức năng Biểu cảm (Expressives) nhằm bộc lộ trạng thái cảm xúc, duy trì hòa khí hoặc thể hiện các sắc thái tâm lý phức tạp.

• Dẫn chứng tiếng Anh 1 (Pragmatic Representative):

S: "It’ll only be temporary, okay?"
S1: "What’s temporary?"
S: "Temporary means just for a little bit of time."
(Trích xuất nhằm giải thích nghĩa từ vựng, khắc phục sự vi phạm phương châm cách thức để tái lập thông hiểu).

• Dẫn chứng tiếng Việt 1 (Pragmatic Expressive):

S: "Bác ơi cháu báo tin mừng cho Bác."
S1: "Tin mừng à? Tin mừng gì thế?"
S: "Đối thủ cạnh tranh của chúng cháu đã ngừng cạnh tranh, không chỉ có thế họ còn quay lại giúp chúng cháu, thế có đáng mừng không Bác."
S1: "Thế mừng quá còn gì nữa."
(Sửa lỗi đóng vai trò mở rộng lượt lời, chia sẻ trạng thái tâm lý hân hoan và gia tăng tính gắn kết tương tác).

Thứ hai, tính đồng nhất trong phân bố các quá trình ngữ nghĩa kinh nghiệm: Cả người nói tiếng Anh và tiếng Việt đều thực hiện sửa lỗi trên cả 5 quá trình chuyển tác theo mô hình Downing (2015): Quá trình vật chất (Material), Tinh thần (Mental), Quan hệ (Relational), Phát ngôn (Verbal) và Tồn tại (Existential). Điều này chứng minh rằng cấu trúc trải nghiệm thế giới thông qua ý niệm hóa ngôn ngữ có tính phổ quát nhân loại cao độ.

Thứ ba, sự tương đồng và khác biệt về kỹ thuật cú pháp: Cả hai ngôn ngữ đều vận dụng 4 kỹ thuật cơ bản: Recycling, Replacing, Inserting, Adding tại các vị trí sau Danh từ, Động từ, Giới từ, Tính từ và Mệnh đề.

• Dẫn chứng tiếng Anh 2 (Syntactic Replacement):

Ken: "Sure enough ten minutes later the bell r - the doorbell rang."
(Schegloff et al., 1977; trích xuất trong luận án minh họa kỹ thuật thay thế tức thì danh từ "bell" bằng danh từ ghép chính xác hơn "doorbell").

Thứ tư, ảnh hưởng của loại hình ngôn ngữ lên vị trí sửa lỗi: Tiếng Anh có xu hướng lặp lại các từ chức năng (function words: pronouns, determiners, prepositions) và hồi quy về vị trí đầu mệnh đề do đòi hỏi cấu trúc SVO nghiêm ngặt. Ngược lại, tiếng Việt thể hiện tính linh hoạt cao hơn, người nói thường thực hiện sửa lỗi cục bộ và thay thế các từ thực nghĩa (content words: nouns, verbs, adjectives) nhờ cơ chế cho phép tỉnh lược chủ ngữ tự do trong ngữ cảnh hội thoại.

Implications đa chiều

• Về mặt lý thuyết: Đặt nền móng cho việc xây dựng mô hình Phân tích Hội thoại Đối chiếu tích hợp Ngữ dụng - Chức năng (Contrastive Pragmatic-Functional Conversation Analysis), thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết phân tích cấu trúc lượt lời phương Tây và thực tiễn các ngôn ngữ đơn lập phương Đông.
• Về mặt phương pháp luận: Cung cấp quy trình mã hóa dữ liệu hội thoại nghe nhìn (audiovisual corpus coding) có khả năng tái lập và ứng dụng cho các cặp ngôn ngữ khác.
• Về mặt thực tiễn sư phạm: Cung cấp cơ sở khoa học để đổi mới phương pháp giảng dạy kỹ năng Nói tiếng Anh cho người Việt và tiếng Việt cho người nước ngoài. Giúp người học làm chủ các chiến lược giao tiếp (communication strategies), biết cách tự sửa lỗi và sửa lỗi cho bạn đối thoại một cách tự nhiên và phù hợp chuẩn mực văn hóa.
• Về mặt biên dịch và sáng tác kịch bản: Hỗ trợ các nhà biên kịch, dịch giả phim truyền hình xây dựng các đoạn đối thoại chân thực, tái hiện chính xác các khoảng ngập ngừng, tự sửa sai mang tính tự nhiên của đời sống.

Limitations và Future Research

Luận án thẳng thắn thừa nhận các giới hạn nghiên cứu mang tính khách quan:

1. Bản chất của ngữ liệu kịch bản: Ngữ liệu thu thập từ phim truyền hình dù đạt độ tự nhiên cao về mặt ngôn ngữ học xã hội (Dose, 2013) nhưng vẫn là lời thoại được biên kịch định hình trước (scripted speech), thiếu đi một số áp lực lập kế hoạch tức thời (genuine planning pressure) như trong hội thoại đời thực tự nhiên 100%.
2. Phạm vi cấu trúc sửa lỗi: Do giới hạn dung lượng ngữ liệu, luận án chỉ khảo sát 2 phân loại chính là Self-repair và Other-repair, chưa thể đi sâu bóc tách toàn diện 4 tiểu loại chi tiết của Schegloff (Self-initiated Self-repair, Self-initiated Other-repair, Other-initiated Self-repair, Other-initiated Other-repair).
3. Khu biệt kênh biểu đạt: Nghiên cứu chỉ tập trung vào yếu tố lời nói (verbal), chưa kết hợp phân tích các yếu tố đa thức (multimodal features) như ánh mắt, cử chỉ, nét mặt và độ dài khoảng lặng âm học (acoustic pauses).

Hướng nghiên cứu tương lai được đề xuất bao gồm:

• Mở rộng khảo sát trên ngữ liệu hội thoại tự nhiên đời thường ghi âm/ghi hình trực tiếp (naturally occurring spoken corpora).
• Ứng dụng phân tích đa phương thức (Multimodal Conversation Analysis) để lượng hóa vai trò của cử chỉ và hành vi cơ thể trong việc khởi xướng sửa lỗi.
• Mở rộng phân tích sửa lỗi trên các nhóm đối tượng đặc thù (trẻ em đang phát triển ngôn ngữ, người học song ngữ, bệnh nhân tổn thương ngôn ngữ sau tai biến).

Tác động và ảnh hưởng

Luận án tạo ra tác động học thuật sâu rộng với tiềm năng trích dẫn cao trong các chuyên ngành Ngôn ngữ học Ứng dụng, Ngữ dụng học Đối chiếu và Lý thuyết Phân tích Diễn ngôn. Trong lĩnh vực giáo dục ngoại ngữ, công trình cung cấp tài liệu tham khảo thiết yếu cho việc biên soạn giáo trình luyện kỹ năng giao tiếp và đàm phán quốc tế. Trong ngành công nghiệp nghe nhìn và truyền thông, các phát hiện của luận án đóng vai trò như cẩm nang chỉ dẫn cho các nhà biên kịch và đội ngũ lồng tiếng/phụ đề nhằm nâng cao tính chân thực của sản phẩm nghe nhìn. Đồng thời, nghiên cứu đóng góp trực tiếp vào việc nâng cao năng lực giao tiếp liên văn hóa cho các cơ quan đối ngoại và tổ chức đa quốc gia.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Ngôn ngữ học: Tiếp cận một khung phân tích tích hợp mẫu mực, khám phá các khoảng trống nghiên cứu về tổ chức hội thoại đối chiếu.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu ngôn ngữ: Sử dụng các phát hiện định lượng và trích đoạn thực chứng làm ngữ liệu bài giảng môn Ngữ dụng học, Ngữ pháp Chức năng và Phân tích Diễn ngôn.
• Biên kịch, Đạo diễn và Dịch giả Phim ảnh: Nắm bắt các kỹ thuật phân bổ cấu trúc sửa lỗi để xây dựng hội thoại nhân vật tự nhiên, giàu kịch tính và bảo đảm tính xác thực văn hóa.
• Người học tiếng Anh và tiếng Việt như một ngoại ngữ: Phát triển năng lực siêu nhận thức (metacognitive awareness) về chiến lược sửa lỗi, loại bỏ tâm lý sợ mắc lỗi khi giao tiếp.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào?
Trả lời: Đóng góp độc đáo nhất là việc mở rộng Lý thuyết Hành động Ngôn ngữ của Searle (1969) và Khung tổ chức sửa lỗi của Schegloff et al. (1977) bằng cách chứng minh rằng sửa lỗi không chỉ là thao tác kỹ thuật sửa sai ngữ pháp hay làm rõ nghĩa mệnh đề (chức năng Representatives), mà còn là một chiến lược ngữ dụng - xã hội mang tính biểu cảm (Expressives) vượt trội trong văn hóa giao tiếp tiếng Việt.

2. Điểm cải tiến phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây là gì?
Trả lời: Khác với Fox, Hayashi & Jasperson (1996) chỉ tập trung vào cú pháp hay Quan (2015) chỉ phân tích từ đánh dấu tự sửa lỗi, luận án xây dựng ma trận phân tích tích hợp ba tầng đồng thời: Ngữ dụng (Searle + Grice) – Ngữ nghĩa (5 quá trình chuyển tác Downing/Halliday) – Cú pháp (4 kỹ thuật sửa lỗi tại 5 vị trí cấu trúc) trên cỡ mẫu đối chiếu song ngữ quy mô lớn (757 hội thoại).

3. Phát hiện nào gây bất ngờ nhất và có bằng chứng dữ liệu nào chứng minh?
Trả lời: Phát hiện bất ngờ nhất là sự đối lập sâu sắc về động cơ ngữ dụng: Người Anh - Mỹ dùng sửa lỗi chủ yếu để giải quyết xung đột thông tin và phương châm cách thức/lượng của Grice (như trích đoạn định nghĩa từ "temporary"), trong khi người Việt dùng sửa lỗi như một phương tiện tương tác tích cực để bày tỏ cảm xúc, sự đồng cảm và mở rộng không gian tâm lý hội thoại (như trích đoạn chia sẻ "tin mừng").

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lập nghiên cứu (replication protocol) không?
Trả lời: Luận án cung cấp quy trình nghiên cứu chi tiết và minh bạch hoàn toàn: từ tiêu chí chọn mẫu phim (năm phát hành 1990-2017, xuất thân và độ tuổi biên kịch 35-70, đài phát sóng), các bước sử dụng phần mềm VLC Media Player để bóc tách lời thoại kèm mốc thời gian, đến quy chuẩn phân loại và sơ đồ khung phân tích (Hình 3.5) cùng hệ thống bảng mã hóa trên Excel 2010.

5. Chương trình nghị sự nghiên cứu 10 năm tới được phác thảo như thế nào?
Trả lời: Luận án định hướng chương trình nghiên cứu tương lai tập trung vào: (1) Chuyển đổi từ ngữ liệu kịch bản sang ngữ liệu hội thoại tự nhiên đa vùng miền; (2) Tích hợp ngôn ngữ học thần kinh (neurolinguistics) để đo lường phản ứng não bộ khi nhận diện trouble source; (3) Ứng dụng trí tuệ nhân tạo và xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) để tự động hóa việc nhận diện và sửa lỗi trong các hệ thống hội thoại người - máy (Conversational AI Agents).

Kết luận

1. Luận án đã thiết lập thành công một hệ thống mô tả và đối chiếu toàn diện về đặc trưng ngôn ngữ học của sửa lỗi lời nói trong hội thoại tiếng Anh và tiếng Việt qua ba bình diện tương tác hữu cơ: Ngữ dụng, Ngữ nghĩa và Cú pháp.
2. Công trình chứng minh rằng hành vi sửa lỗi chịu sự chi phối kép của loại hình học cấu trúc ngôn ngữ và các chuẩn mực văn hóa tương tác xã hội.
3. Luận án cung cấp bằng chứng thực nghiệm vững chắc xác nhận người nói tiếng Anh ưu tiên chức năng khẳng định thông tin (Representatives), trong khi người nói tiếng Việt ưu tiên chức năng biểu cảm (Expressives) trong tổ chức sửa lỗi.
4. Nghiên cứu khẳng định tính phổ quát của 5 quá trình ngữ nghĩa kinh nghiệm (Vật chất, Tinh thần, Quan hệ, Phát ngôn, Tồn tại) theo mô hình Ngữ pháp Chức năng Hệ thống của Downing (2015).
5. Luận án làm sáng tỏ cách thức các kỹ thuật cú pháp (recycling, replacing, inserting, adding) vận hành tương thích với đặc tính phân tích tính của tiếng Việt và đặc tính biến tố/trật tự SVO cố định của tiếng Anh.
6. Công trình mở ra ba dòng nghiên cứu mới đầy tiềm năng: Phân tích hội thoại đa phương thức đối chiếu, Ứng dụng chiến lược sửa lỗi trong thiết kế giao diện AI đàm thoại, và Sư phạm ngữ dụng học tương tác liên văn hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

THE UNIVERSITY OF DANANG UNIVERSITY OF FOREIGN LANGUAGE STUDIES NGUYỄN THỊ MINH HẠNH LINGUISTIC FEATURES OF VERBAL REPAIRS IN ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONS DOCTORAL DISSERTATION IN SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES Da Nang, 2021 THE UNIVERSITY OF DANANG UNIVERSITY OF FOREIGN LANGUAGE STUDIES NGUYỄN THỊ MINH HẠNH LINGUISTIC FEATURES OF VERBAL REPAIRS IN ENGLISH AND VIETNAMESE CONVERSATIONS Major: ENGLISH LINGUISTICS Code: 9.01 DOCTORAL DISSERTATION IN SOCIAL SCIENCES AND HUMANITIES SUPERVISOR: Assoc. NGUYỄN THỊ QUỲNH HOA Da Nang, 2021 i TABLE OF CONTENTS Page Table of Contents. i List of Abbreviations. Aims and Objectives.

Aims of the Study. Objectives of the Study. Scope of the Study. Significance of the Study.

Theoretical Significance of the Study. Practical Significance of the Study. Structure of the Thesis. 8 CHAPTER 2: LITERATURE REVIEW 2.

Definitions of Terms. Speech Act of Repair. Linguistic Features of Verbal Repairs. Previous Studies Related to the Study.

44 CHAPTER 3: RESEARCH METHODOLOGY 3. Data Collection Method. Data Analysis Method. Data Coding Method.

Reliability and Validity. 58 CHAPTER 4: PRAGMATIC FEATURES OF VERBAL REPAIRS IN ENGLISH AND VIETNAMESE TELEVISION FILM CONVERSATIONS 4. Pragmatic Features of Verbal Self-Repairs. Pragmatic Features of Verbal Self-Repair in EFCs.

Pragmatic Features of Verbal Self-Repair in VFCs. Similarities and Differences. Pragmatic Features of Verbal Other-Repairs. Pragmatic Features of Verbal Other-Repair in EFCs.

Pragmatic Features of Verbal Other-Repair in VFCs. Similarities and Differences. 91 CHAPTER 5: SEMANTIC FEATURES OF VERBAL REPAIRS IN ENGLISH AND VIETNAMESE TELEVISION FILM CONVERSATIONS 5. Semantic Features of Verbal Self-Repair in EFCs in Films.

Semantic Features of Verbal Self-Repair in VFCs in Films. Similarities and Differences. Semantic Features of Verbal Other-Repair in EFCs. Semantic Features of Verbal Other-Repair in VFCs.

Similarities and Differences. 152 CHAPTER 6: SYNTACTIC FEATURES OF VERBAL REPAIRS IN ENGLISH AND VIETNAMESE TELEVISION FILM CONVERSATIONS 6. Syntactic Features of Verbal Self-Repair in EFCs. Self-Repair initiated after a Nominal Group.

Self-Repair initiated after a Clause. Self-Repair initiated after a Verbal Group. Self-Repair initiated after a Prepositional Phrase. Syntactic Features of Verbal Self-Repair in VFCs.

Self-Repair initiated after a Nominal Group. Self-Repair initiated after a Verbal Group. Self-Repair initiated after a Prepositional Phrase. Self-Repair initiated after a Clause.

Similarities and Differences. Syntactic Features of Verbal Other-Repair in EFCs. Other-Repair initiated after a Clause. Other-Repair initiated after a Nominal Group.

Other-Repair initiated after a Verbal Group. Other-Repair initiated after a Prepositional Phrase. Other-Repair initiated after the Adjective Group. Syntactic Features of Verbal Other-Repair in VFCs.

Other-Repair initiated after a Clause. Other-Repair initiated after a Nominal Group. Other-Repair initiated after a Verbal Group. Other-repair initiated after an Adjective group.

Similarities and Differences. Limitations of the Study. Suggestions for Further Research. 229 v ABBREVIATIONS Adj: Adjective Adj P: Adjective phrase Adv: Adverb Adv P: Adverbial phrase LFs: Linguistic Features ms: minutes N: Noun NG: Nominal Group P: Preposition PP: Prepositional phrase EFCs: English Film Conversations VFCs: Vietnamese Film Conversations RECs: Repairs in English Conversations RVCs: Repairs in Vietnamese Conversations S: Speaker Ss: Speakers S1: the second speaker S1s: the second speakers V: Verb VG: Verbal Group vi LISTS OF TABLES Table 3.1: Number of conversations containing Repairs .1: Pragmatic Functions of Verbal Self-Repair in EFCs .2: Pragmatic Functions of Representatives and Expressives of Verbal Self- Repair in EFCs………………………………………………………………………54 Table 4.3: Pragmatic Functions of Verbal Self-Repair in VFCs .4: Pragmatic Functions of Representatives and Expressives of Verbal Self- Repair in VFCs………………………………………………………………………61 Table 4.5: Pragmatic Functions of Verbal Other-Repair in EFCs…………….6: Pragmatic Functions of Representatives and Expressives of Verbal Other- Repair in EFCs .7: Pragmatic Functions of Verbal Other-Repair in VFCs .8: Pragmatic Functions of Representatives and Expressives of Verbal Other- Repair in VFCs .1: Semantic Processes Of Verbal Self-Repair in EFCs .2: Parts of Experiential Meaning of Verbal Self-Repair in EFCs.3: Semantic Processes of Verbal Self-Repair in VFCs .4: Parts of Experiential Meaning of Verbal Self-Repair in VFCs .5: Semantic Processes of Verbal Other-Repair in EFCs .6: Parts of Experiential Meaning of Verbal Other-Repair in EFCs.7: Semantic Processes of Verbal Other-Repair in VFCs.8: Parts of Experiential Meaning of Verbal Other-Repair in VFCs.1: Syntactic Features Of Verbal Self-Repair in EFCs.2: Syntactic Structures Of Verbal Self-Repair in EFCs.3: Syntactic Features Of Verbal Self-Repair in VFCs.4: Syntactic Structures Of Verbal Self-Repair in VFCs.5: Syntactic Features Of Verbal Other-Repair in EFCs.6: Syntactic Structures Of Verbal Other-Repair in EFCs.7: Syntactic Features Of Verbal Other-Repair in VFCs.8: Syntactic Structures Of Verbal Self-Repair in VFCs.

217 LISTS OF FIGURES Figure 3.1: Steps for searching and downloading the subtitle of a film .2: The software VLC media player .3: Pragmatic features of verbal repairs from Excel 2010 .4: Types of verbal repairs and their pragmatic functions from Excel 2010.5: The Analytical Framework of the study. 47 1 ABSTRACT The study investigated linguistic features of verbal repairs in English and Vietnamese Conversations. The type of this research is qualitative, quantitative, deductive, descriptive and contrastive research. This study used 372 daily conversations from 23 English television films and 385 daily conversations from 39 Vietnamese television films to analyze the pragmatic, semantic and syntactic features of verbal repairs.

The research used the theory of conversation analysis and repair of Schegloff et al. (1977)In addition, the cooperative principles of Grice (1975), classification of illocutionary act of Searle (1969) were used to find out the pragmatic features. Semantic and syntactic features of verbal repairs were analyzed on the basis of the viewpoints of functional grammar by Halliday (1994) and then they were concretized by Downing (2015). Some aspects such as the frequencies of the use of the repairs, the functions of the repairs, the violation of Grice’s maxims, the experiential meanings of the repairs, the techniques of the repairs were to be compared.

The results revealed that for pragmatic features: English speakers used self and other-repair for the functions of representatives whereas Vietnamese speakers used self and other-repair for the functions of expressives. The findings showed that English speakers violated the maxim of cooperative principle of Grice (1975) because either they did not provide enough information or their information not clear. Vietnamese speakers used self and other-repairs for their own communicative purposes. For semantic features, the study showed that S and S1 in the extracts of English and Vietnamese film conversations repaired the experiential meanings of 5 processes: material, mental, relational, verbal and existential processes in Downing (2015)’s classification.

For syntactic features, the findings revealed that S and S1 in the extracts of English and Vietnamese film conversations used the techniques such as recycling, replacing, inserting, adding to repair after a noun, verb, preposition, adjective and clause. Rationale Conversation – verbal communication between people - is indispensable in our daily life. In the social relationships or in common communication, people need to talk to exchange information, establish and maintain social relationship, discuss together to find out the solutions to professional issues and even other problems in their daily lives. Liddicoat (2007) states that conversation is one of the ways people can socialize, develop and sustain each other’s relationship.

For that reason, delivering information smoothly is really important for achieving its goal. Although mutual understanding is the goal and the expected state of affairs in conversation, interlocutors sometimes have difficulty in interpreting the other speaker’s turn, or they may interpret their turns differently from what they actually meant. To deal with such problematic cases - where some troubles in speaking, hearing, or understanding the talk occur - repair organisation is needed. Repair is a mechanism to achieve clarification, to re-establish mutual intelligibility after some perceived trouble.

The interlocutors do not have smooth conversations because the obstructions appear in the middle of their conversations. According to Schegloff (cited in Cho, 2008), these obstructions can be any factor in the conversation. It can be a grammatically correct form or a pragmatically appropriate expression. These obstructions make the interlocutors revise a part or the whole of their utterance.

Repair is a term that refers to how people deal with the difficulty that appears in the middle of the conversation. Conversations in films are also talks about issues in the daily life between people. The conversational settings are selected and written by the scriptwriters. Although film scripts are not naturally occurring conversations and are therefore not what people actually do in real life conversations, their purposes are the same as the ones in natural conversations in every day life, as Dose (2013) states “Speakers use language for a wide range of communicative purpose: in addition to conveying 3 information, speakers express opinions, feelings, and attitudes”.

Therefore, conversational situations in films also contain obstructions which make conversations not so smooth as do conversations in daily life. Repairing the trouble sources causing communication breakdown was done to help characters in films obtain their communicative purposes, as in the following examples.1) S: It’ll only be temporary, okay? S1: What’s temporary? S: Temporary means just for a little bit of time.1), S was explaining to the guard in the flat about S’s letting her boyfriend to her room. S knew the regulation of the flat, but S supposed that letting her boyfriend in the room was “temporary”. The guard asked for explaining the meaning of the word temporary, so S made a repair by explaining that permitting her boyfriend to come in her room happened for a short period of time.

S’s repair helped S avoid the misunderstanding that could cause the communication breakdown.2) S: Bác ơi cháu báo tin mừng cho Bác. S1: Tin mừng à? Tin mừng gì thế? S: Đối thủ cạnh tranh của chúng cháu đã ngừng cạnh tranh, không chỉ có thế họ còn quay lại giúp chúng cháu, thế có đáng mừng không Bác. S1: Thế mừng quá còn gì nữa.2), S1 did not know which happy news S was mentioning, S1 asked S to give more information for S’s utterance. S repaired the utterance by giving some more detailed information of happy news (Đối thủ cạnh tranh của chúng cháu đã ngừng cạnh tranh, không chỉ có thế họ còn quay lại giúp chúng cháu).

S’s repair helped S1 understand more and their conversation became more interesting. The example shows that repairs can perform many other pragmatic functions than just preventing communication breakdowns. A communication breakdown is originated from trouble source in a conversation. It occurs when a message is not properly carried among participants and as a result, the conversation is blocked.

According to Schegloff et al. (1977), repair sequences consist, minimally, of the repairable and the repair. The repairable is 4 a linguistic unit which contains the trouble source and which is being repaired, and the repair is the turn in which the problematic element is replaced with another. "Trouble source" refers to any elements in a conversation which cause communication breakdown to the participants.

It could be placed anywhere during conversational interaction and any element could be repaired by participants in conversation. In daily communicative conversations and in conversations in films, the interlocutors can face communication breakdowns. Therefore, they have to use strategies to repair the trouble sources or ask for repair so that they can have effective communication. Schegloff et al.

(1977) were the first researchers of linguistics who mentioned the term of repair and presented strategies of repair often used to overcome the trouble sources causing communication breakdowns.3 ) Ken: Sure enough ten minutes later the bell r - the doorbell rang.3) shows that the speaker S (Ken) produced the trouble source bell because S (Ken) knew that the hearer could not know what kind of bell, So S (Ken) found out the trouble source and initiated repair by using the word the doorbell. There have been many authors dealing with the theory of repair but Schegloff is considered the first outstanding figure in this realm.