Luận văn thạc sĩ cuộc vận động quốc tế của việt nam dân chủ cộng hòa trong kháng chiến chống thực dân pháp 1945 1954

Khám phá luận văn thạc sĩ về cuộc vận động quốc tế của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong kháng chiến chống thực dân Pháp giai đoạn 1945-1954.

• Tác giả: Nguyễn Văn Trí
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Khang
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
• Đề tài: Cuộc Vận Động Quốc Tế Của Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa Trong Kháng Chiến Chống Thực Dân Pháp (1945-1954)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NỖ LỰC VẬN ĐỘNG QUỐC TẾ NGĂN CHẶN CHIẾN TRANH, TÍCH CỰC PHÁ VÂY VÀ MỞ CÁNH CỬA RA THẾ GIỚI (1945-1950)
• 1.1. Bối cảnh lịch sử và nỗ lực vận động quốc tế ngăn chặn chiến tranh của VNDCCH (1945-1946)
• 1.2. Bối cảnh lịch sử khi chiến tranh bùng nổ ở Nam Bộ. "Hòa để tiến" và nỗ lực vận động quốc tế ngăn chặn chiến tranh của VNDCCH (1945-1946)
• 1.3. "Thêm bạn, bớt thù", tích cực phá vây, bước ra thế giới (1947-1950)
• 1.4. Tiếp tục vận động quốc tế ngăn chặn chiến tranh
• 1.5. Tích cực phá vây, gia nhập "đại gia đình" các nước dân chủ mới
• 1.6. Tiểu kết
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẨY MẠNH VẬN ĐỘNG QUỐC TẾ, GÓP PHẦN ĐƯA CUỘC KHÁNG CHIẾN ĐẾN THẮNG LỢI (1950-1954)
• 2.1. Tình thế mới và quan điểm vận động quốc tế của VNDCCH
• 2.2. Tình thế mới của cuộc kháng chiến
• 2.3. Quan điểm vận động quốc tế của VNDCCH
• 2.4. Vận động quốc tế vì mục tiêu hòa bình, độc lập và tự do (1950-1954)
• 2.5. Nỗ lực tranh thủ sự ủng hộ của các nước trong phe XHCN
• 2.6. Tăng cường đoàn kết chiến đấu với Lào, Campuchia và tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ thế giới
• 2.7. Kết thúc chiến tranh bằng thương lượng, lập lại hòa bình ở Việt Nam
• 2.8. Tiểu kết
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT, Ý NGHĨA VÀ KINH NGHIỆM LỊCH SỬ
• 3.1. Ý nghĩa và tác động của cuộc vận động quốc tế đối với sự nghiệp “kháng chiến, kiến quốc”
• 3.2. Kinh nghiệm lịch sử
• 3.3. Tiểu kết
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng quan về cuộc vận động quốc tế của Việt Nam trong kháng chiến 1945 1954

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp từ năm 1945 đến 1954 là một giai đoạn quan trọng trong lịch sử Việt Nam. Trong bối cảnh đó, cuộc vận động quốc tế của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) đã đóng vai trò quyết định trong việc thu hút sự ủng hộ từ các nước trên thế giới. Sự hỗ trợ này không chỉ về mặt vật chất mà còn về tinh thần, giúp VNDCCH khẳng định vị thế của mình trên trường quốc tế.

1.1. Bối cảnh lịch sử và sự cần thiết của vận động quốc tế

Sau khi giành độc lập vào năm 1945, Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức từ thực dân Pháp. Cuộc chiến tranh Đông Dương đã nổ ra, và VNDCCH nhận thức rõ rằng việc tìm kiếm sự ủng hộ từ quốc tế là cần thiết để bảo vệ độc lập và chủ quyền của đất nước.

1.2. Mục tiêu và chiến lược của VNDCCH trong vận động quốc tế

VNDCCH đã xác định mục tiêu chính trong cuộc vận động quốc tế là thu hút sự ủng hộ từ các nước dân chủ, đặc biệt là các nước trong phe Xã hội chủ nghĩa. Chiến lược này bao gồm việc xây dựng mối quan hệ với các nước láng giềng và các tổ chức quốc tế.

II. Những thách thức trong cuộc vận động quốc tế của Việt Nam 1945 1950

Giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến, VNDCCH phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc vận động quốc tế. Sự thiếu hụt thông tin và sự không đồng nhất trong chính sách đối ngoại đã gây khó khăn cho VNDCCH trong việc thu hút sự ủng hộ từ các nước khác.

2.1. Sự thiếu hụt thông tin và nhận thức quốc tế

Trong những năm đầu, thông tin về tình hình Việt Nam chưa được phổ biến rộng rãi. Điều này dẫn đến việc nhiều nước không hiểu rõ về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của VNDCCH, từ đó hạn chế sự ủng hộ.

2.2. Sự cạnh tranh giữa các cường quốc

Sự cạnh tranh giữa các cường quốc như Mỹ, Liên Xô và Trung Quốc trong khu vực Đông Dương đã tạo ra những rào cản cho VNDCCH trong việc tìm kiếm sự hỗ trợ. VNDCCH phải khéo léo điều chỉnh chính sách đối ngoại để không làm mất lòng các nước này.

III. Phương pháp vận động quốc tế của VNDCCH giai đoạn 1950 1954

Trong giai đoạn 1950-1954, VNDCCH đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để tăng cường cuộc vận động quốc tế. Những nỗ lực này đã mang lại nhiều thành công đáng kể trong việc thu hút sự ủng hộ từ các nước xã hội chủ nghĩa và các tổ chức quốc tế.

3.1. Tăng cường quan hệ với các nước xã hội chủ nghĩa

VNDCCH đã chủ động thiết lập mối quan hệ chặt chẽ với các nước xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là Trung Quốc và Liên Xô. Sự hỗ trợ từ các nước này không chỉ về mặt quân sự mà còn về mặt chính trị và kinh tế.

3.2. Tham gia các tổ chức quốc tế

VNDCCH đã tích cực tham gia vào các tổ chức quốc tế như Liên hợp quốc và các hội nghị quốc tế để nâng cao vị thế và thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế đối với cuộc kháng chiến của mình.

IV. Kết quả và ý nghĩa của cuộc vận động quốc tế 1945 1954

Cuộc vận động quốc tế của VNDCCH trong giai đoạn 1945-1954 đã đạt được nhiều kết quả quan trọng. Sự ủng hộ từ quốc tế đã giúp VNDCCH có thêm sức mạnh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, dẫn đến chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954.

4.1. Sự hỗ trợ quân sự và vật chất từ quốc tế

Sự hỗ trợ từ các nước xã hội chủ nghĩa đã giúp VNDCCH có đủ trang bị và vũ khí để chiến đấu. Điều này đã tạo ra sự khác biệt lớn trong cuộc kháng chiến.

4.2. Tác động đến chính sách đối ngoại của Việt Nam sau 1954

Kết quả của cuộc vận động quốc tế không chỉ giúp VNDCCH giành chiến thắng mà còn định hình chính sách đối ngoại của Việt Nam trong những năm tiếp theo, tạo nền tảng cho sự phát triển và hội nhập quốc tế.

V. Kinh nghiệm từ cuộc vận động quốc tế của Việt Nam trong kháng chiến

Cuộc vận động quốc tế của VNDCCH trong kháng chiến chống thực dân Pháp đã để lại nhiều bài học quý giá cho các thế hệ sau. Những kinh nghiệm này vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh hiện nay.

5.1. Tầm quan trọng của việc xây dựng mối quan hệ quốc tế

Việc xây dựng mối quan hệ chặt chẽ với các nước khác là rất quan trọng trong việc thu hút sự ủng hộ và tạo ra sức mạnh tổng hợp trong các cuộc kháng chiến.

5.2. Khả năng thích ứng với tình hình quốc tế

VNDCCH đã cho thấy khả năng thích ứng linh hoạt với tình hình quốc tế, từ đó tạo ra những cơ hội mới cho cuộc kháng chiến. Điều này là bài học quý giá cho các chính sách đối ngoại hiện nay.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Cuộc vận động quốc tế của VNDCCH trong kháng chiến chống thực dân Pháp là một chủ đề phong phú và đa dạng. Nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này sẽ giúp hiểu rõ hơn về vai trò của ngoại lực trong các cuộc kháng chiến và xây dựng đất nước.

6.1. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Cần có những nghiên cứu sâu hơn về vai trò của từng quốc gia trong cuộc vận động quốc tế của VNDCCH, từ đó rút ra những bài học cho hiện tại.

6.2. Tầm quan trọng của việc ghi nhớ lịch sử

Việc ghi nhớ và nghiên cứu lịch sử không chỉ giúp hiểu rõ hơn về quá khứ mà còn tạo động lực cho các thế hệ trẻ trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) là một trong những sự kiện trọng đại của lịch sử Việt Nam, đánh dấu sự quyết tâm giành độc lập, tự do của dân tộc. Trong bối cảnh thế giới sau Chiến tranh Thế giới thứ hai với sự trỗi dậy của hai siêu cường Mỹ và Liên Xô, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) đã phải đối mặt với nhiều thách thức cả về quân sự lẫn ngoại giao. Tổng sản phẩm quốc dân của Mỹ năm 1945 đạt 355,2 tỷ đô la, chiếm gần một nửa tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ toàn cầu, trong khi Liên Xô chịu thiệt hại nặng nề về nhân lực với 28,5 triệu người mất trong chiến tranh. Trước tình hình đó, VNDCCH đã triển khai một cuộc vận động quốc tế đa chiều nhằm tranh thủ sự ủng hộ của các nước và nhân dân thế giới cho cuộc kháng chiến.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là mô tả và phục dựng một cách khách quan quá trình vận động quốc tế của VNDCCH trong giai đoạn 1945-1954, làm rõ cách thức giành được sự ủng hộ quốc tế và ý nghĩa của nó đối với thắng lợi của cuộc kháng chiến. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các hoạt động vận động ngoại giao, chính trị và quân sự của VNDCCH trên các địa bàn liên quan, từ tháng 9/1945 đến tháng 7/1954. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp kinh nghiệm lịch sử quý giá cho công cuộc vận động quốc tế hiện nay của Việt Nam, đồng thời góp phần làm sáng tỏ vai trò của ngoại lực trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quan hệ quốc tế về vận động ngoại giao và lý thuyết về phong trào giải phóng dân tộc. Lý thuyết quan hệ quốc tế giúp phân tích các chiến lược vận động ngoại giao của VNDCCH trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh, đặc biệt là mối quan hệ với các siêu cường và các nước láng giềng. Lý thuyết phong trào giải phóng dân tộc cung cấp cơ sở để hiểu các yếu tố nội tại và ngoại tại ảnh hưởng đến sự thành công của cuộc kháng chiến.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm: vận động quốc tế (international mobilization), ngoại giao đa phương (multilateral diplomacy), liên minh chiến đấu (military alliance), và chính sách “hòa để tiến” (peaceful negotiation strategy). Mô hình nghiên cứu tập trung vào quá trình vận động ngoại giao qua hai giai đoạn chính: 1945-1950 và 1950-1954, nhằm làm rõ sự thay đổi trong chiến lược và kết quả đạt được.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp lịch sử kết hợp với phương pháp logic để phân tích diễn biến và kết quả vận động quốc tế của VNDCCH. Phương pháp thống kê được áp dụng để tổng hợp số liệu viện trợ, quân số và các chỉ số liên quan đến hoạt động ngoại giao. Phương pháp so sánh được dùng để đối chiếu quan điểm và chính sách của các nước lớn đối với VNDCCH trong từng giai đoạn.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm các văn kiện Đảng, bài viết và bài nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các báo cáo viện trợ của Liên Xô và Trung Quốc, điện tín ngoại giao, tài liệu lưu trữ trong nước và quốc tế từ Trung Quốc, Liên Xô, Mỹ, cùng các công trình nghiên cứu học thuật trong và ngoài nước. Cỡ mẫu tài liệu được lựa chọn kỹ lưỡng nhằm đảm bảo tính toàn diện và khách quan. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ tháng 9/1945 đến tháng 7/1954, tương ứng với thời gian diễn ra cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Giai đoạn 1945-1950: Nỗ lực vận động quốc tế ngăn chặn chiến tranh và mở rộng quan hệ
   VNDCCH đã chủ trương chính sách “hòa để tiến”, vừa kháng chiến vừa vận động ngoại giao nhằm ngăn chặn chiến tranh lan rộng. Trong giai đoạn này, VNDCCH đã gửi nhiều thư kêu gọi hòa bình đến các cường quốc như Mỹ, Anh, Trung Quốc và Liên Hợp Quốc. Mặc dù chưa nhận được sự ủng hộ chính thức từ các nước lớn, VNDCCH đã giành được sự đồng tình của nhân dân thế giới và một số lực lượng quân sự Mỹ tại Việt Nam. Ví dụ, tháng 1/1946, Chuẩn tướng Mỹ Philip E. Gallagher nhận xét rằng “ở khắp nơi, người Việt Nam đều mong muốn độc lập” và nhiều quân nhân Mỹ tỏ thái độ ủng hộ chính nghĩa Việt Nam. VNDCCH cũng xây dựng liên minh chiến đấu với Lào và Campuchia, ký Hiệp định “Tương trợ Lào-Việt” năm 1945.

2. Giai đoạn 1950-1954: Đẩy mạnh vận động quốc tế và tranh thủ viện trợ phe xã hội chủ nghĩa
   Từ năm 1950, VNDCCH chuyển hướng vận động mạnh mẽ hơn với các nước trong phe xã hội chủ nghĩa, đặc biệt là Trung Quốc và Liên Xô. Số liệu cho thấy viện trợ vật chất từ Trung Quốc và Liên Xô tăng đáng kể, góp phần nâng cao sức mạnh quân sự và kinh tế của VNDCCH. Ví dụ, Trung Quốc cung cấp hàng nghìn tấn vũ khí và trang thiết bị quân sự trong giai đoạn này. VNDCCH cũng tăng cường đoàn kết chiến đấu với Lào và Campuchia, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ thế giới. Tuy nhiên, VNDCCH cũng phải đối mặt với sức ép từ các nước bạn trong việc chấp nhận giải pháp chia cắt đất nước tại Hội nghị Giơnevơ năm 1954.

3. Thành công trong việc duy trì quan điểm độc lập và giành được sự ủng hộ quốc tế
   Mặc dù chịu nhiều sức ép, VNDCCH đã giữ vững quan điểm độc lập, thống nhất đất nước trong các cuộc đàm phán quốc tế. Sự vận động ngoại giao linh hoạt, kết hợp giữa đấu tranh quân sự và chính trị đã giúp VNDCCH giành được sự ủng hộ rộng rãi từ nhân dân thế giới và các nước xã hội chủ nghĩa, góp phần buộc Pháp phải ký Hiệp định Giơnevơ, chấm dứt chiến tranh.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân thành công của VNDCCH trong vận động quốc tế xuất phát từ sự kết hợp hài hòa giữa chiến lược ngoại giao mềm dẻo và sức mạnh quân sự ngày càng tăng. Chính sách “hòa để tiến” trong giai đoạn đầu giúp VNDCCH duy trì được sự hòa hoãn với các nước láng giềng và tạo điều kiện cho việc mở rộng quan hệ quốc tế. So với các nghiên cứu trước đây, luận văn làm rõ hơn những thành quả đạt được trong giai đoạn 1945-1950, vốn thường bị đánh giá thấp.

Việc tranh thủ sự ủng hộ của Trung Quốc và Liên Xô từ năm 1950 trở đi là bước ngoặt quan trọng, giúp VNDCCH có nguồn lực vật chất và chính trị để tiến hành cuộc kháng chiến lâu dài. Tuy nhiên, sự phụ thuộc vào viện trợ cũng đặt ra những thách thức về chính sách đối nội và đối ngoại, buộc VNDCCH phải điều chỉnh một số chính sách để phù hợp với lợi ích của các nước bạn.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện lượng viện trợ vật chất từ Trung Quốc và Liên Xô qua các năm, cùng bảng so sánh tỷ lệ ủng hộ quốc tế trong các giai đoạn khác nhau. Những kết quả này khẳng định vai trò quan trọng của vận động quốc tế trong thắng lợi của cuộc kháng chiến, đồng thời cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về mối quan hệ phức tạp giữa VNDCCH với các cường quốc thời kỳ đó.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường vận động ngoại giao đa phương
   Chính phủ và các cơ quan ngoại giao cần chủ động tham gia các diễn đàn quốc tế, sử dụng các kênh đa phương để quảng bá hình ảnh và chính sách của Việt Nam, nhằm nâng cao uy tín và tranh thủ sự ủng hộ quốc tế cho các mục tiêu phát triển và bảo vệ chủ quyền. Thời gian thực hiện: liên tục, ưu tiên trong 3 năm tới.

2. Phát huy vai trò của ngoại giao nhân dân
   Khuyến khích các tổ chức xã hội, cộng đồng người Việt ở nước ngoài và các tổ chức phi chính phủ tham gia vận động, tạo mạng lưới ủng hộ rộng rãi. Chủ thể thực hiện: Bộ Ngoại giao phối hợp với các bộ ngành liên quan và cộng đồng người Việt. Thời gian: 1-2 năm.

3. Xây dựng chiến lược vận động quốc tế linh hoạt, đa chiều
   Học hỏi kinh nghiệm lịch sử, kết hợp vận động chính trị, kinh tế, văn hóa và quân sự để tạo sức mạnh tổng hợp trong vận động quốc tế. Chủ thể: các cơ quan nghiên cứu, hoạch định chính sách. Thời gian: xây dựng chiến lược trong 1 năm, triển khai liên tục.

4. Tăng cường hợp tác với các nước láng giềng và các tổ chức khu vực
   Phát huy vai trò của các liên minh chiến lược khu vực để tạo sự đồng thuận và hỗ trợ lẫn nhau trong các vấn đề an ninh và phát triển. Chủ thể: Bộ Ngoại giao, Bộ Quốc phòng, các tổ chức khu vực. Thời gian: ưu tiên trong 3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà nghiên cứu lịch sử và quan hệ quốc tế
   Luận văn cung cấp tài liệu hệ thống và phân tích sâu sắc về vận động quốc tế của VNDCCH, giúp các học giả hiểu rõ hơn về bối cảnh và chiến lược ngoại giao trong kháng chiến chống Pháp.

2. Cán bộ ngoại giao và hoạch định chính sách
   Những kinh nghiệm lịch sử được luận văn đúc kết có giá trị tham khảo trong xây dựng chiến lược vận động quốc tế hiện đại, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh địa chính trị.

3. Sinh viên chuyên ngành lịch sử, chính trị và quan hệ quốc tế
   Luận văn là tài liệu học tập quý giá, giúp sinh viên nắm bắt được quá trình vận động ngoại giao của Việt Nam trong giai đoạn lịch sử quan trọng, đồng thời phát triển kỹ năng phân tích và tổng hợp thông tin.

4. Cộng đồng người Việt ở nước ngoài và các tổ chức phi chính phủ
   Hiểu rõ lịch sử vận động quốc tế giúp cộng đồng và các tổ chức này nâng cao hiệu quả trong việc vận động sự ủng hộ cho các hoạt động phát triển và bảo vệ lợi ích quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

1. VNDCCH đã vận động quốc tế như thế nào trong giai đoạn 1945-1950?
   VNDCCH chủ trương chính sách “hòa để tiến”, vừa kháng chiến vừa vận động ngoại giao qua việc gửi thư kêu gọi hòa bình đến các cường quốc, xây dựng liên minh với Lào, Campuchia và mở rộng quan hệ với các nước châu Á. Mặc dù chưa nhận được sự ủng hộ chính thức từ các nước lớn, VNDCCH đã giành được sự đồng tình của nhân dân thế giới và một số lực lượng quân sự Mỹ tại Việt Nam.

2. Vai trò của Trung Quốc và Liên Xô trong vận động quốc tế của VNDCCH giai đoạn 1950-1954 là gì?
   Trung Quốc và Liên Xô cung cấp viện trợ vật chất và chính trị quan trọng, giúp VNDCCH củng cố sức mạnh quân sự và kinh tế. Viện trợ này góp phần quyết định vào thắng lợi của cuộc kháng chiến, đồng thời ảnh hưởng đến chính sách đối nội và đối ngoại của VNDCCH.

3. VNDCCH đã làm thế nào để duy trì quan điểm độc lập trong các cuộc đàm phán quốc tế?
   VNDCCH kết hợp đấu tranh quân sự với ngoại giao linh hoạt, giữ vững nguyên tắc độc lập, thống nhất đất nước trong các cuộc đàm phán, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ của nhân dân thế giới và các nước xã hội chủ nghĩa, tạo sức ép buộc Pháp phải ký Hiệp định Giơnevơ.

4. Những khó khăn lớn nhất trong vận động quốc tế của VNDCCH là gì?
   VNDCCH phải đối mặt với sự “đồng lõa” của các nước lớn như Mỹ, Anh, Liên Xô trong việc ủng hộ Pháp tái chiếm Đông Dương, sự nghi ngại về chủ nghĩa cộng sản và hạn chế về nguồn lực ngoại giao, quân sự trong giai đoạn đầu.

5. Kinh nghiệm lịch sử nào từ cuộc vận động quốc tế của VNDCCH có thể áp dụng cho Việt Nam hiện nay?
   Kinh nghiệm quan trọng là sự kết hợp hài hòa giữa ngoại giao đa phương và sức mạnh nội lực, vận động linh hoạt, đa chiều, phát huy vai trò ngoại giao nhân dân và xây dựng liên minh chiến lược khu vực, đồng thời duy trì nguyên tắc độc lập, tự chủ trong quan hệ quốc tế.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa và làm rõ quá trình vận động quốc tế của VNDCCH trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), từ chính sách “hòa để tiến” đến việc tranh thủ viện trợ phe xã hội chủ nghĩa.
• Nỗ lực vận động quốc tế đã góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến, buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơnevơ, chấm dứt chiến tranh.
• Luận văn cung cấp những số liệu, tài liệu lưu trữ lần đầu được công bố, làm sáng tỏ vai trò của các nước lớn và mối quan hệ phức tạp trong vận động ngoại giao của VNDCCH.
• Kinh nghiệm lịch sử được đúc kết có giá trị tham khảo cho công tác vận động quốc tế hiện nay của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh địa chính trị.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm tăng cường vận động ngoại giao đa phương, phát huy ngoại giao nhân dân, xây dựng chiến lược vận động linh hoạt và tăng cường hợp tác khu vực.

Việc nghiên cứu và áp dụng những bài học lịch sử này sẽ giúp Việt Nam nâng cao hiệu quả vận động quốc tế, góp phần bảo vệ và phát triển đất nước trong thời kỳ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cuộc tái chiếm Việt Nam và Đông Dương. Hành động này của thực dân pháp đẩy nước VNDCCH non trẻ vào thế đầy bất lợi khi không chỉ phải đương đầu với một kẻ thù mạnh hơn mà còn phải cùng lúc đối phó với nhiều kẻ thù. 24 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trước tình hình đó, một mặt, VNDCCH kiên quyết đứng lên kháng chiến chống thực dân Pháp để “tỏ cho thế giới biết rằng dân Việt Nam không chịu ách nô lệ một lần nữa” [4, tr. Tập trung sức lực cho cuộc kháng chiến này, VNDCCH tiếp tục chủ trương hòa hoãn với quân Tưởng.

Theo đó, từ chiều ngày 22 đến ngày 23 tháng 9, đại diện Chính phủ Hồ Chí Minh đã có các cuộc tiếp xúc với đại diện quân đội Trung Quốc ở Hà Nội; trong các cuộc gặp này, hai bên bàn việc cho những người Việt thân Trung Quốc tham chính [104, pg. Đến ngày 27 tháng 9, Chính phủ lâm thời nước VNDCCH tán thành cho một số đảng viên của đảng Việt Cách tham gia chính quyền. Theo đó, Nguyễn Hải Thần được giữ chức Phó chủ tịch Chính phủ, Trương Trung Phụng được bổ làm Tham nghị trưởng Bộ Quốc phòng [3, tr. Song, để giành ủng hộ của thế giới cho cuộc chiến chính nghĩa này, trong thư Gửi đồng bào Nam Bộ ngày 26 tháng 9, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Đối với những người Pháp bị bắt trong lúc chiến tranh, ta phải canh phòng cẩn thận, nhưng phải đối đãi với họ cho khoan hồng.

Phải làm cho thế giới, trước hết là làm cho dân Pháp biết rằng: Chúng ta là quang minh chính đại. Chúng ta chỉ đòi độc lập tự do, chứ chúng ta không vì tư thù tư oán, làm cho thế giới biết rằng chúng ta là một dân tộc văn minh, văn minh hơn bọn đi giết người cướp nước” [59, tr. Mặt khác, Chính phủ VNDCCH nỗ lực vận động ngoại giao để ngăn chặn cuộc chiến không cân sức này. Theo đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư đến lãnh đạo Mỹ, Anh và chỉ huy quân Anh ở Nam vĩ tuyến 16 của Việt Nam, phản đối hành động giúp Pháp và vi phạm quyền tự do, dân chủ của quân Anh ở Nam Bộ.

Trong thư gửi Tổng thống Mỹ Truman ngày 24 tháng 9, Chủ tịch Hồ Chí Minh đề nghị phía Mỹ can thiệp buộc phía Anh chấm dứt những hành động vi phạm quyền tự nhiên của nhân dân Việt Nam và thực hiện những nguyên tắc tự do, tự quyết của Hiến chương Đại Tây Dương trên đất nước mình [59, tr. 25 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Trước khi chiến tranh bùng nổ ra, Hồ Chí Minh đã tìm kiếm giải pháp thương lượng cho việc giải quyết vấn đề quan hệ Việt-Pháp [104, pg. Tiếp tục chủ trương này, bên cạnh nỗ lực kháng chiến và kêu gọi ngăn chặn những hành động gây chiến của Pháp ở Việt Nam, VNDCCH duy trì tiếp xúc với phía Pháp. Trong cuộc gặp các đại diện Pháp (tướng Alexandri và Pignon), ngày 28 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh bày tỏ mong muốn xây dựng mối quan hệ thân thiện giữa hai nước Việt Nam và Pháp và khẳng định Việt Nam sẵn sàng tôn trọng những quyền lợi kinh tế, văn hóa và quân sự của Pháp trên đất nước mình [3, tr.

Vận động sự ủng hộ của Mỹ cho nỗ lực vãn hồi hòa bình ấy, trong cuộc gặp Thiếu tá quân đội Mỹ Patti ngày 30 tháng 9 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh bày tỏ mong muốn Mỹ dàn xếp một thỏa thuận tạm thời giữa Việt Nam với Pháp; đồng thời, để giành sự ủng hộ của Mỹ cho đề nghị đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh bày tỏ VNDCCH muốn tự do thương mại và phủ nhận quan hệ với quốc tế cộng sản của bản thân mình [104, pg. Chính sách mềm dẻo, ôn hòa với Trung Quốc của VNDCCH tiếp tục giành được sự hòa hoãn trong quan hệ với quân đội nước này ở miền Bắc đất nước. Hơn thế, Chỉ huy quân Trung Quốc ở miền Bắc Đông Dương, Trung tướng Lư Hán công khai tuyên bố đồng tình với sự phản kháng oanh liệt của nhân dân Việt Nam ở Nam Bộ và ngụ ý trừng phạt người Pháp nếu họ gây chiến ở Bắc vĩ tuyến 16 của Đông Dương- nơi quân Trung Quốc đảm nhận việc giải giáp quân Nhật [59, tr. Bên cạnh đó, cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân Việt Nam được đông đảo nhân dân thế giới ủng hộ, tán đồng.

Hội nghị liên Phi ra quyết nghị án ủng hộ cuộc đấu tranh giành độc lập của Việt Nam [59, tr. 71]; dư luận Ấn Độ bày tỏ sự bất bình trước việc Anh dùng người Ấn Độ đàn áp cách mạng Việt Nam [147, pg. 69]; báo chí Mỹ lên tiếng chỉ trích chính sách thực dân của Pháp ở Đông Dương là lỗi thời và đe dọa hòa bình thế giới [59, tr. Tại thực địa, sự đoàn kết dân tộc, chính sách thân thiện của VNDCCH 26 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tiếp tục giành được sự cảm tình của một bộ phận quân nhân Mỹ.

Ở miền Bắc, một số quân nhân Mỹ không chỉ tiếp tục giúp chuyển thư của Hồ Chí Minh ra ngoài mà ngăn Pháp mở rộng chiến tranh ra miền Bắc khi nhất trí với Chính phủ Hồ Chí Minh không cho tù binh người Pháp tự do ở Hà Nội (26/9/1945) [104, pg. Ở miền Nam, Peter Dewey, Trung tá quân đội Mỹ, không đồng tình với việc giúp gây chiến của phía Anh và duy trì liên lạc với các đại diện của Chính phủ VNDCCH bất chấp sự ngăn cản của Tư lệnh quân Anh ở khu vực này [36, tr. Tinh thần chiến đấu kiên quyết của nhân dân Việt Nam và sự đồng tình của đông đảo nhân dân thế giới đối với cuộc đấu tranh của Việt Nam gây cho các Chính phủ Mỹ và Chính phủ Anh nhiều lo lắng. Với Mỹ, lo ngại sự bất ổn ở Đông Dương và khu vực châu Á Thái Bình Dương, các nhà hoạch định chính sách nước này đều cho rằng cần có sự đối thoại giữa Pháp với người Việt Nam [117, pg 313].

Ngày 5 tháng 10 năm 1945, trong điện văn gửi Đại biện Mỹ ở Trung Quốc Robertson, Quyền Ngoại trưởng Acheson nhắc lại quan điểm muốn Pháp có sự đồng thuận của người bản xứ trong việc trở lại Đông Dương của mình [117, pg. Về phía Anh, việc quân Pháp bị bao vây ở Sài Gòn và cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam giành được sự đồng tình của nhân dân Ấn Độ khiến giới chức nước này không chỉ lo ngại cho bộ phận quân Pháp bị bao vây mà còn lo ngại về sự bùng nổ của phong trào cách mạng ở các thuộc địa của mình. Bởi vậy, họ liên hệ với phía VNDCCH để tổ chức một cuộc thương lượng giữa Pháp với Việt Nam. Theo đó, ngày 1 tháng 10, với sự chứng kiến của đại diện Anh H.

Brain, đại diện Pháp Cédile và đại diện VNDCCH Phạm Ngọc Thạch họp ở Sài Gòn, thỏa thuận tạm thời ngừng bắn để tiếp tục thương thảo đi đến chấm dứt chiến tranh. Mặc dù vậy, Mỹ, Anh và Trung Quốc vẫn giữ quan điểm ủng hộ sự tái lập quyền kiểm soát của Pháp ở Đông Dương. Với Mỹ, dù lo ngại về hành động chiến tranh của Pháp, nhưng, ngày 2 tháng 10, nước này quyết định 27 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] không can thiệp vào cuộc chiến ở Đông Dương [156, pg. Hơn thế, trong tháng này, Mỹ còn cung cấp 8 tàu chiến để chuyên trở quân Pháp đến Việt Nam vào tháng 10 năm 1945 [148, pg.

Về phía Anh, ngày 9 tháng 10, họ trao cho Pháp quyền quản trị dân sự ở Nam vĩ tuyến 16 của bán đảo Đông Dương [148, pg. Cùng lúc, họ dùng quân Nhật yểm trợ cho quân Pháp mở rộng vùng chiếm đóng ở Nam Việt Nam. Về phía Trung Quốc, Chính phủ nước này cũng đồng ý cho Pháp thiết lập một sự quản trị dân sự ở ở Bắc vĩ tuyến 16 của Đông Dương [104, pg. Đồng thời, tiếp tục gạt mối lo ngại cộng sản và tạo thế lực của mình ở xứ sở này, họ thúc ép Chính phủ Hồ Chí Minh lập một chính phủ liên hiệp với sự tham gia của các đảng tay sai bản xứ.

Sự đồng lõa trên đây của các nước lớn đã khuyến khích thực dân Pháp tăng cường hoạt động chiến tranh ở Nam Việt Nam. Thật vậy, từ ngày 10 tháng 10, với quân tăng viện, thực dân Pháp tập trung phá vây ở Sài Gòn và mở rộng chiến tranh ra Nam Trung Bộ Việt Nam. Trước tình hình đó, VNDCCH tiếp tục kháng chiến để thiết thực ngăn chặn bước tiến của thực dân Pháp và giành sự ủng hộ quốc tế. Trong thư gửi đồng bào Nam Trung Bộ ngày 15 tháng 10, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Phải tin vào sức ta trước hết: Chỉ có nỗ lực mới làm cho ngoại giao toàn thắng.

Chỉ có xương máu mới ngăn được quân thù” [59, tr. Đồng thời, tập trung lực lượng cho cuộc kháng chiến, VNDCCH tiếp tục nhượng bộ phía Trung Quốc cả về kinh tế và chính trị. Về kinh tế, VNDCCH chấp thuận cho quân đội Trung Quốc ở miền Bắc Đông Dương mua 2/3 số gạo chuyên chở từ miền Nam ra [3, tr. 73]; về chính trị, từ cuối tháng 10, VNDCCH tiếp tục đàm phán với các chính đảng thân Trung Quốc (Việt Quốc và Việt Cách) về việc thành lập chính phủ liên hiệp với sự tham gia của họ.

Tăng cường xây dựng quan hệ “thân thiện” với Trung Quốc, ngày 22 tháng 10, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Cố vấn tối cao Vĩnh Thụy gửi thư tới Thống chế Tưởng Giới Thạch, đề nghị thúc đẩy quan hệ giữa hai nước. Bên cạnh đó, cũng nhằm đẩy mạnh cuộc 28 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] kháng chiến chống thực dân Pháp, VNDCCH xây dựng khối đoàn kết chiến đấu với Lào và Campuchia. Với Lào, ngày 16 tháng 10, Chính phủ VNDCCH công nhận Chính phủ Lào độc lập, đồng thời hai nước ký Hiệp định “Tương trợ Lào-Việt”. Với Campuchia, ngày 15 tháng 10 năm 1945, Xứ ủy Nam Bộ cử 5 cán bộ sang nước này xây dựng liên minh chiến đấu [6, tr.

Gia tăng nỗ lực kháng chiến và giành sự ủng hộ quốc tế cho nỗ lực đó nhưng VNDCCH vẫn thúc đẩy giải pháp ngoại giao với Pháp để tranh thủ sự ủng hộ quốc tế, chấm dứt cuộc chiến tranh này. Theo đó, giữa tháng 10 năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư gửi Chính phủ, Quốc hội và nhân dân Pháp khẳng định: Việt Nam tôn trọng quyền lợi kinh tế của Pháp ở lãnh thổ của mình nhưng muốn độc lập và yêu cầu Pháp chấm dứt cuộc chiến ở Nam Việt Nam.