Cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng kinh doanh bất động sản tại việt nam

Cấu trúc vốn và kỳ hạn nợ của doanh nghiệp đầu tư xây dựng bất động sản tại Việt Nam ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh và phát triển bền vững.

• Tác giả: Phạm Thị Vân Trinh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Hoàng Ngân
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Cấu Trúc Vốn và Kỳ Hạn Nợ của Doanh Nghiệp Đầu Tư Xây Dựng và Kinh Doanh Bất Động Sản tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN ÁN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Vấn đề nghiên cứu
• 2. Tổng quan các nghiên cứu về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của doanh nghiệp
• 3. Khoảng trống nghiên cứu về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ
• 4. MỤC TIÊU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 4.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 5. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 5.2. Phạm vi nghiên cứu
• 6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 7. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN
• 8. KẾT CẤU CỦA ĐỀ TÀI
• 1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH VÀ TỔNG QUAN CÁC ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
• 1.1. TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ CẤU TRÚC VỐN VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ
• 1.1.1. Các nghiên cứu thực nghiệm về các yếu tố tác động đến cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ
• 1.1.1.1. Các nghiên cứu thực nghiệm về các yếu tố tác động đến cấu trúc vốn
• 1.1.1.2. Các nghiên cứu thực nghiệm về các yếu tố tác động đến cấu trúc kỳ hạn nợ
• 1.2. Các nghiên cứu thực nghiệm về tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ
• 1.2.1. Các nghiên cứu thực nghiệm về tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn
• 1.2.2. Các nghiên cứu về tốc độ điều chỉnh cấu trúc kỳ hạn nợ
• 1.3. Các nghiên cứu thực nghiệm về cấu trúc vốn mục tiêu, cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu
• 1.3.1. Các nghiên cứu thực nghiệm về cấu trúc vốn mục tiêu
• 1.3.2. Các nghiên cứu thực nghiệm về cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu
• 1.4. Các nghiên cứu thực nghiệm về tác động giữa cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ
• 1.5. BỐI CẢNH NGHIÊN CỨU VỀ CÁC DOANH NGHIỆP TRONG NGÀNH BẤT ĐỘNG SẢN TẠI VIỆT NAM
• 1.5.1. Đặc thù ngành bất động sản và đặc điểm của các doanh nghiệp trong ngành bất động sản tại Việt Nam
• 1.5.1.1. Đặc thù ngành bất động sản tại Việt Nam
• 1.5.1.2. Đặc điểm của các doanh nghiệp trong ngành bất động sản tại Việt Nam
• 1.5.2. Thực trạng cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 1.5.3. Thực trạng chỉ tiêu tài chính của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản Việt Nam
• 1.5.3.1. Quy mô doanh nghiệp (SIZE)
• 1.5.3.2. Khả năng sinh lời (ROE)
• 1.5.3.3. Khả năng thanh khoản (LIQ)
• 1.5.3.4. Cơ hội tăng trưởng (GRO)
• 1.5.3.5. Cơ cấu tài sản (TANG)
• 1.5.3.6. Kỳ hạn tài sản (AMR)
• 1.5.3.7. Thuế thu nhập doanh nghiệp (TAX)
• 1.5.3.8. Rủi ro kinh doanh (RISK)
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. KHUNG LÝ THUYẾT VỀ CẤU TRÚC VỐN VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ
• 2.1.1. Cơ sở lý thuyết về cấu trúc vốn
• 2.1.2. Cơ sở lý thuyết về cấu trúc kỳ hạn nợ
• 2.2. TỔNG HỢP LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ CẤU TRÚC VỐN VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ
• 2.2.1. Tổng hợp lý thuyết về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ
• 2.2.2. Tổng hợp các nghiên cứu thực nghiệm về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ
• 2.3. MÔ HÌNH VÀ GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT
• 2.3.1. Giả thuyết nghiên cứu
• 2.3.2. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.2. MÔ TẢ DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU
• 3.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.3.1. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 3.3.1.1. Phương pháp nghiên cứu đối với mô hình phân tích các yếu tố tác động đến cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ; và tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 3.3.1.2. Phương pháp nghiên cứu đối với mô hình xác định cấu trúc vốn mục tiêu và cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 3.3.2. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3.4. TRÌNH TỰ THỰC HIỆN NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ CẤU TRÚC VỐN VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ XÂY DỰNG, KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN TẠI VIỆT NAM
• 4.1. THỐNG KÊ MÔ TẢ VÀ KIỂM ĐỊNH ĐA CỘNG TUYẾN
• 4.1.1. Thống kê mô tả
• 4.1.2. Kiểm định đa cộng tuyến
• 4.2. KẾT QUẢ ƯỚC LƯỢNG CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CẤU TRÚC VỐN VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ XÂY DỰNG KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN TẠI VIỆT NAM
• 4.2.1. Kết quả ước lượng các yếu tố tác động cấu trúc vốn của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 4.2.1.1. Kiểm định mô hình nghiên cứu
• 4.2.1.2. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu
• 4.2.2. Kết quả ước lượng các yếu tố tác động cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 4.2.2.1. Kiểm định mô hình nghiên cứu
• 4.2.2.2. Kiểm định giả thuyết nghiên cứu
• 4.3. KẾT QUẢ ƯỚC LƯỢNG TỐC ĐỘ ĐIỀU CHỈNH CẤU TRÚC VỐN VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ HƯỚNG VỀ NGƯỠNG CẤU TRÚC VỐN VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ
• 4.3.1. Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 4.3.2. Tốc độ điều chỉnh cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 4.4. TÁC ĐỘNG GIỮA CẤU TRÚC VỐN VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ
• 4.5. XÁC ĐỊNH CẤU TRÚC VỐN MỤC TIÊU VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ MỤC TIÊU CỦA CÁC DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ XÂY DỰNG, KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN TẠI VIỆT NAM
• 4.5.1. Xác định cấu trúc vốn mục tiêu của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 4.5.2. Xác định cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 4.6. BÀN LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.6.1. Các yếu tố tác động đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 4.6.2. Các yếu tố tác động đến cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 4.6.3. Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 4.6.4. Xác định cấu trúc vốn mục tiêu và cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CÁC CHÍNH SÁCH
• 5.1. KẾT LUẬN VỀ CẤU TRÚC VỐN VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ XÂY DỰNG, KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN TẠI VIỆT NAM
• 5.1.1. Tác động của các yếu tố tác động đến việc lựa chọn cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 5.1.2. Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ hướng về ngưỡng cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 5.1.3. Tác động giữa cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ
• 5.1.4. Xác định cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 5.2. GỢI Ý MỘT SỐ CHÍNH SÁCH ĐỂ CÁC DOANH NGHIỆP ĐẦU TƯ XÂY DỰNG, KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN VIỆT NAM XÂY DỰNG CẤU TRÚC VỐN VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ
• 5.2.1. Một số hàm ý nâng cao hiệu quả quản lý trong việc xây dựng cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 5.2.2. Một số hàm ý cho việc điều chỉnh cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ theo ngưỡng mục tiêu của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam
• 5.2.3. Một số hàm ý để các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam lựa chọn cấu trúc vốn, cấu trúc kỳ hạn nợ đạt mức mục tiêu
• 5.3. HẠN CHẾ CỦA LUẬN ÁN VÀ ĐỀ XUẤT HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• 1. PHỤ LỤC 1: HỆ THỐNG CÁC LÝ THUYẾT VỀ CẤU TRÚC VỐN, CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 2. PHỤ LỤC 2: TỔNG HỢP KẾT QUẢ TRẢ LỜI PHỎNG VẤN CỦA CÁC CHUYÊN GIA TRONG LĨNH VỰC BẤT ĐỘNG SẢN
• 3. PHỤ LỤC 3: THỐNG KÊ MÔ TẢ VÀ KIỂM ĐỊNH CƠ BẢN
• 4. PHỤ LỤC 4: KẾT QUẢ HỒI QUY VÀ KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH CẤU TRÚC VỐN
• 5. PHỤ LỤC 5: KẾT QUẢ HỒI QUY VÀ KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ
• 6. PHỤ LỤC 6: XÁC ĐỊNH CẤU TRÚC VỐN MỤC TIÊU VÀ CẤU TRÚC KỲ HẠN NỢ MỤC TIÊU

Tóm tắt

I. Tổng Quan Cấu Trúc Vốn và Kỳ Hạn Nợ Bất Động Sản

Quyết định tài chính của doanh nghiệp luôn gắn liền với cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ. Cấu trúc vốn là sự kết hợp giữa nợ và vốn chủ sở hữu, được sử dụng để tài trợ cho hoạt động kinh doanh. Tỷ lệ này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động. Cấu trúc kỳ hạn nợ thể hiện mối quan hệ giữa nợ ngắn hạn và nợ dài hạn. Nợ dài hạn có thời hạn đáo hạn trên một năm, trong khi nợ ngắn hạn đáo hạn trong vòng 12 tháng. Cấu trúc vốn và kỳ hạn nợ phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững. Ngược lại, sự lựa chọn không phù hợp có thể gây ra những bất lợi lớn. Theo lý thuyết sự phù hợp, sự mất cân đối trong cấu trúc vốn và kỳ hạn nợ sẽ làm giảm hiệu quả kinh doanh. Do đó, việc nghiên cứu và tối ưu hóa cấu trúc vốn và kỳ hạn nợ là vô cùng quan trọng đối với các doanh nghiệp bất động sản.

1.1. Tầm quan trọng của Cấu Trúc Vốn trong Bất Động Sản

Cấu trúc vốn đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo nguồn lực tài chính cho các dự án bất động sản. Việc lựa chọn tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu hợp lý giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vốn, giảm thiểu rủi ro tài chính và nâng cao khả năng sinh lời. Một cấu trúc vốn vững chắc cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận các nguồn vốn vay từ ngân hàng và các tổ chức tín dụng khác. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp bất động sản, vốn thường xuyên phải đối mặt với nhu cầu vốn lớn và thời gian hoàn vốn dài.

1.2. Ảnh hưởng của Kỳ Hạn Nợ đến Khả năng Thanh Khoản

Kỳ hạn nợ có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thanh khoản của doanh nghiệp bất động sản. Việc sử dụng quá nhiều nợ ngắn hạn có thể gây áp lực lớn lên dòng tiền, đặc biệt trong bối cảnh thị trường bất động sản biến động. Ngược lại, việc sử dụng nợ dài hạn giúp doanh nghiệp ổn định nguồn vốn, giảm thiểu rủi ro thanh khoản và có thể đầu tư vào các dự án dài hạn. Do đó, việc cân đối giữa nợ ngắn hạn và nợ dài hạn là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự ổn định tài chính của doanh nghiệp.

II. Thách Thức Cấu Trúc Vốn cho Doanh Nghiệp Bất Động Sản

Các doanh nghiệp bất động sản tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc xây dựng cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ hiệu quả. Thị trường bất động sản có tính chu kỳ cao, biến động khó lường, đòi hỏi doanh nghiệp phải có khả năng quản lý rủi ro tài chính tốt. Bên cạnh đó, việc tiếp cận nguồn vốn vay còn gặp nhiều khó khăn do các quy định pháp lý phức tạp và yêu cầu khắt khe từ các tổ chức tín dụng. Ngoài ra, sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường cũng gây áp lực lên lợi nhuận, khiến doanh nghiệp phải tìm kiếm các giải pháp tài chính sáng tạo để duy trì và phát triển.

2.1. Rủi ro Thị Trường và Biến Động Lãi Suất

Thị trường bất động sản Việt Nam chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố kinh tế vĩ mô và chính sách của nhà nước. Biến động lãi suất, lạm phát và các quy định về tín dụng có thể tác động tiêu cực đến khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Do đó, việc dự báo và quản lý rủi ro thị trường là yếu tố then chốt để đảm bảo sự ổn định tài chính. Các doanh nghiệp cần xây dựng các kịch bản ứng phó linh hoạt và đa dạng hóa nguồn vốn để giảm thiểu tác động của các yếu tố bất lợi.

2.2. Khó khăn Tiếp Cận Vốn và Quy Định Pháp Lý

Việc tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng và các tổ chức tín dụng khác vẫn là một thách thức lớn đối với nhiều doanh nghiệp bất động sản. Các quy định pháp lý phức tạp, yêu cầu về tài sản thế chấp và đánh giá tín dụng khắt khe khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, gặp khó khăn trong việc huy động vốn. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải chủ động tìm kiếm các nguồn vốn khác như phát hành trái phiếu, hợp tác đầu tư hoặc kêu gọi vốn từ các nhà đầu tư cá nhân.

2.3. Cạnh Tranh và Áp Lực Lợi Nhuận

Thị trường bất động sản Việt Nam ngày càng cạnh tranh gay gắt, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước. Điều này gây áp lực lên lợi nhuận của các doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng cao. Để duy trì và phát triển, các doanh nghiệp cần tìm kiếm các giải pháp tài chính sáng tạo, tối ưu hóa chi phí hoạt động và nâng cao hiệu quả quản lý vốn.

III. Phương Pháp Tối Ưu Cấu Trúc Vốn Bất Động Sản Việt Nam

Để tối ưu hóa cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ, các doanh nghiệp bất động sản cần áp dụng các phương pháp quản lý tài chính hiện đại. Điều này bao gồm việc phân tích kỹ lưỡng các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn, xây dựng các mô hình dự báo dòng tiền, và lựa chọn các công cụ tài chính phù hợp. Bên cạnh đó, việc tăng cường minh bạch thông tin và quản trị rủi ro cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư và nâng cao uy tín của doanh nghiệp.

3.1. Phân Tích Yếu Tố Ảnh Hưởng Cấu Trúc Vốn

Việc phân tích kỹ lưỡng các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn là bước quan trọng đầu tiên trong quá trình tối ưu hóa. Các yếu tố này bao gồm quy mô doanh nghiệp, khả năng sinh lời, rủi ro kinh doanh, cơ hội tăng trưởng và môi trường pháp lý. Bằng cách hiểu rõ tác động của từng yếu tố, doanh nghiệp có thể đưa ra các quyết định tài chính phù hợp với đặc điểm và mục tiêu của mình.

3.2. Xây Dựng Mô Hình Dự Báo Dòng Tiền

Mô hình dự báo dòng tiền là công cụ hữu ích giúp doanh nghiệp đánh giá khả năng trả nợ và quản lý rủi ro thanh khoản. Bằng cách dự báo dòng tiền trong tương lai, doanh nghiệp có thể xác định nhu cầu vốn, lên kế hoạch huy động vốn và lựa chọn kỳ hạn nợ phù hợp. Mô hình dự báo dòng tiền cũng giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả của các dự án đầu tư và đưa ra các quyết định tài chính sáng suốt.

3.3. Lựa Chọn Công Cụ Tài Chính Phù Hợp

Thị trường tài chính cung cấp nhiều công cụ tài chính khác nhau, từ vay ngân hàng, phát hành trái phiếu đến hợp tác đầu tư và kêu gọi vốn từ các nhà đầu tư cá nhân. Việc lựa chọn công cụ tài chính phù hợp phụ thuộc vào nhu cầu vốn, khả năng trả nợ và khẩu vị rủi ro của doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần cân nhắc kỹ lưỡng các ưu điểm và nhược điểm của từng công cụ để đưa ra quyết định tối ưu.

IV. Nghiên Cứu Cấu Trúc Vốn và Kỳ Hạn Nợ Bất Động Sản

Nghiên cứu về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp bất động sản tại Việt Nam cho thấy một số kết quả đáng chú ý. Thể chế có tác động nghịch chiều đến việc lựa chọn cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ. Cơ cấu tài sản, thuế thu nhập doanh nghiệp, quy mô doanh nghiệp và cơ hội tăng trưởng có tác động thuận chiều đến cấu trúc vốn. Ngược lại, khả năng thanh khoản, khả năng sinh lời, phát triển tài chính có tác động nghịch chiều đến cấu trúc vốn. Khả năng thanh khoản, rủi ro kinh doanh, quy mô doanh nghiệp, phát triển tài chính, lạm phát có tác động thuận chiều đến việc lựa chọn cấu trúc kỳ hạn nợ. Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn của các doanh nghiệp là 24,87% và tốc độ điều chỉnh cấu trúc kỳ hạn nợ là 25,92%. Tác động giữa cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ là thuận chiều. Ngưỡng cấu trúc vốn mục tiêu là 69,68% và cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu là 57,9%.

4.1. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Cấu Trúc Vốn Theo Nghiên Cứu

Nghiên cứu chỉ ra rằng thể chế, cơ cấu tài sản, thuế thu nhập doanh nghiệp, quy mô doanh nghiệp, cơ hội tăng trưởng, khả năng thanh khoản, khả năng sinh lời và phát triển tài chính đều có ảnh hưởng đáng kể đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp bất động sản. Việc hiểu rõ tác động của các yếu tố này giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định tài chính phù hợp với bối cảnh kinh tế và thị trường.

4.2. Tốc Độ Điều Chỉnh Cấu Trúc Vốn và Kỳ Hạn Nợ

Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn và kỳ hạn nợ cho thấy khả năng thích ứng của doanh nghiệp với các thay đổi của thị trường. Nghiên cứu cho thấy tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn và kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp bất động sản Việt Nam là tương đối nhanh, cho thấy sự linh hoạt trong quản lý tài chính.

4.3. Ngưỡng Cấu Trúc Vốn và Kỳ Hạn Nợ Mục Tiêu

Việc xác định ngưỡng cấu trúc vốn và kỳ hạn nợ mục tiêu giúp doanh nghiệp định hướng các quyết định tài chính và quản lý rủi ro. Nghiên cứu cho thấy ngưỡng cấu trúc vốn và kỳ hạn nợ mục tiêu của các doanh nghiệp bất động sản Việt Nam là tương đối cao, phản ánh đặc điểm kinh doanh và môi trường pháp lý của ngành.

V. Kết Luận và Triển Vọng Cấu Trúc Vốn Bất Động Sản

Nghiên cứu về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp bất động sản tại Việt Nam cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà quản lý, nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách. Việc hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn, tốc độ điều chỉnh và ngưỡng mục tiêu giúp doanh nghiệp đưa ra các quyết định tài chính sáng suốt, nâng cao hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững. Trong tương lai, việc nghiên cứu sâu hơn về tác động của các yếu tố vĩ mô và chính sách của nhà nước đến cấu trúc vốn của các doanh nghiệp bất động sản là cần thiết để đưa ra các khuyến nghị chính sách phù hợp.

5.1. Hàm Ý Quản Lý và Điều Chỉnh Cấu Trúc Vốn

Nghiên cứu cung cấp các hàm ý quan trọng cho việc quản lý và điều chỉnh cấu trúc vốn của các doanh nghiệp bất động sản. Doanh nghiệp cần chủ động phân tích các yếu tố ảnh hưởng, xây dựng các mô hình dự báo dòng tiền và lựa chọn các công cụ tài chính phù hợp để tối ưu hóa cấu trúc vốn và giảm thiểu rủi ro tài chính.

5.2. Khuyến Nghị Chính Sách và Hỗ Trợ Doanh Nghiệp

Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp bất động sản tiếp cận nguồn vốn vay, giảm thiểu chi phí vốn và tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển thị trường tài chính. Bên cạnh đó, việc tăng cường minh bạch thông tin và quản trị rủi ro cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút vốn đầu tư và nâng cao uy tín của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu của nghiên cứu sinh Phạm Thị Vân Trinh (2020) với đề tài "Cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh bất động sản tại Việt Nam" (chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng, mã số 9 34 02 01, Trường Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh; dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Trần Hoàng Ngân và TS. Vũ Văn Thực) đã thiết lập một cột mốc học thuật quan trọng trong việc tích hợp đồng thời hai quyết định tài trợ cốt lõi: cấu trúc vốn (Capital Structure - CS) và cấu trúc kỳ hạn nợ (Debt Maturity Structure - DMS) trong một ngành kinh tế đặc thù có tính nhạy cảm chu kỳ cao.

Bối cảnh khoa học của luận án xuất phát từ sự thiếu hụt các mô hình lượng quy chuẩn giải thích hành vi tài trợ của doanh nghiệp bất động sản (BĐS) tại các thị trường cận biên và mới nổi – nơi khung khổ pháp lý đất đai liên tục chuyển đổi và thị trường tài chính còn phụ thuộc nặng nề vào hệ thống ngân hàng thương mại. Sau biến động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, chỉ số VN-Index sụt giảm nghiêm trọng từ mốc 1.158,9 điểm (tháng 3/2007) xuống đáy 234,66 điểm (tháng 2/2009), cùng với mặt bằng lãi suất cho vay vọt lên mức đỉnh 20,10% vào quý 3/2008. Thị trường BĐS Việt Nam rơi vào chu kỳ đóng băng kéo dài, bộc lộ rõ rủi ro tái tài trợ khi đa số doanh nghiệp sử dụng nợ ngắn hạn để tài trợ cho các dự án phát triển dài hạn.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) được luận án nhận diện cụ thể bao gồm:

1. Thiếu vắng các công trình học thuật kiểm định đồng thời các nhân tố vi mô doanh nghiệp, nhân tố vĩ mô và đặc biệt là biến số chất lượng thể chế quốc gia (Institutional Quality) chi phối cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ trong ngành BĐS Việt Nam (khắc phục giới hạn trong nghiên cứu của Booth & ctg, 2001; Deesomsak & ctg, 2004; Jong & ctg, 2008).
2. Sự vắng bóng của các bằng chứng thực nghiệm về tốc độ điều chỉnh động (Dynamic Speed of Adjustment - SOA) của cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ hướng về ngưỡng mục tiêu tối ưu trong phân khúc doanh nghiệp BĐS niêm yết.
3. Thiếu cơ sở lượng hóa chính xác giá trị ngưỡng mục tiêu (Target Threshold) của tỷ lệ đòn bẩy và tỷ lệ nợ dài hạn bằng mô hình phi tuyến tính để tối đa hóa hiệu quả hoạt động và giá trị doanh nghiệp.
4. Mối quan hệ tương tác hai chiều hoặc quan hệ nhân quả đồng thời giữa cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ chưa được kiểm định hệ thống tại thị trường Việt Nam (Antoniou & ctg, 2006; Cai & ctg, 2008).

Luận án giải quyết 4 câu hỏi nghiên cứu (Research Questions - RQ) và hệ thống giả thuyết tương ứng:

• RQ1 & H1: Cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh BĐS chịu sự chi phối như thế nào bởi các nhân tố nội tại, điều kiện vĩ mô và chất lượng thể chế?
• RQ2 & H2: Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn động và cấu trúc kỳ hạn nợ động hướng về ngưỡng mục tiêu tối ưu của các doanh nghiệp này đạt mức bao nhiêu phần trăm mỗi năm?
• RQ3 & H3: Có tồn tại mối quan hệ tác động đồng thời (thuận chiều hay nghịch chiều) giữa quyết định cấu trúc vốn và quyết định cấu trúc kỳ hạn nợ hay không?
• RQ4 & H4: Ngưỡng cấu trúc vốn mục tiêu và ngưỡng cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu cụ thể đối với các doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh BĐS niêm yết tại Việt Nam là bao nhiêu?

Khung lý thuyết tổng quát được xây dựng trên sự giao thoa của 7 lý thuyết tài chính nền tảng: Lý thuyết Modigliani-Miller (MM, 1958, 1963), Lý thuyết Đánh đổi (Trade-off Theory - TOT; Kraus & Litzenberger, 1973; Myers, 1984), Lý thuyết Trật tự phân hạng (Pecking Order Theory - POT; Myers & Majluf, 1984), Lý thuyết Chi phí đại diện (Agency Cost Theory; Jensen & Meckling, 1976), Lý thuyết Tín hiệu (Signaling Theory; Ross, 1977; Flannery, 1986), Lý thuyết Sự phù hợp kỳ hạn (Maturity Matching Principle; Morris, 1976), và Lý thuyết Dựa vào thuế (Tax-based Theory; Brick & Ravid, 1985).

Phạm vi nghiên cứu được xác lập trên bộ dữ liệu bảng cân bằng (balanced panel data) gồm 70 doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh BĐS niêm yết trên HOSE và HNX trong giai đoạn 10 năm liên tục từ 2008 đến 2017 (tương ứng 700 quan sát năm - doanh nghiệp).

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn học thuật về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ chứng kiến sự phân hóa sâu sắc qua các trường phái lý thuyết và bằng chứng thực nghiệm:

Trường phái Lý thuyết Đánh đổi (Kraus & Litzenberger, 1973; Myers, 1984) cho rằng cấu trúc vốn tối ưu là điểm cân bằng giữa lợi ích từ tấm chắn thuế lãi vay (interest tax shield) và chi phí kiệt quệ tài chính (financial distress costs). Mở rộng sang kỳ hạn nợ, Brick & Ravid (1985, 1991) chỉ ra rằng khi đường cong lợi suất dốc lên, nợ dài hạn tối đa hóa giá trị tấm chắn thuế. Ngược lại, Trường phái Trật tự phân hạng (Myers & Majluf, 1984) lập luận dưới điều kiện bất cân xứng thông tin, doanh nghiệp ưu tiên dòng tiền nội bộ, tiếp đến là nợ vay và cuối cùng mới phát hành cổ phiếu mới; do đó không tồn tại một tỷ lệ nợ mục tiêu cố định.

Trường phái Chi phí đại diện (Jensen & Meckling, 1976; Myers, 1977; Barnea & ctg, 1980) nhấn mạnh xung đột lợi ích giữa cổ đông và chủ nợ (vấn đề đầu tư dưới mức - underinvestment và dịch chuyển rủi ro - asset substitution). Việc sử dụng nợ ngắn hạn được xem là công cụ giám sát hữu hiệu giúp giảm thiểu chi phí đại diện của vốn nợ. Tuy nhiên, Lý thuyết Tín hiệu (Flannery, 1986; Diamond, 1991) lập luận rằng các doanh nghiệp chất lượng cao sẽ phát hành nợ ngắn hạn để phát tín hiệu khả quan ra thị trường, trong khi các doanh nghiệp có rủi ro cao buộc phải chấp nhận nợ dài hạn hoặc bị loại khỏi thị trường nợ ngắn hạn. Về nguyên tắc quản trị rủi ro thanh khoản, Morris (1976) và Stohs & Mauer (1996) thiết lập Lý thuyết Sự phù hợp kỳ hạn, khẳng định tài sản dài hạn phải được tài trợ bởi nguồn vốn dài hạn nhằm triệt tiêu rủi ro mất khả năng thanh toán.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế tiêu biểu:

• So sánh với Haron (2014): Nghiên cứu trên 127 doanh nghiệp BĐS niêm yết tại Malaysia giai đoạn 2000-2009 sử dụng phương pháp Diff-GMM cho thấy tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn đạt tới 82,68%/năm và ngưỡng cấu trúc vốn mục tiêu chỉ ở mức 17,32%. Sự khác biệt rõ rệt so với Việt Nam (tốc độ điều chỉnh 24,87% và ngưỡng nợ 69,68%) phản ánh đặc thù thị trường vốn Malaysia phát triển sâu rộng hơn, chi phí giao dịch điều chỉnh thấp hơn và doanh nghiệp sử dụng tỷ lệ đòn bẩy thận trọng hơn.
• So sánh với Ooi (1999): Khảo sát 83 doanh nghiệp BĐS tại Vương quốc Anh (giai đoạn 1989-1995) qua mô hình OLS và Tobit chỉ ra rằng quy mô, cơ hội tăng trưởng và tài sản hữu hình tác động thuận chiều đến kỳ hạn nợ dài hạn, nhưng các doanh nghiệp BĐS Anh vẫn phụ thuộc đáng kể vào nợ ngắn hạn khi thị trường mở rộng nhằm linh hoạt hóa dòng tiền dự án.
• So sánh với Fan, Titman & Twite (2012): Nghiên cứu trên 39 quốc gia chỉ ra chất lượng thể chế pháp lý và mức độ tham nhũng giải thích phần lớn biến thiên của cấu trúc kỳ hạn nợ; ở các quốc gia có khung pháp lý yếu kém, doanh nghiệp bị đẩy vào việc sử dụng nợ ngắn hạn do thiếu nguồn cung tín dụng dài hạn.

Vị thế học thuật của luận án được định vị vững chắc: Đây là công trình tiên phong tại Việt Nam tích hợp mô hình đánh đổi động (Dynamic Trade-off Model) qua ước lượng Sys-GMM và mô hình hồi quy ngưỡng bảng (Panel Threshold Regression) của Hansen (1999) dành riêng cho ngành BĐS, giải quyết triệt để vấn đề nội sinh và tính phi tuyến tính trong việc định vị mục tiêu tài trợ.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng và kiểm định thực nghiệm sâu sắc các lý thuyết tài chính doanh nghiệp trong bối cảnh nền kinh tế chuyển đổi:

Thứ nhất, kiểm định và mở rộng Lý thuyết Đánh đổi động (Dynamic Trade-off Theory): Chứng minh các doanh nghiệp BĐS không duy trì cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ tĩnh mà liên tục điều chỉnh từng phần (partial adjustment) hướng về các giá trị mục tiêu với tốc độ điều chỉnh lần lượt là $\delta_{CS} = 24,87%$/năm và $\delta_{DMS} = 25,92%$/năm. Kết quả này bác bỏ quan điểm cực đoan của Lý thuyết Trật tự phân hạng thuần túy (cho rằng không tồn tại tỷ lệ nợ mục tiêu) trong ngành BĐS.

Thứ hai, đóng góp vào Lý thuyết Thể chế và Tài chính (Law and Finance Theory - Demirguc-Kunt & Maksimovic, 1999; Fan & ctg, 2012): Bổ sung bằng chứng thực nghiệm cho thấy cải thiện chất lượng thể chế (đo lường qua CPIA, GCI, EBDI) có tác động nghịch chiều đến tỷ lệ đòn bẩy và tỷ lệ nợ dài hạn của các doanh nghiệp BĐS tại Việt Nam. Khi thể chế và tính minh bạch tăng lên, cơ chế giám sát thị trường hoàn thiện hơn, hạn chế tình trạng tiếp cận vốn vay ngân hàng dựa trên quan hệ và giảm thiểu rủi ro đòn bẩy quá mức.

Thứ ba, bổ sung cho Lý thuyết Tín hiệu và Lý thuyết Sự phù hợp (Signaling & Maturity Matching Theories): Xác nhận sự tồn tại của mối quan hệ tương tác đồng thời thuận chiều giữa cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ ($\beta > 0$). Doanh nghiệp sử dụng tỷ lệ đòn bẩy cao có xu hướng gia tăng tỷ trọng nợ dài hạn để bảo vệ thanh khoản và giảm thiểu nguy cơ phá sản.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp đa chiều 3 nhóm lý thuyết chính: Nhóm lý thuyết chi phí đại diện - trật tự phân hạng (nội sinh doanh nghiệp), Nhóm lý thuyết đánh đổi động (cơ chế tự điều chỉnh), và Nhóm lý thuyết thể chế - vĩ mô (rào cản ngoại sinh).

Mô hình nghiên cứu dạng động tổng quát được thiết lập như sau:

$$Lev_{i,t} = (1 - \delta_1) Lev_{i,t-1} + \delta_1 \left( \alpha_0 + \sum_{k=1}^m \alpha_k X_{k,i,t} + \sum_{j=1}^n \beta_j M_{j,t} + \gamma Inst_t \right) + \eta_i + \lambda_t + \varepsilon_{i,t}$$

$$Mat_{i,t} = (1 - \delta_2) Mat_{i,t-1} + \delta_2 \left( \theta_0 + \sum_{k=1}^m \theta_k X_{k,i,t} + \sum_{j=1}^n \phi_j M_{j,t} + \psi Inst_t \right) + \mu_i + \tau_t + \nu_{i,t}$$

Trong đó:

• $Lev_{i,t}$ là Cấu trúc vốn (Tổng nợ / Tổng tài sản).
• $Mat_{i,t}$ là Cấu trúc kỳ hạn nợ (Nợ dài hạn / Tổng nợ).
• $Lev_{i,t-1}, Mat_{i,t-1}$ là độ trễ bậc 1 đại diện cho hành vi động.
• $\delta_1, \delta_2$ là tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ.
• $X_{k,i,t}$ là vector các biến vi mô: Quy mô ($SIZE$), Khả năng sinh lời ($ROE$), Khả năng thanh khoản ($LIQ$), Cơ hội tăng trưởng ($GRO$), Cơ cấu tài sản ($TANG$), Kỳ hạn tài sản ($AMR$), Thuế TNDN ($TAX$), Rủi ro kinh doanh ($RISK$).
• $M_{j,t}$ là vector các biến vĩ mô: Tăng trưởng kinh tế ($GDP$), Lạm phát ($INF$), Phát triển tài chính ($FD$), Cấu trúc kỳ hạn lãi suất ($TERM$).
• $Inst_t$ là biến số Thể chế quốc gia.
• $\eta_i, \mu_i$ là hiệu ứng cố định doanh nghiệp; $\lambda_t, \tau_t$ là hiệu ứng thời gian; $\varepsilon_{i,t}, \nu_{i,t}$ là sai số ngẫu nhiên.

Điều kiện biên (boundary conditions) của khung phân tích được xác định rõ: Áp dụng cho các công ty cổ phần niêm yết trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, kinh doanh BĐS tại thị trường có tính tập trung tín dụng cao và chưa phát triển hoàn chỉnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu được thiết kế theo trường phái thực chứng (Positivism) kết hợp thế giới quan hiện thực phản biện (Critical Realism). Thiết kế nghiên cứu định lượng đóng vai trò trung tâm (Core Quantitative Design), kết hợp nghiên cứu định tính bằng phương pháp chuyên gia (Qualitative Expert Interviews) để kiểm chứng, lý giải cơ chế vận hành của các tham số hồi quy trong bối cảnh văn bản pháp lý chuyên ngành BĐS.

Thiết kế phân tích đa cấp độ (Multi-level framework):

• Cấp độ vi mô (Firm-level): 8 biến số nội tại từ báo cáo tài chính kiểm toán.
• Cấp độ ngành (Industry-level): Đặc thù tài sản ngầm định và chu kỳ kinh doanh BĐS.
• Cấp độ vĩ mô & Thể chế (Macro & Institutional-level): Chỉ số vĩ mô quốc gia và các chỉ số thể chế quốc tế.

Mẫu nghiên cứu gồm chính xác 70 doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh BĐS niêm yết trên HOSE và HNX thỏa mãn đầy đủ các tiêu chuẩn sàng lọc: (i) hoạt động liên tục 10 năm từ 2008 đến 2017; (ii) có dữ liệu tài chính minh bạch, không bị gián đoạn niêm yết; (iii) không thuộc diện kiểm soát đặc biệt hoặc âm vốn chủ sở hữu kéo dài. Tổng số quan sát đạt 700 quan sát năm (balanced panel).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Dữ liệu báo cáo tài chính được thu thập và chuẩn hóa từ hệ thống dữ liệu Vietstock, StoxPlus và các Sở giao dịch chứng khoán. Dữ liệu vĩ mô và thể chế được trích xuất từ các định chế quốc tế uy tín: Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (World Bank) và cơ sở dữ liệu Datastream.

Tính giá trị (Validity) và độ tin cậy (Reliability) được đảm bảo thông qua tam giác hóa dữ liệu (Data Triangulation) và phương pháp luận:

• Kiểm định hiện tượng nội sinh (Endogeneity): Được kiểm soát chặt chẽ bằng cách sử dụng các biến trễ của biến phụ thuộc và biến nội sinh làm biến công cụ (Instruments) trong không gian ước lượng GMM.
• Kiểm định tự tương quan Arellano-Bond: Kiểm tra giả thuyết không có tự tương quan sai phân bậc một $AR(1)$ (bác bỏ $H_0$) và không có tự tương quan sai phân bậc hai $AR(2)$ (chấp nhận $H_0$, p-value $> 0,05$).
• Kiểm định giá trị biến công cụ Hansen/Sargan: Đảm bảo các biến công cụ ngoại sinh hoàn toàn với sai số ngẫu nhiên (p-value $> 0,05$).

Data và phân tích

Phân tích định lượng được thực hiện trên phần mềm kinh tế lượng chuyên dụng Stata phiên bản 14.0 với hai kỹ thuật cốt lõi:

1. Phương pháp Ước lượng Moment Tổng quát Hệ thống (System Generalized Method of Moments - Sys-GMM): Khắc phục triệt để các khuyết tật của hồi quy Pooled OLS (ước lượng chệch lên), Fixed Effects Model - FEM (ước lượng chệch xuống do Nickell bias) và Difference GMM (yếu biến công cụ khi chuỗi thời gian có tính bền bỉ cao).
2. Mô hình Hồi quy Ngưỡng Dữ liệu Bảng (Panel Threshold Regression - PTR của Hansen, 1999): Xác định ngưỡng phi tuyến tính của cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ tối ưu tác động lên hiệu quả kinh doanh và giá trị doanh nghiệp.

Kiểm tra độ bền vững (Robustness Checks) được thực hiện bằng cách thay thế các biến đại diện thể chế (chỉ số CPIA, GCI, EBDI) và áp dụng các cấu trúc ma trận biến công cụ khác nhau nhằm đảm bảo tính ổn định của các hệ số ước lượng.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Kết quả phân tích định lượng trên 700 quan sát đã cung cấp 5 phát hiện mang tính đột phá:

Thứ nhất, Ảnh hưởng mạnh mẽ của Chất lượng thể chế: Hệ số hồi quy của biến thể chế mang dấu âm có ý nghĩa thống kê cao ($p < 0,01$) đối với cả cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ. Nguồn trích dẫn trực tiếp từ văn bản luận án xác nhận:

"thể chế có tác động nghịch chiều đến việc lựa chọn cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ"

Khi môi trường thể chế được cải thiện, tính công khai minh bạch gia tăng làm giảm tình trạng doanh nghiệp BĐS phụ thuộc vào việc vay nợ ngân hàng quá mức và thúc đẩy các kênh huy động vốn chủ sở hữu.

Thứ hai, Tốc độ điều chỉnh động về ngưỡng mục tiêu: Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn của doanh nghiệp đầu tư xây dựng, kinh doanh BĐS tại Việt Nam đạt mức 24,87%/năm, và tốc độ điều chỉnh cấu trúc kỳ hạn nợ đạt 25,92%/năm. Kết quả này phản ánh thời gian để doanh nghiệp điều chỉnh được một nửa độ lệch so với cấu trúc vốn mục tiêu mất khoảng 2,4 - 2,8 năm, chịu sự chi phối lớn bởi chi phí giao dịch và sự kém linh hoạt của thị trường tín dụng Việt Nam.

Thứ ba, Lượng hóa chính xác Ngưỡng mục tiêu tối ưu: Sử dụng kỹ thuật hồi quy ngưỡng PTR của Hansen (1999), luận án đã xác định:

• Ngưỡng cấu trúc vốn mục tiêu: 69,68% (Tổng nợ / Tổng tài sản).
• Ngưỡng cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu: 57,90% (Nợ dài hạn / Tổng nợ).

Dữ liệu cho thấy thực trạng đáng báo động: 40,00% doanh nghiệp trong mẫu nghiên cứu sử dụng nợ vượt ngưỡng an toàn mục tiêu, và 74,29% doanh nghiệp sử dụng kỳ hạn nợ dài hạn dưới mức ngưỡng mục tiêu cần thiết.

Thứ tư, Tác động đồng thuận giữa Cấu trúc vốn và Cấu trúc kỳ hạn nợ: Bằng chứng hồi quy thực nghiệm khẳng định:

"tác động giữa cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ là thuận chiều"

Hàm ý rằng khi doanh nghiệp gia tăng tỷ lệ đòn bẩy tổng thể, họ có xu hướng kéo dài kỳ hạn nợ để phân tán rủi ro đáo hạn, phù hợp với nguyên lý bảo vệ thanh khoản của Lý thuyết Tín hiệu (Stohs & Mauer, 1996).

Thứ năm, Tác động phân hóa của các nhân tố vi mô và vĩ mô:

• Các biến tác động thuận chiều đến Cấu trúc vốn: Cơ cấu tài sản ($TANG$), Thuế TNDN ($TAX$), Quy mô ($SIZE$), Cơ hội tăng trưởng ($GRO$).
• Các biến tác động nghịch chiều đến Cấu trúc vốn: Khả năng thanh khoản ($LIQ$), Khả năng sinh lời ($ROE$), Phát triển tài chính ($FD$), Tăng trưởng kinh tế ($GDP$).
• Các biến tác động thuận chiều đến Cấu trúc kỳ hạn nợ: Khả năng thanh khoản ($LIQ$), Rủi ro kinh doanh ($RISK$), Quy mô ($SIZE$), Phát triển tài chính ($FD$), Lạm phát ($INF$), Cấu trúc kỳ hạn lãi suất ($TERM$).

Biến số	Tác động đến Cấu trúc vốn (CS)	Tác động đến Kỳ hạn nợ (DMS)	Cơ sở lý thuyết hỗ trợ
Thể chế (Inst)	Nghịch chiều (-)	Nghịch chiều (-)	Law and Finance Theory
Quy mô (SIZE)	Thuận chiều (+)	Thuận chiều (+)	Trade-off Theory, Agency Cost
Sinh lời (ROE)	Nghịch chiều (-)	Không đáng kể	Pecking Order Theory
Thanh khoản (LIQ)	Nghịch chiều (-)	Thuận chiều (+)	Pecking Order / Signaling
Cơ cấu tài sản (TANG)	Thuận chiều (+)	Không đáng kể	Trade-off Theory
Rủi ro (RISK)	Không đáng kể	Thuận chiều (+)	Signaling Theory
Lạm phát (INF)	Không đáng kể	Thuận chiều (+)	Tax-based Theory
Phát triển TC (FD)	Nghịch chiều (-)	Thuận chiều (+)	Market Development Theory

Implications đa chiều

• Hàm ý lý thuyết: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm củng cố sự dung hòa giữa Lý thuyết Đánh đổi động và Lý thuyết Thể chế trong việc giải thích cấu trúc tài chính tại các nền kinh tế đang phát triển.
• Hàm ý phương pháp luận: Thiết lập quy trình chuẩn mực kết hợp Sys-GMM và Hansen PTR để xử lý tính nội sinh và phi tuyến tính trong nghiên cứu tài chính doanh nghiệp chuyên ngành.
• Hàm ý thực tiễn quản trị: Doanh nghiệp BĐS cần tái cơ cấu nguồn vốn theo quy tắc: Kiểm soát tỷ lệ tổng nợ không vượt quá ngưỡng 69,68% tổng tài sản; đồng thời nâng tỷ trọng nợ dài hạn lên mức mục tiêu 57,90% tổng nợ để giải quyết triệt để tình trạng lệch pha kỳ hạn (mismatching) gây áp lực thanh khoản.
• Hàm ý chính sách vĩ mô: Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý cần đẩy mạnh tính minh bạch của thị trường tài chính, kiểm soát tỷ lệ nợ xấu cho vay BĐS (từng tăng bình quân 7,56% trong giai đoạn nghiên cứu), hoàn thiện thể chế pháp lý đất đai và phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp dài hạn nhằm giảm áp lực cung ứng vốn trung - dài hạn đè nặng lên hệ thống ngân hàng thương mại.

Limitations và Future Research

Luận án thừa nhận một số hạn chế khách quan mang tính học thuật:

1. Phạm vi mẫu nghiên cứu: Mẫu nghiên cứu giới hạn ở 70 doanh nghiệp niêm yết trên HOSE và HNX. Kết quả chưa bao quát được khối doanh nghiệp BĐS chưa niêm yết (unlisted firms) và các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ (SMEs) – nhóm đối tượng chịu sự chi phối khác biệt về khả năng tiếp cận vốn.
2. Khung thời gian dữ liệu: Giai đoạn nghiên cứu 2008 - 2017 phản ánh chu kỳ từ khủng hoảng đến phục hồi sau năm 2008, chưa bao gồm các cú sốc phi kinh tế giai đoạn sau (như đại dịch COVID-19 và biến động thắt chặt thị trường trái phiếu doanh nghiệp sau năm 2022).
3. Phân tách cấu trúc nợ: Do hạn chế trong quy chuẩn trình bày Báo cáo tài chính tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu, nợ dài hạn chủ yếu được xác định là các khoản nợ có phát sinh lãi vay, chưa bóc tách chi tiết giữa nợ vay ngân hàng và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ.

Hướng nghiên cứu tiếp theo (Future Research Agenda):

• Mở rộng mẫu nghiên cứu bao gồm các công ty BĐS phi niêm yết và so sánh cấu trúc vốn giữa doanh nghiệp nhà nước cổ phần hóa và doanh nghiệp tư nhân.
• Ứng dụng các mô hình động phi tuyến tiên tiến như Panel Smooth Transition Regression (PSTR) hoặc Dynamic Panel Threshold Model để đánh giá sự biến đổi liên tục của ngưỡng mục tiêu theo chu kỳ kinh tế.
• Bổ sung các biến số quản trị công ty (Corporate Governance), cấu trúc sở hữu nước ngoài và sở hữu gia đình vào mô hình giải thích quyết định kỳ hạn nợ.

Tác động và ảnh hưởng

Về mặt học thuật, luận án cung cấp tài liệu tham khảo chuẩn mực với khả năng trích dẫn cao trong các nghiên cứu về kinh tế tài chính tại Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, đặc biệt trong các chủ đề liên quan đến cấu trúc vốn động và tài chính bất động sản.

Về mặt tác động kinh tế và ngành, nghiên cứu đưa ra hồi chuông cảnh báo về rủi ro mất cân đối kỳ hạn khi có tới 44,28% doanh nghiệp trong mẫu nghiên cứu từng rơi vào trạng thái mất cân đối tài chính (tỷ lệ vốn dài hạn nhỏ hơn tài sản dài hạn), qua đó thúc đẩy các hiệp hội ngành nghề và doanh nghiệp thiết lập hệ thống cảnh báo sớm rủi ro tài chính.

Về mặt chính sách quốc gia, kết quả nghiên cứu hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính trong việc thiết kế lộ trình kiểm soát dòng vốn tín dụng vào BĐS một cách an toàn, tránh can thiệp hành chính đột ngột làm đứt gãy thanh khoản doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy đề án phát triển các định chế tài chính phi ngân hàng (quỹ đầu tư bất động sản - REITs, thị trường trái phiếu).

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tiếp cận mô hình kinh tế lượng mẫu mực (kết hợp Sys-GMM và hồi quy ngưỡng PTR) và khung lý thuyết đánh đổi động hoàn chỉnh.
• Giám đốc Tài chính (CFO) và Nhà quản trị doanh nghiệp BĐS: Nắm bắt các định mức lượng hóa chính xác (ngưỡng nợ 69,68% và kỳ hạn nợ dài hạn 57,90%) để tái cấu trúc danh mục nợ và hoạch định chiến lược huy động vốn tối ưu.
• Ngân hàng thương mại và Tổ chức cấp tín dụng: Có thêm căn cứ khoa học để thẩm định hạn mức tín dụng, cơ cấu kỳ hạn vay và đánh giá năng lực chịu đựng rủi ro của khách hàng doanh nghiệp BĐS.
• Cơ quan quản lý nhà nước (NHNN, UBCKNN, Bộ Xây dựng): Có cơ sở dữ liệu thực chứng để hoạch định chính sách điều hành tiền tệ, giám sát an toàn vĩ mô và hoàn thiện hành lang pháp lý thị trường bất động sản.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và mở rộng lý thuyết nào?

Đóng góp độc đáo nhất là việc mở rộng Lý thuyết Đánh đổi động (Dynamic Trade-off Theory) kết hợp Lý thuyết Thể chế (Institutional Theory) trong thị trường BĐS cận biên. Luận án bác bỏ giả định cấu trúc tài chính tĩnh, chứng minh doanh nghiệp liên tục điều chỉnh tỷ lệ nợ và kỳ hạn nợ về điểm cân bằng tối ưu với tốc độ xác định, đồng thời chứng minh chất lượng thể chế đóng vai trò là biến số ngoại sinh kìm hãm hành vi đòn bẩy quá mức.

2. Điểm đổi mới trong phương pháp nghiên cứu so với các công trình trước đây?

So với các nghiên cứu trước tại Việt Nam chủ yếu dùng Pooled OLS, FEM/REM hoặc Diff-GMM (như Trần Hùng Sơn, 2013; Haron, 2014), luận án ứng dụng System GMM hai bước (Two-step Sys-GMM) kết hợp sai số chuẩn vững của Windmeijer để triệt tiêu hiện tượng nội sinh và độ chệch mẫu nhỏ. Đồng thời, luận án tiên phong áp dụng Mô hình Hồi quy Ngưỡng Bảng (Hansen, 1999 PTR) để tìm ra ngưỡng mục tiêu chính xác thay vì chỉ giả định quan hệ tuyến tính thông thường.

3. Phát hiện bất ngờ nhất (counter-intuitive finding) từ dữ liệu thực nghiệm là gì?

Phát hiện bất ngờ nhất là Chất lượng thể chế (CPIA, GCI) có tác động nghịch chiều đến tỷ lệ sử dụng nợ và nợ dài hạn. Trong khi lý thuyết truyền thống ở các nước phát triển cho rằng thể chế tốt giúp doanh nghiệp vay nợ dài hạn nhiều hơn, thì tại Việt Nam, thể chế minh bạch hơn lại làm giảm đòn bẩy do triệt tiêu các đặc quyền tiếp cận tín dụng thân hữu và buộc doanh nghiệp phải tái cân bằng sang thị trường vốn cổ phần.

4. Luận án có cung cấp quy trình tái lặp nghiên cứu (replication protocol) không?

Có. Luận án định nghĩa chi tiết bảng đo lường các biến số, công thức toán học, nguồn trích xuất dữ liệu (BCTC kiểm toán, IMF, WB), quy trình làm sạch dữ liệu bảng cân bằng (70 doanh nghiệp $\times$ 10 năm), các câu lệnh và kiểm định chẩn đoán mô hình trên Stata 14.0 (kiểm định Arellano-Bond $AR(1)/AR(2)$, kiểm định Hansen J-test, kiểm định FGLS kiểm soát phương sai thay đổi và tự tương quan).

5. Chương trình nghiên cứu 10 năm tiếp theo (10-year research agenda) được vạch ra như thế nào?

Chương trình nghiên cứu dài hạn tập trung vào: (i) Tích hợp tác động của các cú sốc vĩ mô toàn cầu và biến động pháp lý đất đai sửa đổi (2024); (ii) Phân tích sâu hành vi phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và rủi ro thanh khoản chéo; (iii) Ứng dụng kỹ thuật học máy (Machine Learning) và mô hình hồi quy ngưỡng động (Dynamic Threshold Models) để dự báo xác suất vỡ nợ sớm trong ngành BĐS.

Kết luận

Luận án của nghiên cứu sinh Phạm Thị Vân Trinh đã tổng kết 5 đóng góp khoa học và thực tiễn cốt lõi:

1. Xác lập tốc độ điều chỉnh động: Tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn đạt 24,87%/năm và cấu trúc kỳ hạn nợ đạt 25,92%/năm, chứng minh sự tồn tại của mô hình đánh đổi động trong ngành BĐS Việt Nam.
2. Lượng hóa hệ thống ngưỡng mục tiêu: Xác định chính xác ngưỡng cấu trúc vốn tối ưu là 69,68% và ngưỡng cấu trúc kỳ hạn nợ tối ưu là 57,90%.
3. Làm rõ thực trạng mất cân đối tài chính: Cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho thấy 40% doanh nghiệp vượt ngưỡng nợ an toàn và 74,29% doanh nghiệp sử dụng nợ dài hạn dưới mức mục tiêu, giải thích căn nguyên rủi ro thanh khoản ngành BĐS.
4. Chứng minh mối quan hệ đồng bộ thuận chiều: Khẳng định sự tương tác thuận chiều giữa cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ, đòi hỏi doanh nghiệp phải định vị cấu trúc vốn mục tiêu trước khi tối ưu hóa kỳ hạn nợ.
5. Chứng minh vai trò chi phối của thể chế: Làm sáng tỏ cơ chế tác động nghịch chiều của chất lượng thể chế quốc gia lên đòn bẩy tài chính doanh nghiệp.

Công trình không chỉ củng cố nền tảng lý thuyết tài chính doanh nghiệp hiện đại tại thị trường mới nổi mà còn để lại hệ giá trị ứng dụng lâu dài cho công tác quản trị rủi ro và điều hành chính sách kinh tế vĩ mô.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 1. Vấn đề nghiên cứu Những quyết định tài chính của doanh nghiệp đều liên quan đến cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ. Cấu trúc vốn là sự kết hợp giữa việc sử dụng nợ và vốn chủ sở hữu theo một tỷ lệ nhất định để tài trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp (Roos & ctg, 2002).

Cấu trúc kỳ hạn nợ là quan hệ giữa kỳ hạn nợ ngắn hạn và kỳ hạn nợ dài hạn, trong đó, kỳ hạn nợ dài hạn là các khoản nợ được xác định thời hạn đáo hạn nợ trên một năm, còn kỳ hạn nợ ngắn hạn là các khoản nợ xác định thời hạn đáo hạn trong vòng 12 tháng (Barclay & Smith, 1995). Do đó, cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của doanh nghiệp có ảnh hưởng nhất định đến sự phát triển bền vững cũng như hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp (Modigliani & Miller, 1958; Myers & Majluf, 1984). Vì thế, việc doanh nghiệp theo đuổi cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ không phù hợp với đặc thù của lĩnh vực kinh doanh và đặc điểm của từng doanh nghiệp có thể dẫn đến những bất lợi trong dài hạn cho doanh nghiệp. Theo lý thuyết sự phù hợp, sự mất cân đối cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ sẽ làm giảm hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp (Morris, 1976; Stohs &Mauer, 1996).

Trong thời gian qua trên thế giới, có rất nhiều trường phái lý thuyết khác nhau đề cập đến cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của doanh nghiệp. Các trường phái lý thuyết khác nhau xác định cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của doanh nghiệp cũng khác nhau. Các nghiên cứu thực nghiệm kiểm định về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của doanh nghiệp cung cấp bằng chứng khác nhau do có sự khác nhau về không gian, thời gian, đặc điểm ngành nghề và phương pháp nghiên cứu cũng khác nhau. Đối với Việt Nam trong những năm gần đây, các nghiên cứu về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của doanh nghiệp cũng được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu nhưng số lượng vẫn còn hạn chế, đặc biệt các nghiên cứu theo dạng kết hợp về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của doanh nghiệp đối với đặc thù của một ngành cụ thể, đặc biệt là ngành BĐS – khi mà yếu tố thể chế tác động không nhỏ đến quyết định lựa chọn cấu trúc vốn 2 và cấu trúc kỳ hạn nợ của doanh nghiệp trong ngành BĐS – chưa có nghiên cứu chính thống nào đề cập về vấn đề này kể cả nghiên cứu trong và ngoài nước.

Tại Việt Nam, do đặc thù lĩnh vực kinh doanh bất động sản, sản phẩm bất động sản là loại hàng hóa đặc biệt thường có giá trị lớn và vị trí cố định, các hoạt động liên quan đến bất động sản đều bị chi phối bởi hệ thống pháp luật của một quốc gia. Đối với Việt Nam, kể từ năm 1993 khi Luật đất đai chính thức ban hành đánh dấu cho sự ra đời của thị trường bất động sản. Điều này cho thấy ngành BĐS hình thành khá là non trẻ và đã trải qua các giai đoạn phát triển thiếu ổn định, có lúc tăng trưởng “quá nóng” và cũng có khi rơi vào trạng thái “đóng băng”. Ở mỗi giai đoạn phát triển của ngành BĐS, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh BĐS đều gặp nhiều trở ngại và khó khăn nhất định.

Do đặc thù của ngành BĐS, các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực BĐS cần có nguồn vốn dài hạn để tài trợ cho các dự án BĐS. Tuy nhiên, đa phần các doanh nghiệp BĐS sử dụng nợ vay ngắn hạn để tài trợ, điều này góp phần làm cho doanh nghiệp gặp nhiều rủi ro và trở ngại trong hoạt động kinh doanh và chịu nhiều áp lực về thanh khoản, khốn khó về tài chính. Dưới tác động của các yếu tố khách quan xuất phát từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, bắt đầu từ cuộc khủng hoảng địa ốc tại Mỹ. Hàng loạt các chính sách cho vay nới lỏng - việc cho vay thế chấp mua nhà dưới chuẩn được thực hiện một cách dễ dàng đã tạo nên cơn sốt nhà đất năm 2000, đỉnh điểm vào năm 2006.

Sau đó hiện tượng “đóng băng” của thị trường bất động sản Mỹ làm cho giá nhà sụt giảm mạnh đã tác động lớn đến thị trường tài chính, dẫn đến sự sụp đổ của nhiều định chế tài chính có quy mô lớn trên toàn cầu như Fannie Mae và Freddie Mac. Chính từ cuộc khủng hoàng tài chính toàn cầu này đã tác động đến nền kinh tế của các nước phát triển và lan rộng sang các nước đang phát triển như Việt Nam. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của Việt Nam trong giai đoạn 2008-2015 đạt 5,91%, thấp hơn so với giai đoạn 2000- 2007 (đạt bình quân 7,5%). Bên cạnh đó, thị trường chứng khoán giảm mạnh thể hiện qua chỉ số VN-Index từ mốc 1.158,9 điểm vào tháng 3/2007 giảm dần chạm đáy ở mốc 234,66 điểm vào tháng 02/2009.

Đồng thời, xuất hiện hiện tượng “vỡ bong bóng” của thị trường BĐS Việt Nam vào cuối năm 2008 làm cho hàng loạt BĐS giảm giá trị, các dự án của các doanh nghiệp ĐT XD KD BĐS buộc phải ngừng triển khai hoặc chuyển 3 nhượng. Lúc này, các doanh nghiệp hoạt động ĐT XD KD BĐS không thu hút được nguồn vốn từ thị trường chứng khoán để có thể tiếp tục triển khai các dự án. Mặt khác, lãi suất cho vay của các ngân hàng tăng cao - cao nhất đạt 20,10% vào quý 3/2008. Hàng loạt các doanh nghiệp bất động sản rơi vào trạng thái mất khả năng thanh khoản và hàng hóa dư thừa.

Ngoài nguyên nhân khách quan do ảnh hưởng của cuộc suy thoái kinh tế thì nguyên nhân chủ quan từ các doanh nghiệp ĐT XD KD BĐS Việt Nam cũng khá quan trọng. Các doanh nghiệp ĐT XD KD BĐS Việt Nam đa phần là doanh nghiệp có quy mô vốn chưa đáp ứng với tiềm năng, vốn đầu tư thấp, và phụ thuộc quá nhiều vào nguồn vốn vay mà chủ yếu là vốn vay ngắn hạn để đầu tư vào lĩnh vực ưu tiên – các dự án BĐS cần vốn dài hạn đã dẫn đến tình trạng nhiều doanh nghiệp BĐS mất cân đối tài chính, phải đối mặt với lượng tồn kho lớn, chi phí tài chính tăng cao, khả năng sinh lời giảm, khả năng thanh khoản và cạnh tranh thấp. Từ dữ liệu nghiên cứu đã cung cấp bằng chứng cho thấy, đa phần các doanh nghiệp ĐT XD KD BĐS chưa xem xét để lựa chọn cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ dựa trên các lý thuyết về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ, chủ yếu theo quan điểm chủ quan của doanh nghiệp - có đến 40% doanh nghiệp sử dụng nợ vượt ngưỡng cấu trúc vốn mục tiêu và 74,29% doanh nghiệp sử dụng kỳ hạn nợ dài hạn dưới ngưỡng cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu. Mặt khác, cũng theo số liệu từ báo cáo tài chính của 70 doanh nghiệp ĐT XD KD BĐS niêm yết trên hai sàn chứng khoán HOSE và HNX của Việt Nam cho thấy, quy mô nguồn vốn kinh doanh của các doanh nghiệp này đều tăng từ năm 2008-2017 với tốc độ tăng trung bình là 23,87%, cùng với sự gia tăng nguồn vốn thì nợ phải trả cũng tăng theo trung bình 53,57% tổng nguồn vốn, trong đó sử dụng kỳ hạn nợ ngắn hạn chiếm 60,22% nợ phải trả, điều này cho thấy tiềm ẩn rủi ro tài chính cao.

Xét trong ngắn hạn, khả năng thanh khoản của các doanh nghiệp khá tốt, tuy nhiên trong dài hạn sử dụng kỳ hạn nợ ngắn hạn sẽ tiềm ẩn rủi ro mất thanh khoản và có xu hướng giảm với tốc độ giảm bình quân là 15% và có khoảng 44,28% doanh nghiệp trong mẫu nghiên cứu rơi vào trạng thái mất cân đối tài chính trong giai đoạn nghiên cứu. Bên cạnh đó, tốc độ tăng trưởng qua các năm đều giảm mạnh với tỷ lệ giảm là 0,1%, cùng với lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu có xu hướng giảm mạnh với tốc độ giảm bình quân là 1,91%. Chính điều này cho thấy, các doanh nghiệp ĐT XD 4 KD BĐS mất khả năng thanh khoản đối với các khoản nợ vay đến hạn - tỷ lệ nợ xấu cho vay bất động sản của toàn hệ thống ngân hàng có xu hướng tăng với tốc độ tăng bình quân 7,56% trong giai đoạn nghiên cứu. Vì vậy, việc quyết định lựa chọn cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ như thế nào để giúp doanh nghiệp ĐT XD KD BĐS cân đối được mục tiêu tiết kiệm chi phí vốn, tận dụng lợi ích từ đòn bẩy tài chính, cải thiện năng lực tài chính, đảm bảo được khả năng thanh khoản và đạt hiệu quả sinh lời cao khi thị trường bất ổn.

Do đó, phạm vi nghiên cứu của luận án tập trung giải quyết các vấn đề sau: (i) các yếu tố tác động đến cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp ĐT XD KD BĐS; (ii) tốc độ điều chỉnh cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp ĐT XD KD BĐS để hướng đến đạt cấu trúc vốn mục tiêu và cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu; (iii) xác định ngưỡng cấu trúc vốn mục tiêu và cấu trúc kỳ hạn nợ mục tiêu của các doanh nghiệp ĐT XD KD BĐS; (iv) mối liên hệ tác động qua lại giữa cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của các doanh nghiệp ĐT XD KD BĐS. Từ đó, luận án đề xuất các hàm ý để các doanh nghiệp ĐT XD KD BĐS lựa chọn cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của mình hợp lý góp phần nâng cao hiệu quả quản trị tài chính và gia tăng giá trị thị trường. Tổng quan các nghiên cứu về cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ của doanh nghiệp Về mặt thực tiễn, trên thế giới và Việt Nam đã có không ít các công trình nghiên cứu được công bố liên quan đến cấu trúc vốn và cấu trúc kỳ hạn nợ theo nhiều hướng tiếp cận khác nhau nên kết quả thu được cũng có sự khác biệt, cụ thể: (i) Các nghiên cứu về cấu trúc vốn của các doanh nghiệp Các nghiên cứu về cấu trúc vốn tập trung chủ yếu ở các doanh nghiệp có quy mô lớn đã được niêm yết trên sàn chứng khoán ở các nước phát triển như Pháp, Mỹ, Đức, Nhật, Anh, Thụy sĩ như nghiên cứu của Rajan & Zingales (1995), Booth & ctg (2001), Graham & Harvey (2001).