Các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp nông nghiệp ở thành phố hà nội

Nghiên cứu các yếu tố tác động đến kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp nông nghiệp tại Hà Nội. Giải pháp phát triển bền vững cho ngành nông nghiệp Thủ đô.

• Tác giả: Nguyễn Thị Nga
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thế Kiên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Ứng Dụng Kinh Tế Tuần Hoàn Trong Doanh Nghiệp Nông Nghiệp Ở Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ỨNG DỤNG KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP
• 1.1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1.2. Tổng quan nghiên cứu nước ngoài về các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp nông nghiệp
• 1.3. Tổng quan nghiên cứu trong nước về các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp nông nghiệp
• 1.4. Tổng quan nghiên cứu về các nhân tố nội tại của doanh nghiệp ảnh hưởng đến ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp nông nghiệp
• 1.5. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.6. Cơ sở lý luận về kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp nông nghiệp
• 1.7. Các khái niệm, đặc điểm, lý thuyết về kinh tế tuần hoàn
• 1.8. Các khái niệm, đặc điểm, lý thuyết về doanh nghiệp nông nghiệp
• 1.9. Ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp
• 1.10. Mô hình các nhân tố ảnh hưởng tới ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp nông nghiệp
• 1.11. Cơ sở thực tiễn về ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong các doanh nghiệp nông nghiệp
• 1.12. Kinh nghiệm ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong một số doanh nghiệp nông nghiệp nước ngoài
• 1.13. Kinh nghiệm ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong một số doanh nghiệp nông nghiệp trong nước
• 1.14. Bài học kinh nghiệm ứng dụng kinh tế tuần hoàn cho các doanh nghiệp nông nghiệp ở TP Hà Nội
• 2. CHƯƠNG 2: QUY TRÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Quy trình nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ỨNG DỤNG KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Đặc điểm về điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Đặc điểm về tình hình kinh tế-xã hội
• 3.1.3. Đặc điểm về tình hình phát triển nông nghiệp thành phố Hà Nội
• 3.2. Thực trạng phát triển kinh tế tuần hoàn ở thành phố Hà Nội
• 3.2.1. Một số mô hình nông nghiệp tuần hoàn
• 3.2.2. Thực trạng phát triển kinh tế tuần hoàn trong các doanh nghiệp nông nghiệp ở thành phố Hà Nội
• 3.3. Phân tích nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp nông nghiệp
• 3.3.1. Kết quả mẫu khảo sát
• 3.3.2. Ứng dụng mô hình SEM phân tích nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp nông nghiệp ở TP
• 3.3.3. Đánh giá thực trạng các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp nông nghiệp ở TP
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 4.1. Bối cảnh quốc tế
• 4.2. Bối cảnh trong nước
• 4.3. Giải pháp phát triển kinh tế tuần hoàn trong các doanh nghiệp nông nghiệp ở TP Hà Nội
• 4.4. Xây dựng chính sách, kế hoạch kinh tế tuần hoàn và chiến lược dài hạn
• 4.5. Xây dựng quy mô doanh nghiệp, tối ưu mô hình sản xuất kinh doanh, bao gồm ứng dụng khoa học kỹ thuật và áp dụng công nghệ mới
• 4.6. Đầu tư tài chính cho Nghiên cứu và Phát triển (R&D)
• 4.7. Nâng cao nhận thức, năng lực cho đội ngũ cán bộ và Tăng cường hợp tác, liên kết với các đối tác
• 4.8. Kiến nghị và hàm ý chính sách
• DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Kinh tế Tuần hoàn Nông nghiệp Hà Nội Tổng quan Tiềm năng

Kinh tế tuần hoàn (KTTH) đang dần khẳng định vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp. Tại Hà Nội, việc ứng dụng KTTH không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên mà còn góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tạo ra các sản phẩm nông nghiệp an toàn, chất lượng cao. Theo báo cáo của Stahel và Ready (1976), kéo dài vòng đời sản phẩm giúp tiết kiệm năng lượng và sức lao động. Tuy nhiên, việc triển khai KTTH trong nông nghiệp tại Hà Nội còn gặp nhiều thách thức, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp và người nông dân. Nghiên cứu này tập trung vào việc xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng KTTH trong các doanh nghiệp nông nghiệp tại Hà Nội, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để thúc đẩy sự phát triển của mô hình kinh tế này. Việc chuyển đổi sang mô hình KTTH là tất yếu để đảm bảo một nền nông nghiệp bền vững và thịnh vượng cho Hà Nội.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của Kinh tế Tuần hoàn Nông nghiệp

Kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp là một hệ thống sản xuất khép kín, trong đó chất thải và phế phụ phẩm của một quy trình được tái sử dụng làm đầu vào cho quy trình khác. Điều này giúp giảm thiểu lượng chất thải ra môi trường, tiết kiệm tài nguyên và năng lượng, đồng thời tạo ra các sản phẩm nông nghiệp thân thiện với môi trường. KTTH không chỉ tập trung vào việc tái chế mà còn bao gồm các hoạt động như giảm thiểu sử dụng tài nguyên, kéo dài tuổi thọ sản phẩm, và thiết kế sản phẩm có thể tái chế hoặc tái sử dụng dễ dàng. Mô hình KTTH hướng đến mục tiêu không phát thải, hoặc phát thải ở mức tối thiểu, bảo vệ hệ sinh thái và sức khỏe con người. Theo Ellen MacArthur, KTTH giúp tái tạo hoặc phục hồi sản phẩm và vật liệu.

1.2. Tiềm năng phát triển Kinh tế Tuần hoàn trong Nông nghiệp Hà Nội

Hà Nội có nhiều tiềm năng để phát triển KTTH trong nông nghiệp nhờ vào vị trí địa lý thuận lợi, nguồn tài nguyên dồi dào và sự đa dạng của các loại hình sản xuất nông nghiệp. Việc ứng dụng KTTH có thể giúp Hà Nội giải quyết các vấn đề về ô nhiễm môi trường, quản lý chất thải và nâng cao giá trị gia tăng cho các sản phẩm nông nghiệp. Bên cạnh đó, KTTH cũng tạo ra cơ hội để phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ như tái chế, sản xuất phân bón hữu cơ và năng lượng tái tạo từ chất thải nông nghiệp. Việc thúc đẩy KTTH trong nông nghiệp tại Hà Nội cần có sự đầu tư vào công nghệ, hạ tầng và nguồn nhân lực, cũng như sự hỗ trợ từ chính sách của nhà nước. Theo Nguyễn Hoàng Nam, nhiều nước đã chuyển đổi sang mô hình KTTH dựa trên nguyên lý tài nguyên thiên nhiên là nguyên liệu thô đưa vào hệ thống kinh tế.

II. Thách thức Rào cản Kinh tế Tuần hoàn trong Nông nghiệp Hà Nội

Mặc dù có nhiều tiềm năng, việc triển khai KTTH trong nông nghiệp tại Hà Nội còn đối mặt với nhiều thách thức và rào cản. Các doanh nghiệp nông nghiệp thường gặp khó khăn về vốn đầu tư, công nghệ và kỹ năng quản lý. Bên cạnh đó, nhận thức về KTTH của người nông dân và doanh nghiệp còn hạn chế, dẫn đến việc chậm trễ trong việc áp dụng các mô hình sản xuất tuần hoàn. Theo Kumar và cộng sự (2021), thiếu sự hỗ trợ và khuyến khích của chính phủ là những trở ngại đáng kể trong việc triển khai KTTH. Ngoài ra, các quy định và chính sách liên quan đến KTTH còn chưa đầy đủ và đồng bộ, gây khó khăn cho việc triển khai và giám sát. Việc thiếu hạ tầng thu gom và xử lý chất thải nông nghiệp cũng là một rào cản lớn đối với việc tái chế và tái sử dụng phế phụ phẩm nông nghiệp. Để vượt qua những thách thức này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính phủ, doanh nghiệp, người nông dân và các tổ chức xã hội.

2.1. Thiếu vốn đầu tư và công nghệ cho Kinh tế Tuần hoàn

Việc chuyển đổi sang mô hình KTTH đòi hỏi các doanh nghiệp nông nghiệp phải đầu tư vào công nghệ mới, hạ tầng thu gom và xử lý chất thải, cũng như các hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D). Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp nông nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi và các chương trình hỗ trợ tài chính từ nhà nước. Bên cạnh đó, công nghệ và kỹ thuật sản xuất tuần hoàn còn chưa phổ biến và chi phí đầu tư ban đầu còn cao, khiến nhiều doanh nghiệp e ngại trong việc áp dụng. Để giải quyết vấn đề này, cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào công nghệ và hạ tầng KTTH, cũng như các chương trình hỗ trợ tài chính cho các doanh nghiệp nông nghiệp.

2.2. Nhận thức hạn chế về Kinh tế Tuần hoàn của người nông dân

Nhận thức về KTTH của người nông dân còn hạn chế là một trong những rào cản lớn đối với việc triển khai mô hình này. Nhiều người nông dân chưa hiểu rõ về lợi ích của KTTH và chưa nhận thức được tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, thói quen sản xuất truyền thống và thiếu kiến thức về các kỹ thuật sản xuất tuần hoàn cũng khiến người nông dân khó thay đổi và áp dụng các mô hình sản xuất mới. Để nâng cao nhận thức của người nông dân, cần có các chương trình đào tạo, tập huấn và tuyên truyền về KTTH, cũng như các chính sách khuyến khích và hỗ trợ người nông dân áp dụng các mô hình sản xuất tuần hoàn.

III. Mô hình Kinh tế Tuần hoàn hiệu quả cho Nông nghiệp Hà Nội

Việc lựa chọn và áp dụng các mô hình KTTH phù hợp với điều kiện cụ thể của từng vùng và loại hình sản xuất nông nghiệp là yếu tố then chốt để đảm bảo thành công. Một số mô hình KTTH tiềm năng cho nông nghiệp Hà Nội bao gồm: mô hình VAC (vườn – ao – chuồng) cải tiến, mô hình sản xuất phân bón hữu cơ từ chất thải nông nghiệp, mô hình sử dụng năng lượng tái tạo từ phế phụ phẩm nông nghiệp, và mô hình liên kết sản xuất – tiêu thụ theo chuỗi giá trị tuần hoàn. Các mô hình này không chỉ giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tiết kiệm tài nguyên mà còn tạo ra các sản phẩm nông nghiệp có giá trị gia tăng cao và đáp ứng nhu cầu của thị trường. Theo Charef và Lu (2021), các yếu tố ảnh hưởng đến việc áp dụng KTTH cần được xác định rõ ràng. Việc triển khai các mô hình KTTH cần có sự tham gia của tất cả các bên liên quan, từ người nông dân, doanh nghiệp, nhà khoa học đến các cơ quan quản lý nhà nước.

3.1. Mô hình VAC Vườn Ao Chuồng cải tiến cho Nông nghiệp tuần hoàn

Mô hình VAC (vườn – ao – chuồng) là một mô hình sản xuất nông nghiệp truyền thống đã được áp dụng rộng rãi tại Việt Nam. Để phù hợp với yêu cầu của KTTH, mô hình VAC cần được cải tiến theo hướng khép kín và tuần hoàn hơn. Ví dụ, chất thải từ chuồng trại có thể được sử dụng để sản xuất phân bón hữu cơ cho vườn cây, hoặc được sử dụng để nuôi cá trong ao. Nước thải từ ao có thể được sử dụng để tưới tiêu cho vườn cây, giúp tiết kiệm nước và giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác hữu cơ và sử dụng giống cây trồng, vật nuôi có khả năng chống chịu tốt cũng góp phần nâng cao hiệu quả và tính bền vững của mô hình VAC.

3.2. Sản xuất Phân bón hữu cơ từ chất thải Nông nghiệp tuần hoàn

Sản xuất phân bón hữu cơ từ chất thải nông nghiệp là một giải pháp hiệu quả để giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tận dụng các nguồn tài nguyên tái tạo. Chất thải nông nghiệp như rơm rạ, trấu, vỏ cà phê, phân gia súc, gia cầm có thể được ủ hoai để tạo thành phân bón hữu cơ chất lượng cao. Việc sử dụng phân bón hữu cơ giúp cải thiện độ phì nhiêu của đất, tăng năng suất cây trồng và giảm thiểu sử dụng phân bón hóa học. Bên cạnh đó, sản xuất phân bón hữu cơ cũng tạo ra cơ hội để phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ và tạo việc làm cho người dân nông thôn. Việc thu gom và xử lý chất thải nông nghiệp cần được thực hiện một cách khoa học và hợp vệ sinh để đảm bảo chất lượng của phân bón và tránh gây ô nhiễm môi trường.

IV. Chính sách hỗ trợ Kinh tế Tuần hoàn trong Nông nghiệp Hà Nội

Để thúc đẩy sự phát triển của KTTH trong nông nghiệp tại Hà Nội, cần có các chính sách hỗ trợ từ nhà nước, bao gồm các chính sách về tài chính, công nghệ, đào tạo và xúc tiến thương mại. Các chính sách tài chính cần tập trung vào việc cung cấp các khoản vay ưu đãi, bảo lãnh tín dụng và hỗ trợ lãi suất cho các doanh nghiệp và người nông dân đầu tư vào các dự án KTTH. Các chính sách công nghệ cần khuyến khích nghiên cứu và phát triển các công nghệ sản xuất tuần hoàn, cũng như chuyển giao công nghệ cho các doanh nghiệp và người nông dân. Theo Pasaribu (2006), mối quan hệ giữa chính phủ, doanh nghiệp và người nông dân có ảnh hưởng đến sự phát triển KTTH trong nông nghiệp. Các chính sách đào tạo cần nâng cao năng lực cho người nông dân và doanh nghiệp về KTTH, cũng như đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý có chuyên môn về lĩnh vực này. Các chính sách xúc tiến thương mại cần hỗ trợ các doanh nghiệp quảng bá và tiêu thụ các sản phẩm nông nghiệp tuần hoàn.

4.1. Ưu đãi về Tài chính cho dự án Kinh tế Tuần hoàn Nông nghiệp

Các dự án KTTH trong nông nghiệp thường đòi hỏi vốn đầu tư lớn, đặc biệt là vào công nghệ và hạ tầng. Do đó, việc cung cấp các ưu đãi về tài chính là rất quan trọng để khuyến khích các doanh nghiệp và người nông dân tham gia vào các dự án này. Các ưu đãi về tài chính có thể bao gồm các khoản vay ưu đãi với lãi suất thấp, thời gian trả nợ dài và thủ tục vay đơn giản. Bên cạnh đó, nhà nước cũng có thể hỗ trợ lãi suất cho các khoản vay thương mại, bảo lãnh tín dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, và cung cấp các khoản trợ cấp đầu tư cho các dự án có tính chất đột phá và mang lại lợi ích xã hội lớn. Việc xây dựng các quỹ đầu tư mạo hiểm cho KTTH cũng là một giải pháp tiềm năng để thu hút vốn đầu tư từ khu vực tư nhân.

4.2. Khuyến khích ứng dụng Công nghệ trong Kinh tế Tuần hoàn

Ứng dụng công nghệ là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả và tính bền vững của KTTH trong nông nghiệp. Các công nghệ tiên tiến như công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, công nghệ vật liệu mới và công nghệ tự động hóa có thể giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm thiểu chất thải và tái sử dụng tài nguyên. Để khuyến khích ứng dụng công nghệ, nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyển giao công nghệ, và đào tạo nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao. Bên cạnh đó, việc xây dựng các trung tâm trình diễn công nghệ và các khu công nghiệp sinh thái cũng góp phần thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong KTTH.

V. Nghiên cứu điển hình Doanh nghiệp Kinh tế Tuần hoàn Hà Nội

Phân tích các trường hợp thành công của các doanh nghiệp nông nghiệp tại Hà Nội đã áp dụng KTTH để rút ra bài học kinh nghiệm. Các doanh nghiệp này có thể là các hợp tác xã nông nghiệp, các trang trại hoặc các doanh nghiệp chế biến nông sản. Việc phân tích cần tập trung vào các yếu tố như: mô hình kinh doanh, công nghệ sử dụng, chính sách quản lý chất thải, hiệu quả kinh tế và tác động môi trường. Việc chia sẻ các kinh nghiệm thành công này sẽ giúp lan tỏa các mô hình KTTH và khuyến khích các doanh nghiệp khác áp dụng. Nghiên cứu của Ellen MacArthur đã chứng minh tiềm năng to lớn của KTTH. Các trường hợp nghiên cứu nên bao gồm cả các doanh nghiệp lớn và nhỏ để đảm bảo tính đa dạng và khả năng áp dụng rộng rãi.

5.1. Phân tích chuỗi giá trị Kinh tế Tuần hoàn điển hình Hà Nội

Để hiểu rõ hơn về hoạt động của các doanh nghiệp KTTH, cần phân tích chuỗi giá trị của các sản phẩm nông nghiệp tuần hoàn. Việc phân tích chuỗi giá trị sẽ giúp xác định các điểm nghẽn và cơ hội để cải thiện hiệu quả và tính bền vững của chuỗi. Chuỗi giá trị cần được phân tích từ khâu sản xuất, chế biến, đóng gói, phân phối đến tiêu thụ. Việc xác định các đối tác trong chuỗi và mối quan hệ giữa các đối tác cũng là rất quan trọng. Ngoài ra, cần đánh giá tác động kinh tế, xã hội và môi trường của từng giai đoạn trong chuỗi giá trị.

5.2. Bài học kinh nghiệm Mô hình hóa Kinh tế Tuần hoàn hiệu quả

Từ các trường hợp nghiên cứu và phân tích chuỗi giá trị, có thể rút ra các bài học kinh nghiệm quý báu về việc triển khai KTTH trong nông nghiệp tại Hà Nội. Các bài học kinh nghiệm này có thể được sử dụng để xây dựng các mô hình KTTH phù hợp với điều kiện cụ thể của từng vùng và loại hình sản xuất nông nghiệp. Mô hình hóa KTTH cần bao gồm các yếu tố như: quy trình sản xuất, quản lý chất thải, sử dụng tài nguyên, liên kết chuỗi giá trị, chính sách hỗ trợ và đánh giá hiệu quả. Mô hình hóa cũng cần đảm bảo tính linh hoạt và khả năng thích ứng với các thay đổi của thị trường và môi trường.

VI. Giải pháp Tương lai Kinh tế Tuần hoàn Nông nghiệp Hà Nội

Đề xuất các giải pháp cụ thể và khả thi để thúc đẩy sự phát triển của KTTH trong nông nghiệp tại Hà Nội. Các giải pháp này cần tập trung vào các lĩnh vực như: chính sách, công nghệ, tài chính, đào tạo, xúc tiến thương mại và hợp tác quốc tế. Bên cạnh đó, cần có tầm nhìn dài hạn về tương lai của KTTH trong nông nghiệp tại Hà Nội, bao gồm các mục tiêu, định hướng và lộ trình thực hiện cụ thể. Các giải pháp phải mang tính chiến lược và hướng đến mục tiêu phát triển bền vững. Theo Boulding (1966), một hệ thống kinh tế tuần hoàn là bắt buộc để duy trì sự tồn tại bền vững của con người trên Trái đất. Việc hợp tác quốc tế có thể giúp Hà Nội tiếp cận các nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm tiên tiến từ các nước phát triển.

6.1. Xây dựng hệ sinh thái Kinh tế Tuần hoàn Nông nghiệp bền vững

Để đảm bảo sự phát triển bền vững của KTTH trong nông nghiệp, cần xây dựng một hệ sinh thái KTTH hoàn chỉnh, bao gồm các yếu tố như: doanh nghiệp, người nông dân, nhà khoa học, chính phủ, tổ chức xã hội và cộng đồng. Hệ sinh thái KTTH cần được xây dựng trên cơ sở hợp tác, chia sẻ và cùng có lợi. Các thành viên trong hệ sinh thái cần có vai trò và trách nhiệm rõ ràng. Chính phủ đóng vai trò định hướng, điều phối và hỗ trợ. Doanh nghiệp và người nông dân đóng vai trò sản xuất và tiêu thụ. Nhà khoa học đóng vai trò nghiên cứu và phát triển công nghệ. Tổ chức xã hội đóng vai trò giám sát và tuyên truyền. Cộng đồng đóng vai trò tiêu dùng và bảo vệ môi trường.

6.2. Hợp tác quốc tế Thu hút đầu tư cho Kinh tế Tuần hoàn

Hợp tác quốc tế là một yếu tố quan trọng để thúc đẩy sự phát triển của KTTH trong nông nghiệp tại Hà Nội. Việc hợp tác quốc tế có thể giúp Hà Nội tiếp cận các nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm tiên tiến từ các nước phát triển. Bên cạnh đó, việc tham gia vào các tổ chức quốc tế và các chương trình hợp tác khu vực cũng giúp Hà Nội nâng cao vị thế và vai trò trong lĩnh vực KTTH. Thu hút đầu tư từ các tổ chức quốc tế, các quỹ đầu tư xanh và các doanh nghiệp nước ngoài cũng là một giải pháp quan trọng để huy động vốn cho các dự án KTTH. Việc xây dựng môi trường đầu tư thuận lợi và minh bạch là rất quan trọng để thu hút các nhà đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế và áp lực bảo vệ môi trường ngày càng gia tăng, kinh tế tuần hoàn (KTTH) đã trở thành một xu hướng quan trọng trên toàn cầu, đặc biệt trong lĩnh vực nông nghiệp. Tại Việt Nam, các doanh nghiệp nông nghiệp đóng vai trò then chốt trong chuỗi giá trị ngành nông nghiệp, góp phần chuyển đổi nền nông nghiệp nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng công nghệ cao. Tuy nhiên, việc duy trì sản lượng đồng thời đảm bảo phát triển bền vững và bảo vệ môi trường vẫn là thách thức lớn. Theo ước tính, Hà Nội có hàng nghìn doanh nghiệp nông nghiệp với quy mô và mức độ áp dụng KTTH khác nhau, trong đó nhiều doanh nghiệp còn gặp khó khăn về tài chính, công nghệ và nhận thức để triển khai mô hình này hiệu quả.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc xác định các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng KTTH trong doanh nghiệp nông nghiệp tại thành phố Hà Nội, từ đó đề xuất giải pháp phát triển phù hợp. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thu thập từ năm 2015 đến 2022, với khảo sát sơ cấp thực hiện trong quý III năm 2022, nhằm đánh giá thực trạng và các yếu tố tác động trong bối cảnh địa phương. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách hỗ trợ, đồng thời giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm thiểu chất thải và tăng cường bảo vệ môi trường, góp phần phát triển nông nghiệp bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết kinh tế tuần hoàn và lý thuyết doanh nghiệp nông nghiệp. Kinh tế tuần hoàn được hiểu là mô hình sản xuất và tiêu dùng khép kín, trong đó chất thải và phế phẩm được tái sử dụng làm nguyên liệu đầu vào, giảm thiểu lãng phí và ô nhiễm môi trường. Các khái niệm trọng tâm bao gồm: 3R (Đổi mới – Tái sử dụng – Tái chế), chu trình khép kín, và mô hình kinh doanh bền vững (CBM). Lý thuyết doanh nghiệp nông nghiệp tập trung vào vai trò của doanh nghiệp trong chuyển đổi mô hình sản xuất, với các khái niệm như quy mô sản xuất, công nghệ áp dụng, nhận thức và tài chính doanh nghiệp.

Mô hình nghiên cứu đề xuất bao gồm các nhân tố chính sách của chính phủ, công nghệ, quy mô sản xuất, nhận thức về KTTH và tài chính doanh nghiệp, được phân tích tác động đến mức độ ứng dụng KTTH trong doanh nghiệp nông nghiệp. Các chỉ số đánh giá mức độ KTTH bao gồm tỷ lệ năng lượng tái tạo, tỷ lệ tái sử dụng nước, tỷ lệ tái chế nguyên vật liệu, và tỷ lệ doanh thu từ hoạt động KTTH.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo ngành, tài liệu pháp luật và nghiên cứu trước đây trong giai đoạn 2015-2022. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát với cỡ mẫu khoảng 327 doanh nghiệp nông nghiệp tại Hà Nội, sử dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện. Phân tích dữ liệu sử dụng mô hình phương trình cấu trúc (SEM) để đánh giá mức độ ảnh hưởng của các nhân tố độc lập đến biến phụ thuộc là mức độ ứng dụng KTTH.

Quy trình nghiên cứu gồm các bước: xây dựng mô hình lý thuyết, thiết kế bảng hỏi, thu thập dữ liệu, kiểm định độ tin cậy và giá trị thang đo bằng phân tích nhân tố khẳng định (CFA), phân tích SEM và cuối cùng là đề xuất giải pháp dựa trên kết quả phân tích. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ quý I đến quý IV năm 2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chính sách của chính phủ có ảnh hưởng tích cực và mạnh mẽ đến việc ứng dụng KTTH trong doanh nghiệp nông nghiệp với hệ số tác động khoảng 0.35 (p < 0.01). Các chính sách ưu đãi tài chính, thuế và hỗ trợ công nghệ được doanh nghiệp đánh giá cao, tạo động lực thúc đẩy áp dụng mô hình tuần hoàn.

2. Công nghệ áp dụng đóng vai trò quan trọng với hệ số tác động 0.30 (p < 0.01). Doanh nghiệp sử dụng công nghệ tiên tiến như tự động hóa, hệ thống quản lý thông tin có khả năng tối ưu hóa quy trình sản xuất, giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm, từ đó tăng khả năng áp dụng KTTH.

3. Quy mô sản xuất có tác động tích cực với hệ số 0.25 (p < 0.05). Doanh nghiệp quy mô lớn hơn có nguồn lực tài chính và năng lực quản lý tốt hơn, thuận lợi cho việc đầu tư vào công nghệ và thực hiện các hoạt động tuần hoàn.

4. Nhận thức về KTTH của doanh nghiệp cũng ảnh hưởng đáng kể (hệ số 0.28, p < 0.01). Doanh nghiệp có nhận thức cao hơn về lợi ích kinh tế và môi trường của KTTH có xu hướng áp dụng mô hình này hiệu quả hơn.

5. Nguồn lực tài chính là yếu tố then chốt, với hệ số tác động 0.32 (p < 0.01). Doanh nghiệp có khả năng đầu tư vào R&D và công nghệ mới dễ dàng triển khai KTTH hơn.

Kết quả phân tích SEM được minh họa qua biểu đồ đường dẫn thể hiện mối quan hệ giữa các nhân tố và mức độ ứng dụng KTTH, đồng thời bảng phân tích độ tin cậy thang đo CFA cho thấy các biến đo lường đều đạt hệ số Cronbach’s Alpha trên 0.7, đảm bảo tính nhất quán nội tại.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các phát hiện trên xuất phát từ sự hỗ trợ chính sách và tài chính tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu tư công nghệ và đổi mới quy trình sản xuất. Kết quả phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước, như nghiên cứu của Centobelli và cộng sự (2021) về vai trò của chính sách và tài chính trong thúc đẩy KTTH. Quy mô doanh nghiệp lớn hơn giúp tận dụng hiệu quả nguồn lực, đồng thời nhận thức cao giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc áp dụng các mô hình tuần hoàn.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại những rào cản như chi phí đầu tư ban đầu cao, thiếu tiêu chuẩn hóa và hướng dẫn cụ thể về KTTH trong nông nghiệp tại Việt Nam. So sánh với các quốc gia phát triển, tỷ lệ doanh nghiệp áp dụng KTTH tại Hà Nội còn thấp, chỉ khoảng 20-25%, trong khi tại châu Âu có thể lên đến 60%. Điều này cho thấy cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các bên liên quan để thúc đẩy chuyển đổi mô hình sản xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện chính sách ưu đãi tài chính: Chính quyền thành phố Hà Nội cần thiết kế các gói hỗ trợ tài chính, ưu đãi thuế và tín dụng ưu đãi dành riêng cho doanh nghiệp nông nghiệp áp dụng KTTH, nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí đầu tư ban đầu. Thời gian thực hiện trong 2 năm tới, chủ thể là Sở Kế hoạch và Đầu tư phối hợp với Sở Tài chính.

2. Đẩy mạnh chuyển giao và ứng dụng công nghệ tiên tiến: Tăng cường hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học để chuyển giao công nghệ sản xuất tuần hoàn phù hợp với điều kiện địa phương. Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo nâng cao năng lực công nghệ cho doanh nghiệp trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện là Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng các tổ chức khoa học công nghệ.

3. Nâng cao nhận thức và đào tạo chuyên sâu về KTTH: Triển khai các chương trình truyền thông, đào tạo nhận thức cho lãnh đạo và cán bộ doanh nghiệp về lợi ích và phương pháp áp dụng KTTH. Thời gian thực hiện liên tục trong 3 năm, chủ thể là các tổ chức đào tạo, hiệp hội doanh nghiệp.

4. Khuyến khích liên kết chuỗi giá trị và hợp tác đa bên: Tạo điều kiện cho doanh nghiệp nông nghiệp liên kết với các đối tác trong chuỗi cung ứng để tận dụng phụ phẩm, chất thải làm nguyên liệu đầu vào, hình thành mạng lưới sản xuất tuần hoàn. Thời gian thực hiện 2-3 năm, chủ thể là các hiệp hội ngành nghề và chính quyền địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển KTTH trong nông nghiệp, giúp hoạch định các chương trình ưu đãi tài chính, công nghệ và đào tạo phù hợp.

2. Doanh nghiệp nông nghiệp và các nhà quản lý doanh nghiệp: Giúp nhận diện các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng KTTH, từ đó có chiến lược đầu tư công nghệ, nâng cao nhận thức và quản lý hiệu quả hơn.

3. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo: Cung cấp dữ liệu và mô hình nghiên cứu để phát triển các chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ và nghiên cứu tiếp theo về KTTH trong nông nghiệp.

4. Các nhà đầu tư và tổ chức tài chính: Tham khảo để đánh giá tiềm năng đầu tư vào các doanh nghiệp nông nghiệp áp dụng KTTH, từ đó thiết kế các sản phẩm tài chính phù hợp hỗ trợ phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Kinh tế tuần hoàn là gì và tại sao quan trọng trong nông nghiệp?
   KTTH là mô hình sản xuất và tiêu dùng khép kín, trong đó chất thải được tái sử dụng làm nguyên liệu đầu vào, giúp giảm lãng phí và ô nhiễm. Trong nông nghiệp, KTTH giúp nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên, giảm chi phí và bảo vệ môi trường, góp phần phát triển bền vững.

2. Những nhân tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến việc áp dụng KTTH trong doanh nghiệp nông nghiệp?
   Chính sách của chính phủ, công nghệ áp dụng, quy mô sản xuất, nhận thức về KTTH và nguồn lực tài chính là các nhân tố chính ảnh hưởng đến mức độ ứng dụng KTTH.

3. Doanh nghiệp nông nghiệp quy mô nhỏ có thể áp dụng KTTH hiệu quả không?
   Mặc dù doanh nghiệp lớn có lợi thế về nguồn lực, doanh nghiệp nhỏ vẫn có thể áp dụng KTTH bằng cách tận dụng công nghệ phù hợp, liên kết chuỗi giá trị và nâng cao nhận thức để tối ưu hóa quy trình sản xuất.

4. Chính sách nào cần được ưu tiên để thúc đẩy KTTH?
   Ưu đãi tài chính, hỗ trợ công nghệ, đào tạo nâng cao nhận thức và xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật là các chính sách cần ưu tiên nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp áp dụng KTTH.

5. Làm thế nào để đánh giá mức độ áp dụng KTTH trong doanh nghiệp?
   Có thể sử dụng các chỉ số như tỷ lệ năng lượng tái tạo trên tổng năng lượng tiêu thụ, tỷ lệ tái sử dụng nước, tỷ lệ tái chế nguyên vật liệu, tỷ lệ doanh thu từ hoạt động KTTH và tỷ lệ việc làm liên quan đến KTTH để đánh giá mức độ áp dụng.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xây dựng mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng KTTH trong doanh nghiệp nông nghiệp tại Hà Nội, bao gồm chính sách, công nghệ, quy mô, nhận thức và tài chính.
• Kết quả phân tích SEM cho thấy các nhân tố này đều có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến mức độ áp dụng KTTH.
• Thực trạng ứng dụng KTTH tại Hà Nội còn hạn chế, chỉ khoảng 20-25% doanh nghiệp áp dụng, thấp hơn nhiều so với các nước phát triển.
• Đề xuất các giải pháp chính sách, công nghệ, đào tạo và liên kết chuỗi giá trị nhằm thúc đẩy phát triển KTTH trong doanh nghiệp nông nghiệp.
• Các bước tiếp theo cần tập trung vào triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời mở rộng nghiên cứu sang các địa phương khác để nhân rộng mô hình.

Các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu được khuyến khích áp dụng kết quả nghiên cứu này để thúc đẩy chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp bền vững, góp phần xây dựng nền kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP CHƢƠNG 2: QUY TRÌNH VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 3: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ỨNG DỤNG KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP CHƢƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP Ở THÀNH PHỐ HÀ NỘI KẾT LUẬN 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ỨNG DỤNG KINH TẾ TUẦN HOÀN TRONG DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP 1.Tổng quan tài liệu nghiên cứu 1. Tổng quan nghiên cứu nước ngoài về các nhân tố ảnh hưởng đến ứng dụng kinh tế tuần hoàn trong doanh nghiệp nông nghiệp KTTH đang trở thành một xu hƣớng, đƣợc thực hiện ở nhiều quốc gia trên thế giới, gồm cả khối liên minh châu Âu (đi đầu là Hà Lan, Đức và Đan Mạch), châu Mỹ (tiêu biểu là Canada và Mỹ) và cả châu Á (tiêu biểu là Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Singapore) (Trần Hồng Hà, 2019; Nguyễn Hoàng Nam và các cộng sự, 2019). Tiêu biểu, từ những năm 1970 Hà Lan đã ban hành ―thang Lansink‖, với việc bắt buộc ƣu tiên ngăn ngừa và hạn chế phát sinh chất thải, thúc đẩy tái sử dụng và tái chế, sau đó mới đến các biện pháp cuối cùng là đốt hoặc chôn lấp (Cramer, 2014). Đức có Luật về Quản lý chất thải và Chu trình khép kín năm 1996 (Schnurer, 2002; Friederich, 2011).

Năm 2017, Pháp ban hành lộ trình KTTH. Tại châu Mỹ, Hoa Kỳ áp dụng các cách tiếp cận dựa vào thị trƣờng đối với rác thải từ năm 1677, với rất nhiều điều luật liên quan đƣợc ban hành (Nguyễn Hoàng Nam, 2018). Ngoài ra, một số thành phố của Hoa Kỳ đã áp dụng lộ trình ―Không chất thải‖ (Regions of Climate Action, 2017). Tại châu Á, Nhật Bản khởi xƣớng với Luật Cơ bản cho việc thành lập một xã hội dựa trên tái chế từ năm 2002 (OECD, 2002).

Năm 2009, Trung Quốc cũng có Luật Xúc tiến KTTH (McDowall và các cộng sự, 2017). Từ năm 2007 Hàn Quốc đã ban hành Luật Tuần hoàn tài nguyên đối với thiết bị điện tử và phƣơng tiện điện tử và đặc biệt năm 2018 ban hành Luật khung về tuần hoàn tài nguyên. Malaysia ban hành Lộ trình ―Không chất thải nhựa dùng một lần‖ cho giai đoạn 2018-2030 (Kaza, 2018). Các đề tài nghiên cứu liên tục xuất hiện và đem lại hiệu quả cao cho ngành nông nghiệp.

Nhiều học giả xác định ba tác nhân chính để thúc đẩy thực hiện KTTH là chính phủ, doanh nghiệp và ngƣời nông dân (Heshmati, 2017; Pasaribu, 2006; Xia và Ruan, 2020). Theo Pasaribu (2006), mối quan hệ giữa các tác nhân có ảnh hƣởng đến sự phát triển KTTH trong nông nghiệp bao gồm: (1) chính sách của chính phủ 5 trong khuyến khích và thúc đẩy lĩnh vực nông nghiệp tuần hoàn và sự cộng tác của chính phủ và khu vực tƣ nhân; (2) quan hệ đối tác giữa doanh nghiệp và ngƣời dân địa phƣơng, phát triển các ngành công nghiệp dựa vào nông nghiệp, tổ chức và thu xếp vốn cho các chƣơng trình nông nghiệp; (3) ngƣời nông dân thực hiện chuyển đổi tƣ duy từ phụ thuộc vào tài nguyên sang phát triển nông nghiệp tuần hoàn dựa trên tri thức. Kumar và cộng sự (2021) xác định các rào cản của việc áp dụng KTTH trong chuỗi cung ứng nông nghiệp ở Ấn Độ bao gồm việc thiếu sự hỗ trợ và khuyến khích của chính phủ là những trở ngại đáng kể trong việc triển khai KTTH. Nghiên cứu của Centobelli và cộng sự (2021) phát triển một mô hình để khám phá các mối quan hệ giữa áp lực xã hội, cam kết môi trƣờng, khuyến khích kinh tế xanh, quản lý mối quan hệ chuỗi cung ứng, thiết kế chuỗi cung ứng bền vững và khả năng kinh tế tuần hoàn.

Thông qua dữ liệu thu thập từ 212 doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME), nghiên cứu này áp dụng phân tích nhân tố khẳng định (CFA) và mô hình phƣơng trình cấu trúc (SEM) để kiểm tra mô hình đã phát triển. Nghiên cứu này đã đƣa ra các nhân tố quan trọng tác động đến mức độ thực hiện KTTH trong sản xuất nông nghiệp nhƣ đào tạo về khả năng nghiên cứu, kết nối ngƣời tiêu dùng, giá cả và tƣơng xứng, ghi nhận ý kiến của khách hàng, cam kết thay đổi theo chiều hƣớng tích cực. Các phát hiện cho thấy xu hƣớng xã hội, nhu cầu của ngƣời tiêu dùng chiếm tỉ trọng lớn nhất. Charef và Lu (2021) xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến việc áp dụng KTTH trong xây dựng.

Nhóm tác giả sử dụng phƣơng pháp phỏng vấn bán cấu trúc với 20 chuyên gia châu Âu trong lĩnh vực này. Tổng cộng có 64 yếu tố ảnh hƣởng đến việc áp dụng KTTH đã đƣợc xác định. Sizhen và cộng sự (2005) xác định 4 nhóm với 20 yếu tố cản trở đến việc áp dụng công nghệ sạch hơn ở các doanh nghiệp vừa và nhỏ của Trung Quốc, bao gồm chính sách và thị trƣờng, tài chính và kinh tế, kỹ thuật và thông tin, quản lý và tổ chức. Xia và Ruan (2020) sử dụng phƣơng pháp Grey-DEMATEL, khá tƣơng đồng với phƣơng pháp phân tích ra quyết định đa tiêu chí (MDCM) để xác định các yếu tố gây trở ngại đối với việc thực hiện kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp ở Trung 6 Quốc, trong đó bao gồm các trở ngại đến từ phía chính phủ, doanh nghiệp và nông dân.

Về phía chính phủ, các trở ngại liên quan đến chính sách và quy định chƣa đầy đủ; cơ chế hành chính chƣa tạo điều kiện thuận lợi; thiếu các chính sách ƣu đãi cho khoa học công nghệ và hỗ trợ tài chính; cơ sở hạ tầng yếu kém; chính sách thúc đẩy công nghệ xanh trong sáng kiến ―Vành đai và Con đƣờng‖ còn chậm; cán bộ địa phƣơng có nhận thức về bảo vệ môi trƣờng còn thấp. Về phía doanh nghiệp, các trở ngại bao gồm chi phí sản xuất nông nghiệp còn cao, thiết kế sản phẩm và quy trình sản xuất lạc hậu, sáng tạo công nghệ của doanh nghiệp còn yếu, cơ chế tổ chức quản lý lạc hậu, sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, chƣa công nghiệp hoá, thiếu cân bằng giữa cung cầu thị trƣờng. Về phía nông dân, các trở ngại bao gồm nhận thức về vấn đề môi trƣờng còn thấp, thiếu kiến thức và kỹ năng chuyên môn, sử dụng kém hiệu quả các chính sách tài chính xanh. Sức ảnh hƣởng của kinh tế tuần hoàn ngày càng tăng lên trên toàn thế giới, giữa các nhà hoạch định chính sách và các học viên trong ngành.

Một số quốc gia đã thiết lập các kế hoạch chuyển đổi rời xa nền kinh tế tuyến tính (Chang và cộng sự, 2016). Ví dụ, ở Nhật Bản, hành trình hƣớng tới KTTH bắt đầu vào những năm 1990. Năm 2000, Chính phủ Nhật Bản đã ban hành Luật tiên phong về Khuyến khích sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên và ―khuôn khổ pháp lý toàn diện để hƣớng tới một xã hội dựa trên tái chế‖ (Su et al., 2013) Boulding (1966) so sánh trái đất nhƣ tài sản vũ trụ trong không gian và đƣa ra kết luận một hệ thống kinh tế tuần hoàn là bắt buộc để duy trì sự tồn tại bền vững của con ngƣời trên Trái đất. Theo báo cáo của Stahel và Ready (1976), trong lĩnh vực chế tạo ô tô và xây dựng với ý tƣởng cốt lõi là việc kéo dài vòng đời của sản phẩm sẽ giúp tiết kiệm năng lƣợng và sức lao động của ngành này.

Từ đó, họ lập luận rằng, một nền kinh tế về vòng sản phẩm hoàn toàn khép kín, ƣu tiên tái sử dụng, ƣu tên sửa chữa và tái sản xuất hàng hóa hơn sản xuất hàng hóa mới sẽ có tác động tích cực trong tạo việc làm, cạnh tranh kinh tế, tiết kiệm tài nguyên môi trƣờng. Đây là một quan điểm mới mang tính đột phá ở thời điểm đó. 7 Nghiên cứu của Ellen MacArthur và cộng sự đã chứng minh tiềm năng của nền kinh tế vòng tròn - một mô hình làm giảm sự phụ thuộc vào nguồn lực và tăng sự thịnh vƣợng. Ngoài việc tạo ra các lợi ích kinh tế trực tiếp cho các doanh nghiệp và hộ gia đình, nền kinh tế vòng tròn còn đại diện cho một cơ hội đáng kể để giúp giải quyết các thách thức toàn cầu nhƣ khủng hoảng khí hậu, mất đa dạng sinh học và suy thoái đất đai.

Yu Hao và cộng sự (2020) đã thu thập 791 bảng câu hỏi trực tuyến từ những cƣ dân sống ở phía tây tỉnh Tứ Xuyên và thành phố Trùng Khánh. Kết quả thực nghiệm chỉ ra rằng 4 yếu tố: Chuẩn mực chủ quan, Sẵn sàng hy sinh vì môi trƣờng, Lợi ích kinh tế đƣợc nhận và Positive Anticipated Emotion ( cảm giác thỏa mãn) có tác động đáng kể đến mức độ sẵn sàng tham gia vào nền kinh tế vòng tròn của ngƣời dân. Nghiên cứu của Rabia Chang và cộng sự (2021) đã chỉ ra tổng cộng có 64 yếu tố tác động đến việc áp dụng kinh tế tuần hoàn đã đƣợc xác định và xếp thành ba loại kết nối với nhau: các yếu tố tổ chức, chính trị và thủ tục, và kỹ thuật. Nghiên cứu của Piera Centobelli và cộng sự ( 2021) phát triển một mô hình để khám phá các mối quan hệ giữa áp lực xã hội, cam kết môi trƣờng, khuyến khích kinh tế xanh, quản lý mối quan hệ chuỗi cung ứng, thiết kế chuỗi cung ứng bền vững và khả năng kinh tế tuần hoàn.

Thông qua dữ liệu thu thập từ 212 doanh nghiệp vừa và nhỏ, nghiên cứu này áp dụng phân tích nhân tố khẳng định và mô hình phƣơng trình cấu trúc để kiểm tra mô hình đã phát triển. Các phát hiện cung cấp ba đóng góp chính : thứ nhất cam kết môi trƣờng và các khuyến khích kinh tế xanh có tác động tích cực đáng kể đến việc quản lý mối quan hệ chuỗi cung ứng và thiết kế chuỗi cung ứng bền vững. Thứ hai, vai trò của quản lý mối quan hệ chuỗi cung ứng và thiết kế chuỗi cung ứng bền vững để cải thiện khả năng kinh tế vòng tròn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thứ ba, tác động tích cực của áp lực xã hội đối với cam kết môi trƣờng và khuyến khích kinh tế xanh.

Theo Herve và cộng sự (2021), nền kinh tế tuần hoàn có những giới hạn, cơ sở lý thuyết không rõ ràng và việc thực hiện nó gặp phải những trở ngại về cơ cấu. 8 Nền kinh tế tuần hoàn dựa trên ( ideological agenda dominated ) một chƣơng trình ý thức hệ bị chi phối bởi hệ thống kinh tế và kỹ thuật, mang lại những đóng góp không chắc chắn cho tính bền vững và phi chính trị hóa tăng trƣởng bền vững.