Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng nghiên cứu điển hình ứng dụng kết nối vận tải tại thị trường việt nam

Nghiên cứu các yếu tố tác động đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng Việt Nam. Phân tích điển hình ứng dụng kết nối vận tải. Tìm hiểu xu hướng mới nhất.

• Tác giả: Hoàng Đàm Lƣơng Thuý
• Người hướng dẫn: TS Vũ Trí Dũng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị Kinh doanh
• Đề tài: Các nhân tố ảnh hƣởng đến ý định chấp nhận công nghệ của ngƣời tiêu dùng: Nghiên cứu điển hình ứng dụng kết nối vận tải tại thị trƣờng Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án Tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH CHẤP NHẬN CÔNG NGHỆ CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI ỨNG DỤNG KẾT NỐI VẬN TẢI
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về ý định chấp nhận công nghệ đối với ứng dụng kết nối vận tải bằng phương pháp phân tích trắc lượng thư mục khoa học
• 1.2. Phân tích trắc lượng thư mục cho các nghiên cứu quốc tế
• 1.3. Phân tích trắc lượng thư mục cho các nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.4. Tổng quan tình hình nghiên cứu bằng phương pháp phân tích nội dung
• 1.5. Tổng quan tình hình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng ý định chấp nhận công nghệ
• 1.6. Tổng quan tình hình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận công nghệ đối với ứng dụng kết nối vận tải
• 1.7. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.8. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH CHẤP NHẬN CÔNG NGHỆ CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG
• 2.1. Cơ sở lý luận về ý định và hành vi người tiêu dùng
• 2.2. Khái niệm người tiêu dùng. Khái niệm ý định người tiêu dùng
• 2.3. Khái niệm hành vi người tiêu dùng
• 2.4. Cơ sở lý luận về ý định chấp nhận công nghệ
• 2.5. Khái niệm Ý định chấp nhận công nghệ
• 2.6. Khái niệm Ý định chấp nhận công nghệ đối với ứng dụng kết nối vận tải. Các lý thuyết nền tảng
• 2.7. Mô hình nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu đề xuất
• 2.8. Lý thuyết nền tảng cho mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.9. Mô hình nghiên cứu đề xuất
• 2.10. Giả thuyết nghiên cứu đề xuất
• 2.11. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: BỐI CẢNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Bối cảnh nghiên cứu. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu tại bàn
• 3.3. Tổng quan nghiên cứu tại bàn
• 3.4. Phân tích dữ liệu thứ cấp
• 3.5. Hình thành thang đo
• 3.6. Phương pháp nghiên cứu định tính
• 3.7. Mục tiêu của nghiên cứu định tính
• 3.8. Đối tượng mẫu trong nghiên cứu định tính
• 3.9. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu trong nghiên cứu định tính
• 3.10. Kết quả nghiên cứu định tính
• 3.11. Phương pháp nghiên cứu định lượng
• 3.12. Nghiên cứu định lượng sơ bộ
• 3.13. Nghiên cứu định lượng chính thức
• 3.14. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thực trạng sử dụng ứng dụng kết nối vận tải của người tiêu dùng tại Việt Nam
• 4.2. Thực trạng ý định chấp nhận ứng dụng kết nối vận tải của người tiêu dùng tại Việt Nam
• 4.3. Thống kê mô tả đối tượng khảo sát trong nghiên cứu định lượng
• 4.4. Kiểm định mô hình đo lường
• 4.4.1. Độ tin cậy nhất quán
• 4.4.2. Giá trị hội tụ
• 4.4.3. Giá trị phân biệt
• 4.5. Kiểm định mô hình cấu trúc
• 4.5.1. Đánh giá các vấn đề về đa cộng tuyến
• 4.5.2. Kết quả kiểm định các giả thuyết nghiên cứu
• 4.5.3. Đánh giá hệ số xác định (R bình phương)
• 4.5.4. Đánh giá hệ số tác động f2
• 4.6. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.6.1. Thảo luận vai trò của nhóm nhân tố cá nhân
• 4.6.2. Thảo luận vai trò của nhóm nhân tố môi trường
• 4.6.3. Thảo luận vai trò của nhóm nhân tố công nghệ
• 4.6.4. Thảo luận vai trò của biến kiểm soát
• 4.7. TÓM TẮT CHƯƠNG 4
• 5. CHƯƠNG 5: HÀM Ý QUẢN TRỊ VÀ GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY Ý ĐỊNH CHẤP NHẬN CÔNG NGHỆ CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG
• 5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu
• 5.2. Một số hàm ý quản trị thúc đẩy ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng đối với ứng dụng kết nối vận tải tại Việt Nam
• 5.2.1. Chiến lược của chính phủ về việc sử dụng ứng dụng công nghệ trong hoạt động giao thông vận tải
• 5.2.2. Một số nhóm hàm ý quản trị đề xuất
• 5.3. Một số giải pháp thúc đẩy ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng đối với ứng dụng kết nối vận tải tại Việt Nam
• 5.3.1. Giải pháp liên quan nhân tố cá nhân
• 5.3.2. Giải pháp liên quan nhân tố công nghệ
• 5.3.3. Giải pháp liên quan nhân tố môi trường
• 5.3.4. Giải pháp liên quan biến nhân khẩu học
• 5.4. Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu trong tương lai
• 5.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 5
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ý Định Chấp Nhận Công Nghệ Tại Việt Nam 55

Trong bối cảnh kinh tế dịch vụ ngày càng quan trọng, người tiêu dùng trở thành trung tâm của mọi hoạt động kinh doanh. Sản phẩm kết hợp công nghệ cao tạo nên mô hình kinh doanh hiện đại, đặc biệt tại các nước phát triển. Tại Việt Nam, các ứng dụng kết nối vận tải là một ví dụ điển hình. Năm 2022, số lượng người dùng ứng dụng đạt 25.63 triệu, doanh thu khoảng 2 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 30-35%/năm, dự kiến tăng lên 45% đến năm 2025 (Bộ Công Thương, 2022b). Các ứng dụng này kết nối với các công ty vận tải hoặc cá nhân, kinh doanh vận tải mà không cần đầu tư xe. Lộ trình minh bạch, chi phí rõ ràng, khuyến mãi liên tục và thời gian chờ xe ngắn là những yếu tố thu hút người dùng. Đại dịch COVID-19 cũng thúc đẩy xu hướng ứng dụng công nghệ mạnh mẽ.

1.1. Ứng Dụng Vận Tải và Thị Trường Vận Tải Việt Nam

Thị trường vận tải Việt Nam đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của các ứng dụng vận tải. Sự cạnh tranh giữa các thương hiệu ngày càng gay gắt, đòi hỏi các doanh nghiệp phải hiểu rõ hành vi người tiêu dùng. Ý định sử dụng dịch vụ kết nối vận tải liên quan mật thiết đến ý định chấp nhận công nghệ, do tính chất phụ thuộc vào công nghệ. Các doanh nghiệp cần phải hiểu các yếu tố tiền đề như đặc điểm của người tiêu dùng để tối ưu hóa sự chấp nhận công nghệ. Theo Trần Thị Hằng (2019), mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng công nghệ cao được hưởng lợi từ những tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, mang lại nhiều thay đổi trong hình thức kinh doanh và ý định, hành vi sử dụng sản phẩm của người tiêu dùng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Chấp Nhận Công Nghệ Với Người Dùng

Ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng trong bối cảnh số bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố chủ quan và khách quan. Ý định chấp nhận công nghệ ngày càng khó dự đoán do các nhân tố tiền đề dẫn đến ý định ngày càng đa dạng và phức tạp. Để tận dụng sức mạnh của công nghệ trong kinh doanh, doanh nghiệp cần hiểu các yếu tố như đặc điểm của người tiêu dùng chi phối việc chấp nhận công nghệ. Nhiều nghiên cứu đã được thực hiện về ý định chấp nhận công nghệ trong các lĩnh vực như học trực tuyến, khám chữa bệnh trực tuyến, mua hàng trực tuyến và thanh toán trực tuyến. Nhiều mô hình lý thuyết như TAM và UTAUT cũng được phát triển.

II. Những Thách Thức Trong Chấp Nhận Công Nghệ Vận Tải 58

Mặc dù tiềm năng lớn, các ứng dụng kết nối vận tải tại Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức. Người tiêu dùng có nhiều lựa chọn, và sự trung thành với một ứng dụng cụ thể không cao. Ý định chấp nhận công nghệ chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố khác nhau, khiến việc dự đoán trở nên khó khăn hơn. Các chính sách giá, quảng cáo và chất lượng dịch vụ ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định của người dùng. Bên cạnh đó, yếu tố tâm lý và xã hội cũng đóng vai trò quan trọng. Cần có cái nhìn toàn diện để hiểu rõ hơn về hành vi người tiêu dùng và các rào cản trong việc chấp nhận công nghệ.

2.1. Các Yếu Tố Chủ Quan Cản Trở Ý Định Chấp Nhận Công Nghệ

Ý định chấp nhận công nghệ chịu ảnh hưởng lớn bởi các nhân tố cá nhân như trạng thái cá nhân, thái độ và lối sống. Các nhân tố này góp phần giảm thiểu những gián đoạn không đáng có từ cá nhân mỗi người (Victorson và cộng sự, 2020). Mỗi nghiên cứu sử dụng các nhân tố khác nhau, do đó kết quả vẫn còn nhiều mâu thuẫn. Cần tiếp tục tìm hiểu cơ sở lý luận và lựa chọn các mô hình lý thuyết nền tảng phù hợp vào nghiên cứu thực nghiệm về ý định chấp nhận công nghệ.

2.2. Thiếu Nghiên Cứu Toàn Diện Về Các Yếu Tố Ảnh Hưởng

Các nghiên cứu về ý định chấp nhận công nghệ đối với ứng dụng kết nối vận tải tại Việt Nam mới chỉ tập trung vào một số khía cạnh nhất định. Cần có những nghiên cứu toàn diện hơn, xem xét đồng thời các yếu tố cá nhân, công nghệ và môi trường. Nghiên cứu hiện tại chủ yếu tìm hiểu tác động của đặc điểm dịch vụ như chính sách giá, chính sách quảng cáo, chất lượng dịch vụ, chất lượng sản phẩm công nghệ,…đến ý định người tiêu dùng (Lee và Wong, 2021; Almunawar và cộng sự, 2021). Cần một sự tiếp cận đa chiều.

III. Mô Hình TAM và UTAUT Phân Tích Ý Định Chấp Nhận 54

Mô hình TAM (Technology Acceptance Model) và UTAUT (Unified Theory of Acceptance and Use of Technology) là hai trong số những mô hình lý thuyết nền tảng được sử dụng rộng rãi để nghiên cứu về ý định chấp nhận công nghệ. TAM tập trung vào nhận thức về tính hữu ích và tính dễ sử dụng của công nghệ, trong khi UTAUT mở rộng phạm vi bằng cách xem xét thêm các yếu tố xã hội và điều kiện thuận lợi. Ứng dụng các mô hình này giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn về các yếu tố quyết định hành vi người tiêu dùng trong việc sử dụng công nghệ.

3.1. Ứng Dụng Mô Hình TAM trong Nghiên Cứu Ứng Dụng Vận Tải

Mô hình TAM giúp các nhà nghiên cứu xác định xem người tiêu dùng có nhận thấy các ứng dụng vận tải là hữu ích và dễ sử dụng hay không. Nếu người tiêu dùng tin rằng các ứng dụng vận tải giúp họ tiết kiệm thời gian và công sức, họ sẽ có nhiều khả năng chấp nhận và sử dụng chúng. Theo Davis (1989), lý thuyết chấp nhận công nghệ (TAM) nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá tính hữu ích và tính dễ sử dụng của công nghệ trong việc dự đoán ý định chấp nhận công nghệ.

3.2. Mở Rộng Với UTAUT Ảnh Hưởng Xã Hội Và Điều Kiện Thuận Lợi

UTAUT bổ sung thêm các yếu tố như ảnh hưởng xã hội và điều kiện thuận lợi, giúp hiểu rõ hơn về ý định chấp nhận công nghệ. Ví dụ, nếu bạn bè và gia đình sử dụng ứng dụng vận tải, người tiêu dùng có nhiều khả năng chấp nhận chúng hơn. Tương tự, nếu họ có đủ kiến thức và kỹ năng để sử dụng ứng dụng vận tải một cách dễ dàng, họ cũng sẽ có xu hướng chấp nhận chúng. Venkatesh và cộng sự (2003) cho rằng lý thuyết hợp nhất và chấp nhận sử dụng công nghệ (UTAUT) cung cấp một khung phân tích toàn diện hơn bằng cách kết hợp các yếu tố xã hội và điều kiện thuận lợi vào mô hình chấp nhận công nghệ.

IV. Các Yếu Tố Ảnh Hưởng Chính Đến Quyết Định Chấp Nhận 52

Nghiên cứu chỉ ra rằng có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực kết nối vận tải. Các yếu tố này có thể được chia thành ba nhóm chính: cá nhân, công nghệ và môi trường. Yếu tố cá nhân bao gồm các đặc điểm tâm lý, thái độ và lối sống của người tiêu dùng. Yếu tố công nghệ liên quan đến tính hữu ích, tính dễ sử dụng và độ tin cậy của ứng dụng vận tải. Yếu tố môi trường bao gồm ảnh hưởng xã hội, điều kiện kinh tế và chính sách của chính phủ.

4.1. Yếu Tố Cá Nhân Tâm Lý Thái Độ và Lối Sống Tiêu Dùng

Các yếu tố tâm lý như nhận thức về rủi ro và sự tin tưởng có thể ảnh hưởng lớn đến ý định chấp nhận công nghệ. Nếu người tiêu dùng cảm thấy rủi ro khi sử dụng ứng dụng vận tải, họ sẽ ít có khả năng chấp nhận chúng. Tương tự, nếu họ không tin tưởng vào độ tin cậy và bảo mật thông tin của ứng dụng vận tải, họ cũng sẽ e ngại sử dụng. Ngoài ra, thái độ và lối sống của người tiêu dùng cũng đóng vai trò quan trọng. Những người tiêu dùng có thái độ tích cực đối với công nghệ và lối sống hiện đại thường dễ dàng chấp nhận các ứng dụng vận tải hơn.

4.2. Yếu Tố Công Nghệ Hữu Ích Dễ Dùng và Đáng Tin Cậy

Tính hữu ích và tính dễ sử dụng là hai yếu tố công nghệ quan trọng nhất ảnh hưởng đến ý định chấp nhận công nghệ. Nếu người tiêu dùng thấy rằng ứng dụng vận tải mang lại nhiều lợi ích và dễ dàng sử dụng, họ sẽ có nhiều khả năng chấp nhận chúng. Độ tin cậy và bảo mật thông tin cũng là những yếu tố quan trọng. Người tiêu dùng cần cảm thấy an toàn khi sử dụng ứng dụng vận tải và tin rằng thông tin cá nhân của họ được bảo vệ.

4.3. Yếu Tố Môi Trường Xã Hội Kinh Tế Và Chính Sách Hỗ Trợ

Ảnh hưởng xã hội từ bạn bè, gia đình và đồng nghiệp có thể tác động mạnh mẽ đến ý định chấp nhận công nghệ. Nếu những người xung quanh sử dụng ứng dụng vận tải và khuyến khích người tiêu dùng sử dụng, họ sẽ có nhiều khả năng chấp nhận chúng hơn. Điều kiện kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng. Khi thu nhập của người tiêu dùng tăng lên, họ có xu hướng chi tiêu nhiều hơn cho các dịch vụ tiện lợi như ứng dụng vận tải. Chính sách của chính phủ cũng có thể thúc đẩy ý định chấp nhận công nghệ thông qua các chương trình khuyến khích và hỗ trợ.

V. Giải Pháp Thúc Đẩy Ý Định Chấp Nhận Tại Việt Nam 59

Để thúc đẩy ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng Việt Nam đối với ứng dụng kết nối vận tải, cần có các giải pháp đồng bộ từ phía doanh nghiệp, chính phủ và xã hội. Doanh nghiệp cần tập trung vào cải thiện tính hữu ích, tính dễ sử dụng và độ tin cậy của ứng dụng vận tải. Chính phủ cần xây dựng các chính sách khuyến khích sử dụng công nghệ và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Xã hội cần tạo ra môi trường ủng hộ đổi mới công nghệ và khuyến khích mọi người sử dụng công nghệ một cách tích cực.

5.1. Doanh Nghiệp Cải Thiện Trải Nghiệm và Tăng Cường Lòng Tin

Doanh nghiệp cần tập trung vào việc cải thiện trải nghiệm người dùng (UX) và giao diện người dùng (UI) của ứng dụng vận tải. Ứng dụng cần dễ sử dụng, thân thiện và mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng. Đồng thời, doanh nghiệp cần tăng cường bảo mật thông tin và xây dựng lòng tin với người tiêu dùng thông qua các chính sách minh bạch và chính sách hỗ trợ người dùng hiệu quả.

5.2. Chính Phủ Chính Sách Hỗ Trợ và Bảo Vệ Quyền Lợi

Chính phủ cần xây dựng các chính sách khuyến khích sử dụng công nghệ trong lĩnh vực vận tải. Ví dụ, chính phủ có thể cung cấp các khoản vay ưu đãi cho các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ trong hoạt động kinh doanh. Đồng thời, chính phủ cần tăng cường bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng thông qua việc ban hành các quy định về bảo mật thông tin và chính sách hỗ trợ người dùng.

5.3. Xã Hội Tạo Môi Trường Ủng Hộ Đổi Mới và Sử Dụng Công Nghệ

Cần tạo ra một môi trường xã hội ủng hộ đổi mới công nghệ và khuyến khích mọi người sử dụng công nghệ một cách tích cực. Ví dụ, có thể tổ chức các chương trình giáo dục và đào tạo về công nghệ vận tải cho người tiêu dùng. Đồng thời, cần khuyến khích các phương tiện truyền thông đưa tin về những lợi ích của ứng dụng vận tải và các câu chuyện thành công về sử dụng công nghệ.

VI. Tương Lai Của Chấp Nhận Công Nghệ Vận Tải Tại VN 55

Tương lai của chấp nhận công nghệ vận tải tại Việt Nam hứa hẹn nhiều tiềm năng. Với sự phát triển của kinh tế Việt Nam và sự gia tăng của tầng lớp trung lưu, nhu cầu về các dịch vụ tiện lợi và hiệu quả như ứng dụng kết nối vận tải sẽ tiếp tục tăng lên. Tuy nhiên, để đạt được sự thành công bền vững, các doanh nghiệp cần không ngừng đổi mới công nghệ và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng. Nghiên cứu sâu hơn về hành vi người tiêu dùng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tương lai của ngành công nghệ vận tải.

6.1. Xu Hướng Công Nghệ Mới Trong Lĩnh Vực Vận Tải

Các xu hướng công nghệ mới như xe tự lái, trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet of Things (IoT) sẽ có tác động lớn đến lĩnh vực vận tải trong tương lai. Các ứng dụng vận tải sẽ ngày càng thông minh hơn, hiệu quả hơn và an toàn hơn. Người tiêu dùng sẽ có nhiều lựa chọn hơn và có thể tùy chỉnh dịch vụ theo nhu cầu cá nhân.

6.2. Nghiên Cứu Sâu Hơn Về Hành Vi Người Tiêu Dùng

Để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng, cần có những nghiên cứu sâu hơn về hành vi người tiêu dùng trong lĩnh vực vận tải. Các nghiên cứu này cần tập trung vào việc tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng, cũng như các yếu tố thúc đẩy sự trung thành của người tiêu dùng với một ứng dụng vận tải cụ thể.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế chuyên ngành Quản trị Kinh doanh (mã số 9340101.01) của nghiên cứu sinh Hoàng Đàm Lương Thuý, được thực hiện tại Trường Đại học Kinh tế – Đại học Quốc gia Hà Nội năm 2024 dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Vũ Trí Dũng và PGS.TS. Nguyễn Thu Hà, mang tên: "Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng: Nghiên cứu điển hình ứng dụng kết nối vận tải tại thị trường Việt Nam".

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển của nền kinh tế dịch vụ và tác động từ cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0, các mô hình kinh doanh dựa trên nền tảng công nghệ cao ngày càng giữ vị trí quan trọng (Trần Thị Hằng, 2019; Ackaradejruangsri, 2015). Tại Việt Nam, dịch vụ ứng dụng kết nối vận tải đã có bước phát triển nhanh chóng: năm 2022 ghi nhận 25,63 triệu người dùng, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 30% - 35%/năm trong giai đoạn 2015 đến nay và được dự báo đạt mức tăng trưởng 45% đến năm 2025 (Bộ Công Thương, 2022b). Sự xuất hiện của đại dịch COVID-19 cùng áp lực cạnh tranh gay gắt trên thị trường khiến việc nghiên cứu ý định sử dụng và ý định chấp nhận công nghệ trở thành vấn đề mang tính quyết định đối với các doanh nghiệp (Trương Thái Huy và cộng sự, 2020; Chalermpong và cộng sự, 2022).

Tuy nhiên, các yếu tố tiền đề tác động đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng ngày càng đa dạng, phức tạp và liên tục biến động (Rahman và cộng sự, 2021; Lee và Wong, 2021). Các nghiên cứu thực nghiệm tại Việt Nam trong khoảng 6 năm gần đây (tính đến tháng 5/2023) chủ yếu tập trung vào các thuộc tính dịch vụ như chính sách giá, khuyến mãi, chất lượng dịch vụ (Lee và Wong, 2021; Almunawar và cộng sự, 2021) hoặc khía cạnh nhận thức cơ bản (Ikhsan, 2020; Habib và Hamadneh, 2021). Các nhân tố xuất phát từ trạng thái cá nhân như chánh niệm, lối sống, sự sẵn sàng công nghệ chưa được phân tích đầy đủ, dẫn đến kết quả nghiên cứu còn nhiều mâu thuẫn (Victorson và cộng sự, 2020).

Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

Mục tiêu tổng quát: Luận án xác định các nhân tố ảnh hưởng thuộc 03 nhóm nhân tố cá nhân – công nghệ – môi trường và phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đó đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng, từ đó đề xuất hàm ý quản trị nhằm thúc đẩy ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng đối với ứng dụng kết nối vận tải tại thị trường Việt Nam.

Mục tiêu cụ thể:

1. Xây dựng khung phân tích về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng đối với ứng dụng kết nối vận tải tại thị trường Việt Nam với những nhân tố đặc thù được xác định theo 03 khía cạnh cá nhân – công nghệ – môi trường.
2. Phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng đối với ứng dụng kết nối vận tải tại thị trường Việt Nam.
3. Đề xuất một số hàm ý và giải pháp nhằm thúc đẩy ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng cho các doanh nghiệp kinh doanh ứng dụng kết nối vận tải tại Việt Nam.

Câu hỏi nghiên cứu:

• Câu hỏi 1: Những nhân tố nào ảnh hưởng đến ý định chấp nhận công nghệ đối với ứng dụng kết nối vận tải của người tiêu dùng tại Việt Nam trên 03 khía cạnh cá nhân – công nghệ – môi trường?
• Câu hỏi 2: Mức độ ảnh hưởng của các nhân tố trên đến ý định chấp nhận công nghệ đối với ứng dụng kết nối vận tải của người tiêu dùng tại Việt Nam như thế nào?
• Câu hỏi 3: Những hàm ý và giải pháp nào nên đề xuất nhằm thúc đẩy ý định chấp nhận công nghệ đối với ứng dụng kết nối vận tải của người tiêu dùng tại Việt Nam?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng đối với ứng dụng kết nối vận tải tại thị trường Việt Nam.
• Phạm vi nội dung: Tiếp cận theo 03 khía cạnh Cá nhân – Công nghệ – Môi trường dựa trên nền tảng Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM), Mô hình công nghệ – cá nhân – môi trường (TPE) và Học thuyết nhận thức xã hội (SCT).
• Phạm vi không gian: Khảo sát người tiêu dùng và phỏng vấn chuyên gia tại thị trường Việt Nam, tập trung tại các đô thị phát triển mạnh ứng dụng kết nối vận tải: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Hưng Yên, Bắc Ninh, Hải Dương,...
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp thu thập trong giai đoạn 2014 – 2024; dữ liệu sơ cấp được điều tra, thu thập trong giai đoạn 2022 – 2023 (khảo sát trực tuyến chính thức từ tháng 11/2022 đến tháng 3/2023).

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Các hướng nghiên cứu trước đây

Tác giả thực hiện tổng quan tài liệu kết hợp giữa phương pháp phân tích trắc lượng thư mục khoa học (Bibliometric analysis) trên phần mềm VOSviewer và phương pháp phân tích nội dung (Content analysis) từ hai cơ sở dữ liệu Scopus và Web of Science.

Phạm vi nghiên cứu	Dữ liệu & Quy mô	Tác giả và công trình tiêu biểu	Phát hiện chính
Quốc tế về chấp nhận công nghệ chung	408 công trình (Scopus), 60 công trình (WoS) giai đoạn 2018–2023	Brunelle & Grossman (2022); Hirsch & Chen (2022); Flavian et al. (2020); Kamal et al. (2020); Dhagarra et al. (2020); Pal & Vanijja (2020); Sun & Mei (2020); Alhashimi et al. (2019); Hosain et al. (2019); Rehman et al. (2019); Tripopsakul (2018); Dakduk et al. (2017); Yang & Su (2017)	Nhận thức hữu ích và nhận thức dễ sử dụng là hai nhân tố nền tảng. Xuất hiện các biến tâm lý mới như chánh niệm (Mindfulness) có khả năng điều tiết hoặc tác động trực tiếp đến ý định mua sắm và sử dụng công nghệ di động.
Tại Việt Nam về chấp nhận công nghệ chung	105 công trình (Scopus), 21 công trình (WoS) giai đoạn 2019–2023	Hà Nam Khánh Giao (2022); Nguyễn Phúc Nguyên et al. (2022); Phạm Thị Huyền et al. (2022); Doãn Thị Thanh Thuỷ (2021); Nguyễn Ngọc Duy Phương & Huỳnh Vĩnh Trường (2021); Tô Anh Thơ & Trịnh Thị Hồng Minh (2021); Lê Hoằng Bá Huyền et al. (2020); Hoàng Đàm Lương Thuý & Nguyễn Thu Hà (2020); Hà Ngọc Thắng (2020); Nguyễn Thị Thu Hà et al. (2019)	Ứng dụng các lý thuyết TRA, TPB, TAM, UTAUT vào các mảng ngân hàng di động, ví điện tử, học trực tuyến, thương mại điện tử. Hầu hết khẳng định vai trò của nhận thức hữu ích và nhận thức dễ sử dụng.
Quốc tế về ứng dụng kết nối vận tải	Tập trung tại Mỹ, Trung Quốc, Ấn Độ, Indonesia, Malaysia, Thái Lan, Ai Cập	Elnadi & Gheith (2022); Li et al. (2022); Ofori et al. (2022); Gaber & Elsamadicy (2021); Karmawan et al. (2021); Ikhsan & Sunaryo (2020); Noor (2019); Aw et al. (2019); Ubaidillah et al. (2019); Burhanuddin et al. (2018); Chin et al. (2018); Leonnard & Susilowati (2018); Suhami et al. (2018); Leksono & Herwin (2017); Suriyamongkol (2016)	Các yếu tố chi phối gồm: chất lượng dịch vụ, giá cước, sự an toàn, kỳ vọng vận hành, điều kiện thuận lợi, ảnh hưởng xã hội, sự tin tưởng, rủi ro cảm nhận và hình ảnh thương hiệu.
Tại Việt Nam về ứng dụng kết nối vận tải	Nghiên cứu phát triển mạnh từ năm 2021 tại các trường ĐH Đà Nẵng, ĐH Giao thông Vận tải, ĐH Swinburne, ĐHQG TP.HCM	Nguyễn Phước Quý Duy et al. (2020, 2022); Nguyễn Đỗ Giang & Hà Minh Trí (2022); Nguyễn M. Tuấn (2022); Nguyễn Ngọc Mai et al. (2021); Sử Ngọc Diệp et al. (2019, 2021); Trần Văn Đạt (2020); Đỗ Đình Nam (2018)	Tập trung vào chất lượng dịch vụ, giá trị cảm nhận, rủi ro sức khỏe trong bối cảnh dịch bệnh, khuyến mãi và chuẩn chủ quan tác động đến ý định và lòng trung thành đối với Grab, Uber.

Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết

1. Khoảng trống về dung lượng công bố: Nghiên cứu về ý định chấp nhận công nghệ đối với ứng dụng kết nối vận tải tại thị trường Việt Nam còn mới mẻ và hạn chế về mặt số lượng công bố quốc tế, chỉ mới bắt đầu tăng mạnh từ năm 2022.
2. Khoảng trống về nhân tố trạng thái cá nhân: Các công trình hiện tại thiếu vắng việc xem xét các nhân tố thuộc về trạng thái cá nhân như Chánh niệm (Mindfulness - theo Langer, 2020; Sun và cộng sự, 2016; Ndubisi, 2014) và Sự sẵn sàng công nghệ (Technology Readiness - theo Parasuraman và Colby, 2015) trong bối cảnh ứng dụng kết nối vận tải tại một thị trường đang phát triển như Việt Nam.
3. Khoảng trống về mô hình tích hợp đồng thời: Chưa có nghiên cứu nào tại Việt Nam kiểm định đồng thời mối quan hệ tương hỗ giữa cả 03 khía cạnh: Môi trường công nghệ, Môi trường cá nhân và Môi trường xã hội trong cùng một mô hình cấu trúc phương trình.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích

Luận án kế thừa và tích hợp các lý thuyết nền tảng:

• Lý thuyết Chấp nhận Công nghệ (TAM) của Davis (1989, 1996) và TAM2 (Venkatesh và Davis, 2000): Cung cấp các biến cốt lõi gồm Nhận thức tính hữu ích (PU) và Nhận thức dễ sử dụng (PEOU).
• Mô hình Công nghệ – Cá nhân – Môi trường (TPE) của Jiang và cộng sự (2010): Thiết lập khung phân tích toàn diện 3 chiều.
• Học thuyết Nhận thức Xã hội (SCT) của Bandura (1986), Bandura và Hall (2018): Giải thích mối quan hệ tương tác giữa hành vi, nhận thức cá nhân và tác động từ môi trường.
• Mô hình Chấp nhận và Sử dụng Công nghệ Hợp nhất (UTAUT/UTAUT2) của Venkatesh và cộng sự (2003, 2012): Bổ sung các biến Điều kiện thuận lợi (FC), Ảnh hưởng của xã hội (SI) và Thói quen (HB).
• Mô hình Sẵn sàng Chấp nhận Công nghệ (TRAM) của Lin và cộng sự (2007) cùng Chỉ số Sẵn sàng Công nghệ (TRI) của Parasuraman và Colby (2015): Bổ sung biến Sự sẵn sàng công nghệ (TR).
• Lý thuyết Chánh niệm của Langer (2020): Đưa vào biến Chánh niệm đối với sự chấp nhận công nghệ (MTA/MN) nhằm nắm bắt sự tỉnh thức và đánh giá bối cảnh của người dùng khi tiếp cận ứng dụng số.

Phương pháp nghiên cứu

Luận án áp dụng phương pháp tiếp cận định lượng là chủ đạo, phối hợp chặt chẽ với phương pháp định tính và nghiên cứu tại bàn theo quy trình 3 giai đoạn:

1. Nghiên cứu tại bàn:
   • Sử dụng trắc lượng thư mục khoa học (phần mềm VOSviewer) và phân tích nội dung trên cơ sở dữ liệu Scopus, Web of Science.
   • Xây dựng hệ thống khái niệm, thiết lập mô hình nghiên cứu đề xuất và phát triển 11 thang đo mới cho bảng hỏi sơ bộ.
2. Nghiên cứu định tính:
   • Thực hiện phỏng vấn sâu các chuyên gia và phân tích nội dung phỏng vấn nhằm thẩm định tính hợp lý của các biến số, điều chỉnh ngôn từ, bổ sung và hoàn thiện thang đo nháp.
3. Nghiên cứu định lượng:
   • Nghiên cứu sơ bộ: Đánh giá độ tin cậy thang đo ban đầu.
   • Nghiên cứu chính thức: Khảo sát người tiêu dùng qua bảng hỏi Google Form từ tháng 11/2022 đến tháng 3/2023. Tổng số phát ra 600 phiếu, thu về và làm sạch đạt $n = 498$ mẫu hợp lệ.
   • Kỹ thuật và công cụ phân tích: Sử dụng phần mềm SmartPLS 4.0 để phân tích dữ liệu:
     • Thống kê mô tả đối tượng nghiên cứu.
     • Đánh giá mô hình đo lường: Kiểm định độ tin cậy nhất quán (Cronbach's Alpha, Độ tin cậy tổng hợp - CR), giá trị hội tụ (Hệ số tải ngoài - Outer loading, Phương sai trích trung bình - AVE), giá trị phân biệt (Tỷ số Heterotrait-Monotrait - HTMT).
     • Đánh giá mô hình cấu trúc: Kiểm tra đa cộng tuyến qua Hệ số phóng đại phương sai (VIF), kiểm định hệ thống giả thuyết nghiên cứu bằng kỹ thuật Bootstrap (độ tin cậy 95%), đánh giá hệ số xác định ($R^2$), hệ số tác động ($f^2$), và phân tích tác động trung gian/gián tiếp cũng như biến kiểm soát nhân khẩu học.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng đối với ứng dụng kết nối vận tải

Chương 1 tiến hành rà soát hệ thống tài liệu nghiên cứu quốc tế và tại Việt Nam. Về mặt trắc lượng thư mục, nghiên cứu quốc tế trên Scopus có 408 bài, tăng đột biến từ 49 bài (2020) lên 145 bài (2022) và 137 bài (trong 8 tháng đầu năm 2023); Mỹ (97 bài) và Trung Quốc (106 bài) đứng đầu, Việt Nam nằm trong top 10 với 23 bài. Các từ khóa xuất hiện nhiều nhất gồm: Service quality (20 lần), Trust (17 lần), Shared mobility (16 lần), Perceived value (14 lần). Tại Việt Nam, nghiên cứu bùng nổ từ năm 2021 với các đơn vị dẫn đầu gồm ĐH Đà Nẵng (12 bài Scopus), ĐH Công nghệ Swinburne (11 bài), ĐH Giao thông Vận tải (6 bài). Phân tích nội dung chỉ ra các nghiên cứu trước đây phân mảnh, thiếu sự tích hợp 3 chiều Cá nhân – Công nghệ – Môi trường và chưa khai thác vai trò của biến tâm lý Chánh niệm.

Chương 2: Cơ sở lý luận về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng

Chương này hệ thống hóa các định nghĩa về người tiêu dùng (Gronroos, 1990; Armstrong, 2014; Kotler và Armstrong, 2016; Berman và cộng sự, 2018), ý định và hành vi tiêu dùng, cũng như ý định chấp nhận công nghệ đối với ứng dụng kết nối vận tải (Clewlow và Mishra, 2017). Tác giả phân tích các học thuyết nền tảng (TAM, TAM2, TPB, SCT, TPE, UTAUT, UTAUT2, TRAM, Chánh niệm của Langer). Từ đó, tác giả đề xuất mô hình nghiên cứu tích hợp gồm 3 nhóm nhân tố độc lập (Cá nhân, Công nghệ, Môi trường) tác động đến Ý định chấp nhận công nghệ (IT), đồng thời xây dựng hệ thống các giả thuyết nghiên cứu và định nghĩa hoạt động cho từng nhân tố.

Chương 3: Bối cảnh và phương pháp nghiên cứu

Chương 3 trình bày bối cảnh phát triển thị trường kết nối vận tải tại Đông Nam Á và Việt Nam. Chương này mô tả chi tiết quy trình nghiên cứu 3 giai đoạn:

1. Nghiên cứu tại bàn nhằm hình thành bảng hỏi nháp và 11 thang đo mới.
2. Nghiên cứu định tính qua phỏng vấn sâu chuyên gia để hiệu chỉnh nội dung và hình thức thang đo.
3. Nghiên cứu định lượng sơ bộ và chính thức ($n = 498$) tại các đô thị trọng điểm của Việt Nam, thiết lập quy trình kiểm định mô hình đo lường và mô hình cấu trúc tuyến tính bình phương nhỏ nhất từng phần (PLS-SEM) trên phần mềm SmartPLS 4.0.

Chương 4: Kết quả nghiên cứu

Chương 4 phản ánh thực trạng sử dụng và thị phần dịch vụ kết nối vận tải tại Việt Nam. Dữ liệu khảo sát $n = 498$ được xử lý qua SmartPLS 4.0:

• Mô hình đo lường đạt độ tin cậy và giá trị hợp lệ: Các hệ số tải ngoài (Outer loading), Độ tin cậy tổng hợp (CR), Phương sai trích trung bình (AVE) đều đạt chuẩn; Giá trị phân biệt đảm bảo theo tiêu chuẩn tỷ số HTMT.
• Mô hình cấu trúc không vi phạm hiện tượng đa cộng tuyến (các chỉ số VIF đều nằm trong ngưỡng an toàn).
• Kết quả kiểm định Bootstrap 95% xác nhận vai trò tác động của cả 03 nhóm nhân tố cá nhân, môi trường và công nghệ đến ý định chấp nhận công nghệ (IT), đánh giá các hệ số $R^2$, hệ số tác động $f^2$, cùng các mối liên hệ gián tiếp và sự khác biệt giữa các nhóm độ tuổi của người tiêu dùng.

Chương 5: Hàm ý quản trị và giải pháp thúc đẩy ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng

Dựa trên kết quả thực chứng, chương này đưa ra các khuyến nghị bám sát thực tiễn:

• Phân tích chiến lược của Chính phủ về chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ trong hoạt động giao thông vận tải.
• Đề xuất 3 nhóm hàm ý quản trị: duy trì mức độ cảm nhận tích cực về chánh niệm và điều kiện thuận lợi; tập trung nâng cao nhận thức tính hữu ích; theo dõi các nhân tố như sự sẵn sàng công nghệ và thói quen.
• Đề xuất hệ thống các giải pháp cụ thể chia theo nhóm nhân tố cá nhân, nhân tố công nghệ, nhân tố môi trường và giải pháp theo biến nhân khẩu học.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt học thuật và lý luận

• Mở rộng mô hình nghiên cứu: Luận án tích hợp thành công các lý thuyết TAM, TPE, SCT, UTAUT2 và TRAM để xây dựng khung phân tích toàn diện giải thích ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng trên 03 khía cạnh đồng thời: Cá nhân – Công nghệ – Môi trường. Đưa vào các khái niệm mới gồm Chánh niệm (Mindfulness - Langer, 2020) và Sự sẵn sàng công nghệ (Parasuraman và Colby, 2015), phát triển và kiểm định 11 thang đo mới phù hợp với bối cảnh kinh tế số tại Việt Nam.
• Phương pháp nghiên cứu: Kết hợp phương pháp phân tích trắc lượng thư mục khoa học (sử dụng VOSviewer, khai thác dữ liệu Scopus và Web of Science) với phân tích nội dung để tổng quan tài liệu. Ứng dụng mô hình PLS-SEM và kỹ thuật Bootstrap với độ tin cậy 95% trên SmartPLS 4.0 để kiểm định đồng thời các đường dẫn trực tiếp và gián tiếp trong mô hình phức hợp.
• Bằng chứng thực nghiệm: Cung cấp dữ liệu thực chứng khẳng định vai trò đồng thời của cả 3 nhóm nhân tố; chỉ rõ sự chi phối của các nhân tố nổi bật như chánh niệm, sự sẵn sàng công nghệ, nhận thức tính hữu ích, điều kiện thuận lợi và biến kiểm soát nhóm tuổi đối với người tiêu dùng dịch vụ kết nối vận tải Việt Nam.

Đóng góp về mặt thực tiễn và giải pháp đề xuất

• Hàm ý quản trị:
  1. Nhóm duy trì: Doanh nghiệp cần duy trì trạng thái chánh niệm tích cực của khách hàng (giúp người dùng tỉnh thức, nhận diện rõ lợi ích dịch vụ) và các điều kiện thuận lợi về môi trường hạ tầng, mạng lưới hỗ trợ.
  2. Nhóm phát triển trọng tâm: Tối ưu hóa nhận thức về tính hữu ích trong tâm trí người dùng thông qua việc minh bạch giá cước, rút ngắn thời gian chờ xe và tích hợp tiện ích thông minh.
  3. Nhóm quan sát: Tiếp tục theo dõi biến động của sự sẵn sàng công nghệ và thói quen tiêu dùng để có các kịch bản thích ứng khi thị trường chuyển biến.
• Giải pháp thực hiện:
  • Giải pháp nhân tố cá nhân: Truyền thông nâng cao hiểu biết, định hình phong cách sống hiện đại, kích thích sự sẵn sàng trải nghiệm công nghệ mới.
  • Giải pháp nhân tố công nghệ: Cải thiện giao diện ứng dụng, nâng cao tính chính xác của định vị bản đồ, bảo đảm an toàn dữ liệu và tối ưu hóa tính tiện dụng.
  • Giải pháp nhân tố môi trường: Xây dựng các chương trình tương tác xã hội, tạo điều kiện thuận lợi trong phương thức thanh toán không tiền mặt và liên kết chính sách giao thông đô thị.
  • Giải pháp theo nhân khẩu học: Phân khúc người dùng theo độ tuổi nhằm thiết kế các gói dịch vụ và thông điệp tiếp thị chuyên biệt.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu

Theo nội dung trình bày của luận án, công trình tồn tại một số hạn chế:

• Phạm vi thu thập dữ liệu định lượng tập trung chủ yếu vào nhóm khách hàng tại các thành phố lớn và đô thị phát triển (Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng...) thông qua phương thức khảo sát trực tuyến Google Form, điều này có thể tạo ra sự thiên lệch nhất định đối với các đối tượng ít tiếp cận Internet.
• Nghiên cứu chỉ giới hạn trong phạm vi ứng dụng kết nối vận tải tại thị trường Việt Nam, chưa bao quát sang các phân khúc kinh tế chia sẻ hay ứng dụng công nghệ số khác.
• Một số nhân tố như thói quen và sự sẵn sàng công nghệ cần có thời gian kiểm chứng dài hơn để thấy rõ biến động hành vi sau đại dịch.

Hướng nghiên cứu trong tương lai

• Mở rộng quy mô khảo sát đến các địa bàn nông thôn và các đô thị loại hai, loại ba nhằm nâng cao tính đại diện của mẫu.
• Ứng dụng mô hình nghiên cứu tích hợp TPE và biến Chánh niệm sang các lĩnh vực công nghệ số khác như công nghệ tài chính (Fintech), thương mại điện tử hoặc y tế trực tuyến (Telehealth).
• Thực hiện các nghiên cứu theo chuỗi thời gian (Longitudinal studies) để theo dõi sự thay đổi trong ý định và hành vi thực tế của người tiêu dùng khi công nghệ tiếp tục biến đổi.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo trong các lĩnh vực nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn:

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học: Cung cấp khung tham chiếu về phương pháp luận nghiên cứu kết hợp, quy trình thực hiện phân tích trắc lượng thư mục khoa học bằng VOSviewer trên dữ liệu Scopus/Web of Science, và kỹ thuật phân tích mô hình cấu trúc PLS-SEM trên phần mềm SmartPLS 4.0.
• Giảng viên và nhà nghiên cứu: Bổ sung tư liệu học thuật về hành vi người tiêu dùng trong kỷ nguyên số, đặc biệt là việc đưa khái niệm Chánh niệm (Mindfulness) và Sự sẵn sàng công nghệ (TRI) vào mô hình chấp nhận công nghệ TPE.
• Doanh nghiệp kinh doanh ứng dụng công nghệ vận tải: Cung cấp bức tranh thực chứng về hành vi khách hàng Việt Nam, giúp các nhà quản trị hoạch định chiến lược sản phẩm, chính sách giá, truyền thông tiếp thị và chăm sóc khách hàng dựa trên 3 trụ cột Cá nhân – Công nghệ – Môi trường.
• Nhà hoạch định chính sách: Hỗ trợ cơ sở khoa học để xây dựng các khung pháp lý và chính sách thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực giao thông vận tải đô thị.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án tích hợp những lý thuyết nền tảng nào để xây dựng mô hình nghiên cứu?

Tác giả đã kết hợp Học thuyết nhận thức xã hội (SCT của Bandura), Mô hình Công nghệ – Cá nhân – Môi trường (TPE của Jiang và cộng sự), Mô hình Chấp nhận công nghệ (TAM/TAM2 của Davis và Venkatesh), Mô hình UTAUT2 (Venkatesh và cộng sự), Mô hình sẵn sàng chấp nhận công nghệ (TRAM của Lin và cộng sự) và Lý thuyết chánh niệm của Langer.

2. Nhân tố "Chánh niệm" (Mindfulness) được đưa vào luận án với ý nghĩa gì?

Chánh niệm (Mindfulness with Technology Adoption - MTA/MN) được xác định là trạng thái cá nhân mà ở đó người tiêu dùng có ý thức, nhận thức rõ bối cảnh và đánh giá cẩn trọng các giá trị cụ thể của công nghệ thay vì hành động bốc đồng. Đây là biến số tâm lý mới được luận án đưa vào mô hình nhằm lấp khoảng trống nghiên cứu tại thị trường Việt Nam.

3. Quy trình thu thập và kích thước mẫu nghiên cứu định lượng được thực hiện như thế nào?

Khảo sát định lượng được thực hiện trực tuyến qua Google Form từ tháng 11/2022 đến tháng 3/2023. Tác giả đã phát ra 600 bảng hỏi và sau quá trình sàng lọc, tập dữ liệu chính thức đạt quy mô $n = 498$ mẫu hợp lệ từ người tiêu dùng tại các tỉnh, thành phố lớn của Việt Nam, được phân tích bằng SmartPLS 4.0.

4. Kết quả phân tích trắc lượng thư mục khoa học trong luận án chỉ ra điều gì về nghiên cứu tại Việt Nam?

Dữ liệu Scopus và Web of Science cho thấy các nghiên cứu về ứng dụng kết nối vận tải tại Việt Nam bắt đầu từ năm 2019 và tăng trưởng đột biến vào các năm 2022 (42 bài) và 2023 (36 bài trên Scopus). Các cơ sở nghiên cứu có nhiều công bố gồm Đại học Đà Nẵng, Đại học Giao thông Vận tải, Đại học Công nghệ Swinburne và Đại học Quốc gia TP.HCM.

5. Ba nhóm hàm ý quản trị cốt lõi được đề xuất cho các doanh nghiệp là gì?

Luận án chỉ ra 3 nhóm hàm ý: (1) Duy trì mức độ cảm nhận tốt của khách hàng về nhân tố chánh niệm và điều kiện thuận lợi môi trường; (2) Tập trung nguồn lực phát triển nhận thức tính hữu ích của ứng dụng; (3) Tiếp tục theo dõi và quan sát các nhân tố chưa cần ưu tiên xử lý ngay nhưng có tiềm năng tác động dài hạn như sự sẵn sàng công nghệ và thói quen tiêu dùng.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Hoàng Đàm Lương Thuý đã hoàn thành mục tiêu xây dựng và kiểm định mô hình tích hợp ba chiều Cá nhân – Công nghệ – Môi trường (TPE) nhằm giải thích ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng đối với ứng dụng kết nối vận tải tại Việt Nam. Thông qua phương pháp nghiên cứu kết hợp giữa trắc lượng thư mục khoa học và phân tích PLS-SEM trên cỡ mẫu $n = 498$, công trình đã chứng minh vai trò thực chứng của các nhân tố nhận thức hữu ích, điều kiện thuận lợi, chánh niệm, sự sẵn sàng công nghệ và nhóm tuổi. Các phát hiện học thuật cùng hệ thống giải pháp quản trị trong luận án cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các doanh nghiệp dịch vụ số và cơ quan quản lý giao thông vận tải trong việc thúc đẩy quá trình chuyển đổi số tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng đối với ứng dụng kết nối vận tải Chương 2: Cơ sở lý luận về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng 8 Chương 3: Bối cảnh và Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Kết quả nghiên cứu Chương 5: Hàm ý quản trị và Giải pháp thúc đẩy ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng 9 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN Ý ĐỊNH CHẤP NHẬN CÔNG NGHỆ CỦA NGƢỜI TIÊU DÙNG ĐỐI VỚI ỨNG DỤNG KẾT NỐI VẬN TẢI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về ý định chấp nhận công nghệ đối với ứng dụng kết nối vận tải bằng phƣơng pháp phân tích trắc lƣợng thƣ mục khoa học Phân tích trắc lượng thư mục khoa học (bibliometric analysis) là một phương pháp phổ biến để khám phá và phân tích khối lượng lớn dữ liệu khoa học; điều này cho phép giải nén các bước tiến của một lĩnh vực cụ thể trong nghiên cứu, đồng thời làm sáng tỏ các khía cạnh mới nổi trong lĩnh vực đó. Cụ thể hơn, phân tích trắc lượng thư mục khoa học sử dụng các phương pháp thống kê để phân tích tổng quan sách, bài báo và các ấn phẩm khác trong nghiên cứu khoa học. Trong luận án này, phương pháp phân tích trắc lượng thư mục khoa học được sử dụng như một công cụ hỗ trợ tìm kiếm và tổng quan tài liệu về ý định chấp nhận công nghệ đối với ứng dụng kết nối vận tải của người tiêu dùng một cách hệ thống và khoa học nhằm tìm ra xu hướng nghiên cứu và các khoảng trống nghiên cứu trong chủ đề.

Để quá trình thu thập và tổng hợp dữ liệu được chính xác hơn, luận án tiến hành phân tích trắc lượng thư mục trên 2 phạm vi: nghiên cứu quốc tế và nghiên cứu tại Việt Nam. Phân tích trắc lượng thư mục cho các nghiên cứu quốc tế Đối với nghiên cứu quốc tế, 03 từ khoá được sử dụng để tìm kiếm tài liệu là “Ride-hailing service”, “Technology Adoption” và “Consumer”. Bên cạnh đó, một số tiêu chí được sử dụng để ra kết quả chính xác hơn gồm: (i) ngôn ngữ tiếng anh, (ii) loại hình sản phẩm là bài báo, (iii) phạm vi nghiên cứu là khoa học xã hội và kinh tế, kinh doanh, quản lý. Kết quả thống kê cho thấy có 408 công trình từ nguồn Scopus và 60 công trình từ nguồn Web of Science.

Cụ thể, khi tổng quan tình hình nghiên cứu quốc tế về ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng với ứng dụng kết nối vận tải, luận án phân tích trắc lượng thư mục khoa học theo 3 khía cạnh: (i) Thống kê theo năm, (ii) Thống kê theo vị trí địa lý, và (iii) Thống kê một số từ khoá nổi bật 10 (i) Thống kê theo năm Scopus Web of Science 160 145 137 140 120 100 80 64 60 49 40 20 20 11 14 10 6 6 33 0 2018 2019 2020 2021 2022 2023 Hình 1.1: Số lượng nghiên cứu quốc tế qua các năm theo dữ liệu Scopus và Web of Science Nguồn: Scopus (2023), Web of Science (2023) Hình 1.1 thống kê số lượng nghiên cứu qua các năm trên 2 nguồn Scopus và Web of Science. Dữ liệu Scopus cho thấy nghiên cứu về chủ đề ý định chấp nhận công nghệ của người tiêu dùng đối với ứng dụng kết nối vận tải bắt đầu vào năm 2018 và tính đến năm 2023 có 408 bài nghiên cứu. Giai đoạn 2018 – 2019, mỗi năm Scopus chỉ có 3 và 10 bài nghiên cứu về chủ đề này.