BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 LƢƠNG NGỌC DIỄM QUỲNH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM Ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 7 34 02 01 Họ và tên sinh viên: Lƣơng Ngọc Diễm Quỳnh Mã số sinh viên: 050607190429 Lớp sinh hoạt: HQ7 – GE16 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. TRẦN VƢƠNG THỊNH TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2023 i TÓM TẮT Hệ thống NHTM đƣợc xem là một mắt xích quan trọng trong nền kinh tế nói chung và hệ thống tài chính nói riêng.
Hệ thống ngân hàng hoạt động hiệu quả góp phần làm gia tăng sự thịnh vƣợng của một quốc gia. Ngày nay, cùng với xu hƣớng phát triển về các lĩnh vực tài chính, hệ thống NHTM đang mở rộng phạm vi hoạt động của mình thông qua việc gia tăng các sản phẩm dịch vụ cho khách hàng cá nhân và khách hàng doanh nghiệp. Tuy nhiên, không thể phủ nhận đƣợc rằng hoạt động tín dụng chiếm tỷ trọng lớn trong doanh thu hoạt động hằng năm so với các hoạt động khác cho hệ thống NHTM tại Việt Nam. Chính vì đó, kiểm soát chất lƣợng tín dụng là việc làm cấp bách trong hoạt động quản trị tín dụng của NHTM.
Những năm gần đây, để đáp ứng nhu cầu lớn về nguồn vốn cần cho việc tăng trƣởng kinh tế, hệ thống các ngân hàng đã liên tục đƣa ra nhiều chiến lƣợc để đổi mới hoạt động. Trong đó, hoạt động tín dụng đã chứng tỏ là vai trò của mình khi là chiếm tỷ trọng hầu nhƣ là lớn nhất trên tổng số nguồn lợi nhuận của các ngân hàng so với các hoạt động khác của ngân hàng. Bên cạnh đó, để hoạt động tín dụng có thể đem lại đƣợc nguồn thu cao nhƣ vậy không thể bỏ qua những tiềm ẩn rủi ro to lớn trong hoạt động tín dụng, những rủi ro này hầu nhƣ luôn để lại những hậu quả to lớn cho ngân hàng. Nặng nề hơn, rủi ro từ hoạt động tín dụng còn có thể gây nên sự đổ vỡ của cả một ngân hàng, thậm chí dẫn tới những tác động tiêu cực liên tiếp cho toàn nền kinh tế-xã hội nói chung và hệ thống tổ chức NHTM nói riêng.
Một trong những vấn đề về RRTD lớn nhất mà bộ phận quản trị tín dụng của NHTM cần phải giải quyết là giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu, một trong những nguyên nhân không những làm đau đầu các cán bộ quản trị tín dụng mà còn có tác động nguy hiểm đến toàn hệ thống NHTM trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Đối với NHTM, nợ xấu tăng nhanh làm gia tăng rủi ro thanh khoản, rủi ro lãi suất, giảm lợi nhuận kinh doanh cho ngân hàng. Không những thế, nợ xấu tăng nhanh không những làm giảm uy tín của ngân hàng đối với khách hàng mà còn là nguyên nhân khiến ngân hàng phá sản. Đối với nền kinh tế trong nƣớc, nợ xấu tăng nhanh làm cho nguồn vốn lƣu thông bị tắc nghẽn, giảm hiệu quả đầu tƣ, gia tăng tỉ lệ thất nghiệp và làm cho sản xuất kinh doanh bị đình trệ.
ii Vì vậy, đề tài “Các yếu tố ảnh hƣởng đến RRTD của NHTM cổ phần Việt Nam” đƣợc thực hiện nhằm xác định các yếu tố ảnh hƣởng đến RRTD của NHTM, trên cơ sở đó đề xuất giải pháp hạn chế RRTD đối với các NHTM Việt Nam hiện nay. Để đạt đƣợc mục tiêu tổng quát chung là nghiên cứu các yếu tố tác động đến RRTD của các NHTM tại Việt Nam trong giai đoạn 2009 – 2022, tác giả đã thu thập dữ liệu từ báo cáo tài chính của 26 NHTM tại Việt Nam liên quan đến RRTD và các yếu tố tác động gồm lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản (ROA), quy mô ngân hàng (SIZE), tỷ lệ đòn bẩy ngân hàng (LVR), biên độ lãi ròng ngân hàng (NIM), thu nhập ngoài lãi ngân hàng (NII), khả năng thanh khoản (LIQ), tỷ lệ lạm phát của Việt Nam (INF), tỷ lệ tăng trƣởng GDP của Việt Nam( GDP). Sử dụng phƣơng pháp phân tích và hồi quy dữ liệu bảng (panel data), nghiên cứu cho thấy các yếu tố tác động ngƣợc chiều đến RRTD là lợi nhuận sau thuế trên tổng tài sản (ROA) vàquy mô ngân hàng (SIZE). Bên cạnh đó, các biến có tác động cùng chiều với RRTD bao gồm thu nhập ngoài lãi (NII), biên lãi ròng (NIM) và tỷ lệ lạm phát (INF).
Từ kết quả phân tích có đƣợc, nghiên cứu đƣa ra một số đề xuất và kiến nghị dành cho các nhà quản lý của NHTM, chính phủ và NHNN nhƣ tiếp tục mở rộng phạm vi hoạt động, đa dạng hóa các sản phẩm dịch vụ thay thế, ổn định tình hình kinh tế vĩ mô nhằm hạn chế RRTD trong tƣơng lai và gia tăng hiệu quả hoạt động cho ngân hàng. iii ABSTRACT The commercial banking system is considered an important link in the economy in general and the financial system in particular. An efficient banking system contributes to the prosperity of a country. Today, along with the development trend in the financial fields, the commercial banking system is expanding its scope of activities through the increase of products and services for individual and corporate customers.
However, it cannot be denied that credit activities account for a large proportion of annual operating revenue compared to other activities for the commercial banking system in Vietnam. Therefore, credit quality control is an urgent task in credit management activities of commercial banks. In recent years, in order to meet the large demand for capital needed for economic growth, the banking system has continuously introduced many strategies to innovate operations. In which, credit activities have proved to be their role when accounting for the largest proportion of total profit of banks compared to other activities of banks.
Besides, in order for credit activities to bring in such high income, it is impossible to ignore the huge potential risks in credit activities, these risks almost always have great consequences for banks. More seriously, risks from credit activities can also cause the failure of an entire bank, even leading to consecutive negative impacts on the whole economy-society in general and the banking system commercial banking in particular. One of the biggest credit risk problems that the credit management department of commercial banks needs to solve is to minimize the bad debt ratio, one of the reasons not only causes headaches for managers credit value but also have a dangerous impact on the whole commercial banking system in the world in general and Vietnam in particular. For commercial banks, the rapid increase of bad debt increases liquidity risk, interest rate risk, and reduces business profit for the bank.
Not only that, the rapid increase of bad debt not only reduces the bank's reputation with customers but also causes the bank to go bankrupt. For the domestic economy, the rapid increase of bad debt makes circulating capital congested, reduces investment efficiency, increases unemployment rate and makes production and business stagnate. iv Therefore, the topic “Factors affecting credit risk of commercial banks in Vietnam” was conducted to determine the factors affecting credit risk of commercial banks, on that basis, propose solutions to limit credit risks for Vietnamese commercial banks today. To achieve the general goal of studying the factors affecting credit risk of commercial banks in Vietnam in the period 2009 - 2022, the author has collected data from the financial statements of 26 commercial banks in Vietnam.
Vietnam related to credit risk and influencing factors including return after tax on total assets (ROA), bank size (SIZE), bank leverage ratio (LVR), net profit margin banking (NIM), non-interest income (NII), liquidity (LIQ), inflation rate of Vietnam (INF), GDP growth rate of Vietnam (GDP). Using panel data analysis and regression method, the study shows that the factors that negatively affect credit risk are profit after tax on total assets (ROA) and bank size. Besides, variables that have a positive impact on credit risk include non-interest income (NII), net interest margin (NIM) and inflation rate (INF). From the results of the analysis, the study makes several recommendations and recommendations for managers of commercial banks, the government and the State Bank such as continuing to expand the scope of operations, diversifying products and services.
to replace and stabilize the macro-economic situation in order to limit credit risks in the future and increase operational efficiency for the bank. v LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là: LƢƠNG NGỌC DIỄM QUỲNH Cam đoan Khóa luận tốt nghiệp Đại học với đề tài “CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM”. Giảng viên hƣớng dẫn: TS. TRẦN VƢƠNG THỊNH Khóa luận này là công trình nghiên cứu riêng của tác giả, kết quả nghiên cứu là trung thực, trong đó không có các nội dung đã đƣợc công bố trƣớc đây hoặc các nội dung do ngƣời khác thực hiện ngoại trừ các trích dẫn đƣợc dẫn nguồn đầy đủ trong khóa luận.
Hồ Chí Minh, ngày 19 tháng 06 năm 2023 SINH VIÊN THỰC HIỆN (Ký, ghi rõ họ và tên) LƢƠNG NGỌC DIỄM QUỲNH vi LỜI CẢM ƠN Thực tế cho thấy rằng để thành công trong công việc, cần phải có sự hỗ trợ, giúp đỡ của những ngƣời xung quanh dù cho sự giúp đỡ đó ít hay nhiều, trực tiếp hay gián tiếp. Trong suốt thời gian từ khi bắt đầu làm đề cƣơng khóa luận tốt nghiệp đến nay, em đã nhận đƣợc sự quan tâm, chỉ bảo, giúp đỡ của thầy cô, gia đình và bạn bè xung quanh. Với tấm lòng biết ơn vô cùng sâu sắc, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến quý thầy cô của trƣờng đại học Ngân hàng TP.HCM đã dùng những tri thức và tâm huyết của mình để có thể truyền đạt cho em vốn kiến thức quý báu nhất trong suốt thời gian học tập tại trƣờng. Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn đến thầy TRẦN VƢƠNG THỊNH đã tận tâm chỉ bảo và hƣớng dẫn em qua từng buổi nói chuyện, thảo luận về đề tài nghiên cứu.
Nhờ có những lời hƣớng dẫn, dạy bảo đó, đề cƣơng khóa luận của em đã hoàn chỉnh một cách đáng kể. Một lần nữa, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến thầy. Khóa luận này đƣợc thực hiện trong vòng 3 tháng. Ban đầu em còn bỡ ngỡ vì kiến thức của em còn hạn chế, do đó, em không thể tránh khỏi những sai sót.
Qua đó, em rất mong nhận đƣợc ý kiến đóng góp từ quý thầy cô trong trƣờng nhằm giúp khóa luận tốt nghiệp của em trở nên hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn! TP. Hồ Chí Minh, ngày 19 tháng 06 năm 2023 TÁC GIẢ LƢƠNG NGỌC DIỄM QUỲNH vii viii MỤC LỤC TÓM TẮT.iii LỜI CAM ĐOAN. vi MỤC LỤC .viii DANH SÁCH CÁC TỪ VIẾT TẮT .