Luận Văn Thạc Sĩ Về Bồi Thường Thiệt Hại Trong Pháp Luật Bảo Vệ Quyền Lợi Người Tiêu Dùng

Chuyên đề nghiên cứu Bồi Thường Thiệt Hại Trong Luật Bảo Vệ Quyền Lợi Người Tiêu Dùng, cập nhật xu hướng mới, giá trị tham khảo cao cho chuyên gia

• Tác giả: Nguyen Tran Hanh Uyen
• Người hướng dẫn: Nguyen Minh Tuan
• Trường học: Trường Đại Học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Dân sự và Tố tụng dân sự
• Đề tài: Bồi Thường Thiệt Hại Trong Luật Bảo Vệ Quyền Lợi Người Tiêu Dùng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.3. Mục đích, đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Các phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.6. Bố cục của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG
• 1.1. Khái quát chung về bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng
• 1.1.1. Khái niệm về người tiêu dùng
• 1.1.2. Các quyền cơ bản của người tiêu dùng
• 1.2. Các hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng làm phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại
• 1.3. Các phương thức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
• 1.4. Pháp luật về bồi thường thiệt hại về bảo vệ quyền lợi người tiêu
• 1.4.1. Khái quát hệ thống pháp luật bồi thường thiệt hại về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
• 1.4.2. Đặc điểm của trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng
• 1.4.3. Ý nghĩa của việc bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI VỀ BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG
• 2.1. Căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
• 2.2. Chủ thể trong quan hệ bồi thường thiệt hại về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
• 2.3. Xác định thiệt hại được bồi thường
• 2.4. Các trường hợp miễn trách nhiệm bồi thường thiệt hại do xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng
• 2.5. Pháp luật trách nhiệm bồi thường thiệt hại về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của một số quốc gia trên thế giới
• 2.6. Đánh giá pháp luật Việt Nam trong bồi thường thiệt hại về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TIỄN ÁP DỤNG VÀ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ BẢO VỆ QUYỀN LỢI NGƯỜI TIÊU DÙNG
• 3.1. Thực tiễn áp dụng pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
• 3.2. Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng
• 3.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực thi Luật bảo vệ người tiêu dùng trên thực tế
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Đề tài "Bồi thường thiệt hại trong pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng" được hình thành trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là sự gia tăng của thương mại điện tử và những thách thức đi kèm. Với sự xuất hiện của nhiều phương thức giao dịch mới, hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng ngày càng trở nên phức tạp và tinh vi hơn. Người tiêu dùng, với vai trò quan trọng trong nền kinh tế, cần được bảo vệ quyền lợi một cách hợp pháp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy quyền lợi của người tiêu dùng vẫn chưa được quan tâm đúng mức, dẫn đến nhiều vi phạm nghiêm trọng. Việc xây dựng một hệ thống pháp lý hoàn chỉnh để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt là trong việc bồi thường thiệt hại, là một nhu cầu cấp bách. Đề tài không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn mang tính thực tiễn cao, góp phần hoàn thiện các quy định pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

II. Mục đích đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Mục đích của đề tài là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi có sự xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng. Đối tượng nghiên cứu bao gồm các quy định pháp luật hiện hành về bồi thường thiệt hại và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu được giới hạn trong các quy định của Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và Bộ luật Dân sự năm 2015. Đề tài sẽ tập trung vào việc phân tích các quy định pháp luật, đánh giá thực tiễn áp dụng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng. Qua đó, đề tài mong muốn nâng cao nhận thức của xã hội về quyền lợi của người tiêu dùng và khuyến khích doanh nghiệp tuân thủ pháp luật.

III. Các phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã áp dụng nhiều phương pháp khoa học khác nhau nhằm làm sáng tỏ nội dung đề tài. Phương pháp duy vật biện chứng được sử dụng để phân tích các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng. Phương pháp lịch sử giúp hiểu rõ quá trình hình thành và phát triển các quy định về bồi thường thiệt hại trong pháp luật Việt Nam. Bên cạnh đó, phương pháp thống kê và phân tích được kết hợp để đánh giá thực trạng và đưa ra nhận định chính xác. So sánh với pháp luật của một số quốc gia khác cũng là một phần quan trọng trong nghiên cứu, nhằm rút ra bài học kinh nghiệm cho việc hoàn thiện pháp luật Việt Nam. Từ đó, các kết luận và kiến nghị sẽ được đưa ra nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

IV. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Đề tài không chỉ mang lại giá trị lý luận mà còn có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc. Việc nghiên cứu các quy định pháp luật về bồi thường thiệt hại trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng sẽ góp phần xây dựng các luận cứ khoa học cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành. Những kết luận và ý kiến trong luận văn sẽ phục vụ trực tiếp cho quá trình xây dựng và hoàn thiện các quy định của pháp luật Dân sự Việt Nam. Đặc biệt, đề tài sẽ giúp nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về quyền lợi của mình, đồng thời khuyến khích các doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi có hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng. Từ đó, tạo ra môi trường kinh doanh lành mạnh và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng một cách hiệu quả.

V. Thực trạng pháp luật bồi thường thiệt hại về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Thực trạng pháp luật về bồi thường thiệt hại trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Việt Nam hiện nay cho thấy nhiều bất cập. Mặc dù Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng đã có hiệu lực từ năm 2011 và Bộ luật Dân sự năm 2015 đã quy định rõ về trách nhiệm bồi thường thiệt hại, nhưng việc áp dụng các quy định này trong thực tế vẫn còn nhiều khó khăn. Nhiều người tiêu dùng chưa nhận thức đầy đủ về quyền lợi của mình, dẫn đến việc không khiếu nại khi bị xâm phạm. Các cơ quan chức năng cũng gặp khó khăn trong việc xử lý các vụ việc vi phạm do thiếu quy định cụ thể và rõ ràng. Điều này cho thấy cần thiết phải nghiên cứu và hoàn thiện các quy định pháp luật để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng một cách hiệu quả hơn, đồng thời nâng cao ý thức của người tiêu dùng và doanh nghiệp trong việc tuân thủ pháp luật.

VI. Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng

Dựa trên những phân tích và đánh giá thực trạng pháp luật hiện nay, đề tài đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Đầu tiên, cần cụ thể hóa các quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại để người tiêu dùng có thể dễ dàng thực hiện quyền lợi của mình. Thứ hai, tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật cho người tiêu dùng và doanh nghiệp, giúp họ nhận thức rõ hơn về quyền và nghĩa vụ của mình. Cuối cùng, cần có cơ chế giám sát và xử lý vi phạm hiệu quả hơn để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, góp phần tạo ra môi trường kinh doanh minh bạch và công bằng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ và hội nhập quốc tế sâu rộng, quyền lợi người tiêu dùng ngày càng trở thành vấn đề cấp thiết được quan tâm. Theo ước tính, các hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng tại Việt Nam diễn ra phổ biến, đặc biệt trong lĩnh vực thương mại điện tử và sản xuất kinh doanh thực phẩm. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng một cách hiệu quả hơn. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật Việt Nam hiện hành, đặc biệt là Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2010 và Bộ luật Dân sự năm 2015, cùng với việc so sánh với một số quốc gia phát triển trong giai đoạn từ năm 2010 đến 2020. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần xây dựng khung pháp lý hoàn chỉnh, nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết pháp lý chính: lý thuyết trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng và lý thuyết bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Lý thuyết trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được hiểu là nghĩa vụ pháp lý buộc cá nhân, tổ chức gây thiệt hại phải khắc phục hậu quả bằng cách bồi thường tổn thất về vật chất và tinh thần cho bên bị thiệt hại. Lý thuyết bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tập trung vào các quyền cơ bản của người tiêu dùng như quyền được an toàn, quyền được thông tin, quyền được lựa chọn, quyền được khiếu nại và bồi thường. Các khái niệm chính bao gồm: người tiêu dùng, hành vi xâm phạm quyền lợi người tiêu dùng, trách nhiệm bồi thường thiệt hại, thiệt hại vật chất và thiệt hại tinh thần, cũng như các phương thức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (hành chính, hình sự, dân sự).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học kết hợp, bao gồm: phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để phân tích các quy định pháp luật trong bối cảnh xã hội và kinh tế; phương pháp thống kê để thu thập và xử lý số liệu về các vụ việc vi phạm quyền lợi người tiêu dùng; phương pháp phân tích, tổng hợp và so sánh pháp luật Việt Nam với một số quốc gia phát triển nhằm đánh giá ưu nhược điểm; phương pháp nghiên cứu thực tiễn để khảo sát, đánh giá hiệu quả áp dụng pháp luật hiện hành. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các văn bản pháp luật, các vụ án dân sự liên quan đến bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng trong giai đoạn 2015-2020, cùng các báo cáo ngành và ý kiến chuyên gia. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2019 đến 2020, tập trung vào việc thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy định pháp luật về bồi thường thiệt hại còn chung chung và thiếu cụ thể: Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng năm 2010 và Bộ luật Dân sự năm 2015 đã có những quy định về trách nhiệm bồi thường thiệt hại, tuy nhiên các điều khoản liên quan đến bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng còn mang tính khái quát, chưa rõ ràng về căn cứ phát sinh trách nhiệm và mức bồi thường cụ thể. Ví dụ, Điều 608 Bộ luật Dân sự 2015 quy định chung chung về trách nhiệm bồi thường mà chưa phân biệt rõ các trường hợp thiệt hại vật chất và tinh thần.

2. Thực trạng vi phạm quyền lợi người tiêu dùng phổ biến và phức tạp: Theo báo cáo của ngành, các hành vi vi phạm như cung cấp hàng hóa kém chất lượng, quảng cáo sai sự thật, ghi nhãn mác không chính xác chiếm khoảng 70% các vụ khiếu nại. Đặc biệt, trong lĩnh vực thực phẩm, có tới 70% mẫu rau củ quả bị phát hiện tồn dư thuốc bảo vệ thực vật vượt mức cho phép, gây nguy hiểm trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng.

3. Chủ thể chịu trách nhiệm bồi thường đa dạng và phức tạp: Chủ thể chịu trách nhiệm không chỉ là nhà sản xuất mà còn bao gồm nhà nhập khẩu, nhà phân phối và bán lẻ. Trách nhiệm bồi thường thường mang tính liên đới, gây khó khăn trong việc xác định và thực thi trách nhiệm. Ví dụ, trong một số vụ việc, nhà sản xuất và nhà phân phối cùng phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại cho người tiêu dùng.

4. Hiệu quả thực thi pháp luật còn hạn chế: Mặc dù có các quy định pháp luật, nhưng việc áp dụng các biện pháp bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đặc biệt là bồi thường thiệt hại, còn nhiều bất cập. Tỷ lệ giải quyết khiếu nại thành công chỉ đạt khoảng 40%, do thiếu thông tin, chứng cứ và quy trình pháp lý phức tạp.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các bất cập trên xuất phát từ việc pháp luật chưa có quy định chi tiết, cụ thể về trách nhiệm bồi thường thiệt hại, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng và thực thi. So với một số quốc gia phát triển, Việt Nam còn thiếu các quy định về mức bồi thường tối thiểu, quy trình giải quyết tranh chấp nhanh chóng và cơ chế hỗ trợ người tiêu dùng trong việc thu thập chứng cứ. Việc xác định thiệt hại vật chất và tinh thần cũng chưa được pháp luật hướng dẫn rõ ràng, gây khó khăn cho các cơ quan chức năng và tòa án trong việc đánh giá và quyết định mức bồi thường phù hợp. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ các loại vi phạm và mức độ giải quyết khiếu nại, giúp minh họa rõ nét hơn thực trạng và hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về trách nhiệm bồi thường thiệt hại: Cần bổ sung các điều khoản chi tiết về căn cứ phát sinh trách nhiệm, mức bồi thường tối thiểu và quy trình giải quyết tranh chấp liên quan đến bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan.

2. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm: Đẩy mạnh hoạt động thanh tra, kiểm tra chất lượng hàng hóa, dịch vụ, đặc biệt trong các lĩnh vực nhạy cảm như thực phẩm, dược phẩm. Áp dụng chế tài hành chính và hình sự nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Bộ Y tế, Bộ Công Thương, các cơ quan quản lý thị trường.

3. Nâng cao nhận thức và kỹ năng bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: Tổ chức các chương trình đào tạo, tuyên truyền về quyền lợi và trách nhiệm của người tiêu dùng, cách thức khiếu nại và yêu cầu bồi thường. Thời gian thực hiện: 6-12 tháng. Chủ thể thực hiện: Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, các tổ chức xã hội.

4. Xây dựng cơ chế hỗ trợ pháp lý cho người tiêu dùng: Thiết lập các trung tâm tư vấn, hỗ trợ pháp lý miễn phí giúp người tiêu dùng thu thập chứng cứ, làm thủ tục khiếu nại và khởi kiện. Thời gian thực hiện: 1 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tư pháp, các tổ chức phi chính phủ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước: Bộ Tư pháp, Bộ Công Thương, Bộ Y tế và các cơ quan liên quan có thể sử dụng luận văn để hoàn thiện chính sách, pháp luật và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

2. Các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: Hội Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và các tổ chức xã hội có thể áp dụng các kiến nghị và giải pháp trong luận văn để nâng cao năng lực hỗ trợ người tiêu dùng.

3. Doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh: Các doanh nghiệp có thể tham khảo để hiểu rõ hơn về trách nhiệm pháp lý, từ đó nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và xây dựng uy tín trên thị trường.

4. Người tiêu dùng và cộng đồng xã hội: Luận văn cung cấp kiến thức pháp lý giúp người tiêu dùng nhận thức rõ quyền lợi, cách thức bảo vệ và yêu cầu bồi thường khi bị xâm phạm, góp phần xây dựng xã hội công bằng, minh bạch.

Câu hỏi thường gặp

1. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng được quy định như thế nào?
   Trách nhiệm này được quy định tại Điều 608 Bộ luật Dân sự 2015 và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2010, theo đó cá nhân, tổ chức sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ không đảm bảo chất lượng gây thiệt hại cho người tiêu dùng phải bồi thường toàn bộ và kịp thời.

2. Ai là chủ thể chịu trách nhiệm bồi thường khi quyền lợi người tiêu dùng bị xâm phạm?
   Chủ thể chịu trách nhiệm bao gồm nhà sản xuất, nhà nhập khẩu, nhà phân phối và bán lẻ. Trách nhiệm có thể mang tính liên đới, tùy theo mức độ lỗi và vai trò trong chuỗi cung ứng.

3. Người tiêu dùng có thể yêu cầu bồi thường những thiệt hại nào?
   Người tiêu dùng có thể yêu cầu bồi thường thiệt hại vật chất (tài sản bị hư hỏng, mất mát) và thiệt hại tinh thần (sức khỏe, tính mạng bị ảnh hưởng), bao gồm chi phí chữa trị, thu nhập bị mất, chi phí hợp lý khác.

4. Quy trình giải quyết khiếu nại và yêu cầu bồi thường được thực hiện như thế nào?
   Người tiêu dùng có thể khiếu nại trực tiếp với nhà sản xuất, kinh doanh, hoặc thông qua các cơ quan quản lý nhà nước, trung tâm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Nếu không giải quyết được, có thể khởi kiện tại tòa án dân sự.

5. Pháp luật Việt Nam có biện pháp chế tài nào đối với hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng?
   Ngoài trách nhiệm dân sự bồi thường thiệt hại, pháp luật còn quy định chế tài hành chính (phạt tiền, đình chỉ hoạt động) và hình sự (tội sản xuất, buôn bán hàng giả, quảng cáo gian dối) nhằm răn đe và ngăn chặn hành vi vi phạm.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn về trách nhiệm bồi thường thiệt hại do vi phạm quyền lợi người tiêu dùng trong pháp luật Việt Nam hiện hành.
• Pháp luật hiện nay còn nhiều điểm chưa cụ thể, gây khó khăn trong áp dụng và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
• Thực trạng vi phạm quyền lợi người tiêu dùng phổ biến, đặc biệt trong lĩnh vực thực phẩm và thương mại điện tử, đòi hỏi sự hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, tăng cường kiểm tra, nâng cao nhận thức và hỗ trợ pháp lý cho người tiêu dùng.
• Khuyến nghị các cơ quan chức năng, tổ chức xã hội và doanh nghiệp phối hợp thực hiện để bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, góp phần phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Các cơ quan quản lý và nhà làm luật cần khẩn trương xem xét, hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan, đồng thời triển khai các chương trình tuyên truyền, hỗ trợ người tiêu dùng nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. NHỮNG VAN DE LÝ LUẬN CHUNG VE BỎI THƯỜNG THIET HAI BẢO VỆ QUYEN LỢI NGƯỜI TIÊU DUNG 11. Khái quát chung về bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng. Khái niệm về người tiêu ding "Nước ta đang phát triển nên kinh tế thị trường theo đính hướng sã hội chủ ngiấa, trong đó mọi cá nhân, tổ chức đều được tự do sản xuất, kinh doanh thu lợi nhuận trong khuôn khổ pháp luật.

Lúc nảy, một trong những, vấn dé được xã hội quan tâm hang đầu là van để người tiêu ding. Song không phải moi chủ thể tham gia vào các quan hệ mua bán, dịch vụ đều được coi là người tiêu dùng được bao vệ theo quy định của pháp luật vé bao vệ quyển lợi người tiêu dùng, Trong Tử điển cũng có nhiều cách định nghiia khác nhau: Consumer - người tiêu dùng. “Bat cứ đơn vị kinh tế nảo có niu cầu tiêu dùng hàng hóa va địch vụ cuối cing Thông thưởng, người tiêu dùng được coi J một cá nhân nhưng trên thực tế, người tiêu ding co thể la các cơ quan, các cá nhân và các nhóm cả nhân'1"! Hay la: Consumer - người tiêu ding lả “đơn. vị tiêu dùng, đơn vị cau cơ bản trong lý thuyết kinh tế.

Trong lý thuyết kinh. tế, một đơn vị tiêu dùng có thể hoặc lả một cá nhân hoặc là một hộ gia đình. hoặc lả một Chỉnh phi cỏ mua một sản vat hay dịch vụ để sử dụng cho nhủ cầu nao đó, miễn lá không phải để dem bán lại. "2 Nhiéu cách định nghĩa khác nhau chứng tö một điều lả trên thé giới, trong khoa học chưa có su thống nhất khái niệm người tiêu dùng Tuy vay, cho dù đây là một khái niêm có nội ham rộng nhưng không phải là qua trim tượng, Để hiểu đúng và hiểu chính xác van để không đơn giản nhưng hầu như: ifn Kat họ hận đu0999), Nh sứ bin Chân vị de ga, 1183 2 Neiễn Keh Veh down nh Vito gã ch G000), NB an her vì Sỹ tt ai cũng có thể hiểu một cách căn bản bởi trong số chúng ta ai cũng sé có lúc đồng vai trỏ là người tiêu dùng trong xã hội.

Hau hết các định nghĩa đều thưởng đến hảnh vi mua, sử dung hang hóa, dich vụ để thỏa mãn nhu cầu sinh. hoạt (không nhằm mục đích kinh doanh hay ban lại kiểm lời) 6 Việt Nam, vẫn để người tiêu ding mới xuất hiện một số năm gan đây. Định nghĩa về người tiêu dùng cũng được thay đổi theo những lần. sửa đổi luật pháp.

Theo Điểu 1 Pháp lênh bão vệ người tiêu dùng số 13/1999/PL- UBTVQH10 ngày 27 tháng 4 năm 1999 quy định "Người tiêu dùng là người mua, sử dụng hang hóa dich vu cho mục đích sinh hoạt cá nhân, gia đính va tổ chức ” Như vây, theo quy định của Pháp lệnh thì người tiêu ding được hiểu là cá nhân, gia đỉnh hoặc tổ chức thực hiên viếc mua, sử dung hang hoá, dich vụ. phục vụ cho mục đích tiêu dùng sinh hoạt và nhu câu công viếc của tổ chức, cá nhân, gia đình Cụ thé hơn, Điều 2 và Diéu 3 Nghị định 69/2001/NĐ-CP ngày 02/10/2001 của Chính phủ quy định chi tiết việc thi hành Pháp lệnh bão vệ người tiêu dùng đã chỉ rõ các đổi tương được coi là người tiêu dùng bao gdm người mua và là người sử dung hing hóa, dich vụ đã mua cho chính ban thân mình, người mua hằng hóa va địch vụ cho người khác, cho gia đính hoặc cho tổ chức sử dụng, cá nhân, gia đính, tổ chức sử dung hang hóa, dịch vụ do. người khác mua hoặc do được tăng, cho, người mua, sử dung hang hóa dich vụ cho mục đích sản xuất kinh doanh không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghĩ định 69/2001/NĐ-CP Năm 2010 Luật “Bao vệ quyên lợi người tiêu dùng" số 50/2010/QH12 của Quốc Hội nước Công hòa xã hội chủ nghĩa Viết Nam ra đời có hiệu lực từ ngày 01/7/2011. Khái niệm người tiêu dùng được quy định rõ ràng trong Luật ‘bdo vệ người tiêu đùng năm 2010 như sau: “Người tiêu ding la người mua, sử dung hàng hóa, dich vụ cho mục đích tiêu dùng, sinh hoạt của cả nhân, gia inh, tổ chức” (Theo Khoản | Điễu 3 Luật bảo vệ người tiêu dùng năm 2010) 'Cách định nghĩa như trên khá ngắn gon, súc tích, nêu bật va đi thẳng vao van để, néu lên bản chất của người tiêu ding Theo đó, ta có thể hiểu người tiêu.

dùng theo nghĩa rông bao gồm cả cá nhân, tổ chức Như vay, thuat ngữ. “người tiêu dùng” theo quy định của pháp luật Việt Nam hiên hảnh phai được tiểu là những cá nhân, tổ chức mua hoặc sử dung hợp pháp hang hóa, địch vụ: không nhằm mục dich kinh doanh. Ca thé hoá khái niệm trên giúp từng người tiêu đùng cụ thể ý thức được chính dang ho dang có các quyền mà pháp luật quy định. Mỗi người déu có khả năng sử dụng các công cụ pháp lý để tư vé khi có sự vi phạm, cho dit sự ‘vi pham thậm chí là cá biệt, không phổ biển và giá trị thiệt hại không dang kể.

Các quyên cơ bãn của người tiêu dùng. Bao vệ quyén lợi cia người tiêu đùng là một lĩnh vực đã sém hình thành. và phat triển trên thé giới. Qua quá trình hoạt động thực tiễn của Quốc tế người tiêu đùng và các tổ chức người tiêu đùng các nước, Đại hội đẳng Liên hợp quốc đã thông qua Nghỉ quyết số 39/048 có tên gọi lả "Các nguyên tắc chi đạo để bảo vệ người tiêu dùng”, trong đó công bồ 08 quyền của người tiêu.

ding, đó là: Quyển được thỏa mãn những nhu cầu cơ bản, Quyên được an toàn, Quyển được thông tin; Quyển được lựa chọn; Quyển được lắng nghe, Quyển được khiếu nai vả bổi thường, Quyên được giáo duc, đào tao vẻ tiêu dùng, Quyên được có mồi trường sông lành manh vả bên vững, Ngày nay, tm quyển cơ bản của người tiêu dùng đã được Liên hợp quốc, công ding quốc tế thừa nhân, Chính phi các nước đã cu thể hóa nội dung của tám quyển nảy trong pháp luật bao về người tiêu dùng của nước minh, Việt Nam cũng không nằm ngoai số đó, Nha nước ta đã thực sự quan tâm va ghi nhên quyển của người tiêu dùng và nội luật hóa ban hành Pháp lệnh Bao vé quyển lợi người tiêu ding. Sau 9 năm dự thảo, Pháp lệnh ra đời 10 là một bước tiến mới, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác bao về người tiêu đùng ở nước ta. Va cho đến năm 2011, khi Luật Bao vệ quyền lợi người tiêu ding có hiệu lực thi từ đây người tiêu đùng Việt Nam cũng được sw bình đẳng như mọi người tiêu dùng trên thể giới. Quyên cơ ban của người tiêu đùng được quy đính cụ thể va day đủ tại Điều 8 Luật Bao vệ quyển lợi người tiêu dùng.

Có thể thấy Luật Bão vệ quyển lợi người tiêu dùng đã tiếp thu triệt để những nguyên tắc của Nghị quyết số 39/048 của Đại hôi đồng Liên hop quốc. Tám quyển cơ ban của "người tiêu dũng được hiểu như sau ~ Quyền được an toàn: ‘Nhu cầu về an toàn lả nhu cầu được xép ưu tiên hang đầu đổi với mỗi cá nhân. An toàn vé tinh mang nghĩa la bao vệ cho con người tránh được các nguy cơ đe dọa cuộc sông va an toàn về tinh thân là tránh được mọi sự sợ hãi, Jo lắng Tiêu dùng để théa mãn nhu cầu nhưng van dé an toàn thì nhất thiết cẩn được đầm bảo. Người tiêu ding được quyển bảo vệ tránh khối các sẵn phẩm, dịch vụ, quá trình san xuất có hại cho thé chat, sức khỏe va tinh than để người tiêu ding có cảm giác yên tâm về an toàn thân thể, việc lam, gia đình, sức khée và déi sing Quyển về an toàn ở đây khống chỉ liên quan đến hàng hóa, dich vụ cuéi cùng mã còn liên quan dén cả qua trình sản xuất hang hóa.

Các sản phẩm và dich vụ không được chứa đựng nguy cơ gây mắt an toản khi sử dụng thông thường. Cac sản phẩm không đạt tiêu chuẩn an toan bị cam không được sản xuất và lưu thông trên thi trường, néu sản phẩm đã được tung za thi trường thì phat được thu hồi xử lý. - _ Quyển được thông tin Đối với người tiêu dung nói chung, thông tin về hang hóa, sản phẩm, địch vụ ma ho str dụng là rất cén thiết. Những thông tin trung thực và chính " xác là diéu quan trọng đầu tiên để người tiêu ding biết đến vả tiếp cận sản.

phẩm, dich vụ của nhà sản xuất, kinh doanh. Bởi vây khi người tiêu dùng quyết đính lựa chọn một mặt hang hay một dich vụ nào đó nghĩa là họ tin tưởng vào những thông tin về sản phẩm Để có một môi trường kinh doanh: lãnh mạnh và một xã hội phát triển thi nhà sản xuất phải tuyệt đối trung thực khi đưa ra những thông tin liên quan đến sản phẩm của mình. Điều đó tao được uy tín và tâm lý an tâm ở người tiêu ding Tuy nhiên, không phải lúc nao các nha sản xuất kinh doanh cũng cung cấp đúng vả đẩy đủ thông tin, thậm chí đôi khi vì lợi nhuận còn cố tình nói sai lệch về những sản phẩm của minh gây nhằm lẫn trong quá tình lựa chon hang hỏa của người tiêu dùng Điều đó đã vi phạm quyển được thông tin của người tiêu dùng, Theo quy định, người tiêu ding có quyền được cùng cấp đẩy đủ thông tin xác thực va tin cây về chất lượng, giá thành cũng như tính năng sử dụng của hàng hóa đó để từ đó họ có thể đưa ra quyết định tiêu dùng Bắt cứ nội dung gì liên quan. đến hang hóa, dich vụ cũng cần phải được thông tin cho người tiêu ding biết.

Nội dung thông tin cho người tiêu đùng có thé được thực hiện thông qua việc ghi nhãn mác, hướng dan sử dụng hay qua quảng cáo giới thiệu trên các. phương tiên thông tin đại chúng, ~ Quyển được lựa chon Người tiêu dùng có quyển Iva chọn bảng hóa, dich vu sao cho phủ hop với nhủ câu và đáp ứng độ thỏa dung cia chính minh. Họ được toàn quyển quyết đính trong việc có nên tiêu dùng hay không để đảm bao quyển được tiêu dung của mình. Bat cứ hành vi go ép, dụ dỗ, môi chải nào đối với người tiêu dùng đều không được chấp nhận, thậm chi ngay cả khi dua vào vi thé độc quyển trong việc cung cấp sản phẩm, dịch vụ.

~_ Quyển được lắng nghe Quyên được lắng nghe là một bước thể hiện sự dan chủ, công bằng trong xã hội. Người tiêu ding được đặt ngang tam trong mỗi tương quan với Nha nước và nhà sản xuất, kinh doanh.