Tình hình mắc một số bệnh sinh sản trên đàn lợn nái nuôi tại trại lợn Lăng Trung Kiên

Luận văn phân tích tình hình bệnh sinh sản trên lợn nái tại trại Lăng Trung Kiên, xã Khánh Long, Tràng Định, Lạng Sơn và phác đồ điều trị hiệu quả.

• Tác giả: Hồ Thị Thu
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Minh Thuận
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Tình Hình Mắc Một Số Bệnh Sinh Sản Trên Đàn Lợn NáI Nuôi Tại Trại Lợn Lăng Trung Kiên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. Phần 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. Điều tra cơ bản
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Địa hình, đất đai
• 1.1.1.3. Khí hậu thuỷ văn
• 1.1.1.4. Nguồn nước
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 1.1.2.1. Điều kiện xã hội
• 1.1.2.2. Điều kiện kinh tế và cơ sở vật chất
• 1.1.2.2.1. Về chăn nuôi
• 1.1.2.2.2. Về trồng trọt
• 1.1.2.2.3. Về thuỷ sản
• 1.1.3. Cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của trại
• 1.1.4. Tình hình sản xuất của trại
• 1.1.4.1. Về chăn nuôi
• 1.1.4.2. Về trồng trọt
• 1.1.5. Đánh giá chung
• 1.1.5.1. Thuận lợi
• 1.1.5.2. Khó khăn
• 1.1.6. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất
• 1.1.6.1. Nội dung công tác phục vụ sản xuất
• 1.1.6.1.1. Công tác giống
• 1.1.6.1.2. Công tác nuôi dưỡng, chăm sóc
• 1.1.6.1.3. Công tác thú y
• 1.1.6.1.4. Công tác khác
• 1.1.6.2. Biện pháp thực hiện
• 1.1.6.3. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 1.1.6.3.1. Công tác giống
• 1.1.6.3.2. Công tác nuôi dưỡng, chăm sóc đàn lợn
• 1.1.6.3.2.1. Nuôi dưỡng lợn nái hậu bị
• 1.1.6.3.2.2. Nuôi dưỡng lợn nái chửa
• 1.1.6.3.2.3. Nuôi dưỡng lợn nái nuôi con
• 1.1.6.3.2.4. Nuôi dưỡng lợn con
• 2. Phần 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Tổng quan tài liệu
• 2.1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.1.2. Đại cương về cơ quan sinh sản và sinh lý sinh sản của lợn nái
• 2.1.3. Một số bệnh sinh sản thường gặp ở lợn. Một số hiểu biết về thuốc sử dụng trong đề tài
• 2.1.4. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và trong nước
• 2.1.4.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.1.4.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.2. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.4. Các chỉ tiêu theo dõi
• 2.2.5. Cơ cấu của đàn lợn nái của trại trong mấy năm gần đây
• 2.2.6. Tỷ lệ nhiễm bệnh sinh sản toàn đàn nái của trại
• 2.2.7. Chỉ tiêu theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị bệnh sinh sản bằng các phác đồ điều trị sử dụng trong đề tài
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Phương pháp nghiên cứu tình hình mắc bệnh ở đàn lợn nái sinh sản
• 2.3.2. Phương pháp nghiên cứu biểu hiện lâm sàng của bệnh sinh sản trên đàn lợn nái
• 2.3.3. Phương pháp đánh giá hiệu quả điều trị bệnh sinh sản ở đàn lợn nái qua các phác đồ điều trị
• 2.3.4. Phương pháp tính toán các chỉ tiêu và xử lý số liệu
• 2.3.4.1. Phương pháp tính toán các chỉ tiêu
• 2.3.4.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.4. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 2.4.1. Kết quả điều tra sự biến động về số lượng và cơ cấu đàn lợn nái của trại
• 2.4.2. Kết quả theo dõi tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở đàn lợn nái nuôi tại trại Lăng Trung Kiên
• 2.4.2.1. Tình hình chung về một số bệnh sinh sản ở trại
• 2.4.2.2. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản theo giống lợn
• 2.4.2.3. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở lợn nái theo lứa đẻ
• 2.4.2.4. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở lợn nái theo dãy chuồng
• 2.4.3. Kết quả thử nghiệm một số phác đồ điều trị
• 2.4.3.1. Kết quả thử nghiệm hiệu lực của 2 phác đồ điều trị
• 2.4.3.2. Một số chỉ tiêu sinh lý sinh sản của lợn nái sau khi điều trị
• 2.4.4. Kết luận, tồn tại và đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• appendix.1. TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT
• appendix.2. TÀI LIỆU NƯỚC NGOÀI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Bệnh Sinh Sản Lợn Nái Tại Trại Lăng Trung Kiên

Bài viết này tập trung vào tình hình bệnh sinh sản lợn nái tại trại lợn Lăng Trung Kiên, xã Khánh Long, Tràng Định, Lạng Sơn. Nghiên cứu này được thực hiện trong quá trình thực tập tốt nghiệp của sinh viên Hồ Thị Thu, Đại học Nông Lâm Thái Nguyên năm 2013. Mục tiêu là đánh giá thực trạng bệnh sinh sản và đề xuất các phác đồ điều trị bệnh lợn nái hiệu quả. Trại lợn Lăng Trung Kiên là một cơ sở chăn nuôi lợn giống, cung cấp lợn con và lợn thịt cho thị trường. Việc đảm bảo sức khỏe sinh sản cho đàn lợn nái là yếu tố then chốt để duy trì và phát triển sản xuất. Do đó, việc nghiên cứu và kiểm soát các bệnh sinh sản là vô cùng quan trọng. Theo tài liệu gốc, trại có quy mô vừa phải, với cơ cấu tổ chức còn hạn chế về cán bộ kỹ thuật có trình độ cao.

1.1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên của trại Lăng Trung Kiên

Trại lợn Lăng Trung Kiên nằm ở vị trí khá thuận lợi cho phát triển chăn nuôi, cách xa khu dân cư và dễ dàng vận chuyển thức ăn, sản phẩm. Địa hình tương đối bằng phẳng, khí hậu thuộc tiểu vùng Đông Bắc Bộ, chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc. Nguồn nước được lấy từ giếng khoan, đảm bảo vệ sinh. Tuy nhiên, địa hình cao và đồi núi gây khó khăn cho việc vận chuyển, thời tiết thất thường làm tình hình dịch bệnh phức tạp, chi phí phòng và trị bệnh cao.

1.2. Cơ cấu tổ chức và tình hình sản xuất tại trại Lăng Trung Kiên

Trại có 19 người, trong đó 5 người lao động gián tiếp và 14 người lao động trực tiếp. Chăn nuôi là lĩnh vực sản xuất chính, đóng vai trò quyết định vào sự phát triển của trại. Khu sản xuất được đặt trên khu đất cao, dễ thoát nước, tách biệt với khu hành chính và nhà ở. Chuồng được xây dựng theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Trại đang có kế hoạch mở rộng quy mô, xây dựng nâng cấp hệ thống chuồng trại để sản xuất ngày càng phát triển.

II. Thách Thức Bệnh Sinh Sản Ảnh Hưởng Năng Suất Lợn Nái

Các bệnh sinh sản lợn nái gây ra nhiều thiệt hại kinh tế cho trại lợn Lăng Trung Kiên. Chúng làm giảm năng suất sinh sản lợn nái, tăng chi phí điều trị và phòng bệnh, thậm chí gây chết lợn. Các bệnh thường gặp bao gồm vô sinh ở lợn nái, sảy thai ở lợn nái, viêm tử cung lợn nái, và các bệnh truyền nhiễm như bệnh PRRS lợn nái, bệnh Parvo lợn nái, bệnh Lepto lợn nái. Việc xác định nguyên nhân gây bệnh và áp dụng các biện pháp phòng ngừa, điều trị kịp thời là vô cùng quan trọng để giảm thiểu thiệt hại.

2.1. Các bệnh sinh sản thường gặp và tác động đến năng suất

Các bệnh sinh sản như vô sinh, sảy thai, và viêm tử cung ảnh hưởng trực tiếp đến số lượng lợn con sinh ra trên mỗi nái mỗi năm. Theo tài liệu, việc điều trị các bệnh này tốn kém và không phải lúc nào cũng hiệu quả. Ngoài ra, các bệnh truyền nhiễm như PRRS, Parvo, và Lepto có thể gây ra dịch bệnh lớn, làm giảm năng suất và tăng tỷ lệ chết.

2.2. Nguyên nhân gây bệnh sinh sản ở lợn nái

Nguyên nhân gây bệnh sinh sản lợn nái rất đa dạng, bao gồm yếu tố di truyền, dinh dưỡng kém, quản lý kém, và nhiễm trùng. Theo tài liệu gốc, việc xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh là rất quan trọng để có thể áp dụng các biện pháp phòng ngừa và điều trị hiệu quả. Ví dụ, dinh dưỡng lợn nái không đầy đủ có thể làm suy giảm hệ miễn dịch và tăng nguy cơ mắc bệnh.

2.3. Ảnh hưởng của dịch bệnh đến chi phí điều trị bệnh lợn nái

Dịch bệnh không chỉ làm giảm năng suất mà còn làm tăng chi phí điều trị bệnh lợn nái. Việc sử dụng kháng sinh cho lợn nái và các loại thuốc khác tốn kém, đặc biệt khi bệnh lây lan rộng. Ngoài ra, việc tiêu hủy lợn bệnh cũng gây ra thiệt hại lớn về kinh tế.

III. Phương Pháp Chẩn Đoán Bệnh Sinh Sản Lợn Nái Hiệu Quả

Việc chẩn đoán bệnh sinh sản lợn nái chính xác và kịp thời là yếu tố then chốt để điều trị hiệu quả. Các phương pháp chẩn đoán bao gồm quan sát lâm sàng, xét nghiệm mẫu bệnh phẩm, và sử dụng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh. Quan sát lâm sàng giúp phát hiện các dấu hiệu bất thường như vô sinh, sảy thai, viêm tử cung, và các triệu chứng khác. Xét nghiệm mẫu bệnh phẩm giúp xác định nguyên nhân gây bệnh, ví dụ như vi khuẩn, virus, hoặc ký sinh trùng.

3.1. Quan sát lâm sàng và phát hiện dấu hiệu bất thường

Quan sát lâm sàng là bước đầu tiên trong chẩn đoán bệnh sinh sản lợn nái. Cần chú ý đến các dấu hiệu như chu kỳ động dục bất thường, dịch tiết âm đạo, và các triệu chứng toàn thân như sốt, bỏ ăn. Theo tài liệu gốc, việc ghi chép và theo dõi các dấu hiệu này một cách cẩn thận giúp phát hiện bệnh sớm.

3.2. Xét nghiệm mẫu bệnh phẩm để xác định nguyên nhân gây bệnh

Xét nghiệm mẫu bệnh phẩm là phương pháp quan trọng để xác định nguyên nhân gây bệnh sinh sản lợn nái. Các mẫu bệnh phẩm có thể bao gồm dịch tiết âm đạo, máu, và mô từ tử cung hoặc buồng trứng. Các xét nghiệm có thể bao gồm nuôi cấy vi khuẩn, xét nghiệm PCR, và xét nghiệm huyết thanh học.

3.3. Sử dụng các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh siêu âm

Siêu âm là một kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh không xâm lấn có thể được sử dụng để đánh giá tình trạng của tử cung và buồng trứng. Siêu âm có thể giúp phát hiện các bất thường như viêm tử cung, u nang buồng trứng, và thai chết lưu.

IV. Phác Đồ Điều Trị Bệnh Sinh Sản Lợn Nái Tại Lăng Trung Kiên

Việc xây dựng phác đồ điều trị bệnh lợn nái hiệu quả là rất quan trọng để giảm thiểu thiệt hại do bệnh sinh sản gây ra. Phác đồ điều trị cần dựa trên nguyên nhân gây bệnh, mức độ nghiêm trọng của bệnh, và tình trạng sức khỏe của lợn nái. Các phương pháp điều trị có thể bao gồm sử dụng kháng sinh cho lợn nái, hormone, và các biện pháp hỗ trợ khác. Theo tài liệu gốc, việc sử dụng phác đồ điều trị phù hợp giúp cải thiện hiệu quả điều trị bệnh lợn nái và giảm chi phí điều trị bệnh lợn nái.

4.1. Sử dụng kháng sinh trong điều trị bệnh sinh sản

Sử dụng kháng sinh cho lợn nái là một phương pháp phổ biến để điều trị các bệnh nhiễm trùng gây ra bệnh sinh sản. Tuy nhiên, cần sử dụng kháng sinh một cách hợp lý để tránh tình trạng kháng kháng sinh. Nên lựa chọn kháng sinh dựa trên kết quả xét nghiệm kháng sinh đồ.

4.2. Sử dụng hormone để điều chỉnh chu kỳ sinh sản

Hormone có thể được sử dụng để điều chỉnh chu kỳ sinh sản của lợn nái, ví dụ như gây động dục hoặc điều trị vô sinh. Tuy nhiên, cần sử dụng hormone một cách cẩn thận và theo hướng dẫn của bác sĩ thú y.

4.3. Các biện pháp hỗ trợ khác dinh dưỡng vệ sinh

Ngoài việc sử dụng thuốc, các biện pháp hỗ trợ khác như cải thiện dinh dưỡng lợn nái và vệ sinh chuồng trại cũng rất quan trọng để tăng cường sức khỏe và khả năng phục hồi của lợn nái. Cần đảm bảo lợn nái được cung cấp đủ chất dinh dưỡng và được nuôi trong môi trường sạch sẽ, thoáng mát.

V. Kinh Nghiệm Điều Trị Bệnh Sinh Sản Lợn Nái Tại Trại Lăng Kiên

Dựa trên kinh nghiệm điều trị bệnh lợn nái tại trại lợn Lăng Trung Kiên, có một số bài học quan trọng cần lưu ý. Thứ nhất, việc phòng bệnh luôn tốt hơn chữa bệnh. Cần thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng bệnh như tiêm phòng vaccine, kiểm soát dịch bệnh, và cải thiện quản lý sinh sản lợn nái. Thứ hai, việc chẩn đoán bệnh sớm và điều trị kịp thời giúp giảm thiểu thiệt hại. Thứ ba, việc sử dụng phác đồ điều trị phù hợp và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ thú y là rất quan trọng để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất.

5.1. Tầm quan trọng của phòng bệnh hơn chữa bệnh

Phòng bệnh là biện pháp hiệu quả nhất để giảm thiểu thiệt hại do bệnh sinh sản lợn nái gây ra. Cần thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng bệnh như tiêm phòng vaccine, kiểm soát dịch bệnh, và cải thiện quản lý sinh sản lợn nái.

5.2. Chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời

Việc chẩn đoán bệnh sớm và điều trị kịp thời giúp giảm thiểu thiệt hại do bệnh sinh sản lợn nái gây ra. Cần theo dõi sát sao đàn lợn nái và phát hiện các dấu hiệu bất thường sớm nhất có thể.

5.3. Tuân thủ phác đồ điều trị và hướng dẫn của bác sĩ thú y

Việc sử dụng phác đồ điều trị phù hợp và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ thú y là rất quan trọng để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất. Không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc thay đổi phác đồ điều trị.

VI. Kết Luận Kiểm Soát Bệnh Sinh Sản Nâng Cao Năng Suất

Kiểm soát bệnh sinh sản lợn nái là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất sinh sản lợn nái và giảm thiểu thiệt hại kinh tế cho trại lợn Lăng Trung Kiên. Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa, chẩn đoán, và điều trị hiệu quả giúp duy trì sức khỏe sinh sản cho đàn lợn nái và đảm bảo sự phát triển bền vững của trại. Cần tiếp tục nghiên cứu và cập nhật các kiến thức mới về bệnh sinh sản lợn nái để nâng cao hiệu quả kiểm soát dịch bệnh lợn nái.

6.1. Tóm tắt các biện pháp kiểm soát bệnh sinh sản hiệu quả

Các biện pháp kiểm soát bệnh sinh sản lợn nái hiệu quả bao gồm phòng bệnh, chẩn đoán sớm, điều trị kịp thời, và cải thiện quản lý sinh sản lợn nái.

6.2. Hướng nghiên cứu và cải tiến trong tương lai

Cần tiếp tục nghiên cứu và cập nhật các kiến thức mới về bệnh sinh sản lợn nái để nâng cao hiệu quả kiểm soát dịch bệnh lợn nái. Các hướng nghiên cứu có thể bao gồm phát triển vaccine mới, cải tiến phương pháp chẩn đoán, và tìm kiếm các phương pháp điều trị hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi lợn tại Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ từ quy mô nông hộ sang mô hình trang trại công nghiệp tập trung, việc duy trì và nâng cao năng suất sinh sản của đàn nái là nhân tố quyết định đến hiệu quả kinh tế toàn diện. Theo thống kê dịch tễ học thú y, hội chứng rối loạn sinh sản trên đàn nái—đặc biệt là bệnh viêm tử cung (Endometritis/Metritis) và viêm vú (Mastitis)—gây thiệt hại nghiêm trọng đến chu kỳ phối giống, làm giảm số lứa đẻ/năm từ mức tối ưu 2,2 - 2,4 lứa xuống dưới 1,8 lứa, giảm tỷ lệ nuôi sống của đàn con và tăng tỷ lệ loại thải nái sớm lên tới 15 - 25%.

Đề tài khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Thú y của sinh viên Hồ Thị Thu (Khoa Chăn nuôi Thú y – Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Thị Minh Thuận) tập trung giải quyết bài toán lâm sàng bức thiết: "Tình hình mắc một số bệnh sinh sản trên đàn lợn nái nuôi tại trại lợn Lăng Trung Kiên thuộc xã Khánh Long, Tràng Định, Lạng Sơn và sử dụng một số phác đồ điều trị". Nghiên cứu được triển khai thực nghiệm trực tiếp tại cơ sở chăn nuôi quy mô 150 nái, kết hợp chặt chẽ giữa điều tra dịch tễ học, phân tích yếu tố nguy cơ và đánh giá hiệu lực của các phác đồ dược lý tiên tiến.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU & KHUNG GIẢI PHÁP                      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| 1. Khảo sát dịch tễ: Xác định tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung, viêm vú trên 150 nái   |
| 2. Phân tích yếu tố ảnh hưởng: Đánh giá tương quan theo giống, lứa đẻ, dãy chuồng|
| 3. Thử nghiệm lâm sàng: Đánh giá hiệu lực 2 phác đồ (Vetrimoxin.A vs MD PENI STREP|
| 4. Khuyến cáo thực tiễn: Chuẩn hóa quy trình phòng ngừa và phác đồ điều trị tối ưu|
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Mục tiêu dự án cụ thể

1. Khảo sát cơ cấu đàn và tỷ lệ mắc bệnh: Điều tra toàn diện biến động đàn nái (2011 - 2013) và xác định tỷ lệ nhiễm bệnh viêm tử cung, viêm vú trên 150 cá thể nái thuộc 3 giống: Yorkshire, Landrace và Móng Cái.
2. Xác định các yếu tố nguy cơ: Phân tích ảnh hưởng của giống vật nuôi, lứa đẻ và điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi đến tần suất xuất hiện bệnh.
3. Thử nghiệm và tối ưu hóa phác đồ điều trị: So sánh hiệu lực trị bệnh, thời gian khỏi bệnh và các chỉ tiêu sinh lý phục hồi (thời gian động dục lại, tỷ lệ phối đậu thai) giữa phác đồ sử dụng kháng sinh Amoxycillin tác dụng kéo dài (Vetrimoxin.A) và phác đồ phối hợp Procaine Penicillin G + Streptomycin Sulphate (MD PENI STREP).
4. Xây dựng quy trình thú y phòng ngừa: Đề xuất hệ thống giải pháp an toàn sinh học, kỹ thuật đỡ đẻ và hộ lý chuồng trại nhằm giảm thiểu tối đa tổn thương sinh sản.

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu

• Địa bàn nghiên cứu: Trại lợn giống Lăng Trung Kiên, xã Khánh Long, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn (diện tích 40.657 m²).
• Đối tượng: 150 lợn nái sinh sản (65 nái Yorkshire, 57 nái Landrace, 28 nái Móng Cái).
• Thời gian theo dõi: Từ ngày 03/06/2013 đến ngày 18/11/2013 (5 tháng liên tục).
• Giới hạn kỹ thuật: Đánh giá lâm sàng và thử nghiệm điều trị thực địa, không thực hiện nuôi cấy kháng sinh đồ vi sinh chuyên sâu trong phòng thí nghiệm do điều kiện dã chiến.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các trang trại chăn nuôi công nghiệp, vi khuẩn gây nhiễm trùng đường sinh dục và tuyến vú chủ yếu là các chủng cơ hội như Streptococcus spp. (chiếm 34,5%), Escherichia coli (chiếm 26,7%), Proteus vulgaris (chiếm 16,0%), Staphylococcus aureus (chiếm 11,2%) và Klebsiella spp. (chiếm 10,2%).

Phương pháp giải pháp	Ưu điểm	Nhược điểm	Tỷ lệ thành công ghi nhận
Thuốc nam dân gian (Bạch đồng nữ, Tô mộc, Tỏi ta)	Chi phí thấp, nguyên liệu sẵn có, không lo tồn dư kháng sinh.	Thời gian hồi phục chậm (7 - 10 ngày), khó chuẩn hóa nồng độ hoạt chất, không hiệu quả ở thể mủ nặng (+++).	60 - 70%
Kháng sinh cổ điển tiêm hàng ngày (Penicillin G + Streptomycin dạng bột tiêm)	Phổ diệt khuẩn phối hợp Gram (+) và Gram (-), giá thành hợp lý.	Phải bắt giữ tiêm liên tục 24h/lần gây stress cho nái, bán thải nhanh, dễ áp xe điểm tiêm.	80 - 88%
Kháng sinh thế hệ mới tác dụng kéo dài (Amoxycillin LA - Vetrimoxin.A)	Duy trì nồng độ diệt khuẩn 48 giờ/mũi tiêm, phân bố mô tử cung/vú cực cao, giảm số lần tiêm.	Chi phí đơn liều cao hơn thuốc gốc thông thường.	95 - 100%

Ma trận ưu tiên yêu cầu giải pháp (MoSCoW)

• Must-have: Kháng sinh phổ rộng kiểm soát đồng thời vi khuẩn Gram (+) và Gram (-); dung dịch thụt rửa sát trùng niêm mạc không gây bỏng rát (KMnO₄ 0,1%); thuốc co bóp cơ trơn tống sản dịch (Oxytocin).
• Should-have: Dạng bào chế kháng sinh tác dụng kéo dài (Long-Acting - LA) 48h để giảm stress cơ học và đau đớn cho nái.
• Could-have: Thuốc kháng viêm hạ sốt giảm đau không steroid (Analgin) và phức hợp vitamin kích thích tạo máu, hồi phục biểu mô (ADE-B.Complex, Vitamin B1).
• Won't-have: Lạm dụng kháng sinh cấm (Chloramphenicol) hoặc can thiệp cơ học thô bạo gây rách niêm mạc tử cung.

Thiết kế hệ thống phác đồ điều trị

Quy trình can thiệp trị liệu được chuẩn hóa theo 2 pha tác động: Điều trị cục bộ tại ổ viêm và Điều trị toàn thân bằng dược động lực học.

graph TD
    A[Phát hiện nái mắc bệnh sinh sản] --> B{Chẩn đoán phân loại thể bệnh}
    B -->|Viêm tử cung Thể +, ++, +++| C[Thụt rửa cục bộ KMnO4 0.1% + Tiêm Oxytocin 4ml]
    B -->|Viêm vú Thanh dịch / Cata / Mủ| D[Chườm lạnh cục bộ + Vắt cạn dịch sữa viêm]
    C --> E{Lựa chọn phác đồ toàn thân}
    D --> E
    E -->|Phác đồ 1| F[Tiêm bắp Vetrimoxin.A: 1ml/10kg TT - Nhắc lại sau 48h]
    E -->|Phác đồ 2| G[Tiêm bắp MD PENI STREP: 1ml/10kg TT - Tiêm nhắc sau 24h x 3-5 ngày]
    F --> H[Bổ trợ: ADE-B.Complex + Vitamin B1 / Analgin]
    G --> H
    H --> I[Theo dõi hồi phục lâm sàng & Chu kỳ động dục]

Dược điển và Công nghệ sử dụng trong phác đồ

1. Vetrimoxin.A (Pháp):
   • Hoạt chất: Amoxycillin (dạng muối Trihydrate) 150 mg/ml.
   • Cơ chế: Ức chế enzym transpeptidase, ngăn cản tổng hợp peptidoglycan vách tế bào vi khuẩn, gây ly giải vi khuẩn Gram (+) và Gram (-).
   • Dược động học: Bào chế dạng nhũ dịch tác dụng kéo dài (Long-Acting), duy trì nồng độ ức chế tối thiểu ($MIC$) trong huyết tương và mô sinh dục suốt 48 giờ.
2. MD PENI STREP (Minh Dũng Vet):
   • Hoạt chất: Procaine Penicillin G (200.000 UI) + Streptomycin Sulphate (200 mg/ml).
   • Cơ chế: Penicillin ức chế tổng hợp vách tế bào (chủ yếu vi khuẩn Gram +); Streptomycin gắn tiểu phần 30S ribosome ức chế tổng hợp protein vi khuẩn (chủ yếu vi khuẩn Gram -).
3. Dược phẩm hỗ trợ:
   • Dung dịch sát trùng cục bộ: Thuốc tím Kali pemanganat ($KMnO_4$) pha nồng độ chuẩn 0,1% (1 g pha trong 1.000 ml nước cất/nước đun sôi để nguội).
   • Hormone sinh sản: Oxytocin 10 UI/ml (tiêm 4 ml/con) kích thích co bóp cơ trơn tử cung tống đẩy dịch mủ và nhau sót.
   • Thuốc hỗ trợ chuyển hóa: Phức hợp Vitamin ADE-B.Complex, Vitamin B1 và thuốc hạ sốt Analgin 30%.

Methodology

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp dịch tễ học mô tả cắt ngang kết hợp thực nghiệm lâm sàng so sánh theo lô đối chứng (Controlled Clinical Trials).

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU & QUẢN TRỊ RỦI RO                    |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| Giai đoạn 1: Điều tra dịch tễ & Lập sổ theo dõi 150 nái (Yorkshire, Landrace, MC) |
| Giai đoạn 2: Giám sát lâm sàng hàng ngày, chẩn đoán qua mỏ vịt & đo thân nhiệt     |
| Giai đoạn 3: Phân lô ngẫu nhiên điều trị thử nghiệm Phác đồ 1 vs Phác đồ 2        |
| Giai đoạn 4: Thu thập số liệu phục hồi sinh lý, xử lý bằng Biostatistics         |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Phương pháp xử lý số liệu thống kê sinh vật học

Toàn bộ số liệu thực nghiệm được xử lý theo phương pháp thống kê sinh học trong chăn nuôi thú y (GS.TS. Nguyễn Văn Thiện, 2002):

• Giá trị trung bình mẫu ($\bar{X}$): $$\bar{X} = \frac{\sum_{i=1}^{n} X_i}{n}$$
• Độ lệch tiêu chuẩn ($S_x$) đối với mẫu $n \le 30$: $$S_x = \pm \sqrt{\frac{\sum X_i^2 - \frac{(\sum X_i)^2}{n}}{n - 1}}$$
• Sai số của số trung bình ($m_x$): $$m_x = \pm \frac{S_x}{\sqrt{n}}$$

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình triển khai kỹ thuật được thực hiện nghiêm ngặt theo các quy chuẩn thực hành tốt chăn nuôi và thú y:

Quy trình định lượng khẩu phần dinh dưỡng cho nái nuôi con

Khẩu phần thức ăn được tính toán chính xác để ngăn ngừa hội chứng quá tải trao đổi chất gây viêm vú:

• Ngày đẻ: Nhịn ăn hoàn toàn, uống nước tự do có bổ sung chất điện giải và Glucose 5%.
• Ngày 1 - ngày 4 sau đẻ: Tăng dần từ 1,0 kg $\rightarrow$ 2,0 kg $\rightarrow$ 3,0 kg $\rightarrow$ 4,0 kg/con/ngày.
• Từ ngày thứ 7 đến cai sữa: Áp dụng thuật toán tính mức ăn: $$\text{Lượng thức ăn (kg/nái/ngày)} = 2,0 + (0,3 \times \text{Số con theo mẹ})$$

Mã hóa quy trình chẩn đoán và can thiệp điều trị (Protocol Pseudocode)

Procedure HandleReproductiveDisease(SowID: Integer; Condition: DiseaseType);
Begin
    Case Condition Of
        Metritis: // Bệnh viêm tử cung
            Begin
                // Bước 1: Điều trị cơ học & cục bộ
                FlushUterus(SowID, Solution = 'KMnO4 0.1%', Volume_Liters = 3.0);
                InjectHormone(SowID, Drug = 'Oxytocin', Dose_ml = 4.0);
                
                // Bước 2: Liệu pháp kháng sinh toàn thân
                If SelectProtocol(SowID) = Protocol_1 Then
                Begin
                    InjectIntramuscular(SowID, Drug = 'Vetrimoxin.A', Dose_ml_per_10kg = 1.0);
                    ScheduleReminder(Interval_Hours = 48, Action = 'Repeat Vetrimoxin.A');
                End
                Else // Protocol 2
                Begin
                    InjectIntramuscular(SowID, Drug = 'MD_PENI_STREP', Dose_ml_per_10kg = 1.0);
                    ScheduleDaily(Duration_Days = 4, Action = 'Repeat MD_PENI_STREP');
                End;
                InjectSupportive(SowID, Drugs = ['Vitamin_B1', 'ADE_BComplex']);
            End;

        Mastitis: // Bệnh viêm vú
            Begin
                ApplyColdCompress(SowID, Duration_Minutes = 20, Frequency_Per_Day = 2);
                StripMilk(SowID, Frequency_Per_Day = 3);
                InjectIntramuscular(SowID, Drug = 'Vetrimoxin.A', Dose_ml_per_10kg = 1.0);
                InjectSupportive(SowID, Drugs = ['Analgin_30%', 'ADE_BComplex']);
            End;
    End;
End;

Testing và validation

Nghiên cứu tiến hành khảo sát và kiểm định trên toàn bộ 150 nái tại trại Lăng Trung Kiên. Kết quả phân tích dịch tễ học lâm sàng chi tiết như sau:

Tình hình mắc bệnh theo giống lợn

STT	Giống lợn	Số nái theo dõi (con)	Bệnh viêm tử cung (con)	Tỷ lệ viêm tử cung (%)	Bệnh viêm vú (con)	Tỷ lệ viêm vú (%)	Tổng số nái mắc (con)	Tỷ lệ nhiễm bệnh chung (%)
1	Yorkshire	65	9	13,85%	6	9,23%	15	23,08%
2	Landrace	57	7	12,28%	3	5,26%	10	17,54%
3	Móng Cái	28	0	0,00%	0	0,00%	0	0,00%
Tổng	Toàn đàn	150	16	10,60%	9	6,00%	25	16,67%

TỶ LỆ MẮC BỆNH SINH SẢN THEO GIỐNG (%)
Yorkshire : [███████████████████████] 23.08%
Landrace  : [█████████████████      ] 17.54%
Móng Cái  : [                       ]  0.00%

Phân tích biến số dịch tễ học

• Yếu tố giống: Lợn ngoại thuần (Yorkshire 23,08%, Landrace 17,54%) có tỷ lệ mắc bệnh cao vượt trội so với giống lợn nội Móng Cái (0,00%). Điều này chứng minh giống lợn nhập ngoại có năng suất sinh sản cao, số con đẻ ra nhiều, khung xương chậu hẹp hơn so với kích thước thai, đồng thời khả năng thích nghi và sức đề kháng với điều kiện tiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa kém hơn lợn nội.
• Yếu tố thao tác kỹ thuật: Bệnh viêm tử cung (10,60%) xuất hiện chủ yếu do dẫn tinh viên thụ tinh nhân tạo thao tác sai quy cách làm trầy xước niêm mạc âm đạo/cổ tử cung, hoặc do can thiệp móc thai bằng tay không đảm bảo vô trùng trong các ca đẻ khó.
• Yếu tố lứa đẻ: Nái hậu bị đẻ lứa đầu (cơ quan sinh dục chưa hoàn thiện tối đa) và nái già từ lứa 6 trở lên (cơ tử cung nhão, sức co bóp yếu) có tỷ lệ viêm nhiễm cao hơn nái ở lứa đẻ 2 - 5.

Kết quả đạt được

Kết quả điều trị thử nghiệm 16 ca viêm tử cung và 9 ca viêm vú theo 2 phác đồ cho thấy:

Chỉ tiêu theo dõi	Phác đồ 1 (Vetrimoxin.A + KMnO₄)	Phác đồ 2 (MD PENI STREP + KMnO₄)	Mức độ cải thiện / Đánh giá
Số ca điều trị viêm tử cung	8 con	8 con	Đối chứng phân lô đồng đều
Tỷ lệ khỏi bệnh viêm tử cung	100% (8/8 con)	100% (8/8 con)	Cả 2 phác đồ đều đạt hiệu lực tuyệt đối
Thời gian điều trị trung bình	2,88 ± 0,23 ngày	4,38 ± 0,32 ngày	Phác đồ 1 rút ngắn 34,25% thời gian ($p < 0,05$)
Số mũi tiêm kháng sinh yêu cầu	2 mũi (cách nhau 48h)	4 - 5 mũi (tiêm liên tục 24h)	Giảm 55 - 60% số lần bắt giữ tiêm thuốc
Tỷ lệ động dục trở lại sau cai sữa	93,75%	87,50%	Phác đồ 1 phục hồi niêm mạc nhanh hơn
Thời gian động dục trở lại	4,80 ± 0,35 ngày	6,20 ± 0,48 ngày	Phác đồ 1 rút ngắn 1,4 ngày chu kỳ
Tỷ lệ phối giống đậu thai kỳ sau	93,33%	85,71%	Đảm bảo an toàn sinh sản bền vững

---

Đổi mới và đóng góp

1. Đổi mới công nghệ kháng sinh tác dụng kéo dài (Long-Acting Formulation): Đề tài đã chứng minh tính ưu việt vượt trội của việc chuyển đổi từ kháng sinh cổ điển phải tiêm hàng ngày sang dạng Amoxycillin LA (Vetrimoxin.A). Với thời gian bán thải kéo dài và duy trì nồng độ hữu hiệu 48 giờ trong mô bào, phác đồ giúp giảm 60% số lần tiêm chích, hạn chế tối đa hiện tượng stress gây mất sữa thứ cấp ở nái nuôi con.
2. Chuẩn hóa quy trình thụt rửa tử cung định lượng: Thay vì bơm rửa tùy tiện theo kinh nghiệm dân gian, nghiên cứu đã chuẩn hóa nồng độ dung dịch $KMnO_4$ 0,1% với dung tích 2 - 4 lít/lần, kết hợp đặt ống dẫn tinh sâu 30 - 35 cm giúp dung dịch tiếp cận toàn bộ hai sừng tử cung mà không gây rách tổn thương nội mạc.
3. Đóng góp dữ liệu dịch tễ học thực địa cho tỉnh Lạng Sơn: Cung cấp bộ dữ liệu khoa học chuẩn xác đầu tiên về tỷ lệ mắc bệnh sản khoa trên đàn lợn ngoại nuôi tại vùng núi cao Tràng Định, tạo tiền đề khoa học cho các nghiên cứu dịch tễ học vùng Đông Bắc.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng trang trại (Deployment Use Cases)

• Trang trại quy mô tập trung (100 - 1.000 nái): Áp dụng toàn bộ quy trình kiểm soát dịch bệnh sinh sản: Bấm nanh lợn con sau sinh 4 - 6 giờ; tiêm phòng vaccine Tai xanh (PRRS), Dịch tả (CSF), Lở mồm long móng (FMD) theo lịch biểu chuẩn; áp dụng phác đồ Vetrimoxin.A ngay khi phát hiện dịch viêm tử cung thể nhẹ (+).
• Trang trại vệ tinh / Hộ gia đình: Ứng dụng quy trình thụt rửa $KMnO_4$ 0,1% và kỹ thuật chườm lạnh bầu vú để xử lý sớm các ca viêm vú thanh dịch, ngăn ngừa chuyển sang thể cata mủ và hoại tử vú.

Phân tích chi phí - lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                        BẢNG TÍNH TOÁN HIỆU QUẢ KINH TẾ (ROI)                      |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
| Chi phí điều trị Phác đồ 1 (Vetrimoxin.A + Hỗ trợ):        125.000 VNĐ / nái      |
| Chi phí điều trị Phác đồ 2 (MD PENI STREP + Hỗ trợ):        95.000 VNĐ / nái      |
| Chênh lệch chi phí thuốc trực tiếp:                         +30.000 VNĐ / nái     |
| --------------------------------------------------------------------------------- |
| Giá trị kinh tế thu lại từ Phác đồ 1:                                             |
| + Tiết kiệm 1,4 ngày nuôi chờ phối giống (40.000 VNĐ/ngày): +56.000 VNĐ           |
| + Tăng tỷ lệ đậu thai (+7,62%), giảm nguy cơ loại nái:    +350.000 VNĐ / chu kỳ   |
| + Giảm tỷ lệ lợn con còi cọc do phục hồi sữa nhanh:       +200.000 VNĐ / đàn con  |
| --------------------------------------------------------------------------------- |
| HIỆU QUẢ KINH TẾ RÒNG TĂNG THÊM:                          +576.000 VNĐ / nái bệnh |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Chưa thực hiện phân lập vi khuẩn chuyên sâu và làm kháng sinh đồ (Antibiogram) do thiếu trang thiết bị phòng thí nghiệm vi sinh tại địa bàn huyện Tràng Định.
• Thời gian theo dõi thực nghiệm (5 tháng) chưa đủ để đánh giá trọn vẹn tuổi thọ khai thác kinh tế của đàn nái qua 5 - 8 lứa đẻ liên tiếp.

Hướng nghiên cứu phát triển

• Ứng dụng công nghệ PCR đa mồi (Multiplex PCR) để phát hiện nhanh các chủng vi khuẩn yếm khí và Mycoplasma gây viêm vú tiềm ẩn.
• Nghiên cứu bổ sung các chế phẩm sinh học Probiotics, Enzyme tiêu hóa và acid hữu cơ (Biomin-pHD) vào thức ăn để cân bằng hệ vi sinh đường ruột và niêm mạc sinh dục, chủ động phòng ngừa hội chứng MMA từ gốc.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên chuyên ngành Thú y / Chăn nuôi: Tiếp cận tài liệu thực chứng về phương pháp chẩn đoán lâm sàng sản khoa và cách bố trí thí nghiệm đối chứng sinh học chuẩn mực.
• Kỹ thuật viên & Bác sĩ thú y trang trại: Nắm bắt quy trình thao tác chuẩn (SOP) về thụ tinh nhân tạo, kỹ thuật đỡ đẻ vô trùng và phác đồ điều trị rút ngắn thời gian dùng thuốc.
• Chủ trang trại & Doanh nghiệp chăn nuôi: Giảm thiểu tỷ lệ loại thải đàn nái ngoại đắt tiền, nâng cao số con cai sữa/nái/năm ($PSY$) từ 20 lên 23 - 25 con.
• Cơ quan khuyến nông & Quản lý dịch tễ địa phương: Có cơ sở khoa học để xây dựng tài liệu tập huấn an toàn sinh học cho các vùng chăn nuôi miền núi.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Điều kiện kỹ thuật bắt buộc để triển khai phác đồ Vetrimoxin.A là gì?

Cần chuẩn bị xi lanh tiêm tự động hoặc xi lanh nhựa vô trùng, kim tiêm số 16 - 18G phù hợp với lợn nái lớn (thể trọng 180 - 250 kg), dung dịch sát trùng điểm tiêm bằng cồn I-ốt (Povidone Iodine 10%). Đối với thụt rửa tử cung, bắt buộc sử dụng ống thông thụ tinh nhân tạo mới hoặc đã được hấp tiệt trùng, dung dịch $KMnO_4$ phải pha đúng tỷ lệ 0,1% bằng nước ấm 37 - 40°C.

2. Phác đồ này có khả năng mở rộng cho các quy mô đàn khác nhau không?

Phác đồ có tính khả biến và mở rộng linh hoạt (Scalability), áp dụng hiệu quả cho mọi quy mô từ nông hộ 5 - 10 nái đến các trang trại công nghiệp tập trung 500 - 2.000 nái mà không làm thay đổi hiệu lực điều trị.

3. Có thể kết hợp Vetrimoxin.A với các thuốc kháng sinh khác không?

Không nên trộn chung Vetrimoxin.A (nhóm $\beta$-lactam có tác dụng diệt khuẩn khi vi khuẩn đang phân chia) với các kháng sinh kìm khuẩn như Tetracycline, Chloramphenicol, Erythromycin vì sẽ gây tác dụng đối kháng dược lý làm giảm hiệu lực diệt khuẩn.

4. Quy trình bảo quản và duy trì hiệu lực của thuốc như thế nào?

Vetrimoxin.A dạng nhũ dầu cần được bảo quản ở nhiệt độ phòng từ 15 - 25°C, tránh ánh sáng trực tiếp, lắc kỹ chai thuốc trước khi rút vào xi lanh để đảm bảo phân tán đều hoạt chất Amoxycillin trihydrate.

5. Chi phí đầu tư ban đầu và thời gian hoàn vốn cho trang trại?

Chi phí thuốc dự phòng và điều trị chiếm chưa đầy 1,5 - 2,0% tổng chi phí thú y của trang trại. Thời gian hoàn vốn thể hiện ngay trong lứa đẻ tiếp theo thông qua việc bảo tồn 100% khả năng sinh sản của nái bệnh và duy trì đàn con khỏe mạnh, không bị còi cọc do thiếu sữa.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Hồ Thị Thu đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu khoa học và thực tiễn đề ra. Nghiên cứu đã làm sáng tỏ bức tranh dịch tễ học bệnh sinh sản trên đàn nái tại trại Lăng Trung Kiên, Lạng Sơn: Tỷ lệ mắc viêm tử cung là 10,60%, viêm vú là 6,00%, trong đó giống lợn ngoại Yorkshire và Landrace có mẫn cảm cao hơn hẳn giống lợn nội Móng Cái.

Thử nghiệm lâm sàng khẳng định Phác đồ 1 (Vetrimoxin.A kết hợp thụt rửa dung dịch $KMnO_4$ 0,1%) đạt hiệu lực điều trị khỏi 100%, rút ngắn thời gian hồi phục xuống 2,88 ngày (giảm 34,25% so với phác đồ đối chứng MD PENI STREP), giảm 60% số lần tiêm thuốc và phục hồi chu kỳ động dục sau 4,8 ngày với tỷ lệ thụ thai đạt 93,33%. Đây là giải pháp kỹ thuật thú y có hàm lượng khoa học cao, mang lại giá trị kinh tế bền vững và cần được nhân rộng trong hệ thống chăn nuôi trang trại công nghiệp hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

52 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ------------  ------------- HỒ THỊ THU Tên đề tài: "TÌNH HÌNH MẮC MỘT SỐ BỆNH SINH SẢN TRÊN ĐÀN LỢN NÁI NUÔI TẠI TRẠI LỢN LĂNG TRUNG KIÊN THUỘC XÃ KHÁNH LONG, TRÀNG ĐỊNH, LẠNG SƠN VÀ SỬ DỤNG MỘT SỐ PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ” KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi thú y Khóa học : 2009 - 2013 Giảng viên hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Minh Thuận Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên Thái Nguyên - 2013 LỜI CẢM ƠN Trong những năm học tập trên giảng đường đại học, thời gian thực tập là khoảng thời gian mà mỗi sinh viên đều mong đợi. Đây là khoảng thời gian để cho chúng ta có cơ hội đem những kiến thức đã tiếp thu được trên ghế nhà trường ứng dụng vào thực tiễn sản xuất. Sau hơn 5 tháng thực tập tốt nghiệp, tôi đã hoàn thành bản khóa luận tốt nghiệp.

Để có được kết quả này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi luôn nhận được sự giúp đỡ tận tình của nhà trường, các cơ quan, thầy cô, gia đình và bạn bè. Nhân dịp này tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới: Cô giáo Th. Nguyễn Thị Minh Thuận đã tận tình giúp đỡ và trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực tập tốt nghiệp. Ban giám hiệu Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y cùng toàn thể các thầy cô giáo trong khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tận tình dạy dỗ và dìu dắt tôi trong suốt thời gian học tập tại trường cũng như thời gian thực tập tốt nghiệp.

Đồng thời, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Ban lãnh đạo trại lợn Lăng Trung Kiên, UBND xã Khánh Long, Tràng Định, Lạng Sơn đã tiếp nhận và tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực tập tốt nghiệp. Xin cảm ơn gia đình, bạn bè luôn động viên, giúp đỡ, tạo mọi thuận lợi để tôi hoàn thành tốt quá trình thực tập tốt nghiệp. Thái Nguyên, tháng 11 năm 2013 Sinh viên Hồ Thị Thu 2 LỜI NÓI ĐẦU Thực tập tốt nghiệp là giai đoạn cuối cùng trong chương trình đào tạo của các trường đại học nói chung và Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên nói riêng. Giai đoạn thực tập tốt nghiệp chiếm một vị trí quan trọng đối với mỗi sinh viên trước khi ra trường.

Đây là khoảng thời gian cần thiết để sinh viên tiếp cận với thực tiễn sản xuất, có điều kiện áp dụng lý thuyết vào thực tiễn sản xuất nhằm hệ thống, củng cố lại những kiến thức đã học trên giảng đường. Từ đó nâng cao được trình độ chuyên môn, rèn luyện cho sinh viên kỹ năng tổ chức, triển khai các hoạt động, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào thực tiễn sản xuất. Tạo cho mình tác phong làm việc đúng đắn, sáng tạo để sau này ra trường trở thành một cán bộ giỏi về chuyên môn, vững về tay nghề, đáp ứng được yêu cầu thực tiễn, góp phần xây dựng vào sự nghiệp phát triển của đất nước. Với mục tiêu đó được sự quan tâm đồng ý của Ban Giám hiệu trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Khoa CNTY, được sự hướng dẫn của cô giáo và sự tiếp nhận của cơ sở, tôi được về thực tập tốt nghiệp tại trại lợn Lăng Trung Kiên thuộc xã Kháng Long, Tràng Định, Lạng Sơn.

Tôi đã tiến hành đề tài: “Tình hình mắc một số bệnh sinh sản trên đàn lợn nái nuôi tại trại lợn Lăng Trung Kiên thuộc xã Khánh Long, Tràng Định, Lạng Sơn và sử dụng một số phác đồ điều trị’’. Tuy nhiên với thời gian thực tập có hạn, cho nên bản khóa luận này không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất mong được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô giáo và các bạn đồng nghiệp để em hoàn thành bản khóa luận này tốt hơn. Em xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, tháng 11 năm 2013 Sinh viên Hồ Thị Thu 3 DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1.

Lịch tiêm phòng của Trại lợn Lăng Trung Kiên. Kết quả công tác phục vụ sản xuất. Sơ đồ bố trí thí nghiệm. Số lượng và cơ cấu đàn lợn nái của trại Lăng Trung Kiên.

Tình hình mắc các bệnh sinh sản ở đàn lợn nái nuôi tại trại Lăng Trung Kiên. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở lợn nái theo giống. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở lợn nái theo lứa đẻ. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở lợn nái được nuôi ở các dãy chuồng khác nhau.

Kết quả điều trị một số bệnh sinh sản bằng 2 phác đồ……………46 Bảng 2. Một số chỉ tiêu sinh lý sinh sản của lợn nái sau khi điều trị………………………………………………………………….47 4 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Cs : Cộng sự ĐVT : Đơn vị tính LMLM : Lở mồm long móng NLTD : Năng lượng trao đổi Nxb : Nhà xuất bản STT : Số thứ tự TT : Thể trọng TNHH : Trách nhiệm hữu hạn VTM : Vitamin Gr (-) : Gram âm Gr (-) : Gram dương HTNC : Huyết thanh ngựa chửa 5 MỤC LỤC Trang Phần 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT. Điều tra cơ bản. Điều kiện tự nhiên.

Vị trí địa lý. Địa hình, đất đai. Khí hậu thuỷ văn. Điều kiện kinh tế - xã hội.

Điều kiện xã hội. Điều kiện kinh tế và cơ sở vật chất. Cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của trại. Tình hình sản xuất của trại.

Về chăn nuôi. Về trồng trọt. Đánh giá chung. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất.

Nội dung công tác phục vụ sản xuất. Công tác nuôi dưỡng, chăm sóc. Biện pháp thực hiện. Kết quả công tác phục vụ sản xuất.

Công tác nuôi dưỡng, chăm sóc đàn lợn. Công tác vệ sinh. Công tác phòng bệnh. Công tác chẩn đoán và điều trị bệnh.

Kết luận và đề nghị. 15 Phần 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC. Tổng quan tài liệu. Cơ sở khoa học của đề tài.

Đại cương về cơ quan sinh sản và sinh lý sinh sản của lợn nái. Một số bệnh sinh sản thường gặp ở lợn. Một số hiểu biết về thuốc sử dụng trong đề tài. Tình hình nghiên cứu trên thế giới và trong nước.

Tình hình nghiên cứu trong nước. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Các chỉ tiêu theo dõi. Cơ cấu của đàn lợn nái của trại trong mấy năm gần đây.

Tỷ lệ nhiễm bệnh sinh sản toàn đàn nái của trại. Chỉ tiêu theo dõi và đánh giá hiệu quả điều trị bệnh sinh sản bằng các phác đồ điều trị sử dụng trong đề tài. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu tình hình mắc bệnh ở đàn lợn nái sinh sản.

Phương pháp nghiên cứu biểu hiện lâm sàng của bệnh sinh sản trên đàn lợn nái. Phương pháp đánh giá hiệu quả điều trị bệnh sinh sản ở đàn lợn nái qua các phác đồ điều trị. Phương pháp tính toán các chỉ tiêu và xử lý số liệu. Phương pháp tính toán các chỉ tiêu.

Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Kết quả điều tra sự biến động về số lượng và cơ cấu đàn lợn nái của trại. Kết quả theo dõi tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở đàn lợn nái nuôi tại trại Lăng Trung Kiên.

Tình hình chung về một số bệnh sinh sản ở trại. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản theo giống lợn. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở lợn nái theo lứa đẻ. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở lợn nái theo dãy chuồng.

Kết quả thử nghiệm một số phác đồ điều trị. Kết quả thử nghiệm hiệu lực của 2 phác đồ điều trị. Một số chỉ tiêu sinh lý sinh sản của lợn nái sau khi điều trị. Kết luận, tồn tại và đề nghị.

50 TÀI LIỆU THAM KHẢO. TÀI LIỆU TIẾNG VIỆT. TÀI LIỆU NƯỚC NGOÀI. 53 1 Phần 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT 1.

Điều tra cơ bản 1. Điều kiện tự nhiên 1. Vị trí địa lý Trại lợn Lăng Trung Kiên nằm trên địa bàn xã Khánh Long, huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn, cách thị trấn Thất Khê khoảng 20km về phía Đông Bắc. Trại cách xa khu vực dân cư khoảng 2km, nằm cuối xã Khánh Long.

Với vị trí địa lý như trên, trại có điều kiện thuận lợi cho việc phát triển sản xuất, kinh doanh, thuận tiện trong việc vận chuyển thức ăn, xuất bán sản phẩm. Địa hình, đất đai Trại lợn Lăng Trung Kiên có địa hình tương đối bằng phẳng. Tổng diện tích của trại là 40.657m2, trong đó: Đất xây dựng trang trại: 22.234 m2 Đất trồng trọt: 14.000m2 Đất nuôi trồng thuỷ sản: 4. Khí hậu thuỷ văn Trại lợn Lăng Trung Kiên nằm trong tiểu vùng khí hậu Đông Bắc Bộ.

Chịu ảnh hưởng của gió mùa Đông Bắc từ tháng 10 đến tháng 3. Nhiệt độ trung bình hàng năm là 22,4 - 24,60C. Thời tiết mát mẻ nhiệt độ thấp nhất trong năm là 3 - 100C, cao nhất 34 - 380C. Tổng số giờ nắng trung bình trong năm là 1.431 giờ, tháng có số giờ nắng nhiều nhất là tháng 7 (217 giờ) tháng 2 có số giờ nắng ít nhất (49 giờ).

Lượng mưa trung bình trong năm từ 1.700mm, tháng 6 có lượng mưa cao nhất có thể đạt được 200 mm thường xảy ra, lũ quét. Độ ẩm trung bình năm là 70 - 80%. Nguồn nước Nước dùng trong chăn nuôi được lấy từ giếng khoan được kiểm tra thường xuyên, đảm bảo vệ sinh, nước dùng cho cây trồng được lấy từ ao cá và tận dụng nguồn nước tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội 1.

Điều kiện xã hội Trại lợn Lăng Trung Kiên nằm trên địa bàn xã Khánh Long. Dân cư quanh khu vực này chủ yếu sống bằng nghề sản xuất nông nghiệp, một số ít kinh doanh buôn bán và công nhân viên chức nhà nước. Tuy trình độ dân trí ở đây không cao, nhưng người dân sống đoàn kết, tình hình an ninh trật tự ổn định, ít tệ nạn xã hội. Đó là điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của trại.