Bảo Vệ và Sử Dụng Hợp Lý Tài Nguyên Thiên Nhiên Tại Thành Phố Hồ Chí Minh

Bài viết phân tích ảnh hưởng của lũ đến đời sống dân cư và môi trường tại vùng ngập lũ Đồng Tháp Mười, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thực trạng.

• Tác giả: Huỳnh Thị Thanh Tâm
• Người hướng dẫn: GS. Lê Huy Bạc
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Khoa Học Xã Hội & Nhân Văn
• Đề tài: Bảo Vệ và Sử Dụng Hợp Lý Tài Nguyên Thiên Nhiên Tại Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2003
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. PHẦN MỘT: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tổng quan về lũ
• 1.2. Lịch sử nghiên cứu
• 1.3. Diễn biến lũ ở Đồng bằng sông Cửu Long
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ XÃ HỘI VÙNG ĐỒNG THÁP MƯỜI CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
• 2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3. CHƯƠNG 3: SƠ LƯỢC VỀ DÒNG CHẢY LŨ Ở VÙNG ĐỒNG THÁP MƯỜI
• 3.1. Một số nét sơ lược về dòng chảy sông Mê Kông
• 3.2. Diễn biến lũ ở Đồng Tháp Mười
• 3.3. Các đặc điểm chính của lũ lụt ở Đồng Tháp Mười
• 3.4. Ngập lụt ở Đồng Tháp Mười - những tác nhân của nó
• 3.5. Kiểm soát lũ vùng Đồng Tháp Mười
• 4. PHẦN HAI: PHẦN KẾT QUẢ
• 4. CHƯƠNG 4: TÌM HIỂU MỘT SỐ ẢNH HƯỞNG CỦA LŨ ĐẾN MÔI TRƯỜNG VÙNG NGẬP LŨ ĐỒNG THÁP MƯỜI
• 5. CHƯƠNG 5: TÁC ĐỘNG CỦA LŨ ĐẾN KINH TẾ - XÃ HỘI
• 5.1. Lũ với vấn đề kinh tế
• 5.2. Lũ với vấn đề xã hội
• 5.3. Nguồn lợi từ nước lũ
• 5.4. Nhận định về việc hình thành các khu dân cư tập trung
• 6. CHƯƠNG 6: SƠ BỘ NHỮNG GIẢI PHÁP
• 6.1. Về bố trí dân cư vùng ngập lũ
• 6.2. Kinh tế mùa lũ
• 6.3. Về sản xuất nông nghiệp
• 6.4. Du lịch mùa nước nổi Đồng Tháp Mười
• 6.5. Giao thông vùng ngập lũ Đồng Tháp Mười
• 6.6. Về hướng dẫn và lấy phù sa
• 6.7. Về nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Bảo Vệ Tài Nguyên Thiên Nhiên TPHCM

Thành phố Hồ Chí Minh, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Việc quản lý tài nguyên thiên nhiên TPHCM hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo phát triển bền vững TPHCM. Các nguồn tài nguyên như tài nguyên nước TPHCM, tài nguyên đất TPHCM, và đa dạng sinh học TPHCM cần được khai thác và sử dụng một cách hợp lý. Theo luận văn thạc sĩ của Huỳnh Thị Thanh Tâm, việc nhận định rõ về lũ và tìm hiểu quy luật diễn biến lũ trong nhiều năm là công việc hết sức cần thiết để đề xuất các biện pháp khai thác hợp lý tài nguyên, bảo vệ môi trường tự nhiên và ổn định đời sống cho cư dân trong vùng ngập lũ.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của tài nguyên thiên nhiên

Tài nguyên thiên nhiên bao gồm các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo, các yếu tố lý học, hóa học, sinh học. Chúng có giá trị về kinh tế, văn hóa, xã hội đối với con người. Việc sử dụng bền vững tài nguyên thiên nhiên TPHCM không chỉ đảm bảo nguồn cung cho hiện tại mà còn cho các thế hệ tương lai. Cần có các chính sách bảo vệ tài nguyên thiên nhiên TPHCM phù hợp để điều chỉnh các hoạt động khai thác và sử dụng.

1.2. Vai trò của tài nguyên thiên nhiên đối với sự phát triển TPHCM

Tài nguyên thiên nhiên đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống. Tuy nhiên, việc khai thác quá mức và không bền vững có thể dẫn đến ô nhiễm môi trường TPHCM, suy thoái tài nguyên và ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng. Do đó, cần có sự cân bằng giữa phát triển kinh tế và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên TPHCM.

II. Thực Trạng Khai Thác Tài Nguyên Thiên Nhiên Tại TPHCM

Hiện nay, thực trạng tài nguyên thiên nhiên TPHCM đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Tình trạng ô nhiễm môi trường TPHCM ngày càng nghiêm trọng, đặc biệt là ô nhiễm nguồn nước và không khí. Việc khai thác tài nguyên đất TPHCM không hợp lý dẫn đến suy thoái đất và mất cân bằng sinh thái. Theo nghiên cứu, lũ mang lại phù sa, tái màu mỡ cho đồng ruộng, vệ sinh môi trường và tạo môi trường phát triển cho nhiều loài động, thực vật, trong đó quan trọng nhất là nguồn lợi về thủy sản. Tuy nhiên, lũ cũng gây ra sự mất ổn định môi trường như sạt lở bờ sông, nguy cơ lây lan dịch bệnh, đe dọa tài sản và tính mạng của cư dân.

2.1. Tình trạng ô nhiễm môi trường và suy thoái tài nguyên

Ô nhiễm nguồn nước do xả thải công nghiệp và sinh hoạt là một vấn đề nhức nhối. Ô nhiễm không khí do khí thải từ giao thông và sản xuất cũng ảnh hưởng đến sức khỏe người dân. Suy thoái tài nguyên rừng TPHCM và mất đa dạng sinh học TPHCM cũng là những vấn đề cần được quan tâm giải quyết.

2.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên thiên nhiên

Biến đổi khí hậu TPHCM gây ra nhiều tác động tiêu cực đến tài nguyên thiên nhiên, bao gồm mực nước biển dâng, xâm nhập mặn, và các hiện tượng thời tiết cực đoan. Điều này đe dọa đến nguồn cung cấp nước ngọt, sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân.

2.3. Quy hoạch sử dụng đất và quản lý tài nguyên khoáng sản

Việc quy hoạch sử dụng đất TPHCM cần được thực hiện một cách khoa học và bền vững, đảm bảo sử dụng hiệu quả tài nguyên đất TPHCM và bảo vệ các khu vực có giá trị sinh thái cao. Quản lý chặt chẽ việc khai thác tài nguyên khoáng sản TPHCM để tránh gây ô nhiễm môi trường và suy thoái tài nguyên.

III. Giải Pháp Bảo Vệ Tài Nguyên Thiên Nhiên Tại TPHCM

Để giải quyết các vấn đề trên, cần có các giải pháp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên TPHCM toàn diện và hiệu quả. Các giải pháp này cần tập trung vào việc giảm thiểu ô nhiễm, sử dụng tài nguyên một cách bền vững, và thích ứng với biến đổi khí hậu TPHCM. Theo luận văn, các giải pháp cho việc sống chung với lũ nhằm giảm nhẹ tác động tiêu cực và phát huy tác động tích cực của lũ bao gồm rất nhiều vấn đề. Giải pháp cho việc bố trí dân cư phải phụ thuộc vào điều kiện đặc thù của từng khu vực và bảo đảm thuận lợi cho sinh hoạt thường ngày và các hoạt động kiếm sống của người dân.

3.1. Kiểm soát ô nhiễm và xử lý chất thải hiệu quả

Cần tăng cường kiểm soát ô nhiễm từ các nguồn công nghiệp, giao thông và sinh hoạt. Đầu tư vào các hệ thống xử lý chất thải TPHCM hiện đại và hiệu quả, bao gồm xử lý nước thải, chất thải rắn và khí thải. Khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng công nghệ sản xuất sạch hơn.

3.2. Sử dụng năng lượng tái tạo và tiết kiệm năng lượng

Thúc đẩy sử dụng năng lượng tái tạo TPHCM như năng lượng mặt trời, năng lượng gió và năng lượng sinh khối. Triển khai các chương trình tiết kiệm năng lượng TPHCM trong các ngành công nghiệp, xây dựng và giao thông. Nâng cao nhận thức cộng đồng về sử dụng năng lượng hiệu quả.

3.3. Phát triển nông nghiệp bền vững và bảo tồn đa dạng sinh học

Khuyến khích phát triển nông nghiệp hữu cơ và các phương pháp canh tác bền vững. Bảo tồn các khu vực có giá trị đa dạng sinh học TPHCM, bao gồm các khu rừng ngập mặn, các khu bảo tồn thiên nhiên và các hành lang xanh. Tăng cường giáo dục môi trường TPHCM để nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

IV. Chính Sách Và Quản Lý Tài Nguyên Thiên Nhiên Tại TPHCM

Để thực hiện các giải pháp trên, cần có các chính sách bảo vệ tài nguyên thiên nhiên TPHCM đồng bộ và hiệu quả. Các chính sách này cần tạo ra một khung pháp lý rõ ràng, khuyến khích các hoạt động bảo vệ môi trường và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Theo luận văn, đối với môi trường tự nhiên, đời sống dân cư, kinh tế-xã hội, lũ có cả tác động tích cực và tiêu cực: lũ mang lại phù sa, tái màu mỡ cho đồng ruộng, vệ sinh môi trường và tạo môi trường phát triển cho nhiều loài động, thực vật…trong đó quan trọng nhất là nguồn lợi về thủy sản.

4.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường

Cần rà soát và hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong thực tiễn. Tăng cường chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.

4.2. Nâng cao năng lực quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường

Đầu tư vào nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài nguyên và môi trường. Xây dựng hệ thống giám sát và đánh giá hiệu quả các chính sách bảo vệ môi trường.

4.3. Tăng cường hợp tác quốc tế về bảo vệ môi trường

Tham gia các tổ chức và diễn đàn quốc tế về bảo vệ môi trường. Học hỏi kinh nghiệm quốc tế về quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường. Thu hút đầu tư nước ngoài vào các dự án bảo vệ môi trường.

V. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Về Bảo Vệ Tài Nguyên

Việc nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên TPHCM là yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công của các giải pháp và chính sách. Cần có các chương trình giáo dục môi trường TPHCM đa dạng và phù hợp với từng đối tượng, từ học sinh, sinh viên đến người dân và doanh nghiệp. Theo luận văn, vấn đề giao thông mùa lũ, các hoạt động văn hóa, khai thác nguồn lợi của nước lũ (phù sa, thủy sản…), khai thác tiềm năng du lịch mùa lũ cũng là những nội dung quan trọng được đưa ra phân tích để nhằm đẩy mạnh phát triển kinh tế-xã hội cho vùng ngập lũ Đồng Tháp Mười.

5.1. Giáo dục môi trường trong trường học và cộng đồng

Tích hợp nội dung bảo vệ môi trường vào chương trình giảng dạy ở các cấp học. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa, các cuộc thi về môi trường. Xây dựng các trung tâm giáo dục môi trường cộng đồng.

5.2. Truyền thông nâng cao nhận thức về bảo vệ môi trường

Sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng để tuyên truyền về bảo vệ môi trường. Tổ chức các chiến dịch truyền thông về tiết kiệm năng lượng, sử dụng nước sạch và giảm thiểu chất thải. Khuyến khích các hoạt động truyền thông sáng tạo và hấp dẫn.

5.3. Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng vào bảo vệ môi trường

Tạo điều kiện cho cộng đồng tham gia vào quá trình xây dựng và thực hiện các chính sách bảo vệ môi trường. Khuyến khích các hoạt động tự quản về bảo vệ môi trường ở cấp địa phương. Hỗ trợ các tổ chức xã hội hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.

VI. Phát Triển Bền Vững Và Kinh Tế Tuần Hoàn Tại TPHCM

Hướng tới phát triển bền vững TPHCM và xây dựng kinh tế tuần hoàn TPHCM là mục tiêu quan trọng trong việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Cần chuyển đổi mô hình kinh tế từ tuyến tính sang tuần hoàn, giảm thiểu chất thải và tái sử dụng tài nguyên. Theo luận văn, các giải pháp cho việc sống chung với lũ nhằm giảm nhẹ tác động tiêu cực và phát huy tác động tích cực của lũ bao gồm rất nhiều vấn đề. Giải pháp cho việc bố trí dân cư (tuyến, cụm) phải phụ thuộc vào điều kiện đặc thù của từng khu vực và bảo đảm thuận lợi cho sinh hoạt thường ngày và các hoạt động kiếm sống của người dân.

6.1. Thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững

Khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các quy trình sản xuất sạch hơn và sử dụng nguyên liệu tái chế. Nâng cao nhận thức người tiêu dùng về sản phẩm thân thiện với môi trường. Xây dựng hệ thống chứng nhận sản phẩm xanh.

6.2. Phát triển các ngành công nghiệp xanh và dịch vụ môi trường

Hỗ trợ phát triển các ngành công nghiệp xanh như năng lượng tái tạo, xử lý chất thải và sản xuất vật liệu xây dựng xanh. Khuyến khích phát triển các dịch vụ môi trường như tư vấn môi trường, kiểm toán năng lượng và đánh giá tác động môi trường.

6.3. Xây dựng đô thị xanh và thông minh

Phát triển hệ thống giao thông công cộng hiện đại và thân thiện với môi trường. Xây dựng các công trình xanh và tiết kiệm năng lượng. Tăng cường mảng xanh đô thị và bảo vệ các khu vực tự nhiên trong thành phố.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI & NHAÂN VAÊN [ ™ ] HUYØNH THÒ THANH TAÂM Y Z LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ CHUYEÂN NGAØNH: BAÛO VEÄ VAØ SÖÛ DUÏNG HÔÏP LYÙ TAØI NGUYEÂN THIEÂN NHIEÂN MAÕ SOÁ: 1. HOÀ CHÍ MINH - 2003 ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI & NHAÂN VAÊN [ ™ ] HUYØNH THÒ THANH TAÂM AÛNH HÖÔÛNG CUÛA LUÕ ÑEÁN ÑÔØI SOÁNG DAÂN CÖ VAØ MOÂI TRÖÔØNG VUØNG NGAÄP LUÕ ÑOÀNG THAÙP MÖÔØI Y Z LUAÄN AÙN THAÏC SÓ CHUYEÂN NGAØNH: BAÛO VEÄ VAØ SÖÛ DUÏNG HÔÏP LYÙ TAØI NGUYEÂN THIEÂN NHIEÂN MAÕ SOÁ: 1.14 HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC GS. LE HUY BAÙ TP. HOÀ CHÍ MINH - 2003 Lôøi Caûm taï! Toâi xin chaân thaønh baøy toû söï kính troïng vaø loøng bieát ôn saâu saéc cuûa mình ñoái vôùi GS.TSKH Leâ Huy Baù ñaõ taän tình höôùng daãn, chæ baûo toâi trong suoát quaù trình hoïc taäp vaø thöïc hieän luaän vaên naøy.

Toâi chaân thaønh baøy toû söï kính troïng vaø loøng bieát ôn saâu saéc ñoái vôùi Quùy Thaày Coâ trong khoa Ñòa lyù, nhöõng ngöôøi ñaõ truyeàn ñaït nhöõng kieán thöùc quí baùu cho toâi. Toâi cuõng xin chaân thaønh caûm ôn söï quan taâm, giuùp ñôõ taän tình trong chuyeân moân cuûa Ts Nguyeãn Vaên Laäp, Ts Taï Thò Kim Oanh, Ks Phaïm Coâng Luyeän trong quaù trình hoïc taäp cuõng nhö hoaøn thaønh luaän vaên naøy. Toâi xin chaân thaønh caûm ôn ñoái vôùi söï giuùp ñôõ vaø taïo ñieàu kieän hoïc taäp cuûa Phaân vieän Ñòa lyù TPHCM, caùc baïn ñoàng nghieäp vaø söï ñoäng vieân vaø hoå trôï cuûa caùc baïn cuøng khoùa hoïc 2000 – 2003. Toâi xin chaân thaønh baøy toû söï kính troïng vaø loøng bieát ôn saâu saéc ñoái vôùi söï khích leä vaø hoå trôï thöôøng xuyeân cuûa gia ñình ñaõ taïo cho toâi nieàm tin vaø nghò löïc ñeå hoaøn thaønh taäp luaän vaên naøy.

MUÏC LUÏC Trang MÔÛ ÑAÀU .1 PHAÀN MOÄT: NHÖÕNG VAÁN ÑEÀ CHUNG. 1 CHÖÔNG I: TOÅNG QUAN NGHIEÂN CÖÙU. Toång quan veà luõ. Lòch söû nghieân cöùu.

Dieãn bieán luõ ôû ÑBSCL. 13 CHÖÔNG II: CAÙC ÑIEÀU KIEÄN TÖÏ NHIEÂN VAØ KINH TEÁ XAÕ HOÄI VUØNG ÑOÀNG THAÙP MÖÔØI COÙ LIEÂN QUAN ÑEÁN ÑEÀ TAØI………………………………. Ñieàu kieän töï nhieân. Ñieàu kieän kinh teá – xaõ hoäi.

22 CHÖÔNG III: SÔ LÖÔÏC VEÀ DOØNG CHAÛY LUÕ ÔÛ VUØNG ÑTM .Vaøi neùt sô löôïc veà doøng chaûy soâng Meâ Koâng………………………………………. Dieãn bieán luõ ôû ÑTM. Caùc ñaëc ñieåm chính cuûa luõ luït ôû ÑTM…………………………………………………. Ngaäp luït ôû ÑTM - nhöõng taùc nhaân cuûa noù.

Kieåm soaùt luõ vuøng ÑTM. 40 PHAÀN HAI: PHAÀN KEÁT QUAÛ………………………………………………………………………….47 CHÖÔNG IV: TÌM HIEÅU MOÄT SOÁ AÛNH HÖÔÛNG CUÛA LUÕ ÑEÁN MOÂI TRÖÔØNG VUØNG NGAÄP LUÕ ÑTM. Aûnh höôûng cuûa luõ ñoái vôùi hieän töôïng saït lôû bôø soâng Tieàn. Aûnh höôûng cuûa luõ luït ñoái vôùi chaát löôïng nöôùc.

Luõ luït vaø vaán ñeà veä sinh ñoàng ruoäng. Aûnh höôûng cuûa luõ luït ñoái vôùi ña daïng sinh hoïc. Luõ vaø phuø sa. 70 CHÖÔNG V: TAÙC ÑOÄNG CUÛA LUÕ ÑEÁN KINH TEÁ-XAÕ HOÄI.

Luõ vôùi vaán ñeà kinh teá. Luõ vôùi vaán ñeà xaõ hoäi. Nguoàn lôïi töø nöôùc luõ. Nhaän ñònh veà vieäc hình thaønh caùc khu daân cö taäp trung.

89 CHÖÔNG VI: SÔ BOÄ NHÖÕNG GIAÛI PHAÙP. Veà boá trí daân cö vuøng ngaäp luõ. Kinh teá muøa luõ. Veà saûn xuaát noâng nghieäp.

Du lòch muøa nöôùc noåi ÑTM. Giao thoâng vuøng ngaäp luõ ÑTM. Veà höôùng daãn vaø laáy phuø sa. Veà nöôùc saïch vaø veä sinh moâi tröôøng noâng thoân .104 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO .109 -----·-·----- CAÙC CHÖÕ VIEÁT TAÉT TT TEÂN ÑAÀY ÑUÛ TEÂN VIEÁT TAÉT 1 Ñoàng Thaùp Möôøi ÑTM 2 Ñoàng baèng soâng Cöûu Long ÑBSCL 3 Töù giaùc Long Xuyeân TGLX 4 Quoác loä QL 5 Ñöôøng tænh ÑT 6 Ñöôøng huyeän ÑH 7 Ñöôøng ñoâ thò ÑÑT 8 Ñöôøng chuyeân duïng ÑCD 9 Ñoâng xuaân ÑX 10 Heø thu HT 11 Toång cuïc khí töôïng thuûy vaên TCKTTV 12 Phaân vieän Khaûo saùt quy hoaïch thuûy lôïi PVKSQHTL 13 Khoa hoïc kyõ thuaät noâng nghieäp KHKTNN 14 Noâng nghieäp vaø phaùt trieån noâng thoân NN vaø PTNN DANH SAÙCH HÌNH Trang - Hình 1: Baûn ñoà haønh chaùnh ÑTM.

18 - Hình 2: Höôùng luõ ñeán vaø luõ ruùt khoûi ÑTM. 44 - Hình 3: Sô ñoà ñoä saâu ngaäp lôùn nhaát naêm 2000 vuøng Ñoàng Thaùp Möôøi. 45 - Hình 4: Phaân vuøng kieåm soaùt luõ vuøng Ñoàng Thaùp Möôøi. 46 - Hình 5: Baûn ñoà vò trí caùc ñieåm saït lôû bôø soâng Tieàn.

49 - Hình 6: Ñöôøng ñaúng maën 4g/l xaâm nhaäp saâu nhaát 1986-1990. 59 - Hình 7: Ñöôøng ñaúng pH=5 thaùng V qua caùc naêm. 60 - Hình 8: Ñöôøng ñaúng pH=5 caùc thaùng naêm 1987. 61 - Hình 9: Keát quaû ño ñoä pH ngaøy 2/VI/90.

62 - Hình 10: Moâ hình lyù thuyeát giaûm löïc caûn doøng chaûy cho khu daân cö. 95 - Hình 11: Boá trí muøa vuï canh taùc luùa – thuûy saûn. 98 - Hình 12: Boá trí muøa vuï canh taùc luùa vaø nuoâi toâm caøng xanh. 98 DANH SAÙCH BAÛNG - Baûng 1: Möùc nöôùc ñænh luõ sôùm (>3m) taïi Taân Chaâu vaø Chaâu Ñoác.

13 - Baûng 2: Löu löôïng Qmax trung bình ñoå qua bieân giôùi vaøo ÑTM trong moät soá naêm luõ lôùn. 15 - Baûng 3: Möïc nöôùc Hmax (cm) cuûa traïm Moäc Hoùa vaø Taân Chaâu qua caùc traän luõ lòch söû. 16 - Baûng 4: Daân soá vaø maät ñoä daân soá caùc khu vöïc ngaäp luõ >2m. 23 - Baûng 5: Daân soá vaø maät ñoä daân cö caùc khu vöïc ngaäp luõ töø 1-2m.

24 - Baûng 6: Daân soá vaø maät ñoä daân cö caùc khu vöïc ngaäp luõ < 1m. 27 - Baûng 7: Phaân boá caùc loaïi hình söû duïng ñaát chính vuøng ÑTM. 27 - Baûng 8: Caùc ñöôøng tænh (ÑT) cuûa tænh Long An (ÑTM). 31 - Baûng 9: Caùc ñöôøng tænh (ÑT) cuûa tænh Ñoàng Thaùp (ÑTM).

31 - Baûng 10: Caùc ñöôøng tænh (ÑT) cuûa tænh Tieàn Giang (ÑTM). 32 - Baûng 11: Cao trình choáng luõ thaùng VIII taïi moät soá vuøng trong ÑTM. 32 - Baûng 12: Phaân caáp saït lôû bôø. - Baûng 13: Toång hôïp tình hình saït lôû (ñòa phaän tænh Ñoàng Thaùp).

52 - Baûng 14: Dieãn bieán ñoä maën ôû moät soá maët caét soâng Vaøm Coû Taây muøa möa thaùng 8/1994 vaø muøa khoâ thaùng 5/1995. 56 - Baûng 15: Thaønh phaàn phuø sa taïi 1 soá traïm trong vuøng ngaäp luõ ÑTM. 70 - Baûng 16: Khoái löôïng phuø sa chaûy vaøo vuøng Nam Nguyeãn Vaên Tieáp. 71 - Baûng 17: Toång keát thieät haïi do luõ naêm 2000 vuøng Ñoàng Thaùp Möôøi.

78 - Baûng 18: Dieän tích luùa Heø Thu bò haïi taïi vuøng ñaàu nguoàn luõ naêm 2000…80 - Baûng 19: Dieän tích caây aên traùi bò haïi do luõ naêm 2000 vuøng ÑTM. 81 - Baûng 20: Dieän tích luùa vuï 3 bò haïi do luõ naêm 2000 vuøng ÑTM. 82 - Baûng 21: Phaân boá thieät haïi dieän tích Mía vuøng ÑTM. 82 - Baûng 22: Soá hoä daân caàn cöùu ñoùi trong nhöõng thaùng luõ (naêm 2000).

83 - Baûng 23: Tình hình thieät haïi veà nhaø cöûa cuûa daân cö vuøng ÑTM (naêm 2000).84 - Baûng 24: Tình hình thieät haïi veà con ngöôøi cuûa daân cö vuøng ÑTM. 84 - Baûng 25: Tình hình thieät haïi veà con ngöôøi do luõ luït qua caùc naêm (tænh ÑT).85 - Baûng 26: Thieät haïi veà giao thoâng do luõ luït gaây ra. 85 - Baûng 27: Soá ñieåm tröôøng bò ngaäp luõ trong vuøng Ñoàng Thaùp Möôøi. 86 - Baûng 28: Soá traïm xaù, beänh vieän bò ngaäp luõ trong vuøngÑTM.

86 - Baûng 29: Toång löôïng phuø sa soâng Tieàn qua maët caét Taân Chaâu vaø soâng Haäu qua maët caét Chaâu Ñoác. 88 - Baûng 30: Saûn löôïng thuûy saûn trong vuøng ÑTM qua moät soá naêm. 88 - Baûng 31: Giaù thaønh saûn xuaát luùa. 89 - Baûng 32: Kinh phí cho vay toân taïo neàn nhaø ôû huyeän Moäc Hoùa.

96 TOÙM TAÉT Luõ laø hieän töôïng xaûy ra haøng naêm, noù gaén lieàn vôùi lòch söû phaùt trieån cuûa ÑBSCL vaø soáng chung vôùi luõ laø phöông chaâm ñaõ coù töø laâu ñôøi cuûa daân cö vuøng ñoàng baèng Nam Boä. Tieáp noái theá heä naøy sang theá heä khaùc, ngöôøi daân trong vuøng ngaäp luõ ñaõ chuû ñoäng hôn trong vieäc haïn cheá “luõ döõ” vaø khai thaùc “luõ hieàn”. Tuy nhieân trong vaøi naêm trôû laïi ñaây, dieãn bieán cuûa luõ trôû neân phöùc taïp ñaõ laøm thieät haïi ngöôøi vaø cuûa, gaây khoâng ít khoù khaên cho ñôøi soáng daân cö. Vì vaäy muïc tieâu cuûa ñeà taøi nhaèm phaân tích tìm hieåu nhöõng maët khoù khaên vaø thuaän lôïi do taùc ñoäng cuûa luõ (ñaëc bieät laø traän luõ lôùn naêm 2000) ñoái vôùi ñôøi soáng daân cö vaø moâi tröôøng töï nhieân.

töø ñoù coù theå ñeà xuaát nhöõng giaûi phaùp giaûm nheï thieân tai, soáng hoøa bình vôùi luõ. Töø döõ lieäu thu thaäp, keá thöøa cuûa nhieàu coâng trình nghieân cöùu vaø töø nhöõng soá lieäu ñieàu tra thöïc teá, ñeà taøi phaân tích nhöõng taùc nhaân chính aûnh höôûng ñeán luõ vaø dieãn bieán cuûa luõ ôû ÑTM; nhaän ñònh, ñaùnh giaù veà moät soá traän luõ lôùn ñeå laïi nhieàu haäu quaû nghieâm troïng cho cö daân trong vuøng nhö luõ caùc naêm 1991, 1994, 1996, 2000 vaø 2001. Phaân tích ñaëc ñieåm cuûa luõ, ñaëc bieät laø luõ naêm 2000, traän luõ ñöôïc xem laø luõ lòch söû gaây nhieàu thieät haïi ñeán moâi tröôøng töï nhieân, ñôøi soáng daân cö vaø kinh teá xaõ hoäi cho vuøng ÑTM, ñeà taøi sô boäï ñeà xuaát caùc giaûi phaùp cho vieäc chung soáng vôùi luõ vaø khaéc phuïc haäu quaû do luõ luït gaây ra. Döïa treân ñieàu kieän töï nhieân, kinh teá-xaõ hoäi vaø phaân tích thöïc traïng saûn xuaát ôû vuøng Ñoàng Thaùp Möôøi, ñeà taøi ñaõ ñöa ra nhaän ñònh veà vieäc phaân boá caùc loaïi hình söû duïng ñaát ôû ÑTM lieân quan ñeán cheá ñoä ngaäp luõ cuûa vuøng: Caây aên traùi, luùa 3 vuï/naêm ôû nhöõng vuøng ngaäp noâng (phía Nam keânh Nguyeãn Vaên Tieáp), coù ñeâ bao kieåm soaùt luõ caû naêm, luùa 2 vuï ôû khu vöïc ngaäp trung bình, traøm cöø, luùa- caù, caây coâng nghieäp ngaén ngaøy ôû vuøng ngaäp saâu hoaëc uùng pheøn.

Töø vieäc phaân boá naøy, aûnh höôûng cuûa luõ ñoái vôùi muøa vuï cuõng khaùc nhau cho töøng khu vöïc ñaàu nguoàn, trung taâm vaø cuoái nguoàn. Cuï theå hôn, luõ 2000 ñeán sôùm, cöôøng suaát cao, ngaäp daøi ngaøy ñaõ gaây thieät haïi cho saûn xuaát noâng nghieäp vuøng ÑTM ôû boán khu vöïc chính: dieän tích gieo troàng luùa Heø Thu, dieän tích gieo troàng luùa vuï 3 vaø vöôøn caây aên traùi chuyeân canh, dieän tích troàng Mía, Khoùm chuyeân canh. Phaân tích veà doøng chaûy soâng Meâ Koâng, dieãn bieán luõ, ñaëc ñieåm luõ ôû Ñoàng Thaùp Möôøi vaø sô löôïc veà 6 vuøng kieåm soaùt luõ ôû vuøng ÑTM vôùi caùc nhieäm vuï vaø bieän phaùp coâng trình phuø hôïp cho töøng vuøng…cuõng laø moät cô sôû khoa hoïc giuùp cho vieäc ñeà xuaát caùc giaûi phaùp coù tính khaû thi.