CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VE TRUNG TAM THONG TIN - TƯ LIEU VIEN KHOA HOC VA CONG NGHE VIET NAM, TONG QUAN VE CONG TIM KIEM SIEU DU LIEU METALIB 1.1 Khái quát về Trung tâm Thông tin tư liệu Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam 1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 4 Tên cơ quan : Trung tâm Thông tin tư liệu viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam 4 Địa chỉ: AI1-18 đường Hoàng Quốc Việt, Quận Cầu Giấy, Hà Nội + Cơ quan chủ quản: Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam 4 Trung tâm Thông tin khoa hoc nay là Trung tam Thông tin — Tư liệu được thành lập theo Quyết định số 595/VKH-TCCB ngày 12 tháng 10 năm 1982 của Viện Khoa học Việt Nam. 10 Khoá luận tốt nghiệp +Theo Quyết định số 2178/QD-KHCNVN ngày 30/12/2008 của Viện Khoa hoc và Công nghệ Việt Nam, Trung tâm Thông tin — Tư liệu là đơn vi tự chủ, tự chịu trách nhiệm theo quy định tại Nghị định 43/2006/NĐ-CP, là đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Viện KH & CN 1.2 Chức năng, nhiệm vụ của Trung tam * Chức năng: Trung tâm Thông tin tư liệu (sau đây gọi tắt là Trung tâm) có chức năng giúp Chủ tịch Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam thống nhất quản lý mạng lưới thông tin — tư liệu khoa hoc va công nghệ ở mọi dạng thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện KH&CN VN) : thu thập, lưu trữ, xử lý, tuyên truyền và phố biến kiến thức, kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ đáp ứng yêu cau phát triển thị trường khoa học và công nghệ. * Nhiệm vụ Trung tâm có các nhiệm vụ chủ yêu sau: Quản tri, cập nhập và đưa vào khai thác các nguôn thông tin khoa học và công nghệ được lưu trữ, bảo quản tại Trung tâm. v Tổ chức quản lý, xây dựng kết nối nguồn tài nguyên điện tử và xây dựng môi trường tích hợp tải nguyên thân thiện với người dùng.
v_ Tổ chức xây dựng và khai thác các cơ sở dit liệu (CSDL) của Trung tâm thông tin tư liệu (sách, tạp chí, báo cáo kết quả đề tài nghiên cứu khoa học, bài báo trích, bộ sưu tập chuyên đề.) Y Cung cấp thông tin về thành tựu khoa học và công nghệ mới cho lãnh dao Viện và các can bộ khoa học thuộc Viện KH&CN VN. 11 Khoá luận tốt nghiệp * Cung cấp các thông tin liên quan đến các hoạt động Sở hữu trí tuệ (Bang độc quyền sáng chế, Bằng độc quyền giải pháp hữu ích .và các văn bản pháp ly mới có liên quan). Y Lưu trữ các kết quả nghiên cứu khoa học cấp nhà nước và cấp Viện KH&CN VN * Thực hiện các đề tài nghiên cứu số liệu lịch Việt Nam và thế giới. Cung cấp số liệu lịch Việt Nam cho các nhà xuất bản trong cả nước theo sự uỷ quyền của lãnh đạo Viện KH&CN VN.
Y Đào tạo nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn, nghiệp vu cho cán bộ làm công tác thông tin — tư liệu trong mạng lưới thư viện các viện chuyên ngành thuộc Viện KH&CN VN, tập trung vào hiện đại hoá hệ thống thông tin khoa học và công nghệ, xây dựng thư viện điện tử, xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn quốc gia, quốc tế vào hoạt động thông tin - tư liệu. * Cung cấp các dịch vụ và thực hiện hợp tác quốc tế về thông tin — tư liệu khoa học. Y Thông tin tuyên truyền về các hoạt động nghiên cứu khoa học và triển khai công nghệ của Viện KH&CN VN trên các phương tiện thông tin đại chúng và quảng bá các sản phẩm khoa học và công nghệ của các đơn vị thuộc Viện KH&CN VN. vx Thực hiện các nhiệm vụ khác do Chủ tịch Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam giao cho theo qui định của pháp luật.
12 Khoá luận tốt nghiệp 1.13 Co cấu tổ chức và đội ngũ cán bộ của Trung tâm Phòng Phòng Phòng Phòng Lưu trữ nghiên thư thông tin thông tin cứu viện khoa học khoa học lịch Hình 1: Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Trung tâm + Các phòng ban của Trung tâm Thông tin tư liệu Phòng Quản lý tổng hợp *. ~~ Là cơ quan giúp việc Giam doc quản ly nhà nước moi mặt hoạt động của Trung tâm, có các bộ phận về tô chức, hành chính, tài vụ, tai sản, kê hoạch, dao tạo cán bộ, thông tin tuyên truyền và hợp tác quốc tế. Phòng hiện có 6 cán bộ trong biên chế và 1 hợp đồng. eo Phong Thw vién RE.
Khoá luận tốt nghiệp Bồ sung, phân loại, quản lý và tổ chức khai thác, sử dụng hợp lý các loại sách báo, tạp chí khoa học của Viện. Đồng thời còn tô chức quan lý, xây dựng kết nối nguồn tài nguyên điện tử và xây dựng môi trường tích hợp tài nguyên thân thiện với người dùng. Đào tạo nâng cao chất lượng hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác thông tin — tư liệu trong mạng lưới thư viện các viện chuyên ngành thuộc Viện KH&CN VN. Hợp tác, trao đổi về thư viện học với các thư viện khác của nhà nước và các ngành, các Bộ.
Phòng hiện có 9 cán bộ trong biên chế và 2 hợp đồng. “+ Phong Lưu trữ thông tin khoa học Lưu trữ các tài liệu không công bố, các tư liệu khoa học kỹ thuật khác, như các báo cáo khoa học, tham quan khảo sát, thực tập, các luận án tiến sĩ, tiến sĩ khoa học, tài liệu điều tra cơ bản, phim ảnh, băng từ,. Tiến hành thu thập, phân loại, xử lý, bảo quản và tô chức khai thác tài liệu khoa học kỹ thuật, lưu giữ các tài liệu mật theo quy chế hiện hành. Thực hiện việc lập hồ sơ, tài liệu lưu trữ của Trung tâm.
Góp phần đào tạo cán bộ thuộc lĩnh vực lưu trữ. Phòng hiện có 5 cán bộ trong biên chế. “+ Phong Nghiên cứu Lịch Tổ chức nghiên cứu các van dé Lịch ở Việt Nam. Giúp Chủ tịch Viện tổ chức thâm định, đánh giá các công trình nghiên cứu về Lịch Việt Nam.
Tính toán và cung cấp bảng số liệu Lịch hàng năm cho Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch và các Nhà xuất bản để giúp Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về công tác xuất bản Lịch; thành lập Bảng đối chiếu âm 14 Khoá luận tốt nghiệp lịch và dương lịch chính thức của Nhà nước. Theo dõi và tham gia cải cách Lịch thé giới. Phòng hiện có 3 cán bộ trong biên chế. s Phong Thông tin khoa học Nhiệm vụ của phòng chủ yếu là thu thập, xử lý, phân tích, tổng hợp các loại hình tin có liên quan đến các lĩnh vực khoa học của Viện KH&CN VN.
Ngoài ra tiến hành biên tập, xuất bản theo định kỳ các bản tin khoa học kỹ thuật: Bản tin Vật lý, bản tin Toán - Cơ, bản tin Sinh học, bản tin Hoá học, bản tin Các khoa học về Trái đất, bản tin Kỹ thuật nhiệt đới, bản tin Năng lượng, bản tin Điện tử, bản tin Khoa học và kỹ thuật thế giới, các bản tin chuyên đề, những thành tựu khoa học kỹ thuật đưa vào sản xuất, tổ chức quản lý, các bản thông báo khoa học. Theo dõi, giúp đỡ các cơ sở xuất bản các ấn phâm thông tin khoa học. Nghiên cứu, cải tiến nghiệp vụ hoạt động thông tin khoa học. Phòng hiện có 5 cán bộ trong biên chế.
“ Phong Thông tin sở hữu công nghiệp Cung cấp các giải pháp kỹ thuật, các bản mô tả sáng chế đã công bố ở trong nước và quốc tế. Cung cấp thông tin sáng chế có chọn lọc, định kỳ hàng tháng theo từng lĩnh vực mà Viện KH&CN VN đã và đang tiến hành nghiên cứu theo từng lĩnh vực mà Viện KH&CN VN đã và đang tiễn hành nghiên cứu dưới moi dang thông tin. Hướng dan các thủ tục cần thiết cho hoạt động đăng ky Sở hữu trí tuệ (Bằng độc quyền sáng chế, Bằng độc quyên giải pháp hữu ích. Hướng dan sử 15 Khoá luận tốt nghiệp dụng thông tin tư liệu sáng chế trong các hoạt động nghiên cứu - triển khai, phòng hiện có 4 cán bộ trong biên chế.4 Nguồn tài nguyên Trung tâm TT- TL Viện KH&CN VN đã và đang có các CSDL khoa học và công nghệ sau: * Co sở dữ liệu: Y CSDL Sách: gồm gan 20.000 đầu tên sách, mới cập nhập khoảng 9.000 biểu ghi thư mục.
¥ CSDL tạp chí : ScienceDirect của NXB Elsevier gom 2156 dau tap chi nam trong 14 chu dé, 7 tap chi cua Hiệp hội Vat lý Mỹ AIP - APS, 66 tạp chí của Viện Vật ly Anh — IOP, cùng với 1200 dau tạp chi của NXB Springer, các tạp chi cua ProQuest Central cũng như các tạp chi Science Online and Science Now của NXB American Asociation for the Advancement of Science và sắp tới là 34 tạp chí điện tử của Amerian Chemical Society va 11 tạp chi điện tử cua American Institute of Physics, trong đó có 652 tên tạp chi tiếng Latinh, 144 tên tạp chí tiếng Slavơ, với hơn 107.000 biểu ghi, các cán bộ nghiên cứu Viện KH&CN VN có thêm nguồn dữ liệu phong phú, giá trị phục vụ cho công tác chuyên môn cũng như nghiên cứu của mình. o SCIDOC Tiếng Việt: Tập hợp những bài báo của cán bộ nghiên cứu của Viện KH & CN Việt Nam đăng trên các tap chí trong và ngoài nước, các hội thảo, hội nghị khoa học trong nước và quốc tế do Viện tổ chức, các tuyển tập, sách của các tác giả thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Đây là CSDL được xây dựng từ năm 1994 với số lượng biểu ghi trên 20.000 biểu, trên phần 16 Khoá luận tốt nghiệp mềm ISIS for Windows. SCIDOC tiếng Việt là CSDL thư mục đa ngành về khoa học Trái đất., được xây dựng khá công phu và có chất lượng.
o SCIDOC phiên bản tiếng Anh: Nội dung bao quát giống như SCIDOC phiên bản tiếng Việt. SCIDOC tiếng Anh được xây dựng từ 2001, số lượng biểu ghi hiện có khoảng 6000 biểu. SCIDOC tiếng Anh cũng được xây dựng trên phần mềm ISIS for Windows, với cấu trúc cũng tương tự như SCIDOC tiếng Việt. o ĐTCB (điều tra cơ bản): Hệ CSDL ĐTCB cập nhật các kết quả nghiên cứu về tài nguyên, điều kiện tự nhiên và môi trường thuộc các lĩnh vực địa lý, địa chất, vật lý địa cầu, hải đương học.
Kinh phí cho nguồn tài nguyên điện tử chủ yếu từ ngân sách nhà nước và được chú trọng bồ sung, tăng cường hàng năm. Tăng cường nguôn tài nguyên điện tử có được bằng chia sẻ, hợp tác với các đối tác trong và ngoài nước.