Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Tìm kiếm chỗ ở là một trong những nhu cầu thiết yếu đối với sinh viên khi bắt đầu cuộc sống học tập xa nhà tại các đô thị lớn. Trong bối cảnh thực tiễn, việc tìm kiếm phòng trọ truyền thống thường khiến sinh viên gặp nhiều trở ngại như thiếu hụt nguồn thông tin minh bạch, khó khăn trong việc xác thực độ tin cậy và chất lượng phòng trọ, bất tiện khi liên hệ và đặt lịch xem phòng trực tiếp với chủ trọ, cũng như thiếu các kênh phản hồi công khai từ người thuê trước. Xuất phát từ nhu cầu thực tế đó, nhóm nghiên cứu lớp SE 447 AG thuộc Trường Khoa học Máy tính – Đại học Duy Tân đã thực hiện đồ án "Xây dựng website hỗ trợ sinh viên tìm kiếm phòng trọ" nhằm ứng dụng quy trình kỹ thuật phần mềm vào việc thiết kế một nền tảng số hóa kết nối trực tiếp giữa sinh viên và chủ nhà trọ.

Mục tiêu và các nhiệm vụ nghiên cứu chính của đồ án bao gồm:

  1. Thu thập, phân tích và tổng hợp ý tưởng cá nhân từ các thành viên trong nhóm để xác định các yêu cầu chức năng cốt lõi cho hệ thống tìm kiếm phòng trọ.
  2. Xây dựng biểu đồ phân cấp chức năng theo hướng đối tượng, xác định các tác nhân và đặc tả chi tiết 21 ca sử dụng (Use Case) phục vụ công tác quản lý và vận hành website.
  3. Thiết kế mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ, chuẩn hóa các bảng dữ liệu và xác lập mối liên kết giữa các thực thể người dùng, phòng trọ, lịch hẹn, bài đăng và dịch vụ.
  4. Thiết kế hệ thống giao diện đồ họa người dùng (GUI/UI) cho các phân hệ người thuê, chủ nhà trọ, quản trị viên và module hỗ trợ phản hồi trực tuyến bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Quy trình nghiệp vụ, mô hình dữ liệu và hệ thống giao diện website hỗ trợ tìm kiếm, quản lý và đặt lịch thuê phòng trọ dành cho sinh viên.
  • Phạm vi không gian: Đề tài được nghiên cứu và xây dựng trong khuôn khổ học phần CDIO 2 tại Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Khoa học Máy tính – Đại học Duy Tân, thành phố Đà Nẵng, hướng đến người dùng là sinh viên và các chủ trọ tại khu vực đô thị.
  • Phạm vi thời gian: Đồ án được tiến hành thực hiện từ ngày 30/10/2023 đến ngày 24/12/2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Đồ án được tổ chức theo khung phương pháp luận đào tạo kỹ thuật CDIO (Conceive – Design – Implement – Operate), phản ánh trực tiếp qua ba phân đoạn cấu trúc của văn bản: Hình thành ý tưởng sản phẩm (Content), Phân tích thiết kế hệ thống (Design), và Hiện thực hóa thiết kế thông qua CSDL cùng giao diện (Implement).

Về phương pháp luận chuyên môn, nhóm tác giả áp dụng:

  • Phương pháp phân tích và thiết kế hướng đối tượng (OOAD): Sử dụng các biểu đồ phân cấp chức năng theo hướng đối tượng, biểu đồ ca sử dụng (Use Case Diagram), bảng đặc tả ca sử dụng chi tiết và biểu đồ hoạt động (Activity Diagram) để phân rã và mô hình hóa các luồng nghiệp vụ.
  • Phương pháp mô hình hóa dữ liệu quan hệ (Relational Database Design): Xây dựng sơ đồ thực thể liên kết, chuẩn hóa bảng và định nghĩa thuộc tính dữ liệu nhằm đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu cho hệ thống thông tin.
  • Phương pháp thiết kế giao diện đồ họa (GUI/UI Design): Thiết kế cấu trúc trải nghiệm người dùng theo từng vai trò tác nhân cụ thể.

Nguồn dữ liệu của đồ án bao gồm dữ liệu hồ sơ người dùng (người thuê, chủ nhà trọ, quản trị viên), dữ liệu danh mục phòng trọ (thông tin mô tả, giá cả, dịch vụ kèm theo), dữ liệu giao dịch đặt lịch hẹn, dữ liệu tương tác đánh giá/bình luận và tập dữ liệu tri thức hỗ trợ trực tuyến qua AI.

Thiết kế và triển khai

Hệ thống website hỗ trợ sinh viên tìm kiếm phòng trọ được thiết kế dựa trên các tác nhân và các phân hệ chức năng tương ứng, đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý thông tin và tương tác trực tuyến giữa các bên.

1. Mô tả tác nhân hệ thống

Hệ thống xác định 4 tác nhân chính tham gia tương tác:

  • Người thuê (Sinh viên): Tìm kiếm thông tin phòng trọ, xem chi tiết, gửi thông tin liên hệ, đặt lịch hẹn xem phòng, viết đánh giá/bình luận, thanh toán dịch vụ và sử dụng tính năng trả lời tự động bằng AI.
  • Chủ trọ: Đăng ký tài khoản, gửi thông tin và quản lý bài đăng nhà trọ, xác nhận lịch hẹn gặp sinh viên, quản lý dịch vụ phòng trọ.
  • Quản trị viên (Admin): Quản lý tài khoản, quản lý vai trò người dùng, kiểm duyệt bài đăng nhà trọ, quản lý đánh giá/bình luận, theo dõi biểu đồ thống kê hệ thống, quản lý cơ sở tri thức hỗ trợ và vận hành tính năng AI.
  • Hệ thống AI (AI Assistant): Tác nhân tự động có nhiệm vụ tiếp nhận thắc mắc và trả lời trực tuyến các vấn đề của người dùng.

2. Bảng tổng hợp danh mục ca sử dụng (Use Case)

STT Tên Use Case Nhóm chức năng chính Tác nhân thực hiện chính
1 Đăng ký Quản lý xác thực người dùng Người thuê, Chủ trọ
2 Đăng nhập Quản lý xác thực người dùng Tất cả người dùng
3 Đặt lịch hẹn Tương tác thuê trọ Người thuê
4 Thông báo và xác nhận lịch hẹn Tương tác thuê trọ Chủ trọ, Người thuê
5 Dịch vụ và thanh toán Nghiệp vụ giao dịch Người thuê, Chủ trọ
6 Thống kê theo biểu đồ Báo cáo và quản trị Quản trị viên
7 Quản lý nhà trọ Quản trị dữ liệu phòng trọ Chủ trọ, Quản trị viên
8 Quản lý tài khoản Quản trị người dùng Quản trị viên
9 Quản lý đánh giá Quản trị nội dung tương tác Quản trị viên
10 Quản lý bình luận Quản trị nội dung tương tác Quản trị viên
11 Quản lý thông tin cá nhân người thuê Quản lý hồ sơ Người thuê
12 Quản lý thông tin cá nhân chủ trọ Quản lý hồ sơ Chủ trọ
13 Quản lý thông tin cá nhân quản trị viên Quản lý hồ sơ Quản trị viên
14 Hỗ trợ đưa ra quyết định Hỗ trợ quản trị Quản trị viên
15 Quản lý dịch vụ Quản trị nghiệp vụ Quản trị viên, Chủ trọ
16 Quản lý bài đăng Quản trị nội dung Chủ trọ, Quản trị viên
17 Quản lý hỗ trợ Chăm sóc khách hàng Quản trị viên
18 Trả lời trực tuyến bằng AI Trợ lý ảo thông minh Người thuê, Hệ thống AI
19 Quản lý trả lời trực tuyến bằng AI Quản trị trợ lý ảo Quản trị viên

3. Thiết kế cơ sở dữ liệu

Hệ thống xây dựng mô hình dữ liệu quan hệ với các bảng đặc tả chi tiết:

  • Biểu đồ quan hệ cơ sở dữ liệu: Thiết lập các khóa chính, khóa ngoại và ràng buộc toàn vẹn giữa các bảng người dùng, bảng phân quyền vai trò, bảng bài đăng phòng trọ, bảng đặt lịch hẹn, bảng dịch vụ thanh toán, bảng đánh giá/bình luận và bảng dữ liệu AI.
  • Thiết kế bảng và dữ liệu: Mô tả cấu trúc từng trường dữ liệu, kiểu dữ liệu, độ dài và các ràng buộc dữ liệu cụ thể nhằm tối ưu hóa việc lưu trữ và truy vấn thông tin.

4. Thiết kế giao diện hệ thống (GUI/UI)

Hệ thống phân định rõ ràng các màn hình giao diện theo từng nhóm tác vụ:

  • Phân hệ người dùng công cộng và người thuê: Giao diện Trang chủ người thuê; Giao diện Đăng ký người thuê; Giao diện Đăng nhập người dùng; Giao diện xem chi tiết và Gửi thông tin trọ; Giao diện tương tác Trả lời vấn đề bằng AI và Trả lời vấn đề.
  • Phân hệ chủ nhà trọ: Giao diện Đăng ký chủ trọ; Giao diện đăng bài và quản lý thông tin nhà trọ cho thuê.
  • Phân hệ bảng điều khiển quản trị (Admin Dashboard): Giao diện Trang chủ quản trị viên; Giao diện Quản lý tài khoản; Giao diện Quản lý nhà trọ; Giao diện Quản lý thống kê (hiển thị biểu đồ); Giao diện Quản lý vai trò (phân quyền tài khoản).

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Ý tưởng sản phẩm (Content)

Chương I tập trung vào giai đoạn khởi tạo ý tưởng đề tài và tổng hợp đóng góp từ từng thành viên:

  • Trình bày ý tưởng cá nhân của ba thành viên: Lê Minh Trí, Nguyễn Duy Tuấn và Nguyễn Minh Tuấn, kèm theo tên ứng dụng đề xuất và biểu đồ phân cấp chức năng theo hướng đối tượng của từng cá nhân.
  • Tổng hợp và thống nhất 7 nhóm yêu cầu chức năng và phi chức năng then chốt của website:
    1. Tìm kiếm nhà trọ: Cung cấp công cụ lọc và tra cứu phòng trọ theo các tiêu chí cụ thể.
    2. Xem thông tin chi tiết về nhà trọ: Hiển thị đầy đủ hình ảnh, giá cả, diện tích, vị trí và tiện ích phòng trọ.
    3. Liên hệ với chủ nhà trọ: Cung cấp kênh liên lạc và đặt lịch trực tiếp giữa sinh viên và chủ nhà.
    4. Đánh giá nhà trọ: Cho phép người thuê để lại nhận xét và xếp hạng chất lượng phòng trọ.
    5. Thiết kế thân thiện với người dùng: Tối ưu hóa trải nghiệm giao diện đơn giản, dễ thao tác.
    6. Thông tin cập nhật thường xuyên, đầy đủ và chính xác: Đảm bảo dữ liệu phòng trọ luôn mới và được kiểm duyệt.
    7. Tính bảo mật cao: Bảo vệ an toàn dữ liệu cá nhân và thông tin tài khoản người dùng.
  • Xây dựng biểu đồ phân cấp chức năng theo hướng đối tượng hợp nhất cho toàn bộ hệ thống.

Chương II: Phân tích hệ thống quản lý người dùng (Design)

Chương II đóng vai trò trung tâm trong việc mô hình hóa yêu cầu hệ thống:

  • Xác định và mô tả chi tiết các tác nhân tham gia vào quy trình hoạt động của website.
  • Thiết lập biểu đồ phân cấp chức năng chi tiết và danh mục các yêu cầu chức năng hệ thống.
  • Xây dựng mô tả Use Case chi tiết: Mỗi Use Case được trình bày thông qua bảng đặc tả (mô tả mục tiêu, tác nhân, điều kiện tiên quyết, điều kiện sau) và dòng sự kiện chính (luồng thao tác từng bước giữa người dùng và hệ thống).
  • Nội dung đặc tả bao gồm 21 ca sử dụng từ các tính năng cơ bản (Đăng ký, Đăng nhập, Đặt lịch hẹn, Quản lý tài khoản, Quản lý bài đăng) đến các tính năng mở rộng (Thống kê biểu đồ, Quản lý dịch vụ, Hỗ trợ ra quyết định, và module Trả lời trực tuyến bằng AI).

Chương III: Thiết kế cơ sở dữ liệu và giao diện hệ thống hỗ trợ sinh viên tìm kiếm nhà trọ (Implement)

Chương III cụ thể hóa các yêu cầu phân tích thành các mô hình kỹ thuật phục vụ triển khai:

  • Thiết kế cơ sở dữ liệu: Trình bày biểu đồ quan hệ cơ sở dữ liệu, chi tiết quan hệ giữa các bảng, thiết kế cấu trúc từng bảng dữ liệu và quy định các trường thông tin lưu trữ.
  • Thiết kế giao diện hệ thống (GUI): Mô tả chi tiết hệ thống màn hình người dùng, bao gồm Trang chủ người thuê, Trang chủ quản trị viên, Đăng nhập, Đăng ký (người thuê và chủ trọ), giao diện Trả lời vấn đề bằng AI, gửi thông tin trọ và các màn hình quản trị (Quản lý tài khoản, Quản lý nhà trọ, Quản lý thống kê, Quản lý vai trò).

Kết luận và hướng phát triển trong tương lai

  • Tổng kết các kết quả phân tích thiết kế đã hoàn thành theo đúng mục tiêu của học phần CDIO 2.
  • Đánh giá mức độ đáp ứng của hệ thống đối với bài toán tìm kiếm phòng trọ của sinh viên.
  • Đề xuất các định hướng nâng cấp, phát triển hệ thống trong các giai đoạn tiếp theo.

Kết quả và đóng góp

1. Kết quả chính đạt được

  • Hoàn thành đầy đủ hồ sơ phân tích và thiết kế hệ thống website tìm kiếm phòng trọ theo tiến độ môn học CDIO 2 (từ 30/10/2023 đến 24/12/2023).
  • Xây dựng bộ tài liệu đặc tả 21 Use Case hoàn chỉnh kèm các bảng dòng sự kiện chính và biểu đồ hoạt động.
  • Hoàn thiện mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ đồng bộ, liên kết chặt chẽ giữa các đối tượng quản lý.
  • Thiết kế hệ thống giao diện đồ họa người dùng (GUI/UI) bao quát toàn bộ các luồng thao tác của người thuê, chủ trọ và quản trị viên, tích hợp phân hệ trợ lý ảo AI.

2. Đánh giá hoàn thành công việc của các thành viên

STT Họ và tên Mã sinh viên Tỷ lệ đóng góp Nhiệm vụ đảm nhiệm
1 Lê Minh Trí (Trưởng nhóm) 27211245407 35% - Đóng góp ý tưởng cá nhân.
- Viết đặc tả Use Case và vẽ biểu đồ hoạt động: từ ca sử dụng số 1 đến 18.
2 Nguyễn Duy Tuấn 27211549377 35% - Đóng góp ý tưởng cá nhân.
- Thiết kế giao diện hệ thống (GUI).
- Viết đặc tả Use Case và vẽ biểu đồ hoạt động: 19, 20, 21.
- Thiết kế cơ sở dữ liệu.
3 Nguyễn Minh Tuấn 27211202459 30% - Đóng góp ý tưởng cá nhân.
- Thiết kế cơ sở dữ liệu.

3. Đóng góp của đề tài

  • Đề xuất giải pháp phân cấp chức năng rõ ràng cho hệ thống quản lý phòng trọ sinh viên, tách biệt quyền hạn và giao diện của 3 nhóm đối tượng: Sinh viên (người thuê), Chủ nhà trọ và Quản trị viên.
  • Bổ sung module Trả lời trực tuyến bằng AI nhằm giải quyết nhu cầu giải đáp tự động các thắc mắc thường gặp của sinh viên.
  • Cung cấp công cụ thống kê trực quan theo biểu đồ và phân hệ hỗ trợ đưa ra quyết định dành cho quản trị viên hệ thống.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế: Đồ án được thực hiện trong thời gian giới hạn (khoảng 8 tuần, từ 30/10/2023 đến 24/12/2023) trong phạm vi môn học CDIO 2. Nội dung báo cáo tập trung chủ yếu vào các giai đoạn Ý tưởng (Conceive), Thiết kế hệ thống (Design) và Thiết kế kỹ thuật CSDL/Giao diện (Implement ở mức mô hình), chưa tiến hành lập trình toàn diện (Coding) và kiểm thử thực tế trên diện rộng ngoài môi trường vận hành (Operate).
  • Hướng nghiên cứu tiếp:
    1. Hiện thực hóa mã nguồn cho toàn bộ hệ thống website dựa trên các bản thiết kế GUI và CSDL đã xây dựng.
    2. Tích hợp cổng thanh toán trực tuyến thực tế phục vụ các dịch vụ đặt cọc hoặc thanh toán phí thuê trọ.
    3. Nâng cấp và huấn luyện mô hình AI để cải thiện độ chính xác và khả năng phản hồi ngôn ngữ tự nhiên trong module trả lời trực tuyến.
    4. Triển khai thử nghiệm thực tế và đánh giá trải nghiệm của sinh viên Đại học Duy Tân.

Giá trị tham khảo

Đồ án là tài liệu tham khảo phù hợp cho:

  • Sinh viên ngành Công nghệ Thông tin và Kỹ thuật Phần mềm: Tham khảo cấu trúc trình bày đồ án kỹ thuật theo chuẩn CDIO (Content – Design – Implement), cách thức xây dựng tài liệu đặc tả ca sử dụng (Use Case Specification) và biểu đồ hoạt động.
  • Người làm đề tài về hệ thống quản lý bất động sản/thuê nhà: Tham khảo cách phân rã chức năng, thiết lập mô hình quan hệ cơ sở dữ liệu cho các phân hệ đặt lịch hẹn, đánh giá và kiểm duyệt bài đăng.
  • Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống bảng đặc tả 21 Use Case chi tiết ở Chương II và bản thiết kế giao diện đồ họa (GUI) tương ứng cho các nhóm tác nhân ở Chương III.

Câu hỏi thường gặp

1. Đồ án này do nhóm sinh viên nào thực hiện và dưới sự hướng dẫn của ai?
Đồ án do Nhóm 4 gồm 3 sinh viên: Lê Minh Trí (Trưởng nhóm), Nguyễn Duy Tuấn và Nguyễn Minh Tuấn (Lớp SE 447 AG, Khoa Công nghệ Thông tin – Trường Khoa học Máy tính, Đại học Duy Tân) thực hiện dưới sự hướng dẫn của Th.S Nguyễn Phúc Minh Tú và Th.S Nguyễn Quốc Long vào tháng 12/2023.

2. Đồ án áp dụng phương pháp luận và chuẩn đào tạo nào?
Đồ án được triển khai theo mô hình CDIO 2, thể hiện rõ qua các chương: Chương I - Content (Ý tưởng sản phẩm), Chương II - Design (Phân tích hệ thống), và Chương III - Implement (Thiết kế cơ sở dữ liệu và giao diện hệ thống).

3. Hệ thống phục vụ những nhóm tác nhân nào?
Hệ thống phục vụ 4 tác nhân chính: Người thuê (Sinh viên), Chủ nhà trọ, Quản trị viên (Admin) và Hệ thống AI hỗ trợ trả lời trực tuyến.

4. Điểm đặc trưng trong các tính năng được nhóm thiết kế là gì?
Bên cạnh các tính năng tìm kiếm, xem chi tiết và đặt lịch hẹn nhà trọ thông thường, hệ thống tích hợp tính năng Thống kê theo biểu đồ, Hỗ trợ đưa ra quyết định cho quản trị viên, và đặc biệt là module "Trả lời trực tuyến bằng AI" / "Quản lý trả lời trực tuyến bằng AI".

5. Mức độ phân chia khối lượng công việc giữa các thành viên trong nhóm như thế nào?
Lê Minh Trí đảm nhận 35% công việc (ý tưởng, đặc tả Use Case 1-18); Nguyễn Duy Tuấn đảm nhận 35% công việc (ý tưởng, thiết kế GUI, đặc tả Use Case 19-21, thiết kế CSDL); Nguyễn Minh Tuấn đảm nhận 30% công việc (ý tưởng, thiết kế CSDL).

Kết luận

Đồ án "Xây dựng website hỗ trợ sinh viên tìm kiếm phòng trọ" của nhóm sinh viên Trường Khoa học Máy tính – Đại học Duy Tân đã hoàn thành mục tiêu phân tích và thiết kế một hệ thống quản lý thông tin nhà trọ theo quy chuẩn CDIO 2. Công trình đã xây dựng chi tiết 21 ca sử dụng, mô hình cơ sở dữ liệu quan hệ và hệ thống giao diện đồ họa trực quan phục vụ đồng thời sinh viên, chủ nhà trọ và ban quản trị. Đây là tài liệu kỹ thuật có tính hệ thống cao, làm tiền đề vững chắc cho việc lập trình và triển khai thực tế website trong tương lai.