Luận Văn Thạc Sĩ Về Quy Tắc Taylor Trong Điều Hành Lãi Suất Của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu vận dụng quy tắc taylor trong cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng nhà nước việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Trần Ân
• Người hướng dẫn: PGS. Lý Hoàng Ánh
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Vận Dụng Quy Tắc Taylor Trong Cơ Chế Điều Hành Lãi Suất Của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• MỤC LỤC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết và ý nghĩa của đề tài
• 2. Tổng quan về công trình nghiên cứu
• 3. Mục tiêu nghiên cứu
• 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 5. Phương pháp nghiên cứu
• 6. Những đóng góp và hạn chế của luận án
• 7. Kết cấu của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUY TẮC TAYLOR VÀ VAI TRÒ QUY TẮC TAYLOR TRONG CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG – SỰ VẬN DỤNG Ở CÁC NƯỚC VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về quy tắc Taylor
• 1.2. Quy tắc Taylor tính lãi suất chính sách
• 1.3. Các thành tố quyết định tính chính xác của quy tắc Taylor
• 1.3.1. Lãi suất thực cân bằng (r*) hay Lãi suất tự nhiên
• 1.3.2. Lạm phát mục tiêu
• 1.3.3. Độ lệch sản lượng
• 1.3.4. Một số khái niệm kinh tế vĩ mô
• 1.3.5. Ý nghĩa của các khái niệm độ lệch lãi suất, độ lệch lạm phát và độ lệch sản lượng và độ lệch thất nghiệp
• 1.4. Quan hệ giữa các thành tố và ý nghĩa các hệ số trong quy tắc Taylor
• 1.4.1. Quan hệ giữa các thành tố
• 1.4.2. Các ý nghĩa của hệ số trong quy tắc Taylor
• 1.5. Các dạng phát triển của quy tắc Taylor và mô hình kinh tế lượng
• 1.5.1. Dạng phát triển nhìn từ quá khứ (back-looking)
• 1.5.2. Dạng phát triển hướng về tương lai (forward-looking)
• 1.5.3. Dạng hỗn hợp (hybrid)
• 1.5.4. Dạng kết hợp với các mô hình khác
• 1.6. Vận dụng quy tắc Taylor trong chính sách lãi suất của ngân hàng trung ương
• 1.6.1. Các mục tiêu và công cụ chính sách của ngân hàng trung ương
• 1.6.2. Chính sách lãi suất và cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương
• 1.6.3. Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ
• 1.6.4. Vai trò của quy tắc Taylor trong chính sách lãi suất của ngân hàng trung ương
• 1.6.5. Quy tắc Taylor trong nền kinh tế mở
• 1.6.6. Vận dụng quy tắc Taylor trong chính sách lãi suất của một số ngân hàng trung ương trên thế giới
• 1.6.6.1. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed)
• 1.6.6.2. Ngân hàng Trung ương Anh
• 1.6.6.3. Ngân hàng Trung ương Châu Âu
• 1.6.6.4. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản
• 1.6.6.5. Ngân hàng Trung ương Úc
• 1.6.7. Điều kiện vận dụng quy tắc Taylor trong cơ chế điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương
• 1.6.8. Các thuận lợi và khó khăn khi vận dụng quy tắc Taylor tại Việt Nam
• 1.7. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.8. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH LÃI SUẤT CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM BẰNG QUY TẮC TAYLOR
• 2.1. Phương pháp tính toán thông thường
• 2.1.1. Quy tắc Taylor sử dụng trong phương pháp tính toán thông thường
• 2.1.2. Phương pháp phân tích chính sách lãi suất bằng quy tắc Taylor (1993) theo tính toán thông thường
• 2.2. Phương pháp phân tích chính sách lãi suất bằng mô hình kinh tế lượng
• 2.2.1. Mô hình kinh tế lượng theo quy tắc Taylor
• 2.2.2. Các mô hình dự báo tỉ lệ lạm phát và sản lượng
• 2.2.3. Phân tích tác động giữa các biến it, INF và OGAP qua mô hình VAR(p)
• 2.2.3.1. Lựa chọn độ trễ tối ưu của mô hình VAR
• 2.2.3.2. Kiểm định tính ổn định của mô hình VAR(p)
• 2.2.3.3. Kiểm định quan hệ nhân quả (causality test) trong mô hình VAR(p)
• 2.2.3.4. Hàm phản ứng đẩy (IRF)
• 2.2.3.5. Phân rã phương sai
• 2.2.4. Chính sách tiền tệ tối ưu: tối thiểu hóa hàm tổn thất
• 2.2.4.1. Mô hình hàm tổn thất của ngân hàng trung ương
• 2.2.4.2. Phương pháp mô phỏng ngẫu nhiên tối ưu hóa hàm tổn thất
• 2.2.5. Quy tắc Taylor với tổng phương tiện thanh toán M2
• 2.2.6. Cơ sở dữ liệu nghiên cứu
• 2.2.6.1. Nguồn gốc dữ liệu
• 2.2.6.2. Giả thiết điều kiện áp dụng quy tắc Taylor và phương pháp xử lý dữ liệu
• 2.3. Ưu điểm và hạn chế của các phương pháp phân tích thực trạng chính sách lãi suất
• 2.3.1. Phương pháp tính toán thông thường
• 2.3.2. Phương pháp phân tích chính sách lãi suất bằng mô hình kinh tế lượng
• 2.4. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM QUA PHÂN TÍCH BẰNG QUY TẮC TAYLOR
• 3.1. Chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.1.1. Mục tiêu chính sách tiền tệ
• 3.1.2. Công cụ chính sách tiền tệ quốc gia
• 3.1.3. Cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.1.4. Các loại lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.1.5. Các cột mốc thay đổi cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.1.6. Một số nhận xét về cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà Nước Việt Nam
• 3.1.7. Tiến trình cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.2. Phân tích thực trạng chính sách lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam bằng quy tắc Taylor
• 3.2.1. Phương pháp tính toán thông thường với các hệ số mặc định
• 3.2.2. Phương pháp phân tích chính sách lãi suất bằng mô hình kinh tế lượng
• 3.3. Thành công và hạn chế của cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.3.1. Thành công của cơ chế điều hành lãi suất
• 3.3.2. Hạn chế của cơ chế điều hành lãi suất
• 3.4. Kết luận chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP CƠ BẢN VẬN DỤNG QUY TẮC TAYLOR TRONG CƠ CHẾ ĐIỀU HÀNH LÃI SUẤT CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
• 4.1. Chiến lược phát triển kinh tế Việt Nam năm 2011 – 2020
• 4.2. Định hướng phát triển chính sách tiền tệ năm 2011 – 2020
• 4.3. Các giải pháp cơ bản vận dụng quy tắc Taylor trong cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 4.3.1. Nhóm giải pháp vĩ mô
• 4.3.2. Nhóm giải pháp kỹ thuật
• 4.4. Kết luận chương 4
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Quy tắc Taylor

Quy tắc Taylor là một công cụ quan trọng trong việc điều hành lãi suất của ngân hàng trung ương. Nó được phát triển bởi John B. Taylor vào năm 1993, nhằm cung cấp một phương pháp định lượng để xác định lãi suất chính sách dựa trên các yếu tố kinh tế vĩ mô như lạm phát và sản lượng. Quy tắc này giúp ngân hàng trung ương điều chỉnh lãi suất một cách hợp lý, từ đó ổn định nền kinh tế. Theo quy tắc Taylor, lãi suất chính sách được tính toán dựa trên lãi suất tự nhiên, lạm phát thực tế và lạm phát mục tiêu. Điều này cho phép ngân hàng trung ương phản ứng kịp thời với các biến động kinh tế, từ đó duy trì sự ổn định của giá cả và tăng trưởng kinh tế.

1.1. Các thành tố của Quy tắc Taylor

Quy tắc Taylor bao gồm ba thành tố chính: lãi suất tự nhiên (r*), lạm phát mục tiêu (π*) và độ lệch sản lượng (OGAP). Lãi suất tự nhiên là mức lãi suất mà nền kinh tế có thể duy trì mà không gây ra lạm phát. Lạm phát mục tiêu là mức lạm phát mà ngân hàng trung ương mong muốn đạt được. Độ lệch sản lượng phản ánh sự khác biệt giữa sản lượng thực tế và sản lượng tiềm năng. Sự kết hợp của các thành tố này giúp ngân hàng trung ương đưa ra quyết định chính xác về lãi suất, từ đó điều chỉnh chính sách tiền tệ một cách hiệu quả.

II. Tác động của Quy tắc Taylor đến chính sách lãi suất

Quy tắc Taylor có tác động lớn đến chính sách lãi suất của ngân hàng trung ương. Khi lạm phát vượt quá mức mục tiêu, ngân hàng trung ương sẽ tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát. Ngược lại, khi lạm phát thấp hơn mức mục tiêu, lãi suất sẽ được giảm xuống để kích thích tăng trưởng kinh tế. Điều này cho thấy rằng quy tắc Taylor không chỉ là một công cụ lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc áp dụng quy tắc Taylor giúp cải thiện hiệu quả của chính sách tiền tệ, giảm thiểu rủi ro lạm phát và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

2.1. Ứng dụng thực tiễn của Quy tắc Taylor

Nhiều ngân hàng trung ương trên thế giới đã áp dụng quy tắc Taylor trong việc điều hành lãi suất. Ví dụ, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã sử dụng quy tắc này để xác định lãi suất chính sách trong nhiều năm. Việc áp dụng quy tắc Taylor giúp Fed có thể phản ứng nhanh chóng với các biến động kinh tế, từ đó duy trì sự ổn định của nền kinh tế. Tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước cũng có thể áp dụng quy tắc Taylor để điều chỉnh lãi suất một cách hợp lý, nhằm đạt được mục tiêu ổn định giá cả và tăng trưởng kinh tế.

III. Thực trạng vận dụng Quy tắc Taylor tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Việc vận dụng quy tắc Taylor trong cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã gặp nhiều thách thức. Mặc dù quy tắc này cung cấp một khung lý thuyết rõ ràng, nhưng thực tế, các yếu tố kinh tế vĩ mô tại Việt Nam có sự khác biệt so với các nước phát triển. Sự biến động của lạm phát, tăng trưởng kinh tế và các yếu tố bên ngoài như khủng hoảng tài chính toàn cầu đã ảnh hưởng đến khả năng áp dụng quy tắc Taylor. Tuy nhiên, việc nghiên cứu và điều chỉnh quy tắc này cho phù hợp với bối cảnh Việt Nam là cần thiết để nâng cao hiệu quả của chính sách tiền tệ.

3.1. Những khó khăn trong việc áp dụng Quy tắc Taylor

Một trong những khó khăn lớn nhất trong việc áp dụng quy tắc Taylor tại Việt Nam là sự thiếu hụt dữ liệu chính xác và kịp thời về các biến số kinh tế vĩ mô. Điều này làm cho việc tính toán lãi suất chính sách trở nên khó khăn. Hơn nữa, sự biến động của thị trường tài chính và các yếu tố bên ngoài cũng tạo ra áp lực lớn lên chính sách tiền tệ. Do đó, việc điều chỉnh quy tắc Taylor để phù hợp với thực tiễn Việt Nam là một thách thức lớn đối với Ngân hàng Nhà nước.

IV. Giải pháp nâng cao hiệu quả vận dụng Quy tắc Taylor

Để nâng cao hiệu quả vận dụng quy tắc Taylor trong cơ chế điều hành lãi suất, Ngân hàng Nhà nước cần cải thiện hệ thống thông tin và dữ liệu kinh tế. Việc xây dựng một cơ sở dữ liệu vững chắc sẽ giúp ngân hàng có thể đưa ra các quyết định chính xác hơn. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng trong việc thu thập và phân tích dữ liệu kinh tế. Ngoài ra, việc đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ ngân hàng cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo việc áp dụng quy tắc Taylor đạt hiệu quả cao.

4.1. Đề xuất cải cách chính sách tiền tệ

Ngân hàng Nhà nước cần xem xét cải cách chính sách tiền tệ theo hướng linh hoạt hơn, nhằm đáp ứng nhanh chóng với các biến động kinh tế. Việc áp dụng quy tắc Taylor cần được điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh kinh tế Việt Nam, từ đó giúp ngân hàng có thể điều hành lãi suất một cách hiệu quả hơn. Cần thiết phải có các nghiên cứu sâu hơn về tác động của quy tắc Taylor đối với nền kinh tế Việt Nam, từ đó đưa ra các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả của chính sách tiền tệ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu bằng kiểm soát khối lượng tiền tệ như là công cụ điều hành với mục tiêu là tổng phương tiện thanh toán M1, sau đó phải chuyển qua tổng phương tiện thanh toán M2. Cùng với sự ra đời của các sản phẩm tài chính phái sinh hiện đại như là chứng khoán đảm bảo bằng tài sản thế chấp (MBS), giấy nợ đảm bảo bằng tài sản (CDO), hợp đồng hoán đổi tổn thất tín dụng (CDS), v., việc xác định tổng phương tiện thanh toán là rất khó khăn, vì vậy Fed đã chuyển dần cách thức điều hành CSTT từ công cụ mục tiêu M2 sang công cụ lãi suất. Thực tế hiện nay do bởi tính phức tạp của việc sử dụng khối lượng tiền là công cụ điều hành do khả năng không bền vững của cầu tiền một phần do sự bất ổn trong ngắn hạn hoặc phần khác bởi sự thay đổi liên tục tạo ra từ các đổi mới tài chính, các NHTW của các nền kinh tế hiện đại đang dần chuyển sang điều hành lãi suất mục tiêu thay cho khối lượng tiền tệ mục tiêu (Orphanides 2007, trang 4-5). Năm 2008 thế giới rơi vào khủng hoảng tài chính bắt đầu từ khủng hoảng tài chính tại Mỹ với sự sụp đổ của ngân hàng Lehman Brothers và nguy cơ phá sản của tập đoàn bảo hiểm Mỹ AIG.

Liền kề là sự sụp đổ của tập đoàn bảo hiểm Đức Holy Real Estate và cơn gió khủng hoảng tài chính lan ra đến Châu Âu và các nước Châu Á dẫn đến một số nước phải áp dụng chính sách cứu nguy của Anh: chính phủ mua cổ phần của các tập đoàn tài chính. Hơn thế nữa, tổ chức IMF cuối tháng 10 năm 2008 đã thực hiện cho vay một số quốc gia có nguy cơ phá sản nhằm ngăn chặn cơn khủng hoảng tài chính toàn cầu. Cụ thể IMF đã cho Iceland vay 2 tỷ Đôla Mỹ z xii (USD), Ukraina 16,5 tỷ USD. Iceland là quốc gia đầu tiên đối mặt với phá sản từ khi khủng hoảng tài chính lan ra khắp thế giới.

Chính phủ Iceland đã quốc hữu hóa hầu hết các ngân hàng, đóng cửa thị trường chứng khoán và thả nổi đồng nội tệ. Pakistan, Hungary, Belarus cũng kêu gọi sự giúp đỡ từ IMF và danh sách sẽ còn kéo dài đối với IMF. Năm 2011, tại châu Âu, khủng hoảng nợ công và tình hình kinh tế khó khăn đã dẫn tới nguy cơ sụp đổ liên tiếp của ba chính phủ Hy Lạp, Ý và Tây Ban Nha ngay trong tháng 11 năm 2011 và cuộc khủng hoảng nợ công ở châu Âu diễn biến hết sức phức tạp. Từ Hy Lạp lan sang Ireland và Bồ Đào Nha, khủng hoảng nợ công đã tấn công những nền kinh tế chủ chốt của khu vực đồng Euro là Pháp, Ý và Tây Ban Nha.

Sự trợ giúp của IMF chưa đủ để dập tắt nguy cơ khủng hoảng nợ công biến thành khủng hoảng xã hội và thể chế trong khu vực. Bên cạnh đó, bóng đen của cuộc chiến tiền tệ vẫn tiếp tục bao trùm, đặc biệt giữa hai nền kinh tế Mỹ và Trung Quốc (Lê Kim Sa 2011). Đa số NHTW trên thế giới, bao gồm cả NHNN xác định mục tiêu đầu tiên của CSTT là ổn định giá trị của nội tệ của quốc gia, thông qua việc kiểm soát lạm phát. Lãi suất là một trong những công cụ được sử dụng để kiểm soát lạm phát một cách hữu hiệu.

Thông qua cơ chế truyền dẫn CSTT, NHTW khi quyết định mở rộng (thắt chặt) CSTT sẽ giảm (tăng) mức LSCS thông qua tăng (giảm) cung tiền. LSCS thay đổi sẽ tác động đến các thị trường làm thay đổi lãi suất thị trường, qua đó tác động làm thay đổi nhu cầu chi tiêu dùng (C), nhu cầu chi đầu tư (I) và xuất khẩu ròng (NX) của nền kinh tế. Khi LSCS giảm (tăng), lãi suất thị trường sẽ giảm (tăng) làm tăng (giảm) C, I và NX. Khi C, I và NX thay đổi sẽ kéo theo tổng cầu thay đổi.

Khi tổng cầu tăng sẽ làm tăng GDP thực và mức giá chung và ngược lại. Sự tác động dẫn truyền của lãi suất trong cơ chế truyền dẫn CSTT cho thấy lãi suất là công cụ được lựa chọn để kiểm soát lạm phát hữu hiệu cũng như kích thích tăng trưởng kinh tế. Cơ chế truyền dẫn CSTT đã được nhiều NHTW trên thế giới xác định bao gồm Fed, NHTW Anh, Nhật Bản, Úc và nhiều NHTW khác trên thế giới. Chính vì vậy nhu cầu chủ động trong việc sử dụng các công cụ điều tiết nền kinh tế là hết sức cấp thiết, trong đó lãi suất là công cụ quan trọng liên quan đến nhiều hoạt động khác z xiii nhau trong nền kinh tế và tác động mạnh mẽ đến đời sống của các thành phần kinh tế và dân cư trong xã hội.

Giáo sư người Mỹ Krugman, người đoạt giải Nobel về kinh tế năm 2008 đã từng đề cập đến tác động của việc nâng lãi suất quá cao gây nguy cơ phá sản của các doanh nghiệp. Trong tình hình suy yếu của tiền tệ châu Á với cơn khủng hoảng tài chính năm 1997, NHTW một số nước phải nâng lãi suất lên 30%, 50% thậm chí 70% để cứu đồng tiền của nước mình. Thế nhưng việc tăng lãi suất cao như thế khiến các công ty thua lỗ và doanh thu không đủ để trả lãi ngân hàng, kết cục dẫn đến sự sụp đổ của chủ nợ là các ngân hàng, sau hết là ảnh hưởng đến nền kinh tế (Danh Đức 2008). Việt Nam do chưa hội nhập đầy đủ vào thị trường tài chính thế giới nên ít chịu ảnh hưởng bởi các cơn bão khủng hoảng tài chính song ít nhiều cũng có tác động đến nền kinh tế, cụ thể là tốc độ phát triển kinh tế chậm lại, chỉ số tiêu dùng năm 2008 tăng 19,89% và năm 2011 là 18,13%1 so với năm trước đó, nhiều dự án đã phải đình lại, giá cả tăng cao do đó mục tiêu kìm chế lạm phát ưu tiên so với mục tiêu phát triển kinh tế.

Thị trường bất động sản đóng băng, thị trường chứng khoán đỏ liên tục, ảm đạm. Trong bối cảnh đó, hệ thống ngân hàng – hệ thống mạch máu của nền kinh tế - đóng vai trò quan trọng trong việc kìm chế hoặc thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế mà lãi suất là một trong những công cụ tài chính quan trọng và cần thiết để điều tiết dòng chảy tiền tệ trong nền kinh tế. Lãi suất được điều chỉnh liên tục để phù hợp với từng thời kỳ của nền kinh tế. Vai trò điều tiết của NHNN quan trọng hơn bao giờ hết.

Vấn đề đặt ra là loại lãi suất nào là lãi suất chủ đạo của CSTT và mức lãi suất bao nhiêu là phù hợp trong từng giai đoạn để đảm bảo thực hiện tốt hai nhiệm vụ cơ bản của CSTT là ổn định lạm phát và duy trì tăng trưởng kinh tế. Một quyết định sai lầm về mức lãi suất có thể làm cho nền kinh tế bị ngưng trệ hoặc tăng trưởng quá nóng. Do vậy cơ chế điều hành lãi suất của NHNN trong từng thời kỳ có vai trò quan trọng giúp các TCTD có thể chủ động thực hiện chính sách lãi suất của mình 1 Số liệu từ Tổng cục Thống kê Việt Nam (www.vn) z xiv phù hợp mục tiêu huy động và cho vay vốn. Quan trọng hơn, một khi Việt Nam hội nhập đầy đủ vào nền kinh tế thương mại và tài chính thế giới, các ảnh hưởng từ nền kinh tế toàn cầu sẽ tác động mạnh mẽ vào các lĩnh vực kinh tế trong nước.

Có nhiều mô hình liên quan đến việc xác lập LSCS từ đơn giản đến phức tạp, sử dụng các hàm số kinh tế lượng nhiều biến nhằm tối ưu hóa công cụ lãi suất để thực hiện CSTT một cách hiệu quả. Và trong nhiều mô hình đó, quy tắc của Giáo sư John B. Taylor, trường Đại học Standford, Mỹ được công nhận đơn giản và sát với LSCS của Fed, đặc biệt trong thời kỳ năm 1987 – 1992. Quy tắc Taylor xác định mức LSCS trên cơ sở sự thay đổi của chỉ số lạm phát, độ lệch về tổng sản lượng nền kinh tế theo GDP và độ lệch giữa tỉ lệ lạm phát thực tế và tỉ lệ lạm phát mục tiêu dài hạn.

Xuất phát từ sự quan tâm đến vai trò hữu dụng của quy tắc Taylor trong việc tính toán mức LSCS làm cơ sở tham chiếu để đánh giá hiệu quả của CSTT của các nhà hoạch định chính sách trong bối cảnh Việt Nam chưa công bố thông tin về CSTT định kỳ và dư luận công chúng vẫn còn phải dự đoán tương lai lãi suất sẽ lên hay xuống mà chưa có cơ sở tham khảo khoa học, nghiên cứu sinh đã chọn đề tài “Vận dụng quy tắc Taylor trong cơ chế điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam” để tìm hiểu và nghiên cứu chuyên sâu. Tổng quan về công trình nghiên cứu Trên thế giới và tại Việt Nam đã có nhiều nghiên cứu về quy tắc Taylor. Vì vậy, đề tài này không phải là một hướng nghiên cứu mới. Tuy nhiên, do tính chất của các biến số kinh tế vĩ mô là lãi suất, tăng trưởng kinh tế và lạm phát trong từng thời điểm tại mỗi quốc gia đều khác nhau, do đó, nghiên cứu về các biến số này tại từng thời điểm đều rất cần thiết và hữu ích đối với mỗi quốc gia.

Hầu hết các nghiên cứu về quy tắc Taylor trên thế giới và Việt Nam đi theo hướng kiểm định tính đúng đắn của CSTT với công cụ LSCS, trong khi đó luận án của nghiên cứu sinh bên cạnh việc kiểm chứng sự phù hợp của quy tắc Taylor đối với chính sách lãi suất của Việt Nam còn nghiên cứu, tìm tòi sự vận dụng của quy tắc Taylor trong cơ chế điều hành lãi suất của NHNN. Đây là hướng đi mới trong nghiên cứu. z xv Luận án đã tổng hợp các nghiên cứu về quy tắc Taylor trên thế giới và các mô hình kinh tế lượng được sử dụng trong những nghiên cứu này theo thứ tự về mặt thời gian. Trên thế giới đã có những nghiên cứu về quy tắc chính sách từ rất sớm, trước khi quy tắc Taylor ra đời vào năm 1993.

Các nghiên cứu này tập trung nghiên cứu những CSTT có thể thực thi theo quy tắc nào đó và kết luận rằng CSTT nên được thực thi theo quy tắc tốt hơn là theo sự chủ động tùy ý. Hầu hết các nghiên cứu về quy tắc chính sách sử dụng phương pháp định lượng thông qua các mô hình kinh tế lượng để đưa ra các kết luận về hiệu quả của việc thực hiện chính sách quy tắc đến nền kinh tế.