CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG MÔ HÌNH LỚP HỌC ĐẢO NGƯỢC VÀO TỔ CHỨC DẠY HỌC ĐỌC HIỂU TRUYỆN NGỤ NGÔN CHO HỌC SINH LỚP 7 THEO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MÔN NGỮ VĂN 2018 1. Một số vấn đề lí luận về mô hình lớp học đảo ngược 1. Quan niệm về mô hình lớp học đảo ngược Có rất nhiều khái niệm khác nhau về mô hình lớp học đảo ngược. Theo Bergmann & Sams [18] định nghĩa mô hình lớp học đảo ngược là một mô hình sư phạm mà ở đó bài giảng và các bài tập về nhà trong khoá học được hoán đổi cho nhau.
Bishop & Verleger [19] nhận định rằng mô hình lớp học đảo ngược là một phương pháp học tập lấy người học làm trung tâm; gồm 2 phần là các hoạt động tương tác trong giờ học và hoạt động dạy của cá nhân chủ yếu dựa vào các bài giảng qua máy tính. Mull [20] miêu tả mô hình lớp học đảo ngược là một mô hình lớp học mà người học phải tự chuẩn bị các bài học bằng việc xem các video bài giảng, nghe các tệp âm thanh và đọc các tài liệu liên quan đến buổi học. Milman [21] cho rằng mô hình lớp học đảo ngược là một đường hướng nhằm đến tính hiệu quả của các bài học bằng việc truyền tải kiến thức tới người học thông qua các video bài giảng, các tệp âm thanh cũng như là các buổi thảo luận, làm việc nhóm và việc ứng dụng các thiết bị công nghệ trong suốt khoá học. Toto & Nguyen [25] diễn tả mô hình lớp học đảo ngược là một phương pháp giúp tăng các hoạt động học tập tích cực và tạo cơ hội cho người học vận dụng kiến thức của mình trong lớp học dưới sự hướng dẫn của người dạy.
Đứng từ mỗi quan niệm khác nhau các tác giả lại đưa ra cách hiểu về mô hình lớp học đảo ngược khác nhau. Tuy nhiên, hầu như các tác giả đã quan tâm nghiên cứu đến đề tài đều có những điểm gặp gỡ. Các lớp học đảo ngược mô tả một “sự đảo ngược của giáo dục truyền thống”, nơi HS được tiếp 13 xúc với nguồn thông tin mới bên ngoài lớp học, thường là thông qua việc đọc hoặc xem bài giảng, xem video và sau đó thời gian học được sử dụng để làm các công việc lĩnh hội kiến thức mang tính thách thức thông qua các chiến lược như giải quyết vấn đề, thảo luận hoặc tranh luận. Trong mô hình lớp học đảo ngược, HS nghiên cứu các bài giảng ở nhà thông qua các trang web học tập còn giờ học trên lớp sẽ được dành cho các hoạt động hợp tác giúp củng cố thêm các khái niệm đã tìm hiểu.
Cơ sở khoa học của phương pháp này là thang đo tư duy Bloom (2001). Mô tả lớp học đảo ngược Quan niệm của chúng tôi hướng tới một số nội dung như sau: Thứ nhất: mô hình học tập là một hình thức học tập. Sở dĩ, chúng tôi cho rằng đây là một hình thức bởi: Nội hàm nghĩa của từ mô hình chỉ mẫu thu nhỏ, mô phỏng cấu tạo của một vật (Ví dụ: mô hình nhà văn hóa, mô hình tòa tháp). Mô hình chỉ hình thức thu nhỏ ngắn gọn của một ngôn ngữ nào đó (ví dụ: mô hình câu đơn, mô hình luận án).
Từ nội hàm nghĩa như trên đã mang lại sự khác biệt với phương pháp dạy học và kĩ thuật dạy học. Mô hình học tập Phương pháp dạy học Kĩ thuật dạy học Mô hình học tập là thu Phương pháp dạy học là Kĩ thuật dạy học là nhỏ hình thức học tập những cách thức hành những tác động, cách bằng cách nào đó. động của GV tác động thức hoạt động của GV vào quá trình dạy học tác động vào quá trình 14 nhằm thực hiện những dạy học nhằm thực hiện mục tiêu dạy học đã xác và điều khiển quá trình định, phù hợp với mục dạy học để hướng tới tiêu đề ra. mục tiêu xác định.
Như vậy, mô hình học tập có phạm vi bao trùm cả phương pháp và kĩ thuật dạy học. Hay nói cách khác, người ta có thể sử dụng phương pháp hay kĩ thuật dạy học trong một mô hình cụ thể nhằm nâng cao và phát triển năng lực người học. Ví dụ: Vận dụng mô hình lớp học đảo ngược vào dạy đọc hiểu truyện ngụ ngôn “Đẽo cày giữa đường” theo định hướng phát triển năng lực cho HS lớp 7. Vậy, trong quá trình thiết kế bài dạy, một số các phương pháp dạy học tích cực mà GV có thể sử dụng như: Phương pháp làm việc nhóm, phương pháp đọc diễn cảm, phương pháp phân vai, phương pháp dạy học theo đặc trưng thể loại… Thứ hai, sự “đảo ngược” được thể hiện qua: quan điểm dạy học, phương pháp dạy học, kĩ thuật dạy học, mục tiêu dạy học, cách kiểm tra đánh giá… của hình thức dạy học theo mô hình lớp học đảo ngược với mô hình lớp học truyền thống.
Thứ ba, MHLHĐN là sự kết hợp dạy trực tuyến với dạy trực tiếp, đa dạng hóa cách dạy và học. Với cách này, cả người dạy và người học đều phát triển được năng lực của bản thân theo mục tiêu của dạy học. Đặc điểm của dạy học theo mô hình lớp học đảo ngược 1. Sự khác nhau giữa mô hình lớp học đảo ngược với mô hình dạy học truyền thống Sự khác nhau giữa lớp học đảo ngược với lớp học truyền thống ở cách tổ chức và quy trình thực hiện.
Nếu ở lớp học truyền thống, GV là trung tâm, HS đến lớp học bài mới dưới sự giảng dạy của GV và sau đó về nhà làm bài 15 tập thì ở lớp học đảo ngược, HS sẽ là trung tâm, HS xem trước bài giảng, tự chủ động khám phá kiến thức ở nhà và đến lớp để trao đổi, thảo luận với GV, bạn bè để hiểu vấn đề một cách sâu, rộng hơn. Bên cạnh đó, lớp học đảo ngược cho phép GV dành thời gian nhiều hơn với từng cá nhân HS chưa hiểu kỹ bài giảng và tại lớp học, HS có thể chủ động tham gia các cuộc thảo luận. Ở lớp học truyền thống, HS đến trường ngồi nghe giảng bài thụ động. Sau đó, các em về nhà làm bài tập.
Với lớp học đảo ngược, việc tìm hiểu kiến thức được định hướng bởi người thầy, nhiệm vụ của HS là tự học kiến thức mới này và làm bài tập mức thấp ở nhà. Ở lớp, các em được GV tổ chức các hoạt động để tương tác và chia sẻ lẫn nhau. Mặc dù vậy, muốn quá trình dạy học đảo ngược, khiến HS thành công thì những giáo trình E-Learning phải rất bài bản và hấp dẫn để lôi cuốn được HS tập trung vào việc học. GV phải quản lý và đánh giá được việc tiếp thu kiến thức thông qua các bài tập nhỏ đi kèm với giáo trình.
Có thể tóm tắt sự khác nhau giữa lớp học truyền thống và lớp học đảo ngược như sau: Lớp học truyền thống Lớp học đảo ngược Giáo viên chuẩn bị giáo án lên lớp. Giáo viên thiết kế bài giảng, video, share tài liệu lên mạng. Học sinh nghe giảng, ghi bài trên lớp. Học sinh xem bài giảng, tài liệu ở nhà trước khi đến lớp.
Học sinh làm bài tập luyện tập ở nhà. Học sinh thực hành, thảo luận bài tập luyện tập với giáo viên và bạn trên lớp. Giáo viên là trung tâm, học sinh nghe Học sinh là trung tâm, giáo viên chỉ 16 giảng thụ động. là người định hướng và hướng dẫn.
Khả năng tư duy và hoạt động trí não Khả năng tư duy và hoạt động trí có phần ít hơn. Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy Ứng dụng công nghệ thông tin vào học còn hạn chế. dạy học nhiều hơn. Học sinh không có nhiều thời gian để Học sinh chưa hiểu kĩ bài giảng có trao đổi với giáo viên nếu không hiểu nhiều thời gian hơn để trao đổi với kĩ bài giảng giáo viên.
Sự khác nhau giữa lớp học truyền thống và lớp học đảo ngược 1. Ưu điểm của mô hình lớp học đảo ngược Với mô hình flipped classroom, các nhà giáo dục đưa ra những ưu điểm sau: Thứ nhất, đó là môi trường học tập linh hoạt. Flipped classroom cho phép HS lựa chọn cách thức, nơi chốn, thời gian học tập phù hợp với điều kiện của cá nhân. Hơn nữa, GV cũng linh hoạt hơn cả trong đánh giá việc học tập của HS.
Thứ hai, mô hình này tạo nên văn hóa học tập mới cho HS. Trong các lớp học truyền thống, GV là trung tâm của thông tin. Nếu HS thảo luận câu hỏi thì tất cả đều xoay quanh những ý kiến chủ đạo của GV. Ngược lại, mô hình flipped classroom buộc phải lấy HS làm trung tâm trong quá trình dạy học.
Thời gian ở lớp được dành cho việc thảo luận các kiến thức sâu hơn, tạo ra những cơ hội học tập phong phú hơn cho HS. Thứ ba, flipped classroom cung cấp nội dung chương trình học tập một cách có định hướng. Thông qua nội dung này mà tối ưu hóa thời gian ở lớp. GV xác định rõ nội dung và mục đích bài học cho HS, từ đó HS chủ động khám phá, lĩnh hội.
17 Thứ tư, mô hình này đòi hỏi GV phải là những nhà sư phạm chuyên nghiệp. Vai trò một nhà sư phạm chuyên nghiệp với các lớp flipped classroom thậm chí còn khắt khe hơn trong các lớp học truyền thống. Trong thời gian ở lớp, GV liên tục quan sát HS của mình, cung cấp cho các em những phản hồi thích hợp vào đúng thời điểm cần thiết, đánh giá các bài làm của HS. GV suy nghĩ về thực tế, kết nối mỗi thành viên trong lớp học để nâng cao việc học tập của các em.
Các GV cộng tác với nhau, cùng suy nghĩ và chịu trách nhiệm trong việc biến đổi thực tiễn của mình. Cuối cùng, mô hình lớp học đảo ngược giúp chia sẻ những bài giảng, video, tài liệu hay và bổ ích tới cộng đồng một cách dễ dàng, không tốn kém. Hạn chế của mô hình lớp học đảo ngược Bên cạnh những ưu điểm mô hình lớp học đảo ngược vẫn tồn tại một số hạn chế sau: Không phải gia đình tất cả các HS đều có cơ sở hạ tầng về truyền thông đồng đều. Không phải tất cả HS đều dễ dàng truy cập, lấy được bài giảng của GV để nghiên cứu.
Tiếp theo là một số lượng ngày càng nhiều các phụ huynh và nhà giáo dục không muốn con em họ phải mất quá nhiều thời gian cho các nhiệm vụ học tập ở nhà. Với các em, thời gian ở nhà cần thiết dành cho những đam mê riêng, cho sự kết nối với bạn bè và gia đình, để vui chơi hoặc tham gia các hoạt động xã hội, thể thao.