Nghiên cứu động cơ điện ắc quy và mặt trời cho xe tập lái - ĐHSPKT

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ứng dụng động cơ điện năng lượng mặt trời và ắc quy cho xe tập lái, nhằm tiết kiệm chi phí và giảm ô nhiễm môi trường.

• Tác giả: Nguyễn Lâm Tuấn
• Người hướng dẫn: Huỳnh Phước Sơn
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Kỹ Thuật Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Cơ Khí Động Lực
• Đề tài: Nghiên Cứu Ứng Dụng Động Cơ Điện Sử Dụng Nguồn Điện Ắc Quy Và Năng Lượng Mặt Trời Hỗ Trợ Thực Tập Lái Cho Ôtô
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Cách ứng dụng động cơ điện năng lượng mặt trời ôtô tập lái hiệu quả

Ứng dụng động cơ điện năng lượng mặt trời ôtô tập lái đang trở thành xu hướng nổi bật trong đào tạo lái xe tại các trung tâm dạy nghề và trường kỹ thuật. Mô hình này kết hợp giữa năng lượng mặt trời, ắc quy lưu trữ và động cơ điện một chiều để tạo ra hệ thống vận hành thân thiện môi trường, chi phí vận hành thấp và an toàn cho người học. Theo luận văn thạc sĩ của Nguyễn Lâm Tuấn (2020) tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, việc tích hợp nguồn điện mặt trời vào xe tập lái không chỉ giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch mà còn tạo điều kiện thực hành bền vững. Hệ thống được thiết kế để hoạt động ở tốc độ thấp (dưới 30 km/h), phù hợp với môi trường sân tập, đồng thời đảm bảo độ ổn định và phản hồi điều khiển tốt. Các thiết bị điều khiển điện tử, bộ điều tốc PWM, và tấm pin mặt trời monocrystalline được tối ưu để nâng cao hiệu suất chuyển đổi năng lượng. Ngoài ra, xe tập lái điện mặt trời còn được trang bị hệ thống giám sát điện áp, dòng điện và mức sạc ắc quy, giúp giáo viên và học viên theo dõi trạng thái vận hành theo thời gian thực. Việc áp dụng công nghệ này tại Việt Nam không chỉ mang tính đột phá trong giảng dạy mà còn góp phần thúc đẩy chuyển đổi năng lượng xanh trong lĩnh vực giao thông.

1.1. Cấu tạo hệ thống động cơ điện năng lượng mặt trời cho xe tập lái

Hệ thống gồm tấm pin năng lượng mặt trời, bộ điều khiển sạc MPPT, ắc quy 12V/100Ah, động cơ điện DC 24V/3kW, và bộ điều tốc PWM. Tấm pin hấp thụ bức xạ mặt trời, chuyển hóa thành điện năng sạc cho ắc quy. Ắc quy cung cấp nguồn ổn định cho động cơ điện, giúp xe vận hành trơn tru ngay cả khi ánh sáng yếu. Thiết kế mạch điều khiển đảm bảo an toàn, chống quá tải và ngắn mạch.

1.2. Lợi ích của xe tập lái sử dụng năng lượng mặt trời

Xe tập lái điện mặt trời giúp giảm chi phí nhiên liệu, không phát thải khí độc, vận hành êm ái và ít bảo trì. Đặc biệt, học viên được tiếp cận công nghệ xanh ngay từ khi học, nâng cao nhận thức về giao thông bền vững. Mô hình này phù hợp với sân tập quy mô nhỏ, nơi tốc độ và quãng đường di chuyển hạn chế.

II. Thách thức khi triển khai động cơ điện năng lượng mặt trời ôtô tập lái

Dù mang lại nhiều lợi ích, việc triển khai động cơ điện năng lượng mặt trời ôtô tập lái vẫn đối mặt với không ít thách thức kỹ thuật và kinh tế. Một trong những rào cản lớn nhất là hiệu suất chuyển đổi năng lượng mặt trời còn thấp, trung bình chỉ đạt khoảng 17% theo nghiên cứu của Akram Hossain (2018). Điều này dẫn đến thời gian hoạt động bị giới hạn, đặc biệt vào ngày nhiều mây hoặc mùa mưa. Ngoài ra, chi phí đầu tư ban đầu cho hệ thống pin mặt trời, ắc quy lithium và bộ điều khiển điện tử vẫn còn cao so với xe chạy xăng truyền thống. Khả năng tích hợp vào khung gầm xe hiện có cũng là vấn đề, do trọng lượng và không gian lắp đặt tấm pin bị hạn chế. Luận văn của Nguyễn Lâm Tuấn (2020) chỉ ra rằng, nếu không có giải pháp lưu trữ năng lượng hiệu quả, xe sẽ dễ bị ngưng hoạt động giữa buổi học. Bên cạnh đó, thiếu tiêu chuẩn kỹ thuật cho xe tập lái điện tại Việt Nam khiến việc kiểm định và cấp phép gặp khó khăn. Các trung tâm đào tạo cũng thiếu kỹ thuật viên am hiểu sâu về hệ thống điện – điện tử và năng lượng tái tạo, dẫn đến rủi ro vận hành và bảo trì sai cách.

2.1. Hiệu suất năng lượng và thời gian hoạt động hạn chế

Do tỷ lệ chuyển đổi năng lượng mặt trời còn thấp và dung lượng ắc quy giới hạn, xe chỉ hoạt động liên tục 3–4 giờ mỗi ngày. Điều này không đủ cho các khóa học kéo dài, buộc phải sạc phụ bằng điện lưới – làm giảm tính “xanh” của hệ thống.

2.2. Chi phí đầu tư và bảo trì cao

Giá thành trọn bộ hệ thống động cơ điện + pin mặt trời + ắc quy dao động từ 80–120 triệu đồng/xe, cao hơn 30–40% so với xe xăng cùng phân khúc. Chi phí thay thế ắc quy sau 2–3 năm cũng là gánh nặng tài chính cho các trung tâm đào tạo.

III. Phương pháp tối ưu hệ thống động cơ điện năng lượng mặt trời cho xe tập lái

Để khắc phục các hạn chế, nhiều phương pháp tối ưu hóa đã được đề xuất trong các nghiên cứu gần đây. Theo luận văn của Nguyễn Lâm Tuấn (2020), giải pháp kết hợp ắc quy và năng lượng mặt trời (hybrid) là hướng tiếp cận thực tế nhất. Hệ thống sử dụng tấm pin monocrystalline hiệu suất cao (20–22%), kết hợp bộ điều khiển sạc MPPT để tăng 15–20% hiệu quả sạc so với PWM thông thường. Đồng thời, lựa chọn động cơ điện DC không chổi than giúp giảm tổn hao cơ học và kéo dài tuổi thọ. Một cải tiến quan trọng là tích hợp hệ thống giám sát từ xa qua smartphone, cho phép theo dõi điện áp, dòng sạc, nhiệt độ và trạng thái lỗi theo thời gian thực – nâng cao độ an toàn và hiệu quả quản lý. Ngoài ra, tối ưu bố trí tấm pin trên nóc xe theo góc nghiêng 15–20 độ (phù hợp vĩ độ Việt Nam) giúp tăng lượng bức xạ thu được. Nghiên cứu của Athavankar (2010) cũng đề xuất sử dụng vật liệu composite nhẹ cho thân xe nhằm giảm trọng lượng, từ đó giảm tiêu hao năng lượng. Các giải pháp này không chỉ cải thiện hiệu suất mà còn kéo dài thời gian sử dụng, phù hợp với điều kiện khí hậu và hạ tầng tại Việt Nam.

3.1. Tối ưu hiệu suất thu năng lượng mặt trời

Sử dụng tấm pin monocrystalline, lắp đặt ở góc nghiêng tối ưu, kết hợp bộ điều khiển MPPT giúp tăng lượng điện thu được. Vị trí lắp đặt tránh bóng che từ cột, cây xanh trong sân tập là yếu tố then chốt.

3.2. Nâng cao hiệu quả lưu trữ và sử dụng điện

Ắc quy gel hoặc lithium-ion có tuổi thọ cao, khả năng xả sâu tốt hơn ắc quy chì axit truyền thống. Kết hợp với hệ thống quản lý pin (BMS) giúp cân bằng điện áp, kéo dài tuổi thọ và đảm bảo an toàn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả thử nghiệm xe tập lái điện mặt trời

Tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM, mô hình xe tập lái sử dụng động cơ điện và năng lượng mặt trời đã được triển khai thử nghiệm thành công vào năm 2020. Xe đạt tốc độ tối đa 25 km/h, thời gian hoạt động liên tục 3,5 giờ dưới điều kiện nắng trung bình, đủ cho 2–3 ca học mỗi ngày. Hệ thống điều khiển chân ga và phanh phản hồi nhạy, giúp học viên làm quen với thao tác lái cơ bản. Kết quả khảo sát cho thấy 87% sinh viên cảm thấy an toàn và dễ điều khiển hơn so với xe xăng. Chi phí vận hành giảm 60% nhờ không dùng nhiên liệu và ít hỏng hóc cơ khí. Ngoài ra, xe còn được tích hợp cảm biến tốc độ, hệ thống báo lỗi LED, và giao diện hiển thị thông số trên bảng điều khiển – hỗ trợ giảng dạy kỹ thuật ôtô hiện đại. Mô hình này đã được đề xuất nhân rộng tại các trung tâm sát hạch lái xe ở khu vực phía Nam, nơi có số giờ nắng cao (trên 2.500 giờ/năm). Nghiên cứu của Blaz Luin (2019) cũng khẳng định rằng xe điện tốc độ thấp là giải pháp lý tưởng cho môi trường đào tạo, với mức tiêu thụ năng lượng chỉ bằng 1/5 so với xe xăng.

4.1. Kết quả thử nghiệm tại Trường ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM

Xe hoạt động ổn định trong 6 tháng thử nghiệm, không xảy ra sự cố nghiêm trọng. Thời gian sạc đầy từ 5–6 giờ dưới nắng gắt. Hệ thống điều khiển đáp ứng tốt yêu cầu giảng dạy thực hành lái cơ bản.

4.2. Khả năng nhân rộng trong hệ thống đào tạo lái xe

Với điều kiện khí hậu thuận lợi và nhu cầu đào tạo xanh, mô hình có tiềm năng triển khai tại các trung tâm sát hạch, trường nghề, và khu công nghiệp. Cần hỗ trợ từ chính sách và tài chính để giảm rào cản đầu tư ban đầu.

V. Tương lai của động cơ điện năng lượng mặt trời trong đào tạo lái xe

Tương lai của động cơ điện năng lượng mặt trời ôtô tập lái gắn liền với xu hướng chuyển đổi năng lượng xanh và số hóa giáo dục nghề nghiệp. Khi công nghệ pin mặt trời tiếp tục cải tiến (hiệu suất >25%) và giá thành giảm, chi phí đầu tư sẽ ngày càng cạnh tranh. Các nghiên cứu gần đây (Wamborikar, 2010; Santillan, 2015) dự báo rằng đến năm 2030, xe tập lái điện mặt trời có thể chiếm 30–40% thị trường đào tạo lái xe tại các nước Đông Nam Á. Tại Việt Nam, nếu có chính sách hỗ trợ như ưu đãi thuế, trợ giá thiết bị xanh, hoặc quy chuẩn kỹ thuật riêng, mô hình này sẽ nhanh chóng được áp dụng rộng rãi. Ngoài ra, việc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và Internet of Things (IoT) vào hệ thống điều khiển sẽ cho phép phân tích hành vi lái, cảnh báo lỗi và cá nhân hóa bài học – nâng cao chất lượng đào tạo. Xe tập lái thông minh sử dụng năng lượng tái tạo không chỉ là công cụ học tập mà còn là biểu tượng cho cam kết phát triển bền vững của ngành giáo dục kỹ thuật.

5.1. Xu hướng công nghệ và chính sách hỗ trợ

Các chính sách như Chương trình Năng lượng Tái tạo Quốc gia và Chiến lược Phát triển Xe điện Việt Nam đến 2030 tạo nền tảng pháp lý thuận lợi cho việc áp dụng xe tập lái điện mặt trời trong hệ thống giáo dục nghề.

5.2. Tích hợp IoT và AI vào hệ thống điều khiển xe tập lái

Cảm biến kết nối Internet giúp thu thập dữ liệu lái thực tế, từ đó phân tích và đưa ra phản hồi tức thì cho học viên. Đây là bước tiến quan trọng trong giáo dục nghề 4.0.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan Chương 2: Cơ sở tính toán lý thuyết Chương 3: Lắp đặt mô hình ôtô chạy bằng năng lượng ắc quy kết hợp với năng lượng mặt trời Chương 4: Thực nghiệm và đánh giá kết quả Kết luận - Kết luận - Hướng phát triển Tài liệu tham khảo 12 Chương 2: CƠ SỞ TÍNH TOÁN LÝ THUYẾT 2. Cơ sở lý thuyết của pin năng lượng mặt trời: 2. Khái niệm pin năng lượng mặt trời: Trong thuật ngữ tiếng Anh, Pin mặt trời có tên gọi là Solar Cell, các tấm pin mặt trời thì gọi là Solar Panels, và mảng Pin Mặt Trời thì gọi là Array Solar Panel. Hệ thống điện năng lượng mặt trời có nguyên lý hoạt động khá đơn giản, thông qua những tấm pin mặt trời bức xạ mặt trời sẽ được chuyển đổi thành dòng điện một chiều thông qua hiệu ứng quang điện như hình 2.

Sau đó dòng điện được hệ thống sạc năng lượng mặt trời đưa đến và tự động sạc đầy hệ thống ắc quy.1: Hình ảnh pin năng lượng mặt trời. Điện được tạo ra từ tấm pin mặt trời gọi là điện năng lượng mặt trời hay điện mặt trời. Pin mặt trời còn được gọi là pin năng lượng mặt trời (Pin Quang Điện). Pin năng lượng mặt trời là phần tử bán dẫn có chứa trên bề mặt một số lượng lớn các linh kiện cảm biến ánh sáng là các dạng diod P-N, dùng biến đổi năng lượng ánh sáng thành năng lượng điện.

Sự chuyển đổi này gọi là hiệu ứng quang điện. Các tế bào quang điện tấm pin mặt trời còn được gọi là bảng Pin mặt trời hay Môdun Pin năng lượng mặt trời. bảng Pin Mặt trời bao gồm nhiều tấm Pin Mặt Trời kết nối với nhau theo kiểu song song, nối tiếp hoặc hỗn hợp tùy thuộc vào cấu hình hệ thống và công suất điện năng cần thiết. Lịch sử về pin năng lượng mặt trời: Hình 2.2: Cấu tạo tấm pin năng lượng mặt trời Vào năm 1883 một pin năng lượng được tạo thành bởi Charles Fritts, ông đã phủ lên mạch bán dẫn selen một lớp cực mỏng vàng để tạo nên mạch nối từ kế thừa trong nghiên cứu hiệu ứng quang điện năm 1839 bởi nhà vật lý Pháp Alexandre Edmond Becquerel hình 2.

Mặc dù thiết bị chỉ có hiệu suất 1%, Russel Ohl được xem là người tạo pin năng lượng mặt trời đầu tiên năm 1946. Sau đó Sven Ason Berglund đã có phương pháp liên quan đến việc tăng khả năng cảm nhận ánh sáng của pin. Nền tảng của pin năng lượng mặt trời: Để làm pin mặt trời từ bán dẫn tinh khiết phải làm ra bán dẫn loại n và bán dẫn loại p rồi ghép lại với nhau cho nó có được tiếp xúc p-n. Để đơn giản, miêu tả sau đây chỉ giới hạn hoạt động của một pin năng lượng tinh thể silic, pin năng lượng mặt trời phổ biến nhất dùng đa tinh thể silicon.

Silic thuộc nhóm IV, tức là có 4 electron lớp ngoài cùng, Silic có thể kết hợp với silicon khác để tạo nên chất rắn. Cơ bản có 2 loại chất rắn silicon đa thù hình (không có trật tự sắp xếp) và tinh thể (các nguyên tử sắp xếp theo thứ tự dãy không gian 3 chiều). Thực tế thì xuất phát từ một phiến bán dẫn tinh khiết tức là chỉ có các nguyên tử Si để tiếp xúc p-n, người ta phải pha thêm vào một ít nguyên tử khác loại, gọi là pha tạp. Nguyên tử Si có 4 electron ở vành ngoài, cùng dùng để liên kết với bốn nguyên tử Si gần đó (cấu trúc kiểu như kim cương).

Nếu pha tạp vào Si một ít nguyên tử phôt-pho P có 5 electron ở vành ngoài, electron thừa ra không dùng để liên kết nên 14 dễ chuyển động hơn làm cho bán dẫn pha tạp trở thành có tính dẫn điện electron, tức là bán dẫn loại n (negatif-âm). Ngược lại nếu pha tạp vào Si một ít nguyên tử bo B có 3 electron ở vành ngoài, tức là thiếu một electron mới đủ tạo thành 4 mối liên kết nên có thể nói là tạo thành lỗ trống (hole). Vì là thiếu electron nên lỗ trống mạng điện dương, bán dẫn pha tạp trở thành có tính dẫn điện lỗ trống, tức là bán dẫn loại p (positif -dương). Vậy trên cơ sở bán dẫn tinh khiết có thể pha tạp để trở thành có lớp là bán dẫn loại n, có lớp bán dẫn loại p, lớp tiếp giáp giữa hai loạị chính là lớp chuyển tiếp p-n.

Ở chỗ tiếp xúc p-n này một ít electron ở bán dẫn loại n chạy sang bán dẫn loại p lấp vào lỗ trống thiếu electron ở đó. Kết quả là ở lớp tiếp xúc p-n có một vùng thiếu electron cũng thiếu cả lỗ trống, người ta gọi đó là vùng nghèo. Sự dịch chuyển điện tử để lấp vào lỗ trống tạo ra vùng nghèo này cũng tạo nên hiệu thế gọi là hiệu thế ở tiếp xúc p-n, đối với Si vào cỡ 0,6 V đến 0,7 V. Đây là hiệu thế sinh ra ở chỗ tiếp xúc không tạo ra dòng điện được.

Nhưng nếu đưa phiến bán dẫn đã tạo lớp tiếp xúc p-n phơi cho ánh sáng mặt trời chiếu vào thì photon của ánh sáng mặt trời có thể kích thích làm cho điện tử đang liên kết với nguyên tử bị bật ra khỏi nguyên tử, đồng thời ở nguyên tử xuất hiện chỗ trống vì thiếu electron, người ta gọi là photon đến tạo ra cặp electron-lỗ trống. Nếu cặp electron-lỗ trống này sinh ra ở gần chỗ có tiếp p-n thì hiệu thế tiếp xúc sẽ đẩy electron về một bên (bên bán dẫn n) đẩy lỗ trống về một bên (bên bán dẫn p). Nhưng cơ bản là electron đã nhảy từ miền hoá trị (dùng để liên kết) lên miền dẫn ở mức cao hơn, có thể chuyển động tự do. Càng có nhiều photon chiếu đến càng có nhiều cơ hội để electron nhảy lên miền dẫn.

Nếu ở bên ngoài ta dùng một dây dẫn nối bán dẫn loại n với bán dẫn loại p (qua một phụ tải như lèn LED chẳng hạn) thì electron từ miền dẫn của bán dẫn loại n sẽ qua mạch ngoài chuyển đến bán dẫn loại p lấp vào các lỗ trống. Đó là dòng điện pin Mặt trời silic sinh ra khi được chiếu sáng. Dùng bán dẫn silic tạo ra tiếp xúc p-n để từ đó làm pin mặt trời là một tiến bộ lớn trên con đường trực tiếp biến ánh sáng mặt trời thành dòng điện để sử dụng. Tuy nhiên pin mặt trời silic có một số hạn chế về kinh tế, kỹ thuật như: 15 + Vật liệu xuất phát là silic tinh khiết nên rất đắt.

Ban đầu là làm từ silic đơn tinh thể dùng trong công nghệ vi điện tử nhưng giá vẫn là khá cao. Đã có những cách dùng silic đa tinh thể, silic vô định hình tuy hiệu suất thấp hơn nhưng bù lại giá rẻ hơn. Nhưng xét cho cùng thì vật liệu silic sử dụng phải là tinh khiết nên giá thành rẻ hơn không nhiều. + Đối với silic để đưa electron từ miền hoá trị lên miền dẫn phải tốn năng lượng cỡ 1,1 eV.

Vậy năng lượng của photon đến phải bằng hoặc cao hơn 1,1 eV một chút là đủ để kích thích eletron nhảy lên miền dẫn, từ đó tham gia tạo thành dòng điện của pin mặt trời. Photon ứng với năng lượng 1,1 eV có bước sóng cỡ 1 m tức là hồng ngoại. Vậy photon có các bước sóng lục, lam, tử ngoại là có năng lượng quá thừa thãi để kích thích điện tử của Si nhảy lên miền dẫn. Do đó pin mặt trời Si sử dụng năng lượng mặt trời để biến ra điện.3: Hình ảnh pin mặt trời tạo ra dòng điện.

Các tinh thể silic (Si) hay là gali asenua (GaAs) là các vật liệu được dùng để chế tạo pin năng lượng mặt trời. Gali asenua đặc biệt tạo nên dùng cho pin mặt trời, tuy nhiên thỏi tinh thể silic cũng có thể dùng được với giá thành thấp hơn, sản xuất chủ yếu để tiêu thụ trong công nghiệp vi điện tử. Đa tinh thể silic có hiệu quả kém hơn nhưng có ưu điểm là giá tiền lại thấp hơn. Quy trình tạo ra tế bào quang điện: - Quá trình làm sạch silicon: Để tạo ra pin năng lượng mặt trời đầu tiên sẽ đặt các nguyên liệu thô trên vào lò nung quang điện hình cung, là nơi cacbon hình cung được sử dụng để giải phóng 16 oxy.

Sản phẩm của quá trình này là carbon dioxide và silicon nóng chảy. Silicon lúc này có tạp chất 1%, chưa có tinh khiết để tạo tế bào quang điện cần phải trải qua quá trình làm sạch thêm 99% silicon tinh khiết còn lại được tinh chế hơn nữa bằng cách sử dụng kỹ thuật floating zone. Thanh silicon không tinh khiết sẽ truyền qua khu vực được gia nhiệt nhiều lần trong cùng một hướng. Mỗi lần thông qua khu vực này sẽ kéo các tạp chất hướng tới một đầu.

Vào thời điểm này silicon đã được làm sạch hoàn toàn tinh khiết còn đầu chứa tạp chất được loại bỏ. - Làm silicon đơn tinh thể: Các pin quang điện được làm từ các thỏi silicon hình trụ, có cấu trúc nguyên tử đơn tinh thể được làm từ quy trình Czochralski hình 2. Trong quy trình này một hạt đơn tinh thể silicon được nhúng vào silicon đa tinh thể nóng chảy. Khi hạt tinh thể rút lại và xoay vòng, một phôi hình trụ hay boule của silicon được hình thành.

Phôi thu được chưa chắc tinh khiết, bởi vì tạp chất có lẽ vẫn còn trong chất lỏng.4: Hình ảnh làm silicon đơn tinh thể. - Làm tấm bán dẫn silic: Từ phôi hình trụ người ta sử dụng cưa tròn có đường kính bên trong, cắt bên trong thỏi hình trụ thành từng tấm bán dẫn silic hay có thể cắt nhiều lát cùng một lúc bằng cưa (chiếc cưa hình kim cương tạo ra các vết cắt rộng và dày 5 milimet). Chỉ khoảng một nửa silicon bị mất từ phôi hình trụ đến lát hình tròn đã hoàn thành hay nhiều hơn nếu sau đó tấm bán dẫn silic được cắt thành hình chữ nhật hay hình lục giác.5: Hình ảnh bán dẫn silic được cắt từ phôi hình trụ. Các tấm bán dẫn hình chữ nhật hay hình lục giác đôi khi được sử dụng để tạo ra tấm pin quang điện vì chúng có thể được gắn với nhau một cách hoàn hảo, nhờ đó tận dụng tất cả không gian có sẵn trên bề mặt phía trước của pin mặt trời.

Sau đó các tấm bán dẫn được đánh bóng để loại bỏ các dấu cưa. Thời điểm gần đây người ta nhận ra các tế bào thô ráp hấp thụ ánh sáng mặt trời hiệu quả hơn, do đó có vài nhà sản xuất đã bỏ qua quá trình đánh bóng tấm bán dẫn.