Tỷ Giá Hối Đoái Thực và Cán Cân Thương Mại Của Việt Nam

Tài liệu nghiên cứu Tỷ giá hối đoái thực và cán cân thương mại việt nam, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Phạm Hồng Phúc
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Ngọc Trang
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tỷ Giá Hối Đoái Thực và Cán Cân Thương Mại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tỷ Giá Hối Đoái Thực và Cán Cân Thương Mại

Bài viết này đi sâu vào phân tích mối quan hệ phức tạp giữa tỷ giá hối đoái thực và cán cân thương mại Việt Nam. Chúng ta sẽ khám phá các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái, cách nó tác động đến xuất nhập khẩu, và cuối cùng là ảnh hưởng đến cán cân thương mại. Việc hiểu rõ những động lực này là rất quan trọng để đưa ra các quyết định chính sách kinh tế phù hợp, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng. Nghiên cứu này cũng xem xét các mô hình kinh tế khác nhau để dự báo tỷ giá hối đoái và đánh giá tác động của các chính sách tiền tệ khác nhau. Theo Phạm Hồng Phúc (2009), việc đánh giá mức độ phù hợp đối với nền kinh tế của mức tỷ giá hiện nay cần phải có một cơ sở khoa học để so sánh nó.

1.1. Định Nghĩa và Vai Trò của Tỷ Giá Hối Đoái Thực

Tỷ giá hối đoái thực là một chỉ số quan trọng, phản ánh sức mua tương đối của một đồng tiền so với đồng tiền khác sau khi đã điều chỉnh theo sự khác biệt về giá cả hàng hóa và dịch vụ giữa các quốc gia. Nó khác với tỷ giá danh nghĩa, vốn chỉ đơn thuần là giá trị trao đổi giữa hai đồng tiền trên thị trường ngoại hối. Tỷ giá hối đoái thực đóng vai trò then chốt trong việc đánh giá khả năng cạnh tranh quốc tế của một quốc gia, ảnh hưởng trực tiếp đến xuất khẩu Việt Nam và nhập khẩu Việt Nam. Một tỷ giá hối đoái thực cạnh tranh giúp hàng hóa Việt Nam trở nên hấp dẫn hơn trên thị trường quốc tế, thúc đẩy xuất khẩu và cải thiện cán cân thương mại.

1.2. Cán Cân Thương Mại Việt Nam Thực Trạng và Các Yếu Tố Ảnh Hưởng

Cán cân thương mại Việt Nam là sự chênh lệch giữa giá trị hàng hóa và dịch vụ xuất khẩu và nhập khẩu của Việt Nam trong một khoảng thời gian nhất định. Thặng dư thương mại xảy ra khi giá trị xuất khẩu lớn hơn nhập khẩu, trong khi thâm hụt thương mại xảy ra khi giá trị nhập khẩu lớn hơn xuất khẩu. Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến cán cân thương mại, bao gồm tỷ giá hối đoái, tăng trưởng kinh tế trong nước và quốc tế, chính sách thương mại, và năng lực sản xuất của các ngành công nghiệp. Việc duy trì một cán cân thương mại ổn định và bền vững là rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của Việt Nam.

II. Thách Thức Biến Động Tỷ Giá và Ảnh Hưởng Đến Xuất Nhập Khẩu

Sự biến động tỷ giá tạo ra nhiều thách thức cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Rủi ro tỷ giá có thể làm giảm lợi nhuận, tăng chi phí, và gây khó khăn trong việc lập kế hoạch kinh doanh. Các doanh nghiệp cần phải có các biện pháp quản lý rủi ro tỷ giá hiệu quả để bảo vệ mình khỏi những tác động tiêu cực của biến động tỷ giá. Ngoài ra, sự biến động tỷ giá cũng có thể ảnh hưởng đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế, đòi hỏi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phải có các chính sách điều hành tỷ giá linh hoạt và hiệu quả. Theo Phạm Hồng Phúc (2009), cách thức mà ngân hàng nhà nước (NHNN) can thiệp vào quá trình hình thành và vận động của tỷ giá cũng là một đề tài gây tranh cãi.

2.1. Phân Tích Rủi Ro Tỷ Giá và Tác Động Đến Doanh Nghiệp

Rủi ro tỷ giá là nguy cơ thua lỗ do sự thay đổi bất lợi của tỷ giá hối đoái. Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu phải đối mặt với nhiều loại rủi ro tỷ giá, bao gồm rủi ro giao dịch, rủi ro chuyển đổi, và rủi ro kinh tế. Rủi ro giao dịch phát sinh khi doanh nghiệp có các khoản phải thu hoặc phải trả bằng ngoại tệ. Rủi ro chuyển đổi phát sinh khi doanh nghiệp có các tài sản hoặc nợ phải trả bằng ngoại tệ. Rủi ro kinh tế phát sinh khi sự thay đổi của tỷ giá hối đoái ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh và lợi nhuận của doanh nghiệp.

2.2. Ảnh Hưởng của Biến Động Tỷ Giá Đến Lạm Phát và Tăng Trưởng Kinh Tế

Biến động tỷ giá có thể ảnh hưởng đến lạm phát thông qua kênh nhập khẩu. Khi đồng Việt Nam mất giá, giá hàng hóa nhập khẩu sẽ tăng lên, gây áp lực lên lạm phát. Ngược lại, khi đồng Việt Nam tăng giá, giá hàng hóa nhập khẩu sẽ giảm xuống, giúp kiềm chế lạm phát. Biến động tỷ giá cũng có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế thông qua kênh xuất nhập khẩu. Một tỷ giá hối đoái cạnh tranh giúp thúc đẩy xuất khẩu, tạo việc làm, và tăng thu nhập quốc dân.

III. Phương Pháp Phân Tích Tỷ Giá Hối Đoái Từ Lý Thuyết Đến Thực Tiễn

Để hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại, cần áp dụng các phương pháp phân tích tỷ giá hối đoái phù hợp. Bài viết này trình bày một số phương pháp phổ biến, bao gồm phân tích cơ bản, phân tích kỹ thuật, và phân tích kinh tế lượng. Phân tích cơ bản tập trung vào các yếu tố kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái, chẳng hạn như lạm phát, tăng trưởng kinh tế, và chính sách tiền tệ. Phân tích kỹ thuật sử dụng các biểu đồ và chỉ báo để dự đoán tỷ giá hối đoái dựa trên các mô hình giá trong quá khứ. Phân tích kinh tế lượng sử dụng các mô hình toán học và thống kê để ước lượng mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và các biến số kinh tế khác. Theo Phạm Hồng Phúc (2009), tỷ giá thực, nhất là tỷ giá thực đa phương do được điều chỉnh theo chênh lệch lạm phát của Việt Nam với các đối tác nên nó có thể là một mức tỷ giá mục tiêu thích hợp để NHNN tiến hành đánh giá mức độ phù hợp của mức tỷ giá hiện tại phục vụ cho một vài mục tiêu đã nói ở trên, nhất là mục tiêu đảm bảo khả năng cạnh tranh cho hàng hóa.

3.1. Phân Tích Cơ Bản Các Yếu Tố Kinh Tế Vĩ Mô Quyết Định Tỷ Giá

Phân tích cơ bản là một phương pháp phân tích tỷ giá hối đoái dựa trên các yếu tố kinh tế vĩ mô. Các yếu tố quan trọng bao gồm lạm phát, tăng trưởng kinh tế, chính sách tiền tệ, cán cân thanh toán, và nợ công. Ví dụ, một quốc gia có lạm phát cao hơn các quốc gia khác thường có xu hướng có đồng tiền mất giá. Một quốc gia có tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ thường có xu hướng có đồng tiền tăng giá. Chính sách tiền tệ của ngân hàng trung ương cũng có thể ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái.

3.2. Phân Tích Kinh Tế Lượng Xây Dựng Mô Hình Dự Báo Tỷ Giá Hối Đoái

Phân tích kinh tế lượng sử dụng các mô hình toán học và thống kê để ước lượng mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và các biến số kinh tế khác. Các mô hình phổ biến bao gồm mô hình ngang giá sức mua (PPP), mô hình lãi suất ngang giá (IRP), và mô hình Mundell-Fleming. Các mô hình này có thể được sử dụng để dự báo tỷ giá hối đoái và đánh giá tác động của các chính sách kinh tế khác nhau. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng các mô hình kinh tế lượng chỉ là công cụ hỗ trợ, và kết quả dự báo cần được xem xét cẩn thận.

IV. Ứng Dụng Dự Báo Tỷ Giá và Đề Xuất Chính Sách Điều Hành

Dựa trên các phương pháp phân tích tỷ giá hối đoái, bài viết này đưa ra một số dự báo tỷ giá cho Việt Nam trong thời gian tới. Đồng thời, bài viết cũng đề xuất một số chính sách điều hành tỷ giá nhằm ổn định tỷ giá, kiểm soát lạm phát, và thúc đẩy xuất khẩu. Các chính sách này bao gồm điều chỉnh lãi suất, can thiệp vào thị trường ngoại hối, và tăng cường quản lý vốn. Việc thực hiện các chính sách này cần phải linh hoạt và phù hợp với tình hình kinh tế thực tế của Việt Nam. Theo Phạm Hồng Phúc (2009), việc công bố một cơ sở khoa học để xác định tỷ giá hiện tại có đảm bảo khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam hay không là việc làm rất cần thiết.

4.1. Dự Báo Tỷ Giá Hối Đoái VND USD Triển Vọng và Rủi Ro

Việc dự báo tỷ giá hối đoái VND/USD là một nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp giữa các phương pháp phân tích cơ bản, phân tích kỹ thuật, và phân tích kinh tế lượng. Các yếu tố cần xem xét bao gồm lạm phát ở Việt Nam và Mỹ, tăng trưởng kinh tế của hai nước, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED), và tình hình cán cân thanh toán của Việt Nam. Các dự báo tỷ giá cần phải tính đến các rủi ro tiềm ẩn, chẳng hạn như biến động của giá dầu, căng thẳng thương mại quốc tế, và các cú sốc kinh tế bất ngờ.

4.2. Đề Xuất Chính Sách Điều Hành Tỷ Giá Linh Hoạt và Hiệu Quả

Để ổn định tỷ giá, kiểm soát lạm phát, và thúc đẩy xuất khẩu, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cần phải có các chính sách điều hành tỷ giá linh hoạt và hiệu quả. Các chính sách này có thể bao gồm điều chỉnh lãi suất, can thiệp vào thị trường ngoại hối, và tăng cường quản lý vốn. Việc điều chỉnh lãi suất có thể ảnh hưởng đến dòng vốn vào và ra khỏi Việt Nam, từ đó tác động đến tỷ giá hối đoái. Can thiệp vào thị trường ngoại hối có thể giúp Ngân hàng Nhà nước Việt Nam kiểm soát tỷ giá hối đoái trong ngắn hạn. Tăng cường quản lý vốn có thể giúp hạn chế các dòng vốn đầu cơ, giảm thiểu biến động tỷ giá.

V. Kết Luận Tỷ Giá Hối Đoái và Cán Cân Thương Mại Trong Bối Cảnh Mới

Mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại là một vấn đề phức tạp và đa chiều. Việc hiểu rõ những động lực này là rất quan trọng để đưa ra các quyết định chính sách kinh tế phù hợp. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, Việt Nam cần phải có các chính sách điều hành tỷ giá linh hoạt và hiệu quả để duy trì khả năng cạnh tranh, kiểm soát lạm phát, và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững. Nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại là cần thiết để đưa ra các khuyến nghị chính sách chính xác và kịp thời. Theo Phạm Hồng Phúc (2009), việc cập nhật tỷ giá thực và đánh giá lại những tác động của nó đối với nền kinh tế nói chung và đối với hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam nói riêng và có chính sách tỷ giá phù hợp với từng thời kỳ là cần thiết.

5.1. Tầm Quan Trọng của Ổn Định Tỷ Giá Đối Với Phát Triển Kinh Tế

Ổn định tỷ giá đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra một môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, khuyến khích đầu tư, và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Biến động tỷ giá quá mức có thể gây ra sự bất ổn, làm giảm niềm tin của nhà đầu tư, và ảnh hưởng tiêu cực đến hoạt động sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, việc duy trì một tỷ giá cố định cũng có thể gây ra những vấn đề khác, chẳng hạn như làm giảm khả năng cạnh tranh của xuất khẩu và tạo ra áp lực lên dự trữ ngoại hối.

5.2. Hướng Nghiên Cứu Tương Lai Về Tỷ Giá và Thương Mại Quốc Tế

Nghiên cứu tương lai về tỷ giá và thương mại quốc tế cần tập trung vào các vấn đề mới nổi, chẳng hạn như tác động của các hiệp định thương mại tự do (FTA) đến tỷ giá hối đoái, ảnh hưởng của thương mại điện tử đến cán cân thương mại, và vai trò của tiền kỹ thuật số trong hệ thống tiền tệ quốc tế. Ngoài ra, cần có các nghiên cứu so sánh giữa các quốc gia để tìm ra các chính sách điều hành tỷ giá hiệu quả nhất trong các điều kiện kinh tế khác nhau.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Khung lý thuyết về mối quan hệ giữa tỷ giá và cán cân thương mại. Chương II: Tính tỷ giá thực và đo lường tác động của tỷ giá thực đối với hoạt động xuất nhập khẩu. Chương III: Biến động tỷ giá và nhận định về cơ chế tỷ giá của Việt Nam. Chương IV: Gợi ý chính sách tỷ giá nhằm mục tiêu duy trì khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

KHUNG LÝ THUYẾT VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ VÀ CÁN CÂN THƯƠNG MẠI 1.1 Tỷ giá hối đoái 1.1 Khái niệm tỷ giá hối đoái Tỷ giá hối đoái giữa hai nước là mức giá tại đó đồng tiền của một nước có thể biểu hiện qua đồng tiền của nước khác. Tỷ giá hối đoái là tương quan sức mua giữa đồng nội tệ và đồng ngoại tệ. Tỷ giá hối đoái một mặt nó phản ánh sức mua của đồng nội tệ, mặt khác nó thể hiện quan hệ cung cầu ngoại hối.2 Tỷ giá hối đoái danh nghĩa Tỷ giá danh nghĩa là tỷ giá được sử dụng hàng ngày trong giao dịch trên thị trường ngoại hối, nó chính là giá của một đồng tiền được biểu thị thông qua đồng tiền khác mà chưa đề cập đến tương quan sức mua hàng hóa và dịch vụ giữa chúng. • Tỷ giá hối đoái danh nghĩa song phương là giá cả của một đồng tiền so với một đồng tiền khác mà chưa đề cập đến chênh lệch lạm phát giữa hai nước.

• Tỷ giá danh nghĩa đa phương (NEER–Nominal Efective Exchange rate) NEER không phải là tỷ giá, nó là một chỉ số được tính bằng cách chọn ra một số loại ngoại tệ đặc trưng (rổ tiền tệ) và tính tỷ giá trung bình các tỷ giá danh nghĩa của các đồng tiền có tham gia vào rổ tiền tệ với tỷ trọng tỷ giá tương ứng. Tỷ trọng của tỷ giá song phương có thể lấy tỷ trọng thương mại của nước có đồng nội tệ đem tính NEER so các nước có đồng tiền trong rổ được chọn. Gọi t = 0 là kỳ gốc, (t = 0,1,2, …i) là các thời kỳ nghiên cứu. E01, E02, … E0n, là tỷ giá danh nghĩa của đồng nội tệ với đồng ngoại tệ thứ n trong rổ tiền tệ tại thời điểm t = 0 (kỳ gốc).

Ei1, Ei2, … Ein, tỷ giá danh nghĩa của đồng nội tệ với đồng ngoại tệ thứ n trong rổ tiền tệ tại thời điểm t = i. wn là tỷ trọng thương mại của đồng tiền các nước. Nếu so sánh tỷ giá danh nghĩa so với kỳ gốc, ta có: - Tại thời kỳ t=0: Chỉ số tỷ giá danh nghĩa của đồng nội tệ với ngoại tệ thứ n là e0n = E0/ E0n. 6 - Tại thời kỳ t=i: Chỉ số tỷ giá danh nghĩa của đồng nội tệ với ngoại tệ thứ n là ein = Ei/ Ein.3 Tỷ giá hối đoái thực Tỷ giá hối đoái thực là tỷ giá danh nghĩa được điều chỉnh bởi tương quan giá cả trong nước và ngoài nước.

Khi tỷ giá danh nghĩa tăng hay giảm không nhất thiết phải đồng nghĩa với sự gia tăng hay giảm sức cạnh tranh thương mại quốc tế. Như vậy, tỷ giá hối đoái thực là một phạm trù kinh tế đặc thù và việc phân tích tỷ giá hối đoái thực sẽ là một vấn đề cần được quan tâm.1 Tỷ giá thực song phương (RER) là tỷ giá danh nghĩa 1 đã được điều chỉnh theo mức chênh lệch lạm phát giữa hai nước, nó là chỉ số thể hiện sức mua của đồng nội tệ so với đồng ngoại tệ. Vì thế có thể xem tỷ giá thực là thước đo sức cạnh tranh trong mậu dịch quốc tế của một quốc gia so với một quốc gia khác. + Tỷ giá thực song phương ở trạng thái tĩnh Tỷ giá thực song phương được xét tại một thời điểm.

Ta có công thức tính như sau: E E. Pf Er = = Ph /Pf Ph Trong đó: ° E: Tỷ giá danh nghĩa tính bằng số đơn vị nội tệ trên một đơn vị ngoại tệ. ° Ph: Mức giá trong nước. ° Pf: Mức giá nước ngoài.

Trong công thức trên, tử số là giá cả hàng hóa được quy về đồng nội tệ và đem chia cho mẩu số là giá hàng hóa trong nước (cũng được tính bằng nội tệ). Vì thế tỷ giá thực là một chỉ số so sánh mức giá nước ngoài so với mức giá trong nước. - Nếu Er = 1, ta nói rằng đồng tiền trong nước và đồng ngoại tệ có ngang giá sức mua. 1 Có hai phương pháp niêm yết tỷ giá - phương pháp yết giá gián tiếp: ngoại tệ là đồng tiền yết giá, nội tệ là đồng tiền định giá; phương pháp yết giá trực tiếp: nội tệ là đồng tiền yết giá, ngoại tệ là đồng tiền định giá.

Trong suốt luận văn này, tác giả sử dụng phương pháp yết giá trực tiếp để tính toán. 7 - Nếu Er >1, đồng nội tệ được định giá thấp. Khi đồng nội tệ định giá thấp, về lý thuyết sẽ khuyến khích xuất khẩu và hạn chế nhập khẩu. - Nếu Er <1, đồng nội tệ được định giá cao, giá hàng hóa trong nước sẽ cao hơn giá hàng hóa ở nước ngoài.

Do đó, ngược lại với trường hợp trên, đồng nội tệ định giá cao sẽ hạn chế xuất khẩu và tăng nhập khẩu. + Tỷ giá thực song phương ở trạng thái động Hiện nay không có quốc gia nào công bố giá của một rổ hàng hóa, cho nên tỷ giá thực ở trạng thái tĩnh chỉ mang ý nghĩa lý thuyết. Vì vậy, người ta sử dụng tỷ giá ở trạng thái động để tính toán sự vận động của tỷ giá thực từ thời kỳ này sang thời kỳ khác thông qua việc điều chỉnh tỷ giá danh nghĩa với chênh lệch lạm phát giữa hai quốc gia có đồng tiền đem so sánh. Tại thời điểm t: t t CPI0ft e 0r = e0 100% CPI0ht Trong đó: - et0 = Et/E0 là chỉ số tỷ giá danh nghĩa thời điểm t so với thời điểm 0.

- et0r = Ert/ Er0 là chỉ số tỷ giá thực thời điểm t so với thời điểm 0. - CPI0ft là chỉ số giá ở nước ngoài thời điểm t. - CPI0ht là chỉ số giá ở trong nước thời điểm t.2 Mối quan hệ giữa tỷ giá thực và tỷ giá có ngang giá sức mua Tỷ giá có ngang giá sức mua chính là tỷ giá thực (Er) có trị số bằng 1. Do tỷ giá danh nghĩa được giao dịch trên thị trường ngoại hối thường lệch khỏi ngang giá sức mua nên tỷ giá thực có thể lớn hơn, nhỏ hơn 1.

Lúc này đồng tiền có thể được định giá thấp hay cao so với ngang giá sức mua. Vì vậy, khi tỷ giá danh nghĩa tăng hay giảm không nhất thiết phải đồng nghĩa với sự gia tăng hay giảm sức cạnh tranh thương mại quốc tế, các nhà quản lý nghiên cứu và dự báo ngang giá sức mua để cố gắng kéo tỷ giá về vùng ngang giá sức mua nhằm đảm bảo tính cạnh tranh của nền kinh tế hay phục vụ cho các mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô. Theo lý thuyết, ngang giá sức mua giữa hai đồng tiền chính là cơ sở để hình thành tỷ giá giao dịch trên thị trường. Do đó, dự báo ngang giá sức mua để điều 8 chỉnh tỷ giá sao cho trong quan hệ mậu dịch quốc tế không có quốc gia nào bị thiệt khi có chêch lệch lạm phát giữa các quốc gia.

Nếu có ngang giá sức mua, tỷ giá danh nghĩa của đồng tiền một nước so với tất cả các đồng tiền khác sẽ biến động ngang với chênh lệch lạm phát của nước đó so với lạm phát của các nước khác. Người ta dùng ngang giá sức mua để đánh giá biến động của đồng tiền trong tương lai. Giá trị mới của tỷ giá giao ngay của một đồng tiền nào đó (St+1 ) sẽ là một hàm của tỷ giá giao ngay ban đầu (St )và chênh lệch lạm phát: (1+ Ih ) St+1 = St [1+ - 1] (1+ If ) Trong đó: Ih là tỷ lệ lạm phát trong nước và If là tỷ lệ lạm phát nước ngoài Công thức tính gần đúng: St+1 = St [1+ (Ih – If )] + Phương pháp tính tỷ giá có ngang giá sức mua vào thời điểm năm thứ n so với năm gốc Vào cuối năm thứ n, tỷ giá sẽ phải tăng hay giảm một tỷ lệ nào đó so với năm cơ sở được chọn trước để đáp ứng ngang giá sức mua. Căn cứ vào chỉ số giá công bố hàng năm so với năm trước, chúng ta có thể tính được tỷ giá có ngang giá sức mua ở năm thứ n.

Gọi CPIth, CPItf lần lượt là chỉ số lạm phát trong nước và nước ngoài năm t. E0, Et lần lượt là tỷ giá năm 0 (thường chọn làm năm cơ sở) và tỷ giá năm t. + Năm 0: tỷ giá là E0 được cho trước. + Năm 1: Tỷ giá E1 = E0 x CPI1h/ CPI1f (1) + Năm 2: Tỷ giá E2 = E1 x CPI2h/ CPI2f (2) Thế (1) vào (2) ta có: E2 = E0 x CPI1h/ CPI1f x CPI2h/ CPI2f = E0 x CPI1h CPI2h / CPI1f CPI2f + Năm thứ n tỷ giá (theo thuyết ngang giá sức mua) sẽ là CPI1h.

CPInh En = E0 CPI1f. CPInf 9 Công thức này dễ sử dụng vì trong niên giám thống kê có công bố số liệu và các tổ chức tài chính quốc tế cũng cung cấp số liệu chỉ số CPI hàng năm của các nước trên các trang web của mình và người dùng có thể truy cập miễn phí.3 Tỷ giá thực đa phương hay tỷ giá thực hiệu lực (REER) Tỷ giá thực song phương chỉ cho chúng ta biết được sự lên giá hay xuống giá của đồng nội tệ so với một đồng ngoại tệ. Ngày nay, quan hệ thương mại là đa phương, một nước có quan hệ buôn bán với rất nhiều nước trên thế giới. Vấn đề được đặt ra là tại một thời điểm nhất định làm sao có thể biết được đồng nội tệ lên giá hay giảm giá so với các đồng tiền của các quốc gia khác có quan hệ mậu dịch, hay nói cách khác là làm sao để có thể biết được tương quan sức mua hàng hóa của đồng nội tệ với các đồng ngoại tệ để làm cơ sở đánh giá tác động của tỷ giá đối với cán cân thương mại của quốc gia? Để có cái nhìn toàn diện hơn về vị thế cạnh tranh của hàng hóa trong nước với các đối tác thương mại khác người ta dùng tỷ giá thực đa phương (tỷ giá trung bình).

Tỷ giá thực đa phương là một chỉ số phản ánh mức độ cạnh tranh về giá cả của quốc gia và là cơ sở để đánh giá đồng nội tệ bị định giá cao hay thấp.