CHƯƠNG 1.LÝ LUẬN CHUNG VỀ TRÁCH NHIỆM BOI THƯỜNG THIET HAI DO HANH VI LÀM Ô NHIEM MOI TRƯỜNG 1. Khái quát chung về hành vi làm ô nhiễm môi trường That nhất, khái niệm ô nhiễm nuôi trrờng Ô nhiễm môi trường là khái niêm được nhiều ngành khoa học định nghĩa dưới nhiêu góc độ khác nhau. Dưới góc đô sinh học: Ô nhiễm môi trường chỉ tinh trạng của môi trường trong đó những chỉ sô hóa học, lí học của nó bị thay đôi theo chiều hướng xâu đi và làm ảnh hưởng đến đời sông của con người và sinh vật Dưới góc đô kinh tế học: “Ô nhiệm môi trường là sự thay đổi không có lợi cho môi trường sóng về các tính chat vật lí, hóa học, sinh học ma qua đó có thể gây tác hai tức thời hoặc lâu dài đến sức khỏe của con người, các loài động thực vật và các điều kiên sóng khác”? Từ điển Oxford định nghĩa: “Ô nhiém môi trường là một thuật ngữ chỉ tat cả các dang nhiém ban của môi trường bị gây ra do chất thai sinh hoạt va chất thai công nghiệp gây hai.” Nhìn chung, các quan điểm này đủ đứng dưới nhiều góc độ khác nhau tuy nhiên đều nhận định ô nhiém môi trường là tình trạng các chỉ so thành phan môi trường bị tác đông, thay đổi theo chiêu hướng tiêu cực Theo quan điểm của tác giả, có thé đưa ra định ng†ĩa cơ ban về ô nhiễm môi trường như sau: 6 nhiễm moi trường là sir biếu đôi các đặc tính lý hóa von có cña thành phan mdi trường không phù hợp với quy chuẩn và tiêu chuẩm kỹ thuật ôi frirờng ma cơ quan thà mrớc có thâm quyền đã xây ding để quan lý moi trường theo quy dink của pháp luật gây ảnh hưởng xan dén điều kiệu sông cha cou ngitời và các loài sinh vật khác”. That hai, phân loại ô thiễm nuôi trrờng Căn cứ vào nguồn nguyên nhân gây 6 nhiễm, 6 nhiễm môi trường có thé phân chia thành: 4 Sx khác bit gia 6 nhiếm môi trường vì suy thoái môi trường, đường Ink truy cập: https //imoit gov avba0-ve-moi-tuong/o-nhiem-moi- tong.
la-gi-st-khác-biet-gãta--ritien:moi-trugng:và- -thoai-mor he), truy cập ngày 4/3/2024 “he điện Oxford, đường Ink truy cập: tps-JAvvrs7 o3Zordreference.1093/acrcf/9780195160901 001 0001/acrzf-0780195 16090 1-e- 1332,truy cập ngày 08/03/2024 Một là, ô nhiễm môi trường do hoạt động tự nhiên gây ra: được hiểu là những, hoạt đông gây ô nhiễm không phụ thuộc vào ý chí của con người nhu cháy rừng do sam sét, sat lở do mua bão cuốn theo dat bùn tréi xuống sông hồ, phun trào mii lửa. Những trường hợp này thường không làm phát sinh trách nhiém BTTH về môi trường đôi với bat cứ tổ chức, cá nhân nao. Hai là, ô nhiễm môi trường do hành vi của con người gây ra: được biểu là 6 nhiễm. môi trường do hành vi chủ quan của cơn người gây ra từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhà máy, doanh nghiệp, hoat động phát thai từ sinh hoat của cộng đông dân cw.
dẫn đến những thay đôi môi trường bat lợi cho hệ sinh thái, cho cuộc sông của cơn người. Day là nguyên nhân làm phát sinh trách nhiém BTTH về môi trường, Ý nghĩa của việc phân loại Trong các loại 6 nhiễm môi trường như đã liệt kê bên trên, dé tài khóa luận nay sẽ chỉ tập trung nghiên cứu nguyên nhân lam phát sinh trách nhiệm BTTH về mi trường đó là hành vi làm ô nhiễm môi trường, Căn cứvào đối tượng bi tác đồng tiêu cục, ö nhiễm môi trường được phân thành: Một là, ô nhiễm không khí: là “sự biển đổi môi trường theo hướng bất lợi đôi với cuộc sông của con người, của động vật và thực vật, ma sự thay đổi đó chủ yêu lại chính do hoạt động của con người gây ra với quy mô, phương thức va mức độ khác nhau, trực tiếp hoặc gián tiếp tác đông làm thay đôi mô hình, thanh phân hóa học, tính chat vật lý và sinh học của môi trường không khí"ế. Ô nhiễm không khí được thé luận ở nhiều dang như ô nhiễm bụi, ô nhiễm mui, 6 nhiễm tiếng ôn 6 nhiém anh sáng Hai là, 6 nhiễm tiếng ôn là “tap hợp những âm thanh tap loạn với các tan số và cường đô âm rất khác nhau, gây ra cảm giác khó chịu cho người nghe. Những tiếng ôn có tân số âm thanh f > 20 000 Hz là siêu âm, tai người không nghe được và được coi là ô nhiễm tiếng ôn”, Ví dụ như tiéng én từ những công trường thi công xây dựng, khu công nghiệp, trong nha.
Ba là, ô nhiễm nước: được hiểu là tinh trang các tính chất vật lý, hóa học, sinh hoc của nước bị biến đổi theo chiêu hướng tiêu cực, làm ảnh hưởng nghiêm trọng. 2 Bùi Đức Hiến (2017), Phép uất về kiến soát 6 nhu mat trường Không WG Wt New luận ney, NA Chín trị Quốc gia sự thật, Hà Nội tr. 12 ` Bài Kim Hitu (2015), Beach nidệm boi thường dude lại đốt với hành: vi làm 6 nhiễm mỗi trườngở Việt Nem Srện sạ', NXB Chính trị quốc gia sự thất, Hi Nội,tr 20 10 đến sức khỏe con người và sinh vat. Ô nhiễm nước do nhiều nguyên nhân khác nhau nhy chat thải, nước thải chưa qua xử lý từ các nhà nước, xí nghiệp, nước thải từ sinh hoạt của cộng đông dân cư, phân bón hóa học, thuốc trừ sâu dư thừa trong hoạt động sẵn xuất nông nghiệp ngâm vào nguén nước ngâm và nước ao hồ.
Bồnlà, ô nhiễm dat: là sự biên đôi các thành phân của môi trường đất tự nhiên vượt quá những giới hen sinh thai của quân xã sinh vật sông trong dat. Ô nliễm dat là hậu quả từ các hoạt động của con người gây ra bởi các hoat đông trong công nghiép, hóa chat trong nông nghiệp hoặc xử lý chất thải không đúng quy định. Ý ngiữa phân loại: Ô nhiễm môi trường có nhiều đối tượng khác nhau có thé kế đến như ô nhiễm. không khí, ô nhiém nước, ô nhiễm đất.
Mục đích của việc phân loại đối tượng của ô nhiễm môi trường sẽ liên quan đến công cu dé định lượng, xác inh thiệt hại môi trường và áp dung các văn bản pháp luật liên quan dé điều chỉnh. That ba, khái tiệm và đặc điểm hành vỉ làm ô nhiễm moi trường Theo Từ điển Tiếng Việt Hành vi là toàn bộ nói chung những phản ứng, cách cư xử biểu hiện ra bên ngoài của một người trong một hoàn cảnh cụ thé nhật định. Trong một nghiên cứu khác, hành vi làm 6 nhiềm môi trường được nhận định là “những hành vi không tuân thủ các quy định của pháp luật mdi trường, tác động. đến các yêu tô của môi trường va gây ô nhiém các yêu tô đó làm tổn hai đến các yêu tô nguyên thủy của môi trường dan dén thiệt hai về tai sản, sức khỏe, tinh mang của người khác"Š Co thể thay, hành vi làm ô nhiễm môi trường được xem xét là xử sự có ý chí của con người.
Trong những bôi cảnh cu thé chủ thé thực hiện hành vi gây 6 nhiém môi trường đã không tuân thủ theo đúng quy định pháp luật về bảo vệ môi trường. Sự bắt tuân thủ quy đính đó có thé tên tại dudi dang hành động như xã thải chất thải, chat phóng xa ra môi trường _ hoặc cũng có thể được thực hiện đưới hình thức không hành động như: không áp dụng các biện pháp phòng chóng, ngắn chặn thiệt hai xây ra. Kết quả của hành vi không tuén thủ quy đính pháp luật về bảo vệ môi trường lam dan đến sự biến đổi các đặc tính lý hóa vén có của thành phân môi trường không phủ hợp với quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật môi trường theo quy đính của pháp luật gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường sống của cơn người, đông thực vật khác. * Bai Kim Hitu (2015), Beich nhiệm bội thường Dệt hại đối với hành vi làm ô nhiễm mat trườngở Việt Nem Srện sạ', NXB Chính trị quốc gia sự thất, Hà Nội,tr 22 ll Nhìn chung, hành vị làm ô nhiễm môi trường được hiéu “là xử sự có ý chí cia cơn người tác động tiêu cịtc đễu mai trường tr nhiều, lam biếu đôi tính chất vật lý, hóa học, sink học của môi trường gây thiệt hai đối với mdi trường sống và các quyền, lợi ích hop pháp của cơn ugrrời”.
Hành vi làm ô nhiễm môi trường làm cơ sở xác đình trách nhiém BTTH bao gồm một số các đặc điểm san: Một là, hành vi lam ô nhiễm môi trường là xử sự có ý chí của con người. Nguyên nhân gây 6 nhiễm môi trường rất đa dang, tuy nhiên, xét về nguyên nhân gây thiệt hai hành vi gây ô nhiễm môi trường là hành vi của cơn người, do con người thực hiện, khác với trường hop môi trường ô nhiễm do sự vận động tự nhiên Hành vi lam ô nhiễm môi trường nó có thé là hành vi không thực hiện đúng các quy định của pháp luật như xã chất théi nguy hại chưa qua xử lý ra môi trường, phát thải chất độc hại ra môi trường. hoặc có thé là việc không thực hién hành vi ma pháp luật bat buộc phải thực hiện nhw không tiến hành đánh giá tác động môi trường đối với các dự én yêu cầu phải thực hiện đánh giá tác đông môi trường Hai là, hành vi làm biến đổi tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên, lam tiến đôi tính chất vật lý, hóa học, sinh học của môi trường, Ví dụ như hành vĩ lạm dung thuốc trừ sâu, phân hóa học gây thoái hóa chat lượng dat, 6 nhiễm nguồn nước và mach nước ngâm, chôn lap chất thải ran không đúng quy trình kỹ thuật làm thay đổi tinh chất vật lý của dat, đông thời gây 6 nhiễm mối trường dat, làm dat không giữ được nước dan đến xới mon, dat thiêu định dưỡng, oxi và làm ảnh hưởng đến sự phát triển của cây trong. Ba là, hành vi lam ô nhiễm môi trường có thê gây ra thiệt hai trực tiép về sức khỏe, tính mang tài sản và loi ích hợp pháp khác đối với các cá nhân, tô chức trên điện rông với tân suất và quy mô lớn Thiét hại do hành vi lam 6 nhiễm môi trường gây ra có thể mat rất nhiều thời gian mới có thé khôi phục được.
Chủ thé thực hiện. hanh vi làm 6 nhiễm môi trường gây re những thiệt hei đối với môi trường, thiệt hại đổi với tính mạng sức khỏe, tải sẵn và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân thì phải chịu trách nhiệm BTTH do mình gây ra ngay cả khi không có lỗ: Căn cứ vào hình thức thực hiển hành vi làm 6 nhiễm môi trường.