Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp Lêi më ®Çu Trong x· héi hiÖn ®¹i, nÒn kinh tÕ lµ sù tæng hîp c¸c ho¹t ®éng x· héi nhiÒu chiÒu víi sù tham gia cña nhiÒu tæ chøc, c¸ nh©n thuéc c¸c thµnh phÇn kinh tÕ kh¸c nhau trong ®ã cã sù lu©n chuyÓn tiÒn vèn, nguån hµng tõ n¬i nµy ®Õn n¬i kh¸c, tõ ho¹t ®éng nµy sang ho¹t ®éng kh¸c, tõ lÜnh vùc nµy sang lÜnh vùc kh¸c. Do vËy viÖc mÊt c©n ®èi gi÷a c¸c thµnh phÇn kinh tÕ, gi÷a c¸c khu vùc lµ khã cã thÓ tr¸nh khái. Mét trong c¸c ho¹t ®éng chñ yÕu cña c¸c tæ chøc tÝn dông lµ huy ®éng vèn vµ cÊp tÝn dông ®· phÇn nµo t¹o ra sù c©n ®èi vµ æn ®Þnh vÒ vèn trong nÒn kinh tÕ, nhê ®ã ®· thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. Do vËy hÖ thèng c¸c tæ chøc tÝn dông cña mét quèc gia ®îc coi nh m¹ch m¸u trong nÒn kinh tÕ cu¶ quèc gia ®ã.
Do tÝnh chÊt ®Æc biÖt ho¹t ®éng tÝn dông vµ vai trß quan trß quan träng cña hÖ thèng Ng©n hµng trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng nªn ho¹t ®éng nµy ®îc Nhµ níc qu¶n lý rÊt chÆt chÏ b»ng c¸c v¨n b¶n ph¸p luËt vÒ b¶o ®¶m tiÒn vay nh»m b¶o vÖ quyÒn lîi cña c¸c tæ chøc tÝn dông, t¹o ra xu thÕ ho¹t ®éng æn ®Þnh trong ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc tÝn dông, gãp phÇn gi÷ cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn æn ®Þnh. NguyÔn ThÞ LuyÕn - LuËt 41B Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp Trong qu¸ tr×nh thùc tËp t¹i së giao dÞch I - Ng©n hµng §Çu t vµ ph¸t triÓn ViÖt Nam, ®îc sù gióp ®ì cña thÇy gi¸o NguyÔn Vò Hoµng, c« gi¸o NguyÔn ThÞ HuÕ, Ban Gi¸m ®èc së giao dÞch I cïng toµn thÓ c¸c c¸n bé phßng tÝn dông II, Ng©n hµng §Çu t vµ ph¸t triÓn ViÖt Nam, t«i ®· nhËn thøc ®- îc tÇm quan träng cña c¸c chÕ ®é ph¸p luËt vÒ b¶o ®¶m tiÒn vay, t«i xin chän ®Ò tµi "ChÕ ®é ph¸p lý vÒ b¶o ®¶m tiÒn vay vµ viÖc ¸p dông t¹i së giao dÞch I - Ng©n hµng ®Çu t vµ ph¸t triÓn viÖt nam " nh»m nghiªn cøu c¸c chÕ ®Þnh ph¸p luËt vµ viªc ¸p dông b¶o ®¶m tiÒn vay t¹i c¸c tæ chøc tÝn dông nãi chung vµ t¹i së giao dÞch Ng©n hµng §Çu t vµ ph¸t triÓn ViÖt Nam nãi riªng, tõ ®ã ®Ò xuÊt mét sè ý kiÕn vµ biÖn ph¸p cô thÓ nh»m h¹n chÕ rñi ro trong ho¹t ®éng tÝn dông t¹i c¸c Ng©n hµng ViÖt Nam. Chuyªn ®Ò gåm ba ch¬ng: Ch¬ng I: Nh÷ng vÊn ®Ò ph¸p lý vÒ viÖc b¶o ®¶m tiÒn vay t¹i c¸c tæ chøc tÝn dông. Ch¬ng II: ¸p dông ph¸p luËt vÒ b¶o ®¶m tiÒn vay t¹i së giao dÞch I - Ng©n hµng §Çu t vµ ph¸t triÓn ViÖt Nam.
NguyÔn ThÞ LuyÕn - LuËt 41B Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp Ch¬ng III: Mét sè kiÕn nghÞ nh»m hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ b¶o ®¶m tiÒn vay t¹i Së giao dÞch I - Ng©n hµng §Çu t vµ ph¸t triÓn ViÖt Nam. T«i xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy gi¸o, c« gi¸o cïng toµn thÓ c¸c c¸n bé ng©n hµng ®· nhiÖt t×nh gióp ®ì t«i hoµn thµnh ®Ò tµi nghiªn cøu nµy. Ch¬ng I Nh÷ng vÊn ®Ò ph¸p lý vÒ viÖc b¶o ®¶m tiÒn vay t¹i c¸c tæ chøc tÝn dông I. Kh¸i qu¸t vÒ c¸c tæ chøc tÝn dông I.
Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm cña c¸c tæ chøc tÝn dông NguyÔn ThÞ LuyÕn - LuËt 41B Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp I. Kh¸i niÖm §iÒu 20 kho¶n 1 luËt c¸c tæ chøc tÝn dông ngµy 12 th¸ng 12 n¨m 1997 quy ®Þnh: Tæ chøc tÝn dông lµ doanh nghiÖp ®îc thµnh lËp theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt ®Ó ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ, lµm dÞch vô ng©n hµng víi néi dung nhËn tiÒn göi ®Ó cÊp tÝn dông, cung øng c¸c dÞch vô thanh to¸n. Nh vËy, tæ chøc tÝn dông tríc hÕt lµ mét doanh nghiÖp, cã thÓ lµ mét doanh nghiÖp quèc doanh hoÆc mét doanh nghiÖp ngoµi quèc doanh. Do ®Æc ®iÓm vÒ vèn vµ ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc tÝn dông nªn theo luËt c¸c tæ chøc tÝn dông, tæ chøc tÝn dông ngoµi quèc doanh chØ cã thÓ thuéc mét trong c¸c lo¹i h×nh doanh nghiÖp sau: Doanh ngiÖp hîp t¸c (thµnh lËp vµ ho¹t ®éng theo luËt c¸c tæ chøc tÝn dông vµ luËt hîp t¸c x·); Doanh nghiÖp cæ phÇn (thµnh lËp vµ hoat ®éng theo luËt c¸c tæ chøc tÝn dông vµ luËt doanh nghiÖp (12/6/1999)); Doanh nghiÖp liªn doanh; Doanh nghiÖp 100% vèn níc ngoµi (Thµnh lËp vµ ho¹t ®éng theo luËt c¸c tæ chøc tÝn dông vµ luËt ®Çu t níc ngoµi t¹i ViÖt Nam).
Theo ®ã mçi lo¹i tæ chøc tÝn dông cã quyÒn tham gia mét sè ho¹t ®éng tÝn dông nhÊt ®Þnh.2 §Æc ®iÓm cña c¸c tæ chøc tÝn dông NguyÔn ThÞ LuyÕn - LuËt 41B Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp Tæ chøc tÝn dông lµ mét doanh nghiÖp ho¹t ®éng trong lÜnh vùc kinh doanh tiÒn tÖ, do vËy tæ chøc tÝn dông cã nh÷ng ®Æc diÓm sau: 1. §Æc ®iÓm trong viÖc thµnh lËp Kh¸c víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c, c¬ quan cã thÈm quyÒn thµnh lËp tæ chøc tÝn dông t¹i ViÖt Nam lµ Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam. Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam tiÕn hµnh xÐt duyÖt ®¬n xin thµnh lËp tæ chøc tÝn dông cña c¸c tæ chøc, c¸ nh©n; CÊp giÊy phÐp thµnh lËp, giÊy phÐp ho¹t ®éng ng©n hµng cho c¸c tæ chøc, c¸ nh©n cã ®ñ ®iÒu kiÖn. §iÒu kiÖn thµnh lËp vµ ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc tÝn dông ®îc quy dÞnh trong luËt c¸c tæ chøc tÝn dông.
§Ó ®îc cÊp giÊy phÐp thµnh lËp tæ chøc tÝn dông, tæ chøc, c¸ nh©n ph¶i cã ®ñ c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y: Mét lµ: Tæ chøc, c¸ nh©n ph¶i cã nhu cÇu ho¹t ®éng ng©n hµng trªn ®Þa bµn xin ho¹t ®éng. Hai lµ: Tæ chøc, c¸ nh©n ph¶i cã vèn b»ng hoÆc lín h¬n møc vèn ph¸p ®Þnh. Møc vèn nµy lµ kh¸c nhau gi÷a c¸c lo¹i h×nh tæ chøc tÝn dông do Nhµ níc quy ®Þnh. Ba lµ: Thµnh viªn s¸ng lËp ph¶i lµ tæ chøc, c¸ nh©n cã uy tÝn vµ cã n¨ng lùc tµi chÝnh.
NguyÔn ThÞ LuyÕn - LuËt 41B Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp Bèn lµ: Ngêi qu¶n trÞ ®iÒu hµnh ph¶i cã n¨ng lùc hµnh vi d©n sù ®Çy ®ñ vµ tr×nh ®é chuyªn m«n phï hîp víi tõng lo¹i h×nh tæ chøc tÝn dông. N¨m lµ: Ph¶i cã ®iÒu lÖ phï hîp víi c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Trong ®ã, ®iÒu lÖ phï hîp víi c¸c quy ®Þnh cña ph¸p luËt lµ ®iÒu lÖ mµ Ýt nhÊt ph¶i ®¶m b¶o néi dung ®îc quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 ®iÒu 30 cña luËt c¸c tæ chøc tÝn dông nh sau:Ph¶i cã tªn vµ n¬i ®Æt trô së chÝnh cña tæ chøc tÝn dông, cã néi dung vµ ph¹m vi ho¹t ®éng, cã thêi h¹n ho¹t ®éng, cã møc vèn ®iÒu lÖ vµ ph¬ng thøc gãp vèn, cã ph¬ng ¸n kinh doanh kh¶ thi. TÊt c¶ nh÷ng néi dung trªn ®îc thÓ hiÖn trong hå s¬ xin cÊp giÊy phÐp thµnh lËp vµ ho¹t ®éng, ®îc göi tíi Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam.
Tuy nhiªn, khi ®· ®îc cÊp giÊy phÐp thµnh lËp vµ ho¹t ®éng, c¸c tæ chøc tÝn dông chØ ®îc tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng ng©n hµng khi cã ®ñ c¸c diÒu kiÖn quy ®Þnh t¹i kho¶n 1 ®iÒu 28 luËt c¸c tæ chøc tÝn dông nh sau: Mét lµ: Cã ®iÒu lÖ ®îc Ng©n hµng Nhµ níc chuÈn y; Hai lµ: Cã giÊy chøng nhËn ®¨ng ký kinh doanh, cã ®ñ vèn ph¸p ®Þnh, cã trô së phï hîp víi yªu cÇu ho¹t ®éng ng©n hµng; NguyÔn ThÞ LuyÕn - LuËt 41B Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp Ba lµ: PhÇn vèn ph¸p ®Þnh gãp b»ng tiÒn ph¶i ®îc göi vµo tµi kho¶n phong to¶ kh«ng ®îc hëng l·i më t¹i Ng©n hµng Nhµ níc ViÖt Nam tríc khi ho¹t ®éng tèi thiÓu 30 ngµy. Sè vèn nµy chØ ®îc gi¶i to¶ sau khi tæ chøc tÝn dông ho¹t ®éng; Bèn lµ: Ph¶i ®¨ng b¸o trung ¬ng vµ ®Þa ph¬ng tèi thiÓu ba sè liªn tiÕp. Trªn ®©y lµ nh÷ng quy ®Þnh mang tÝnh b¾t buéc chung cho viÖc thµnh lËp mäi lo¹i h×nh tæ chøc tÝn dông. Nhµ níc ban hµnh nh÷ng chÕ dÞnh cô thÓ ¸p dông ®èi víi tõng lo¹i h×nh tæ chøc tÝn dông.
Cã thÓ nãi ho¹t ®éng kinh doanh tiÒn tÖ lµ mét ho¹t ®éng dÆc biÖt, chøa ®ùng nhiÒu kh¶ n¨ng rñi ro. H¬n n÷a ho¹t ®éng nµy cã vai trß rÊt quan träng trong sù ph¸t triÓn kinh tÕ nªn Nhµ níc qu¶n lý ho¹t ®éng nµy rÊt chÆt chÏ, §iÒu ®ã hÓ hiÖn ngay trong c¸c chÕ ®Þnh thµnh lËp c¸c tæ chøc tÝn dông. Ta cã thÓ so s¸nh víi c¸c chÕ ®Þnh ph¸p luËt trong viªc thµnh lËp mét doanh nghiÖp nãi chung ®îc quy ®Þnh trong luËt doanh nghiÖp ®Ó thÊy râ ®iÒu ®ã. LuËt doanh nghiÖp ngµy 12 th¸ng 6 n¨m 1999 quy ®Þnh: C¬ quan cã thÈm quyÒn thµnh lËp doanh nghiÖp lµ phßng ®¨ng kÝ kinh doanh thu«c Së kÕ ho¹ch vµ ®Çu t ë ®Þa ph- ¬ng n¬i doanh nghiÖp ®¨t trô së chÝnh; Hå s¬ ®¨ng kÝ kinh doanh chØ bao gåm: ®¬n ®¨ng kÝ kinh doanh, ®iÒu lÖ (®èi NguyÔn ThÞ LuyÕn - LuËt 41B Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp víi c«ng ty), danh s¸ch thµnh viªn (®èi víi c«ng ty tr¸ch nhiªm h÷u h¹n), danh s¸ch thµnh viªn hîp danh (®èi víi c«ng ty hîp danh), danh s¸ch cæ ®«ng s¸ng lËp (®èi víi c«ng ty cæ phÇn), vèn ®iÒu lÖ (®èi víi nh÷ng doanh nghiÖp kinh doanh nh÷ng ngµnh nghÒ ®ßi hái cã møc vèn ph¸p ®Þnh).
Trong khi ®ã, hå s¬ ®¨ng kÝ thµnh lËp tæ chøc tÝn dông ngoµi c¸c giÊy tê nªu trªn ph¶i bao gåm thªm ph¬ng ¸n ho¹t ®éng 3 n¨m ®Çu, nªu râ hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ lîi Ých cña ho¹t ®éng ng©n hµng; ph¶i cã danh s¸ch, lÝ lÞch, c¸c v¨n b»ng chøng minh n¨ng lùc tr×nh ®é chuyªn m«n cña thµnh viªn s¸ng lËp, thµnh viªn héi dång qu¶n trÞ, ban kiÓm so¸t, Tæng gi¸m ®èc (Gi¸m ®èc); ph¶i cã nh÷ng th«ng tin vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh vµ nh÷ng th«ng tin liªn quan kh¸c vÒ c¸c cæ ®«ng lín; ph¶i cã sù chÊp thuËn cña chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng (cÊp cã thÈm quyÒn ) vÒ n¬i ®Æt trô së… C¸c nguyªn t¾c trong viÖc thµnh lËp vµ ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc tÝn dông cã phÇn rêm rµ vµ phøc t¹p h¬n song ®iÒu ®ã còng t¬ng xøng víi vai trß quan träng cña tæ chøc nµy trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng cña níc ta trong giai ®o¹n hiÖn nay: NÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa. §Æc ®iÓm vÒ vèn NguyÔn ThÞ LuyÕn - LuËt 41B Chuyªn ®Ò thùc tËp tèt nghiÖp C¸c tæ chøc tÝn dông lµ nh÷ng doanh nghiÖp kinh doanh cã ®iÒu kiÖn, ®iÒu kiÖn c¬ b¶n vµ quan trong nhÊt lµ ®iÒu kiÖn vÒ vèn do vèn ®èi víi c¸c tæ chøc tÝn dông kh«ng ph¶i lµ mét yÕu tè s¶n xuÊt nh c¸c doanh nghiÖp kh¸c mµ lµ mét lo¹i hµng ho¸.