ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ NGUYỄN BẠCH LÊ NÂNG CAO HIỆU NĂNG CỦA MỘT SỐ HỆ THỐNG MẠNG NGANG HÀNG PHI CẤU TRÚC LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG NGHỆ THÔNG TIN HÀ NỘI - 2008 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Bảng ký hiệu các chữ viết tắt. TỔNG QUAN VỀ CÁC HỆ THỐNG P2P. Khái quát về các hệ thống P2P. Phân loại các hệ thống P2P.
Vấn đề hiệu năng của các hệ thống P2P phi cấu trúc. HỆ THỐNG MẠNG FREENET VÀ MÔ HÌNH THẾ GIỚI NHỎ. Hệ thống mạng Freenet. Mô hình thế giới nhỏ.
Liên hệ Freenet và mô hình thế giới nhỏ. PHƢƠNG PHÁP LƢU TRỮ NÂNG CAO NHÓM. Hiệu năng Freenet khi tải mạng tăng. Phƣơng pháp lƣu trữ nâng cao nhóm.
PHƢƠNG PHÁP LƢU TRỮ NÂNG CAO NHÓM THÍCH NGHI. Một số vấn đề tồn tại của phƣơng pháp nâng cao nhóm. Phƣơng pháp nâng cao nhóm khi mối quan tâm của mạng thay đổi. Phƣơng pháp nâng cao nhóm thích nghi.
59 Tài liệu tham khảo. 60 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 BẢNG KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT KÝ HIỆU CỤM TỪ ĐƢỢC VIẾT TẮT GIẢI NGHĨA P2P Peer-to-Peer Mạng ngang hàng Least Recently Used Phƣơng pháp quản lý lƣu trữ cơ sở LRU của Freenet. Enhanced-Clustering Phƣơng pháp quản lý lƣu trữ nâng EC Replacement Scheme cao nhóm Nâng cao hiệu năng của một số hệ thống mạng ngang hàng phi cấu trúc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 3 TÓM TẮT LUẬN VĂN Ngày nay, xu hƣớng của thế giới thông tin là trải rộng toàn cầu, phân tán mọi nơi, mỗi thiết bị dù ở nơi đâu nếu có kết nối mạng đều có thể truy cập thông tin đƣợc cung cấp bởi những nơi rất xa. Xuất hiện và phát triển cùng với môi trƣờng phân tán từ lúc sơ khai là các hệ thống theo mô hình client/server, nhằm đƣa ra một cơ chế để hỗ trợ cung cấp các dịch vụ qua mạng.
Trong những môi trƣờng phân tán nhỏ, mô hình client/server đã thể hiện hiệu quả rất lớn và đã mang lại nhiều tiện ích. Tuy nhiên, trong môi trƣờng phân tán rộng lớn, đa dạng, hỗn tạp ngày nay và trong tƣơng lai, mô hình client/server đã thể hiện nhiều nhƣợc điểm khó khắc phục. Đây chính là động cơ thúc đẩy để phát triển một mô hình hệ thống phân tán mới phù hợp hơn. Mô hình mạng ngang hàng (Peer-to-Peer hay gọi tắt là P2P) đang là xu hƣớng phát triển mới trong lĩnh vực nghiên cứu xây dựng các hệ thống mạng phân tán hiện nay.
Đặc tính của các hệ thống mạng ngang hàng cho phép các phần tử hỗn tạp tham gia vào hệ thống, chỉ cần tuân theo một số giao thức giao tiếp nhất định. Các hệ thống này phù hợp với môi trƣờng phân tán rộng lớn, đa dạng thành phần, hoạt động linh hoạt và ổn định đối với tác động của lỗi. Trong các loại hệ thống mạng ngang hàng, các hệ thống phi cấu trúc rất đƣợc quan tâm do tính đơn giản mà linh hoạt của nó cả trong yêu cầu đối với các phần tử tham gia và giao thức giao tiếp cũng nhƣ cơ chế hoạt động của mạng, nhờ đó hệ thống có tính ứng dụng rất cao trong thực tế. Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất mà các hệ thống mạng ngang hàng phi cấu trúc gặp phải xuất phát chính từ tính đơn giản của hệ thống, đó là hiệu năng thấp.
Nguyên nhân của vấn đề này là các hệ thống P2P phi cấu trúc không có những cơ chế điều khiển chặt chẽ, trong đó các phần tử hoạt động không có nhiều thông tin để ra quyết định, dẫn đến hiệu năng của mạng thấp. Bài toán nâng cao hiệu năng của các hệ thống mạng ngang hàng phi cấu trúc đã thu hút nhiều nghiên cứu theo nhiều hƣớng khác nhau nhằm mục đích chung là cải tiến các hệ thống này để chúng hoạt động hiệu quả hơn. Trong nghiên cứu này, tác giả lựa chọn nghiên cứu về vấn đề hiệu năng của các hệ thống P2P phi cấu trúc nói chung và các biện pháp nâng cao hiệu năng của Freenet - một hệ thống lƣu trữ ẩn danh phân tán đƣợc xây dựng nhƣ là một hệ thống mạng ngang hàng đã đƣợc áp dụng rộng rãi. Freenet là một trong những hệ thống mạng P2P phi cấu trúc đặc trƣng trong việc thay thế phƣơng pháp định tuyến phát tràn kém hiệu quả thông thƣờng của các hệ thống P2P phi cấu trúc bằng một phƣơng pháp thông minh hơn, có lựa chọn tốt hơn.
Tuy nhiên, hệ thống Freenet ban đầu chỉ hoạt động hiệu quả khi số lƣợng file dữ liệu lƣu trữ trên mạng là nhỏ. Nghiên cứu này xuất phát từ phƣơng pháp lƣu trữ nâng cao nhóm sử dụng mô hình thế giới nhỏ để nâng cao hiệu năng của Freenet khi số lƣợng Nâng cao hiệu năng của một số hệ thống mạng ngang hàng phi cấu trúc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 4 file lƣu trữ trên mạng lớn mà không làm ảnh hƣởng đến mục đích thiết kế của hệ thống Freenet ban đầu. Tƣ tƣởng về mô hình thế giới nhỏ đã tồn tại rất phổ biến trong đời sống xã hội, tự nhiên, kỹ thuật. Những tƣ tƣởng này đã đƣợc mô hình hoá và áp dụng rất nhiều trong các hệ thống phân tán.
Tƣ tƣởng này cũng đã đƣợc áp dụng hiệu quả để nâng cao hiệu năng của các hệ thống mạng ngang hàng nói chung và Freenet nói riêng. Xuất phát từ phƣơng pháp trên, tác giả đề tài đã có một số đánh giá chỉ ra những yếu tố chƣa đƣợc đề cập tới, dẫn tới hiệu năng của Freenet khi áp dụng phƣơng pháp lƣu trữ nâng cao nhóm không giữ đƣợc nhƣ kết quả tốt nhƣ kết quả đã đƣợc đƣa ra. Yếu tố quan trọng là nghiên cứu đó chỉ đánh giá hiệu năng của Freenet khi tải mạng tăng cao mà chƣa xem xét trƣờng hợp xu hƣớng truy cập chính trên mạng thay đổi theo thời gian. Từ những đánh giá cơ sở, tác giả đề tài đề xuất một phƣơng pháp lƣu trữ nâng cao nhóm thích nghi, trong đó có những cải tiến phù hợp để tăng tính thích nghi của mạng Freenet, giúp cho Freenet hoạt động hiệu quả cả khi tải mạng tăng cao và cả khi xu hƣớng quan tâm của ngƣời dùng thay đổi.
Kết quả luận văn đạt đƣợc đã góp phần vào đƣa ra và bƣớc đầu giải quyết một số vấn đề liên quan đến bài toán nâng cao hiệu năng của Freenet. Những vấn đề này sẽ tiếp tục đƣợc nghiên cứu sâu rộng hơn để phù hợp hơn và có thể áp dụng trên thực tế. Trong tài liệu này, chƣơng 1 sẽ xem xét tổng quát về các hệ thống mạng ngang hàng, trong đó có các hệ thống không có cấu trúc và một số nghiên cứu nâng cao hiệu năng có liên quan. Chƣơng 2 tìm hiểu sâu hơn về hệ thống mạng Freenet, đồng thời tìm hiểu về mô hình thế giới nhỏ và liên hệ của nó với Freenet.
Chƣơng 3 trình bày phƣơng pháp lƣu trữ nâng cao nhóm cải thiện hiệu năng Freenet khi tải mạng lớn dựa trên tƣ tƣởng mô hình thế giới nhỏ của Hui Zhang và nhóm nghiên cứu. Chƣơng 4 đánh giá lại những vấn đề còn tồn tại của phƣơng pháp của Hui Zhang, sau đó đề xuất một phƣơng pháp lƣu trữ nâng cao nhóm thích nghi với một số thay đổi cần thiết nhằm mục đích tăng tính thích nghi của các nút mạng Freenet, để đảm bảo Freenet hoạt động hiệu quả cả khi tải mạng lớn và xu hƣớng quan tâm trên mạng thay đổi. Nâng cao hiệu năng của một số hệ thống mạng ngang hàng phi cấu trúc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 5 Chƣơng 1. TỔNG QUAN VỀ CÁC HỆ THỐNG P2P 1.
Khái quát về các hệ thống P2P Trong mô hình hệ thống phân tán truyền thống client/server, các tài nguyên đƣợc đặt trên một hoặc một số nút mạng, đƣợc gọi là server. Các nút khác trên mạng, đƣợc gọi là client, truy vấn các server để lấy thông tin mong muốn. Các server là điểm trung tâm trên mạng, đóng vai trò quan trọng chủ yếu trong việc cung cấp dịch vụ mạng. Kiến trúc client/server có ƣu điểm là dễ bảo trì khi có thể thay thế, sửa chữa, nâng cấp server mà không làm ảnh hƣởng đến client.
Ngoài ra có thể dễ dàng cập nhật dữ liệu và đảm bảo an ninh mạng do dữ liệu đƣợc lƣu trữ tập trung. Tuy nhiên cũng do dữ liệu tập trung nên tồn tại các điểm tập trung lỗi tại các server này, kéo theo hệ thống có khả năng chịu lỗi kém. Khi server lỗi, dịch vụ mạng sẽ bị gián đoạn và các yêu cầu từ client không đƣợc đáp ứng. Dù mô hình client/server cho phép các client truy cập dữ liệu trên server với thời gian đáp ứng chấp nhận đƣợc bằng nhiều thuật toán cân bằng tải và chịu lỗi rắc rối nhƣng giới hạn về băng thông làm tăng nguy cơ vấn đề nút cổ chai tại các server, làm giảm khả năng mở rộng.
Chính những vấn đề này đã thúc đẩy các nhà nghiên cứu tiếp cận theo hƣớng xây dựng một hệ thống phân tán trong đó phân tán tải xử lý và băng thông ra cho mọi nút tham gia trên mạng. Kết quả của sự thúc đẩy này là sự ra đời của các hệ thống mạng ngang hàng, hay còn gọi là các hệ thống P2P. Các hệ thống mạng P2P đã khắc phục đƣợc rất nhiều khiếm khuyết của kiến trúc client/server truyền thống. Khái niệm P2P đã phát triển các mối liên hệ động trên mạng phân tán, không chỉ giữa máy tính và máy tính mà còn giữa con ngƣời và con ngƣời.
Những hệ thống này đã chứng minh hiệu quả đối với nhiều mục đích khác nhau nhƣ chia sẻ các file dữ liệu số với nhiều định dạng khác nhau cũng nhƣ dữ liệu thời gian thực. Nhìn chung, một hệ thống mạng P2P bao gồm một số lƣợng lớn các điểm nút phân tán, hỗn tạp, tự trị và có tính động cao, gọi là các peer. Các điểm nút đóng vai trò tƣơng đƣơng nhau và đƣợc kết nối qua những liên kết đặc biệt, không phụ thuộc vào mạng vật lý bên dƣới. Trong cùng một thời điểm, mỗi nút mạng có thể hoạt động đồng thời vừa là một server và vừa là một client, vừa cung cấp dịch vụ cho mạng và vừa sử dụng dịch vụ mạng do các các nút khác cung cấp.
Mỗi nút tham gia vào hệ thống mạng P2P là một thành phần tích cực và có năng lực đáng kể. Chúng tham gia vào hệ thống P2P để chia sẻ một phần tài nguyên của bản thân chúng nhƣ khả năng xử lý, dung lƣợng lƣu trữ, phần mềm, và nội dung file… Các Nâng cao hiệu năng của một số hệ thống mạng ngang hàng phi cấu trúc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.