Đặt vấn đề Chăn nuôi là ngành truyền thống ở nước ta nhưng để chăn nuôi phát triển tốt hơn theo hướng gắn với thị trường , an toàn dịch bệnh , vệ sinh thú y ,bảo vệ môi trường nhằm nâng cao năng suất ,chất lượng hiệu quả và vệ sinh an toàn thực phẩm , các địa phương đang đẩy mạnh phát triển các sản phẩm chăn nuôi có lợi thế và khả năng cạnh tranh , khuyến khích các tổ chức cá nhân đầu tư chăn nuôi theo hướng trang trại , hỗ trợ tạo điều kiện cho các hộ chăn nuôi truyền thống chuyển dần sang chăn nuôi trang trại và công nghiệp. Nói đến ngành chăn nuôi phải kể đến chăn nuôi lợn bởi tầm quan trọng và ý nghĩa thiết thực của nó đối với đời sống kinh tế xã hội của nhân dân. Chăn nuôi lợn đã góp phần giải quyết công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập và là cơ hội làm giàu cho nông dân. Cùng với chăn nuôi được mở rộng thì dịch bệnh là yếu tố đã ảnh hưởng không nhỏ đến hiệu quả chăn nuôi.
Một trong những bệnh phổ biến gây thiệt hại về kinh tế cho các cơ sở chăn nuôi lợn sinh sản là bệnh tiêu chảy ở lợn con trong giai đoạn sơ sinh đến 21 ngày tuổi .Bệnh xẩy ra khắp nơi trên thế giới .Ở các nước đang phát triển như Việt Nam bệnh xẩy ra gần như quanh năm , đặc biệt khi thời tiết có sự thay đổi đột ngột ( lạnh , ẩm , gió lùa ) kết hợp với điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng không đảm bảo vệ sinh ; lợn bị ảnh hưởng bởi các yếu tố stress , lợn con sinh ra không được bú sữa kịp thời hoặc do sữa đầu của mẹ thiếu không đảo bảo chất lượng dinh dưỡng. Khi lợn con mắc bệnh nếu điều trị kém hiệu quả sẽ gây còi cọc chậm lớn ảnh hưởng đến giống cũng như khả năng tăng trọng của chúng , gây tổn thất lớn về kinh tế. Với sự đầu tư khá lớn về con giống , kĩ thuật , vốn, xây dựng chuồng trại nhưng hiện nay vẫn tồn tại hai kiểu chuồng nề và chuồng sàn. Bên cạnh đó dịch c 2 bệnh vẫn xẩy ra thường xuyên trong đó hội chứng tiêu chảy với đặc điểm dịch tễ hết sức phức tạp đã và đang gây nên những thiệt hại to lớn , làm giảm năng suất và chất lượng vật nuôi.
Hội chứng tiêu chảy xảy ra ở các giống lợn và mọi lứa tuổi và gây hiệu quả nghiêm trọng và tổn thất rất lớn.Hội chứng tiêu chảy do nhiều nguyên nhân gây ra như vi khuẩn , virus, thức ăn kém phẩ m chấ t , chăn nuôi không đúng quy trin ̀ h, thời tiế t thay đổ i đô ̣t ngô ̣t hay do mô ̣t số bê ̣nh truyề n nhiễm, bê ̣nh nô ̣i khoa và bê ̣nh ký sinh trùng. Ở nước ta do nhiề u yế u tố tác đô ̣ng như thời tiế t , tâ ̣p quán chăn nuôi , điề u kiê ̣n dinh dưỡng , môi trường số ng , trình độ khoa học kỹ thuật nên hội chứng tiêu chảy rất cao .Trong hội chứng tiêu chảy ở lợn con, E.coli và Salmonella là hai nguyên nhân gây bệnh quan trọng và rất phổ biến. Để giảm thiểu những thiệt hại do hội chứng tiêu chảy gây ra đối với cơ sở nuôi lợn tập trung, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trang trại chăn nuôi An Hƣng xã Danh Thắng,Hiệp Hòa, Bắc Giang”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1.
Mục đích Đánh giá được tình hình mắ c hô ̣i chứng tiêu chảy trên đàn lợn con theo mẹ tại Trang trại chăn nuôi An Hưng, thôn Đại Đồng 2, xã Danh Thắng, Hiệp Hòa, Bắc Giang. Yêu cầu của chuyên đề - Tìm hiểu đúng, đầy đủ về thực trạng mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con của trang trại từ đó đưa ra được các đề xuất phòng và trị bệnh đạt hiệu quả. - Số liệu đưa ra dưới dạng bảng biểu. - Tìm hiểu đúng, đầy đủ quy trình chăn nuôi, vệ sinh phòng bệnh của cơ sở thực tập.
- Thực hành công tác thú y cơ sở và công tác chăn nuôi. c 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập.
Trang trại chăn nuôi An Hưng thuộc thôn Đại Đồng 2, xã Danh Thắng, Hiệp Hòa, Bắc Giang. Trang trại chăn nuôi An Hưng nằm ở khu vực cánh đồng rộng lớn , có địa hình tương đối bằng phẳng thuận lợi cho việc phát triển chăn nuôi , với diện tích là khoảng 3000 m2. Trong đó: - Đất trồng cây ăn quả: 500 m2 - Đất xây dựng: 1500 m2 - Ao, hồ chứa nước và nuôi cá: 500 m2 Trang trại đã dành khoảng 500 m2 đất để xây dựng nhà điều hành, nhà ở cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. Khu chăn nuôi được quy hoạch bố trí xây dựng hệ thống chuồng trại cho 550 nái cơ bản bao gồm: 3 chuồng đẻ (mỗi chuồng có 40 ô đẻ),3 chuồng nái chửa (có 500 ô nái chửa và chờ phối , 5 ô đực , 2 ô thử lợn ), 1 chuồng hậu bị, 1 chuồng thịt , 1 chuồng cách ly cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: Kho thức ăn, phòng sát trùng, phòng pha tinh, kho thuốc.
Hệ thống chuồng xây dựng khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng có 6 quạt thông gió đối với các chuồng đẻ, 5 quạt thông gió đối với chuồng nái chửa và 3 quạt đối với chuồng hậu bị, 3 quạt đối với chuồng thịt. Hai bên tường có dãy cửa sổ lắp kính. Mỗi cửa sổ có diện tích 1,5m2, cách nền 1,2m, mỗi cửa sổ cách nhau 40cm.
Trên trần được lắp hệ thống chống nóng bằng tôn lạnh. c 4 Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các hố sát trùng. Hệ thống nước trong khu chăn nuôi đều là nước giếng khoan. Nước uống cho lợn được cấp từ một bể lớn, xây dựng ở đầu chuồng nái chửa.
Nước tắm và nước xả gầm, phục vụ cho công tác khác, được bố trí từ tháp bể lọc và được bơm qua hệ thống. Đối tượng và các kết quả sản xuất của cơ sở *Đối tượng : Đối tượng sản xuất chính của trại là lợn con cai sữa. *Kết quả sản xuất của cơ sở Hiện nay, trung bình lợn nái của trại sản xuất được 2,3 - 2,32 lứa/năm. Số con sơ sinh là 10,57 con/đàn, số con cai sữa: 10,1 con/đàn.
Trại hoạt động vào mức khá. Tại trại, lợn con theo mẹ được nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 23 ngày thì tiến hành cai sữa và bán hoặc chuyển xuống chuồng thịt nuôi. Trong trại có 5 con lợn đực giống Duroc ,lợn đực giống Duroc này được nuôi nhằm mục đích kích thích động dục cho lợn nái và khai thác tinh. Lợn nái được phối 3 lần.
Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao của công ty Green Feed. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong ngoài nƣớc có liên quan đến nội dung của chuyên đề 2. Tổng quan tài liệu 2.Khái niệm chung về hội chứng tiêu chảy Tiêu chảy là tình tra ̣ng bê ̣nh lý đường tiêu hoá , con vâ ̣t có hiê ̣n tươ ̣ng ỉa nhanh, nhiề u lầ n trong ngày , trong phân có nhiề u nước do rố i loa ̣n chức năng tiêu hoá (ruô ̣t tăng cường co bóp và tiế t dich ̣ ) (Phạm Ngọc Thạch, 2005) [24], hoă ̣c chỉ phản ánh đơn thuần sự thay đổi tạm thời của phân gia súc bình thường khi gia c 5 súc đang thích ứng với những thay đổi trong khẩu phần .ăn Tiêu chảy xảy ra ở nhiề u bê ̣nh và bản thân nó không phải là bê ̣nh đă ̣c .Tuỳ theo đặc điểm , tính chất , diễn biế n bê ̣nh , loài gia súc hoặc nguyên nhân chính gây bệnh mà hội chứng tiêu chảy được gọi bằng nhiều tên khác nhau : bê ̣nh xảy ra đố i với gia súc non theo mẹ gọi là bệnh lợn con phân trắng hay bê nghé phân trắ ng. còn ở gia súc sau cai sữa go ̣i là chứng khó tiêu hay hô ̣i chứng rố i loa ̣n tiêu hoá.
Nế u xét về nguyên nhân chin ́ h gây bê ̣nh có các tên go ̣i như : bê ̣nh phó thương hàn , bê ̣nh viêm da ̣ dày ruô ̣t. Tiêu chảy do rấ t nhiề u nguyên nhân gây ra và đươ ̣c đánh giá là hô ̣i chứng phổ biế n trong các bê ̣nh của đường tiêu hoá , xảy ra ở mọi lúc , mọi nơi với các triê ̣u chứng chung là iả chảy , mấ t nước, mấ t chấ t điê ̣n giải , suy kiê ̣t dẫn đế n có thể chế t. Tuy nhiên, thực chấ t tiêu chảy là mô ̣t phản ứng tự vê ̣ của cơ thể , nhưng khi cơ thể tiêu chảy nhiề u lầ n trong ngày (5 – 6 lầ n trở lên ) và nước trong phân từ 75 -76% trở lên go ̣i là hô ̣i chứng tiêu chảy. Ở nước ta trong những năm gầ n đây , hô ̣i chứng tiêu chảy của lơ ̣n vẫn đang là vấ n đề nan giải , xảy ra trên hầu hết các tỉnh thành , gây thiê ̣t ha ̣i nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi (Lê Minh Chi,́ 1995) [1].
Đánh giá sự thiê ̣t ha ̣i do tiêu chảy gây ra trong chăn nuôi, Lê Minh Chí (1995) [1] cho thấ y có tới 70 – 80% sự tổ n thấ t về số lươ ̣ng gia súc của thời kỳ bú sữa , trong đó 80 – 90% là do hậu quả của tiêu chảy gây ra. Nguyên nhân gây ra hội chứng tiêu chảy Trong lịch sử nghiên cứu về hội chứng tiêu chảy , nhiều tác giả đã dày công nghiên cứu, tìm hiểu nguyên nhân gây ra hội chứng tiêu chảy kết quả cho thấy nguyên nhân gây hội chứng tiêu chảy rất phức tạp. Tuy nhiên tiêu chảy là một bệnh lý ở đường tiêu hóa, có liên quan đến rất nhiều các yếu tố, có yếu tố là nguyên nhân nguyên phát , có yếu tố là nguyên nhân thứ phát. Vì vậy việc phân biê ̣t giữa các nguyên nhân gây tiêu chảy là rấ t khó khăn (Phạm Ngọc Thạch , 2005) [24].