Khoá luận tốt nghiệp tình hình huy động vốn và sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động vốn và cho vay tại ngân hàng thương mại cổ phần sài gòn thương tín chi nhánh vĩnh long

Khóa luận phân tích tình hình huy động vốn và sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động vốn và cho vay tại ngân hàng Sài Gòn Thương Tín Vĩnh Long.

• Tác giả: Nguyễn Trần Phương Anh
• Người hướng dẫn: ThS. Thái Thanh Thu
• Trường học: Trường Đại Học Cửu Long
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Tình Hình Huy Động Vốn Và Sự Mất Cân Đối Kỳ Hạn Giữa Huy Động Vốn Và Cho Vay Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Vĩnh Long

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG SỬ DỤNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ SỬ DỤNG
• MỤC LỤC
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. Sự cần thiết của đề tài
• 2. Mục tiêu nghiên cứu
• 3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 4. Phạm vi nghiên cứu
• 4.1. Phạm vi về thời gian
• 4.2. Phạm vi về không gian
• 5. Bố cục chuyên đề
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN VÀ SỰ MẤT CÂN ĐỐI KỲ HẠN GIỮA HUY ĐỘNG VÀ CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại
• 1.1.1. Khái niệm và bản chất của ngân hàng thương mại
• 1.1.1.1. Khái niệm của ngân hàng thương mại
• 1.1.1.2. Bản chất của ngân hàng thương mại
• 1.1.2. Chức năng của ngân hàng thương mại
• 1.1.2.1. Chức năng trung gian tín dụng
• 1.1.2.2. Chức năng trung gian thanh toán
• 1.1.2.3. Chức năng tạo tiền
• 1.1.3. Hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại
• 1.1.3.1. Nghiệp vụ huy động vốn
• 1.1.3.2. Nghiệp vụ sử dụng vốn
• 1.1.3.3. Nghiệp vụ trung gian
• 1.2. Hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm về huy động vốn và hoạt động huy động vốn của ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Đặc điểm của nguồn vốn huy động
• 1.2.3. Các hình thức huy động vốn của ngân hàng thương mại
• 1.2.3.1. Tiền gửi không kỳ hạn (Tiền gửi thanh toán)
• 1.2.3.2. Tiền gửi có kỳ hạn (tiền gửi định kỳ)
• 1.2.3.3. Tiền gửi tiết kiệm (có kỳ hạn và không kỳ hạn)
• 1.2.3.4. Huy động vốn bằng phát hành giấy tờ có giá
• 1.2.3.5. Nguồn vốn huy động khác
• 1.2.4. Một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động huy động vốn
• 1.2.4.1. Tỷ số vốn huy động trên tổng nguồn vốn
• 1.2.4.2. Tỷ số tiền gửi có kỳ hạn trên tổng nguồn vốn huy động
• 1.2.4.3. Tỷ số tiền gửi không kỳ hạn trên tổng nguồn vốn huy động
• 1.2.4.4. Tỷ số doanh số huy động vốn trên doanh số cho vay
• 1.2.4.5. Tỷ số dư nợ cho vay trên tổng nguồn vốn huy động
• 1.3. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Khái niệm hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.3.2. Đặc điểm cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.3.3. Các hình thức cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.3.3.1. Phân loại theo thời gian vay (kỳ hạn vay)
• 1.3.3.2. Phân loại theo phương thức cho vay
• 1.3.3.3. Phân loại theo tài sản đảm bảo
• 1.3.4. Vai trò hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại
• 1.3.4.1. Đối với khách hàng
• 1.3.4.2. Đối với nền kinh tế
• 1.3.4.3. Đối với ngân hàng
• 1.4. Một số vấn đề về sự mất cân đối kỳ hạn của ngân hàng thương mại
• 1.4.1. Khái niệm sự mất đối kỳ hạn tại ngân hàng thương mại
• 1.4.2. Sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động và cho vay
• 1.4.3. Nguyên nhân mất cân đối kỳ hạn
• 1.4.4. Hậu quả của sự mất cân đối kỳ hạn
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: TÌNH HÌNH HUY ĐỘNG VỐN VÀ SỰ MẤT CÂN ĐỐI KỲ HẠN GIỮA HUY ĐỘNG VỐN VÀ CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN THƯƠNG TÍN – CHI NHÁNH VĨNH LONG
• 2.1. Giới thiệu sơ lược về ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín chi nhánh Vĩnh Long
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên – tình hình kinh tế xã hội tại địa bàn
• 2.1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.1.2. Tình hình kinh tế - xã hội
• 2.1.2. Sơ lược về lịch sử hình thành và phát triển của ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín
• 2.1.2.1. Chi nhánh Vĩnh Long
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức và chức năng từng bộ phận của ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín chi nhánh tỉnh Vĩnh Long
• 2.1.3.1. Cơ cấu tổ chức
• 2.1.3.2. Chức năng từng bộ phận
• 2.1.4. Đánh giá về tình hình hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín chi nhánh tỉnh Vĩnh Long
• 2.1.5. Thuận lợi, khó khăn và phương hướng phát triển
• 2.1.5.1. Phương hướng phát triển
• 2.2. Thực trạng tình hình huy động vốn tại ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín chi nhánh Vĩnh Long
• 2.2.1. Tình hình nguồn vốn tại ngân hàng
• 2.2.2. Tình hình huy động vốn tại ngân hàng
• 2.2.2.1. Phân tích tình hình huy động vốn theo kỳ hạn
• 2.2.2.2. Đánh giá hiệu quả huy động qua các chỉ tiêu
• 2.3. Tình hình cho vay theo kỳ hạn tại ngân hàng
• 2.3.1. Doanh số cho vay theo kỳ hạn
• 2.3.2. Doanh số thu nợ theo kỳ hạn
• 2.3.3. Dư nợ cho vay theo kỳ hạn
• 2.4. Sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động và cho vay tại Ngân hàng Sacombank chi nhánh Vĩnh Long
• 2.4.1. Sử dụng vốn huy động ngắn hạn cho vay ngắn hạn
• 2.4.2. Sử dụng vốn trung – dài hạn để cho vay trung – dài hạn
• 2.4.3. Sử dụng vốn huy động ngắn hạn cho vay trung - dài hạn
• 2.5. Nhận xét về hoạt động huy động vốn và khắc phục sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động và cho vay tại ngân hàng thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín chi nhánh Vĩnh Long
• 2.5.1. Nhược điểm
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HUY ĐỘNG VỐN VÀ KHẮC PHỤC SỰ MẤT CÂN ĐỐI KỲ HẠN GIỮA HUY ĐỘNG VÀ CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN SÀI GÒN THƯƠNG TÍN CHI NHÁNH TỈNH VĨNH LONG
• 3.1. Giải pháp nâng cao hiệu quả huy động vốn và khắc phục sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động và cho vay tại ngân hàng
• 3.1.1. Chính sách lãi suất
• 3.1.2. Chính sách thu hút khách hàng
• 3.1.3. Đa dạng hóa sản phẩm
• 3.1.4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.1.5. Giải pháp hạn chế mất cân đối kỳ hạn
• 3.2. Một số kiến nghị với ngân hàng và cơ quan quản lý cấp trên
• 3.2.1. Kiến nghị đối với NHNN
• 3.2.2. Kiến nghị đối với NH TMCP Sài Gòn Thương Tín chi nhánh Vĩnh Long
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Tình Hình Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Sài Gòn

Tình hình huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn (SACOMBANK) là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Ngân hàng này đóng vai trò chủ chốt trong việc cung cấp vốn cho nền kinh tế, đặc biệt là trong khu vực miền Nam. Việc hiểu rõ về tình hình huy động vốn sẽ giúp các nhà đầu tư và khách hàng có cái nhìn tổng quan về khả năng tài chính của ngân hàng.

1.1. Đặc Điểm Huy Động Vốn Tại SACOMBANK

SACOMBANK huy động vốn chủ yếu thông qua các hình thức như tiền gửi không kỳ hạn, tiền gửi có kỳ hạn và phát hành trái phiếu. Mỗi hình thức huy động vốn đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng, ảnh hưởng đến khả năng cung cấp vốn cho ngân hàng.

1.2. Tình Hình Tài Chính Của Ngân Hàng

Tình hình tài chính của SACOMBANK được đánh giá qua các chỉ tiêu như tỷ lệ huy động vốn trên tổng nguồn vốn và tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn. Những chỉ tiêu này phản ánh khả năng huy động vốn và sự ổn định tài chính của ngân hàng.

II. Vấn Đề Mất Cân Đối Kỳ Hạn Trong Huy Động Vốn

Mất cân đối kỳ hạn giữa huy động vốn và cho vay là một thách thức lớn đối với SACOMBANK. Việc sử dụng vốn ngắn hạn để cho vay dài hạn có thể dẫn đến rủi ro tài chính nghiêm trọng. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của ngân hàng mà còn tác động đến toàn bộ nền kinh tế.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ra Mất Cân Đối Kỳ Hạn

Nguyên nhân chính gây ra sự mất cân đối này bao gồm nhu cầu vay vốn dài hạn tăng cao trong khi nguồn vốn huy động chủ yếu là ngắn hạn. Điều này tạo ra áp lực lớn cho ngân hàng trong việc quản lý rủi ro tài chính.

2.2. Hậu Quả Của Sự Mất Cân Đối Kỳ Hạn

Hậu quả của sự mất cân đối kỳ hạn có thể dẫn đến tình trạng thanh khoản kém, tăng chi phí vốn và giảm khả năng cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường. Điều này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của SACOMBANK.

III. Phương Pháp Khắc Phục Sự Mất Cân Đối Kỳ Hạn

Để khắc phục sự mất cân đối kỳ hạn, SACOMBANK cần áp dụng các phương pháp hiệu quả nhằm tối ưu hóa hoạt động huy động vốn và cho vay. Việc này không chỉ giúp ngân hàng ổn định tài chính mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh.

3.1. Chính Sách Lãi Suất Hợp Lý

Chính sách lãi suất hợp lý sẽ thu hút được nhiều khách hàng gửi tiền hơn, từ đó tăng cường nguồn vốn huy động cho ngân hàng. Việc điều chỉnh lãi suất cần phải linh hoạt và phù hợp với thị trường.

3.2. Đa Dạng Hóa Sản Phẩm Huy Động Vốn

Đa dạng hóa các sản phẩm huy động vốn như phát hành trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi sẽ giúp ngân hàng thu hút được nhiều nguồn vốn hơn. Điều này cũng giúp giảm thiểu rủi ro trong việc huy động vốn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Tình Hình Huy Động Vốn

Việc phân tích tình hình huy động vốn và sự mất cân đối kỳ hạn tại SACOMBANK không chỉ giúp ngân hàng cải thiện hoạt động của mình mà còn cung cấp những bài học quý giá cho các ngân hàng khác trong ngành. Những ứng dụng thực tiễn này có thể giúp nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng.

4.1. Kinh Nghiệm Từ SACOMBANK

SACOMBANK đã áp dụng nhiều chiến lược huy động vốn hiệu quả, từ đó rút ra được nhiều kinh nghiệm quý báu cho các ngân hàng khác. Việc học hỏi từ những thành công và thất bại của SACOMBANK sẽ giúp các ngân hàng khác cải thiện hoạt động của mình.

4.2. Tác Động Đến Nền Kinh Tế

Hoạt động huy động vốn hiệu quả không chỉ giúp ngân hàng phát triển mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. Ngân hàng cần phải chú trọng đến việc cung cấp vốn cho các doanh nghiệp và cá nhân để đảm bảo sự phát triển bền vững.

V. Kết Luận Về Tình Hình Huy Động Vốn Tại SACOMBANK

Tình hình huy động vốn và sự mất cân đối kỳ hạn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn là một vấn đề phức tạp nhưng cần thiết phải được giải quyết. Việc áp dụng các giải pháp hợp lý sẽ giúp ngân hàng ổn định tài chính và phát triển bền vững trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của SACOMBANK

SACOMBANK cần tiếp tục cải thiện hoạt động huy động vốn và quản lý rủi ro để đảm bảo sự phát triển bền vững. Việc này không chỉ giúp ngân hàng tồn tại mà còn góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Các cơ quan quản lý cần có chính sách hỗ trợ ngân hàng trong việc huy động vốn và quản lý rủi ro. Điều này sẽ giúp ngân hàng hoạt động hiệu quả hơn và đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong nền kinh tế thị trường nhiều thành phần, hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò là kênh dẫn vốn và điều tiết tiền tệ huyết mạch. Bước vào giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và sự phát triển của công nghệ số, nhu cầu tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, tiêu dùng của các tổ chức kinh tế và cá nhân ngày càng gia tăng. Để đáp ứng nhu cầu này, các ngân hàng thương mại phải không ngừng đẩy mạnh công tác huy động các nguồn tiền tệ nhàn rỗi trong xã hội.

Tuy nhiên, hoạt động huy động vốn và hoạt động sử dụng vốn (cho vay) luôn có mối quan hệ phụ thuộc lẫn nhau về cả quy mô lẫn cơ cấu thời hạn. Thực tế hoạt động ngân hàng cho thấy nguồn vốn huy động phần lớn là ngắn hạn (chiếm tỷ trọng trên 80%), trong khi nhu cầu vay vốn của các doanh nghiệp phục vụ đầu tư cơ sở hạ tầng, đổi mới thiết bị, mở rộng quy mô lại là vốn trung và dài hạn. Tình trạng mất cân đối kỳ hạn giữa huy động vốn và cho vay trở thành vấn đề mang tính hệ thống, tiềm ẩn nhiều rủi ro về thanh khoản và chi phí sử dụng vốn. Xuất phát từ bối cảnh thực tiễn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín (Sacombank) – Chi nhánh Vĩnh Long, khóa luận tập trung giải quyết vấn đề đánh giá thực trạng huy động vốn, phân tích hiện tượng mất cân đối kỳ hạn và tìm kiếm giải pháp kiểm soát an toàn hoạt động tín dụng.

Nhiệm vụ và mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể gồm 4 nội dung:

1. Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Vĩnh Long qua 3 năm (2017 - 2019).
2. Phân tích thực trạng tình hình huy động vốn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Vĩnh Long qua 3 năm (2017 - 2019).
3. Phân tích thực trạng hoạt động cho vay theo kỳ hạn tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh Vĩnh Long qua 3 năm (2017 - 2019).
4. Xác định các nguyên nhân gây mất cân đối kỳ hạn, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả huy động vốn và khắc phục sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động và cho vay tại chi nhánh.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Tình hình huy động vốn, hoạt động cho vay và sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động vốn và cho vay tại ngân hàng.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín – Chi nhánh Vĩnh Long và Phòng giao dịch trực thuộc (Phòng giao dịch Long Hồ).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích được thu thập trong giai đoạn 3 năm từ năm 2017 đến năm 2019; thời gian thực hiện nghiên cứu đề tài từ ngày 17/02/2020 đến ngày 25/04/2020.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống lý luận ngân hàng thương mại, các văn bản quy phạm pháp luật của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính ngân hàng:

• Khung pháp lý và khái niệm:

  • Định nghĩa ngân hàng thương mại căn cứ theo Pháp lệnh Ngân hàng năm 1990 và Luật các Tổ chức tín dụng năm 2010.
  • Ba chức năng cốt lõi của ngân hàng thương mại: Chức năng trung gian tín dụng (cầu nối giữa chủ thể thừa vốn và thiếu vốn, tạo nguồn thu nhập từ chênh lệch lãi suất), chức năng trung gian thanh toán (đóng vai trò thủ quỹ, cung cấp các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt như séc, ủy nhiệm chi, thẻ ngân hàng), và chức năng tạo tiền (tạo tiền ghi sổ/tiền tín dụng qua hệ thống thanh toán và mở rộng tiền gửi dựa trên hệ số nhân tiền, tỷ lệ dự trữ bắt buộc, dự trữ vượt mức).
  • Quy định an toàn vốn: Áp dụng Thông tư số 16/2018/TT-NHNN (sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 36/2014/TT-NHNN) của Ngân hàng Nhà nước quy định tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn và dài hạn tại các ngân hàng thương mại là 40% (đối với tổ chức tín dụng phi ngân hàng là 90%).

• Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả huy động và sử dụng vốn:

  • Tỷ số vốn huy động trên tổng nguồn vốn: $\frac{\text{Vốn huy động}}{\text{Tổng nguồn vốn}} \times 100$
  • Tỷ số tiền gửi có kỳ hạn trên tổng vốn huy động: $\frac{\text{Tiền gửi có kỳ hạn}}{\text{Vốn huy động}} \times 100$
  • Tỷ số tiền gửi không kỳ hạn trên tổng vốn huy động: $\frac{\text{Tiền gửi không kỳ hạn}}{\text{Vốn huy động}} \times 100$
  • Tỷ số doanh số huy động trên doanh số cho vay: $\frac{\text{Doanh số huy động}}{\text{Doanh số cho vay}} \times 100$
  • Tỷ số dư nợ cho vay trên tổng vốn huy động: $\frac{\text{Dư nợ cho vay}}{\text{Vốn huy động}} \times 100$

• Phương pháp thu thập dữ liệu:

  • Dữ liệu thứ cấp được trích xuất trực tiếp từ báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và các bảng cân đối kế toán nội bộ do Phòng Kế toán & Quỹ của Sacombank Chi nhánh Vĩnh Long cung cấp trong giai đoạn 2017 - 2019.

• Phương pháp phân tích dữ liệu:

  • Phương pháp so sánh tuyệt đối: Xác định mức độ biến động tăng, giảm về mặt giá trị tuyệt đối của các chỉ tiêu kinh tế giữa năm sau so với năm trước: $$y = y_1 - y_0$$ (Trong đó: $y_1$ là chỉ tiêu năm sau, $y_0$ là chỉ tiêu năm trước, $y$ là phần chênh lệch tuyệt đối).
  • Phương pháp so sánh tương đối: Xác định tốc độ tăng trưởng, tỷ lệ biến động phần trăm của các chỉ tiêu kinh tế: $$y = \frac{y_1 - y_0}{y_0} \times 100$$ (Trong đó: $y$ là tốc độ tăng/giảm tương đối tính bằng đơn vị %).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về huy động vốn và sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động và cho vay tại ngân hàng thương mại

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý thuyết nền tảng về tổ chức và hoạt động của ngân hàng thương mại:

• Tổng quan hoạt động ngân hàng thương mại: Làm rõ bản chất kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với 3 nhóm nghiệp vụ chính: nghiệp vụ huy động vốn (nguồn vốn tạo lập hoạt động), nghiệp vụ sử dụng vốn (bao gồm dự trữ bảo đảm thanh khoản, cho vay, đầu tư chứng khoán/góp vốn và tài sản Có khác), cùng các nghiệp vụ trung gian (thanh toán, kinh doanh ngoại tệ, bảo quản tài sản, tư vấn tài chính).
• Hoạt động huy động vốn: Phân tích các hình thức huy động như tiền gửi không kỳ hạn (tiền gửi thanh toán phục vụ chi trả, chi phí trả lãi thấp), tiền gửi có kỳ hạn, tiền gửi tiết kiệm (không kỳ hạn, có kỳ hạn, tiết kiệm dài hạn), phát hành giấy tờ có giá (trái phiếu, chứng chỉ tiền gửi, kỳ phiếu) và các nguồn huy động khác (vay Ngân hàng Nhà nước qua tái cấp vốn/chiết khấu, vay liên ngân hàng, vốn ủy thác đầu tư, vốn chiếm dụng qua thanh toán).
• Hoạt động cho vay: Phân loại cho vay theo thời hạn (ngắn hạn $\le 12$ tháng, trung hạn từ trên 1 năm đến 5 năm, dài hạn trên 5 năm), theo phương thức cho vay (cho vay từng lần/theo món, theo hạn mức tín dụng, thấu chi, ứng trước, đồng tài trợ) và theo tài sản đảm bảo (có bảo đảm bằng cầm cố/thế chấp hoặc cho vay tín chấp không có tài sản đảm bảo). Phân tích vai trò của tín dụng đối với khách hàng, ngân hàng và nền kinh tế.
• Lý luận về sự mất cân đối kỳ hạn: Định nghĩa mất cân đối kỳ hạn là tình trạng mất cân xứng giữa cơ cấu thời hạn của nguồn vốn huy động và cơ cấu thời hạn của các khoản tín dụng cấp ra. Tác giả phân tích 4 nguyên nhân cốt lõi gây ra mất cân đối kỳ hạn gồm: đặc điểm nguồn vốn huy động trên thị trường, định hướng sử dụng vốn của ngân hàng, cơ chế điều hành lãi suất và trình độ năng lực quản trị điều hành của ban lãnh đạo ngân hàng. Hậu quả của sự mất cân đối kỳ hạn được chỉ rõ là nguy cơ rủi ro thanh khoản khi khách hàng rút tiền hàng loạt trong khi dư nợ trung - dài hạn chưa đến hạn thu hồi, áp lực chênh lệch lãi suất và rủi ro không đáp ứng kịp thời nhu cầu vốn mở rộng sản xuất của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Chương 2: Tình hình huy động vốn và sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động vốn và cho vay tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín – Chi nhánh Vĩnh Long

Chương 2 tập trung vào việc mô tả đặc điểm đơn vị thực tập và phân tích định lượng các dữ liệu tài chính thực tế tại chi nhánh:

• Tổng quan địa bàn và đơn vị:

  • Đặc điểm địa bàn: Thành phố Vĩnh Long có diện tích $47{,}82\text{ km}^2$, gồm 11 đơn vị hành chính (7 phường và 4 xã: Trường An, Tân Ngãi, Tân Hòa, Tân Hội). Địa hình trũng thấp, mạng lưới sông rạch chia cắt; khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình hàng năm $27{,}7^\circ\text{C} - 28^\circ\text{C}$, tổng số giờ nắng trung bình $2700 - 2800$ giờ/năm, lượng mưa trung bình $1186 - 1193\text{ mm}$, độ ẩm trung bình $80 - 81%$. Vị trí có Quốc lộ 1A và các tuyến giao thông liên tỉnh đi qua, tạo điều kiện phát triển thương mại - dịch vụ.
  • Lịch sử Sacombank và Chi nhánh Vĩnh Long: Sacombank thành lập ngày 21/12/1991 trên cơ sở hợp nhất 4 tổ chức tín dụng (Ngân hàng Phát triển Kinh tế Gò Vấp, Hợp tác xã Tín dụng Lữ Gia, Tân Bình và Thành Công) với vốn điều lệ ban đầu 3 tỷ đồng. Sacombank niêm yết trên HOSE ngày 12/7/2006, mở rộng mạng lưới hơn 411 chi nhánh/PGD tại 47 tỉnh thành và hiện diện tại Lào (12/2008), Campuchia (06/2009). Sacombank Chi nhánh Vĩnh Long hoạt động từ năm 2002 (trực thuộc Chi nhánh Cần Thơ) và chính thức nâng cấp thành chi nhánh độc lập ngày 14/06/2006. Trụ sở chi nhánh có diện tích sàn gần $4600\text{ m}^2$ (1 hầm, 1 trệt, 7 lầu), kinh phí đầu tư gần 100 tỷ đồng, quản lý 5 phòng giao dịch trực thuộc: Long Hồ, Vũng Liêm, Bình Minh, Trà Ôn và Tam Bình.
  • Cơ cấu bộ máy quản lý: Ban Giám đốc gồm 1 Giám đốc điều hành chung và 3 Phó Giám đốc phụ trách các khối (Kinh doanh, Nội bộ, Rủi ro). Các phòng chuyên môn gồm: Phòng Kinh doanh (Bộ phận tư vấn tiếp thị, Bộ phận tín dụng, Bộ phận thẻ); Phòng Kiểm soát rủi ro (Bộ phận quản lý tín dụng, Bộ phận xử lý nợ, Bộ phận thanh toán quốc tế); Phòng Kế toán & Quỹ (Bộ phận hành chính - kế toán, Bộ phận giao dịch ngân quỹ) và mạng lưới các Phòng Giao dịch.

• Đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh (2017 - 2019):

Chỉ tiêu	Năm 2017 (triệu đồng)	Năm 2018 (triệu đồng)	Năm 2019 (triệu đồng)	Chênh lệch 2018/2017 (Số tiền)	Chênh lệch 2018/2017 (%)	Chênh lệch 2019/2018 (Số tiền)	Chênh lệch 2019/2018 (%)
Doanh thu	90.666	116.512	148.596	+25.846	+28,51%	+32.084	+27,54%
Chi phí	44.465	53.844	59.762	+9.379	+21,09%	+5.918	+10,99%
Lợi nhuận	46.201	62.668	88.843	+16.467	+35,64%	+26.166	+41,75%

(Nguồn: Số liệu trích xuất từ Phòng Kế toán & Quỹ Sacombank Chi nhánh Vĩnh Long)

Doanh thu tăng trưởng đều qua các năm nhờ mở rộng hoạt động cấp tín dụng, tăng thu nợ từ tài khoản ngoại bảng và phát triển các dịch vụ thu hộ, thanh toán. Mức tăng chi phí (chủ yếu là chi phí trả lãi chiếm $70% - 80%$ tổng chi phí, cùng chi phí mua sắm thiết bị như két sắt, máy đếm tiền, máy in) được kiểm soát thấp hơn tốc độ tăng doanh thu, giúp lợi nhuận trước thuế năm 2019 đạt 88.843 triệu đồng (tăng 41,75% so với năm 2018).

• Phân tích chuyên sâu về huy động vốn, cho vay và mất cân đối kỳ hạn:
  • Phân tích cơ cấu nguồn vốn và nguồn vốn huy động theo kỳ hạn (ngắn hạn, trung - dài hạn), tính toán các chỉ tiêu hiệu quả huy động.
  • Phân tích tình hình cho vay qua các chỉ tiêu doanh số cho vay, doanh số thu nợ và dư nợ cho vay theo từng kỳ hạn.
  • Đánh giá sự mất cân đối kỳ hạn qua 3 khía cạnh: Tình hình sử dụng vốn ngắn hạn cho vay ngắn hạn; tình hình sử dụng vốn trung - dài hạn cho vay trung - dài hạn; và thực trạng sử dụng nguồn vốn huy động ngắn hạn để cho vay trung - dài hạn đối chiếu với trần tỷ lệ an toàn của Ngân hàng Nhà nước.
  • Tổng kết các ưu điểm (mạng lưới tốt, thương hiệu uy tín, doanh thu - lợi nhuận tăng trưởng cao) và nhược điểm (cạnh tranh gay gắt về lãi suất trên địa bàn, nợ xấu phát sinh do một số khách hàng kinh doanh thua lỗ, đội ngũ nhân sự trẻ thiếu kinh nghiệm thực tế trong thẩm định khoản vay).

Chương 3: Giải pháp và kiến nghị nâng cao hiệu quả huy động vốn và khắc phục sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động và cho vay tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương Tín Chi nhánh tỉnh Vĩnh Long

Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị bám sát định hướng hoạt động của ngân hàng:

• Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả huy động và khắc phục mất cân đối kỳ hạn:
  1. Chính sách lãi suất: Xây dựng khung lãi suất tiền gửi linh hoạt, có tính cạnh tranh cao theo từng phân khúc kỳ hạn và đối tượng khách hàng nhằm thu hút nguồn vốn nhàn rỗi trung và dài hạn.
  2. Chính sách thu hút khách hàng: Tăng cường tiếp thị, mở rộng quan hệ với khách hàng cá nhân và doanh nghiệp trên địa bàn; rút ngắn thời gian giao dịch và nâng cao chất lượng chăm sóc khách hàng.
  3. Đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ: Phát triển các sản phẩm tiết kiệm tích lũy định kỳ phù hợp thu nhập dân cư; đẩy mạnh các sản phẩm ngân hàng số (Internet Banking, Mobile Banking dựa trên nền tảng Omni-channel, xác thực sinh trắc học, thanh toán QR code, ví điện tử Sacombank) và mở rộng dịch vụ thu hộ.
  4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Tăng cường đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ thẩm định tín dụng và giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho đội ngũ nhân viên trẻ; thực hiện cơ chế phân quyền gắn liền với trách nhiệm rõ ràng.
  5. Giải pháp kiểm soát mất cân đối kỳ hạn: Kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung - dài hạn tuân thủ ngưỡng quy định $40%$ theo Thông tư 16/2018/TT-NHNN; nâng cao hiệu quả thu hồi nợ đến hạn để tái tạo nguồn vốn cho vay; đẩy mạnh xử lý nợ quá hạn và nợ xấu (kiểm soát nợ xấu $\le 3%$).
• Nhóm kiến nghị thực tế:
  • Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước: Tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý về an toàn hoạt động tín dụng, điều hành chính sách tiền tệ và lãi suất linh hoạt, hỗ trợ thông tin tín dụng khách hàng qua CIC kịp thời.
  • Kiến nghị đối với Sacombank Chi nhánh Vĩnh Long: Tăng cường công tác quản trị rủi ro thanh khoản, đẩy mạnh triển khai hệ thống quản lý thông tin khách hàng (CRM) và hệ thống quản lý cấp tín dụng (LOS), áp dụng chuẩn mực quản trị quốc tế Basel II và chuẩn mực báo cáo tài chính IFRS.

---

Kết quả và đóng góp

• Kết quả nghiên cứu thực nghiệm:

  • Khóa luận đã lượng hóa chi tiết bức tranh tài chính của Sacombank Chi nhánh Vĩnh Long giai đoạn 2017 - 2019: Doanh thu tăng từ 90.666 triệu đồng (2017) lên 148.596 triệu đồng (2019); chi phí tăng từ 44.465 triệu đồng (2017) lên 59.762 triệu đồng (2019); lợi nhuận tăng từ 46.201 triệu đồng (2017) lên 88.843 triệu đồng (2019).
  • Phân tích và chỉ rõ thực trạng mất cân đối kỳ hạn trong hoạt động kinh doanh: Khảo sát chi tiết việc phân bổ nguồn vốn ngắn hạn cho vay ngắn hạn, nguồn vốn trung - dài hạn cho vay trung - dài hạn và tỷ lệ hoán đổi kỳ hạn lấy vốn ngắn hạn cho vay trung - dài hạn theo các bảng số liệu từ Bảng 2.1 đến Bảng 2.10.

• Đóng góp về mặt giải pháp và quản trị:

  • Hệ thống hóa các nguyên nhân dẫn đến mất cân đối kỳ hạn xuất phát từ đặc thù thị trường huy động, áp lực tăng trưởng tín dụng và cơ chế điều hành lãi suất.
  • Đề xuất các nhóm giải pháp toàn diện bao gồm: chính sách lãi suất, phát triển sản phẩm ngân hàng số (Omni-channel, QR code, sinh trắc học), quản lý nợ xấu dưới mức $3%$, và chuẩn hóa quy trình thẩm định cấp tín dụng gắn với lộ trình triển khai Basel II và IFRS tại đơn vị.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài:
  • Phạm vi dữ liệu phân tích giới hạn trong khoảng thời gian 3 năm (2017 - 2019) tại phạm vi một chi nhánh cụ thể trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long.
  • Phương pháp phân tích chủ yếu dựa trên thống kê mô tả, so sánh số liệu tuyệt đối và tương đối từ báo cáo nội bộ; chưa áp dụng các mô hình định lượng phức tạp (như hồi quy kinh tế lượng để đo lường độ nhạy cảm thanh khoản, phân tích khe hở kỳ hạn Duration Gap hoặc đo lường rủi ro giá trị chịu rủi ro VaR).
• Hướng nghiên cứu mở rộng:
  • Mở rộng chuỗi số liệu thời gian sang các năm tiếp theo để đánh giá tác động của biến động kinh tế vĩ mô đến thanh khoản và kỳ hạn vốn.
  • Mở rộng phạm vi khảo sát, so sánh đối sánh giữa nhiều ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
  • Ứng dụng các mô hình toán tài chính để lượng hóa chính xác rủi ro khe hở kỳ hạn và rủi ro lãi suất trong quản trị tài sản Có - tài sản Nợ (ALM).

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn:

• Đối với sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kế toán: Cung cấp khung cấu trúc chuẩn mực cho một bài nghiên cứu thực tế về nghiệp vụ ngân hàng thương mại; phương pháp tính toán các chỉ tiêu huy động vốn, phân tích cơ cấu kỳ hạn tín dụng và cách thức xử lý số liệu so sánh theo thời gian.
• Đối với cán bộ quản lý và nhân viên tín dụng tại các chi nhánh ngân hàng: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tế về mô hình cơ cấu tổ chức chi nhánh cấp 1, quy trình quản trị rủi ro mất cân đối kỳ hạn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và các định hướng triển khai sản phẩm ngân hàng bán lẻ hiện đại.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận sử dụng các công thức so sánh số liệu nào để phân tích tình hình kinh doanh của ngân hàng?
Tác giả sử dụng hai công thức phân tích:

• Phương pháp so sánh tuyệt đối: $y = y_1 - y_0$ (trong đó $y_1$ là chỉ tiêu năm sau, $y_0$ là chỉ tiêu năm trước, $y$ là phần chênh lệch tăng/giảm tuyệt đối).
• Phương pháp so sánh tương đối: $y = \frac{y_1 - y_0}{y_0} \times 100$ (trong đó $y$ là tỷ lệ biến động phần trăm tăng/giảm).

2. Kết quả doanh thu, chi phí và lợi nhuận của Sacombank Chi nhánh Vĩnh Long giai đoạn 2017 - 2019 biến động như thế nào?

• Doanh thu: Đạt 90.666 triệu đồng (2017), tăng lên 116.512 triệu đồng (2018, tăng 28,51%) và đạt 148.596 triệu đồng (2019, tăng 27,54% so với 2018).
• Chi phí: Đạt 44.465 triệu đồng (2017), tăng lên 53.844 triệu đồng (2018, tăng 21,09%) và tăng thêm 5.918 triệu đồng trong năm 2019 (đạt 59.762 triệu đồng, tăng 10,99% so với 2018).
• Lợi nhuận: Đạt 46.201 triệu đồng (2017), tăng lên 62.668 triệu đồng (2018, tăng 35,64%) và đạt 88.843 triệu đồng (2019, tăng 41,75% so với 2018).

3. Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước trích dẫn trong văn bản, tỷ lệ tối đa nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung và dài hạn là bao nhiêu?
Theo Thông tư số 16/2018/TT-NHNN (sửa đổi, bổ sung Thông tư số 36/2014/TT-NHNN) được trích dẫn trong Chương 1 của khóa luận, tỷ lệ tối đa của nguồn vốn ngắn hạn được sử dụng để cho vay trung hạn và dài hạn áp dụng đối với ngân hàng thương mại là 40% (áp dụng với tổ chức tín dụng phi ngân hàng giữ ở mức 90%).

4. Cơ cấu tổ chức của Sacombank Chi nhánh Vĩnh Long gồm những chức danh lãnh đạo và phòng ban nào?
Ban điều hành gồm có 1 Giám đốc chi nhánh và 3 Phó Giám đốc (Phó Giám đốc phụ trách kinh doanh, Phó Giám đốc phụ trách nội bộ, Phó Giám đốc phụ trách rủi ro). Chi nhánh bao gồm 4 khối phòng ban trực thuộc: Phòng Kinh doanh (Bộ phận tư vấn tiếp thị, Bộ phận tín dụng, Bộ phận thẻ); Phòng Kiểm soát rủi ro (Bộ phận quản lý tín dụng, Bộ phận xử lý nợ, Bộ phận thanh toán quốc tế); Phòng Kế toán & Quỹ (Bộ phận hành chính - kế toán, Bộ phận giao dịch ngân quỹ); và mạng lưới 5 Phòng Giao dịch (Long Hồ, Vũng Liêm, Bình Minh, Trà Ôn, Tam Bình).

5. Những nguyên nhân chính nào gây ra sự mất cân đối kỳ hạn giữa huy động và cho vay tại ngân hàng thương mại được tác giả phân tích?
Khóa luận chỉ rõ 4 nguyên nhân chính: (1) Vấn đề huy động vốn từ thị trường phần lớn mang tính ngắn hạn do thói quen gửi tiền của người dân; (2) Vấn đề sử dụng vốn chịu áp lực từ nhu cầu vay vốn trung - dài hạn lớn của các dự án kinh doanh; (3) Chính sách điều hành lãi suất và mức trần lãi suất quy định; (4) Năng lực quản trị điều hành của ban lãnh đạo ngân hàng trong việc xây dựng kế hoạch cân đối kỳ hạn nguồn vốn và tài sản.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Trần Phương Anh đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về nghiệp vụ huy động vốn, hoạt động cho vay và vấn đề mất cân đối kỳ hạn theo quy định an toàn của Ngân hàng Nhà nước. Thông qua nguồn dữ liệu thứ cấp từ Phòng Kế toán & Quỹ giai đoạn 2017 - 2019, đề tài phản ánh khách quan kết quả kinh doanh tăng trưởng tích cực cũng như thực trạng mất cân đối kỳ hạn tại Sacombank Chi nhánh Vĩnh Long. Trên cơ sở phân tích nguyên nhân và bối cảnh thực tiễn, khóa luận đề xuất các nhóm giải pháp đồng bộ từ điều hành lãi suất, phát triển ngân hàng số đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và quản trị rủi ro thanh khoản nhằm duy trì sự phát triển an toàn, bền vững cho chi nhánh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HUY ĐỘNG VỐN VÀ SỰ MẤT CÂN ĐỐI KỲ HẠN GIỮA HUY ĐỘNG VÀ CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm và bản chất của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm của ngân hàng thương mại Theo pháp lệnh ngân hàng năm 1990 của Việt Nam: Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh doanh tiền tệ mà nghiệp vụ thường xuyên chủ yếu là nhận tiền gửi của khách hàng là cá nhân, doanh nghiệp tổ chức tín dụng,. với trách nhiệm hoàn trả đúng thời hạn, đúng số tiền đã nhận và sử dụng số tiền đó để cho vay, chiết khấu và làm phương tiện thanh toán. Theo luật các tổ chức tín dụng năm 2010: Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận. Luận văn thạc sĩ Kinh tế Ngân hàng thương mại là loại hình định chế tài chính trung gian hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ và dịch vụ NH.

Đây là loại hình định chế tài chính trung gian quan trọng vào bậc nhất trong nền kinh tế thị trường góp phần tạo lập và cung ứng vốn cho nền kinh tế, tạo điều kiện và thúc đẩy nền kinh tế xã hội phát triển.2 Bản chất của ngân hàng thương mại Từ các khái niệm trên có thể nói bản chất của ngân hàng thương mại được thể hiện qua các điểm sau: ngân hàng thương mại là một loại hình doanh nghiệp cũng là một đơn vị kinh tế, hoạt động của ngân hàng thương mại là một hoạt động mang tính chất kinh doanh và hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực tiền tệ tín dụng và dịch vụ ngân hàng.2 Chức năng của ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại có các chức năng cơ bản sau: 1.1 Chức năng trung gian tín dụng Khi thực hiện chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng thương mại đóng vai trò là "cầu nối" giữa người dư thừa vốn và người có nhu cầu về vốn. Ngân hàng thương mại sẽ thông qua việc huy động các khoản vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế sau SVTH: Nguyễn Trần Phương Anh Trang 4 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Thái Thanh Thu đó hình thành nên quỹ cho vay để cung cấp tín dụng cho nền kinh tế. Với chức năng này, NHTM vừa đóng vai trò là người đi vay vừa đóng vai trò là người cho vay.

Với chức năng trung gian tín dụng, NHTM đã góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người gửi tiền, ngân hàng và người đi vay, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế. • Đối với người gửi tiền, họ thu được lợi từ khoản vốn nhàn rỗi của mình dưới hình thức lãi tiền gửi mà ngân hàng trả cho họ. Hơn nữa, ngân hàng còn đảm bảo cho họ sự an toàn về khoản tiền gửi và cung cấp các dịch vụ thanh toán tiện lợi. • Đối với người đi vay, họ sẽ thoả mãn được nhu cầu vốn để kinh doanh, chi tiêu, thanh toán mà không phải chi phí nhiều về sức lực, thời gian cho việc tìm kiếm nơi cung ứng vốn tiện lợi, chắc chắn và hợp pháp.

• Đối với ngân hàng thương mại, họ sẽ tìm kiếm được lợi nhuận cho bản thân mình từ chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi hoặc hoa hồng môi giới. Lợi nhuận này chính là cơ sở để tồn tại và phát triển của ngân hàng thương mại. • Đối với nền kinh tế, chức năng này có vai trò quan trọng trong việc thúc Luận văn thạc sĩ Kinh tế đẩy tăng trưởng kinh tế vì nó đáp ứng nhu cầu vốn để đảm bảo quá trình tái sản xuất được thực hiện liên tục và để mở rộng quy mô sản xuất. Với chức năng này, ngân hàng thương mại đã biến vốn nhàn rỗi không hoạt động thành vốn hoạt động, kích thích quá trình luân chuyển vốn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển.

Chức năng trung gian tín dụng được xem là chức năng quan trọng nhất của ngân hàng thương mại vì nó phản ánh bản chất của ngân hàng thương mại là đi vay để cho vay, nó quyết định sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Đồng thời nó cũng là cơ sở để thực hiện các chức năng khác.2 Chức năng trung gian thanh toán Ngân hàng thương mại làm trung gian thanh toán khi nó thực hiện thanh toán theo yêu cầu của khách hàng như trích tiền từ tài khoản tiền gửi của họ để thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ hoặc nhập vào tài khoản tiền gửi của khách hàng tiền thu bán hàng và các khoản thu khác theo lệnh của họ. Ở đây NHTM đóng vai trò là người "thủ quỹ" cho các doanh nghiệp và cá nhân bởi ngân hàng là người giữ tài khoản của họ. SVTH: Nguyễn Trần Phương Anh Trang 5 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.

Thái Thanh Thu NHTM thực hiện chức năng trung gian thanh toán trên cơ sở thực hiện chức năng trung gian tín dụng vì tiền để khách hàng thực hiện thanh toán qua ngân hàng chính là một phần tiền gửi trước đó. Với chức năng này, các NHTM cung cấp cho khách hàng nhiều phương tiện thanh toán tiện lợi như séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ rút tiền, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng… Tùy theo nhu cầu, khách hàng có thể chọn cho mình phương thức thanh toán phù hợp. Nhờ đó, mà các chủ thể kinh tế không phải giữ tiền trong túi, mang theo tiền để gặp chủ nợ, gặp người phải thanh toán dù ở gần hay xa mà họ có thể sử dụng một phương thức nào đó để thực hiện các khoản thanh toán. Nhờ vậy, các chủ thể kinh tế sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí, thời gian đi tới gặp chủ nợ, người phải thanh toán và lại đảm bảo được việc thanh toán an toàn.

Qua đó, chức năng này thúc đẩy lưu thông hàng hoá, đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ lưu chuyển vốn, từ đó góp phần phát triển kinh tế. Đồng thời, việc thanh toán không dùng tiền mặt qua ngân hàng đã giảm được lượng tiền mặt trong lưu thông, dẫn đến tiết kiệm chi phí lưu thông tiền mặt như chi phí in ấn, đếm nhận, bảo quản tiền. Luận văn thạc sĩ Kinh tế Đối với ngân hàng thương mại, chức năng này góp phần tăng thêm lợi nhuận cho ngân hàng thông qua việc thu lệ phí thanh toán. Thêm nữa, nó lại làm tăng nguồn vốn cho vay của ngân hàng thể hiện trên số dư có trong tài khoản tiền gửi của khách hàng.

Chức năng này cũng chính là cơ sở hình thành chức năng tạo tiền của ngân hàng thương mại.3 Chức năng tạo tiền Khi có sự phân hoá trong hệ thống ngân hàng, hình thành nên ngân hàng phát hành và các ngân hàng trung gian thì ngân hàng trung gian không còn thực hiện chức năng phát hành giấy bạc ngân hàng nữa. Với chức năng trung gian tín dụng và trung gian thanh toán, NHTM có khả năng tạo ra tiền tín dụng (hay tiền ghi sổ) thể hiện trên tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng tại NHTM. Đây chính là một bộ phận của lượng tiền được sử dụng trong các giao dịch. Ban đầu từ những khoản tiền dự trữ tăng lên, ngân hàng thương mại sử dụng để cho vay bằng chuyển khoản, sau đó những khoản tiền này sẽ được quay lại NHTM một phần khi những người sử dụng tiền gửi vào dưới dạng tiền gửi không kỳ hạn.

SVTH: Nguyễn Trần Phương Anh Trang 6 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS. Thái Thanh Thu Quá trình này tiễp diễn trong hệ thống ngân hàng và tạo nên một lượng tiền gửi (tức tiền tín dụng) gấp nhiều lần số dự trữ tăng thêm ban đầu. Mức mở rộng tiền gửi phụ thuộc vào hệ số mở rộng tiền gửi. Hệ số này, đến lượt nó chịu tác động bởi các yếu tố: tỷ lệ dự trữ bắt buộc, tỷ lệ dự trữ vượt mức và tỷ lệ giữ tiền mặt so với tiền gửi thanh toán của công chúng.

Với chức năng "tạo tiền", hệ thống NHTM đã làm tăng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu thanh toán, chi trả của xã hội. Rõ ràng khái niệm về tiền hay tiền giao dịch không chỉ là tiền giấy do ngân hàng trung ương phát hành ra mà còn bao gồm một bộ phận quan trọng là lượng tiền ghi sổ do các NHTM tạo ra. Chức năng này cũng chỉ ra mối quan hệ giữa tín dụng ngân hàng và lưu thông tiền tệ. Một khối lượng tín dụng mà NHTM cho vay ra làm tăng khả năng tạo tiền của ngân hàng thương mại, từ đó làm tăng lượng tiền cung ứng.3 Hoạt động cơ bản của ngân hàng thương mại Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với Luận văn thạc sĩ Kinh tế nội dung thường xuyên nhận tiền gửi (nghiệp vụ huy động vốn) và sử dụng số tiền gửi đó (nghiệp vụ sử dụng vốn) để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán tiền trên tài khoản,.

NHTM có các hoạt động cơ bản sau: 1.1 Nghiệp vụ huy động vốn Đây là nghiệp vụ cơ bản, quan trọng nhất và ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động của ngân hàng. Vốn được ngân hàng huy động dưới nhiều hình thức khác nhau như: - Nhận tiền gửi (Nhận ký thác): NHTM nhận tiền gửi của tổ chức, cá nhân và các tổ chức tín dụng khác dưới hình thức tiền gửi không kỳ hạn, có kỳ hạn và các loại tiền gửi khác. - Phát hành chứng từ có giá: Khi được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chấp nhận NHTM được phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, và giấy tờ có giá khác để huy động vốn của tổ chức, cá nhân trong nước và ngoài nước. - Vay vốn giữa các tổ chức tín dụng: NHTM được vay vốn của nhau và của tổ chức tín dụng nước ngoài SVTH: Nguyễn Trần Phương Anh Trang 7 Khóa luận tốt nghiệp GVHD: ThS.

Thái Thanh Thu - Vay vốn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: NHTM được vay vốn ngắn hạn của Ngân hàng Nhà nước dưới hình thức tái cấp vốn, vay chiết khấu… Mặt khác trên cơ sở nguồn vốn huy động được, ngân hàng tiến hành cho vay phục vụ cho nhu cầu phát triển sản xuất, cho các mục tiêu phát triển kinh tế của địa phương và cả nước. Đồng thời, với việc huy động được nguồn vốn ngày càng nhiều giúp nâng cao uy tín cho ngân hàng, mở rộng kinh doanh và nâng cao lợi nhuận.