Chương 1 E-LEARNING 1. Tổng quan về E-learning 1. Các định nghĩa và khái niệm Hiện nay vẫn còn khá nhiều quan điểm khác nhau về khái niệm E-learning (Electronic Leaning: giáo dục điện tử) như: E-learning là một thuật ngữ dùng để mô tả việc học tập, đào tạo dựa trên công nghệ thông tin và truyền thông (Compare Infobase Inc). E-learning là việc học tập hay đào tạo được chuẩn bị, phân phối hoặc quản lý có sử dụng nhiều công cụ của công nghệ thông tin, truyền thông khác nhau và được thực hiện ở mức cục bộ hay toàn cục (MASIE Center).
Việc học tập được phân phối hoặc hỗ trợ qua công nghệ điện tử. Việc phân phối qua nhiều kĩ thuật khác nhau như Internet, TV, video tape, các hệ thống giảng dạy thông minh, và việc đào tạo dựa trên máy tính (CBT – Computer Base Training) (Sun Microsystems, Inc ). Việc phân phối các hoạt động, quá trình, và sự kiện đào tạo và học tập thông qua các phương tiện điện tử như Internet, intranet, extranet, CD-ROM, video tape, DVD, TV, các thiết bị cá nhân. Tuy có nhiều khái niệm khác nhau, nhưng nhìn chung E-learning có thể hiểu là một tập hợp các ứng dụng và quá trình như: học qua web, học qua máy tính, lớp học ảo và sự liên kết số.
Trong đó bao gồm việc phân phối nội dung các khoá học tới người học qua Internet, mạng cục bộ, băng video, đĩa CD-ROM, các loại học liệu điện tử khác, mà không nhất thiết phải có sự tham gia của giáo viên Bản chất CBT là hình thức đào tạo sử dụng máy tính trợ giúp giáo viên trong công việc giảng bài. Nội dung học được lưu trên các đĩa CD hoặc trên máy tính không nhất thiết phải nối mạng để người học tự truy cập và thu nhận kiến thức. Nền tảng của E-learning đã phát triển từ CBT bằng việc dùng máy tính đơn lẻ sang hệ thống khách/chủ (client/server), và gần đây nó được thể hiện với tên WBT (Web Base Training) với việc dùng internet. Nội dung giáo dục được đưa lên internet, người dùng có thể được sử dụng từ thiết bị cuối của mình khi kết nối internet.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com WBT là hình thức đào tạo sử dụng công nghệ Web để tổ chức dạy và học, bao gồm việc lưu trữ tài liệu liên quan, quản lý đào tạo (như giáo trình, bài kiểm tra, kết quả học, hồ sơ người học) và thiết lập một môi trường học tập ảo qua mạng máy tính nhờ công nghệ Web. Với sự phát triển của công nghệ thông tin cũng như hạ tầng mạng ngày nay, E-learning được thực hiện chủ yếu thông qua việc sử dụng Web (là hình thức đào tạo WBT). Trong tương lai gần, có thể E-learning sẽ được tiến hành thông qua PDA (Personal Digital Assistant: máy trợ lý cá nhân dùng kỹ thuật số) hoặc thậm chí các thiết bị không dây khác (cell phone). Ưu điểm nổi trội của E-learning so với các phương pháp đào tạo truyền thống là việc tạo ra một môi trường học tập mở và tính chất tái sử dụng các đơn vị tri thức.
Với công nghệ này, quá trình dạy và học sẽ hiệu quả và nhanh chóng hơn, giúp giảm thiểu chi phí, đồng thời giảm thời gian đào tạo so với phương pháp giảng dạy truyền thống. E-learning giúp chuyển tải nội dung phong phú, ấn tượng và dễ hiểu thông qua trang web, bảo đảm chất lượng đào tạo qua những phần mềm quản lý. Mô hình này cho phép người học chủ động lựa chọn nội dung học hình thức học.1 Các thành phần của E-learning Các bộ phận cấu thành E-learning gồm có [5]: Nền tri thức E-learning: 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tổ chức nội dung: Được hiểu là một lược đồ thể hiện kế hoạch sử dụng nội dung dạy - học thông qua các đơn vị giảng dạy có cấu trúc, và chỉ ra các đơn vị giảng dạy quan hệ với nhau như thế nào. Công cụ soạn giả để chuyển tài liệu truyền thống sang định dạng E-learning (hệ quản trị nội dung học: LCMS): tuân theo các chuẩn E-learning và tương đối độc lập với nhà cung cấp và hệ thống.
Nền tảng công nghệ : Nền quản lý học (hệ quản trị học:LMS). Được hiểu là một gói phần mềm hỗ trợ việc quản lý học trong một tổ chức, đảm bảo quá trình học tuân theo các chuẩn sử dụng trong E-learning Nền công nghệ thông tin: Bao gồm các công nghệ mạng như: công nghệ băng thông rộng, công nghệ cấu trúc hướng đối tượng, công nghệ phía phục vụ Java, công nghệ đa nền.Các CSDL như: CSDL thẻ (vé), CSDL thư viện phương tiện, CSDL nội dung, CSDL lịch học, CSDL thông tin bài học, CSDL tri thức. Nền tổ chức E-learning: Là nền tổ chức học tập của môi trường dạy, học cụ thể, bao gồm: Người quản trị hệ thống: quản lý về mặt kỹ thuật nền CNTT và môi trường E- learning Người quản lý môn học, khóa học: chịu trách nhiệm về việc tạo ra tất cả các nội dung giảng dạy Người quản lý dạy và học: chịu trách nhiệm quản lý các lớp học đang diễn ra trong khuôn khổ E-learning. Chuyên gia lĩnh vực của môn học (Subject Matter Expert: SME): là người có tri thức sâu về chuyên ngành; người thiết kế dạy (Instructional Designer: ID) là người thiết kế dạy học có khuynh hướng theo qui trình, áp dụng các nguyên lý thiết kế dạy học vào miền nội dung rộng.
SME làm việc chặt chẽ với ID để phát biểu cấu trúc nội dung làm việc, theo đó thông tin và kỹ năng cần dạy có thể được tạo thành theo trình tự và thứ bậc. Người làm phần mềm nội dung: là những người viết và biên tập nội dung giảng dạy trong khuôn khổ khoá học thể hiện trên Web. Người trợ giúp kiến thức: là người giỏi kỹ thuật có kinh nghiệm huấn luyện cho cả người học và bạn đồng nghiệp. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tổ chức thương mại cho trung tâm E-learning: (Các trung tâm E-learning có tính chất thương mại) có các chức năng tiếp thị, quảng cáo, quản lý sản xuất nội dung giảng dạy bao gồm việc làm nội dung dạy và sản xuất phần mềm dạy; quản lý việc dạy và học gồm có thực hiện giảng dạy và thực hành, quản trị hệ thống kỹ thuật, quản lý đánh giá học tập.
Với cơ chế tạo ra một lần sử dụng nhiều lần, E-learning giúp tiết kiệm chi phí cho khóa học, nhất là khi phương pháp đào tạo qua Web trở nên phổ biến. Đặc biệt E-learning đáp ứng khả năng học của từng cá nhân, điều mà phương pháp dạy truyền thống dựa trên tài liệu không thể đáp ứng được. Nếu kết hợp với việc đánh giá nhu cầu của người học, E-learning có thể đưa ra các giải pháp cụ thể cho từng người học, góp phần nâng cao hiệu quả học tập và đào tạo. Bên cạnh đó, E-learning giúp người học có thể chủ động điều chỉnh được tiến độ học phù hợp với trình độ và hoàn cảnh, điều kiện của mình.
Người học có thể học nhanh hoặc bỏ qua một số phần giảng không cần thiết, ngược lại có thể giảm tốc độ học để có thể theo kịp vấn đề. Bằng cách thức này, E-learning là một giải pháp chung cho rất nhiều người học với nhiều trình độ, nhu cầu và cách thức học khác nhau. Ở Việt Nam hiện nay E-learning chưa phổ biến, và chỉ có một vài đơn vị triển khai hình thức đào tạo này như trung tâm FPT FEB, Cleverlearn, SaigonCTT, trung tâm Việt Anh… Nhưng chỉ có 3 chương trình học tiếng Anh là EnglishTownOnlineSchool của FPT FEB, CleverCourse thuộc Cleverlearn và Hocngoaingu của trung tâm Việt Anh là đào tạo trực tuyến 100%. Trong khi ở một số chương trình học khác, như các khóa đào tạo Học viện mạng Cisco tại trung tâm nghiên cứu công nghệ kĩ thuật Sài Gòn SaigonCTT dù được xây dựng theo mô hình E-learning nhưng người học vẫn phải đến lớp và có khoảng 50% tiết học là học với giáo viên của trường.
Sở dĩ như vậy là vì đặc thù của chương trình nên hầu hết các giờ thực hành đều được tiến hành trên các thiết bị đặt tại Việt Nam do giáo viên ở Việt Nam hướng dẫn, vì vậy mà chương trình học viện Cisco tại Việt Nam không thể hoàn toàn là học online 100%. Một vài trường đại học ở Việt Nam cũng đã xây dựng những chương trình thí điểm đào tạo điện tử như ĐH Cần Thơ, ĐH Công Nghệ - ĐHQG Hà Nội, ĐHQG TP HCM, ĐH Đà Nẵng, Đại học Thủy Lợi. Tuy nhiên vẫn còn ở một mức độ hạn chế, mô hình E-leaning chỉ được thiết lập nhằm hỗ trợ chương trình học trên lớp, chủ yếu tập trung vào việc số hóa bài giảng và đưa lên website để sinh viên truy cập, và tạo môi trường để giáo viên và các sinh viên trao đổi thông tin nóng (forum…). 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Thể hiện của E-learning [1,5] a. Đặc điểm E-learning thể hiện ở một số các đặc điểm chính sau: Dựa trên công nghệ thông tin và truyền thông. Cụ thể hơn là công nghệ mạng, kĩ thuật đồ họa, kĩ thuật mô phỏng, công nghệ tính toán… Hiệu quả của E-learning cao hơn so với cách học truyền thống do có tính tương tác cao dựa trên multimedia, giúp người học trao đổi thông tin dễ dàng hơn, cho phép người học lựa chọn nội dung học tập phù hợp với khả năng và sở thích của mình. Chi phí cho việc truyền đạt kiến thức và cho người học giảm xuống E-learning sẽ trở thành xu thế tất yếu trong nền kinh tế tri thức.
Hiện nay, E- learning đang thu hút được sự quan tâm đặc biệt của các nước trên thế giới với rất nhiều tổ chức, công ty hoạt động trong lĩnh vực E-learning ra đời. Đặc trưng của E-learning Đáp ứng nhu cầu người học: Người học có thể chọn lựa được nhiều loại khóa học, phù hợp với yêu cầu cũng như nguyện vọng của bản thân. Cá nhân hóa: Người học có thể chủ động chọn nội dung học, thời gian cũng như trình độ phù hợp với mình. Việc thực hiện quản lý học cũng thuận lợi hơn Tương tác: học tập dựa trên sự kết hợp, trao đổi kiến thức - việc này giúp cho quá trình học nhanh chóng và hiệu quả hơn.
E-learning cung cấp các giải pháp thực hiện việc kết hợp người học với nhau thông qua các nhóm thảo luận, do vậy việc trao đổi không chỉ giới hạn trong nhóm mà là sự kết hợp giữa những người học cùng một ngành. Hơn nữa, việc lưu trữ lại các bài giảng giúp những người học sau có nhiều thuận lợi hơn so với phương pháp đào tạo truyền thống.