Tác động của tâm lý nhà đầu tư ở hai cấp độ đến biến động giá chứng khoán trên sở giao dịch chứng khoán thành phố hồ chí minh

Nghiên cứu tác động tâm lý nhà đầu tư đến biến động giá cổ phiếu tại HOSE. Phân tích ảnh hưởng ở hai cấp độ, cung cấp thông tin hữu ích cho nhà đầu tư.

• Tác giả: Nguyễn Bảo Ngọc
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Tiến Mạnh
• Trường học: Học Viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài Chính
• Đề tài: Tác động của tâm lý nhà đầu tư ở hai cấp độ đến biến động giá cổ phiếu trên Sở giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TÂM LÝ NHÀ ĐẦU TƯ ĐẾN BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU
• 1.1. Cơ sở lý thuyết về tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán
• 1.2. Chứng khoán và thị trường chứng khoán
• 1.3. Tâm lý nhà đầu tư
• 1.4. Cơ sở lý thuyết về biến động giá cổ phiếu
• 1.5. Biến động giá cổ phiếu
• 1.6. Các lý thuyết liên quan
• 1.6.1. Lý thuyết Thị trường hiệu quả
• 1.6.2. Lý thuyết tài chính hành vi
• 1.7. Các nghiên cứu đi trước
• 1.7.1. Tổng quan các nghiên cứu nước ngoài
• 1.7.2. Tổng quan nghiên cứu trong nước
• 1.8. Các khoảng trống nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP, DỮ LIỆU VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Quy trình nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Dữ liệu nghiên cứu
• 2.4. Mô hình nghiên cứu
• 2.4.1. Xây dựng mô hình
• 2.4.2. Xây dựng về kỳ vọng các biến trong mô hình
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả số liệu nghiên cứu
• 3.2. Kết quả mô hình hồi quy
• 3.3. Kiểm định tương quan giữa các biến
• 3.4. Kiểm định và chẩn đoán khuyết tật trong mô hình
• 3.5. Kết quả mô hình hồi quy
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Tác Động Tâm Lý Đến Giá Cổ Phiếu HOSE

Thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam sau hơn 20 năm phát triển, đang dần hoàn thiện và trở thành một trong những thị trường vốn lớn nhất khu vực Đông Nam Á. TTCK là kênh đầu tư tiềm năng và dẫn vốn hiệu quả, thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước. Tuy nhiên, so với các thị trường lâu đời trên thế giới, TTCK Việt Nam còn khá trẻ, dẫn đến việc các nghiên cứu về sự vận động giá còn hạn chế. Giai đoạn 2019-2021 chứng kiến nhiều biến động mạnh mẽ trên TTCK, với những đợt tăng giảm đột ngột khó lý giải bằng lý thuyết thị trường hiệu quả. Tâm lý nhà đầu tư được xem là yếu tố then chốt, chi phối mạnh mẽ các quyết định giao dịch. Nghiên cứu này tập trung làm rõ tác động của tâm lý nhà đầu tư đến biến động giá cổ phiếu trên HOSE, góp phần làm sáng tỏ vai trò của yếu tố tâm lý trong bối cảnh thị trường Việt Nam.

1.1. Bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay

TTCK Việt Nam đang trong giai đoạn phát triển, tuy nhiên còn nhiều hạn chế so với các thị trường quốc tế. Biến động giá cổ phiếu trên HOSE chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, trong đó tâm lý nhà đầu tư đóng vai trò quan trọng. Nghiên cứu này nhằm mục đích làm rõ sự ảnh hưởng này, đặc biệt trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động khó lường. "Trong giai đoạn từ năm 2019 đến nay, TTCK xảy ra rất nhiều biến động tăng giảm mạnh mẽ".

1.2. Vai trò của yếu tố tâm lý trong đầu tư chứng khoán

Tâm lý nhà đầu tư được xem là một trong những yếu tố quan trọng nhất tác động đến biến động giá cổ phiếu. Các hiệu ứng tâm lý như FOMO (Fear of Missing Out), hiệu ứng bầy đàn, và tham lam và sợ hãi có thể dẫn đến các quyết định đầu tư phi lý trí. Việc hiểu rõ tâm lý thị trường giúp nhà đầu tư đưa ra quyết định sáng suốt hơn.

II. Vấn Đề Nghiên Cứu Đo Lường Ảnh Hưởng Tâm Lý Trên HOSE

Mặc dù đã có một số nghiên cứu về ảnh hưởng của tâm lý nhà đầu tư đến biến động giá cổ phiếu tại Việt Nam, vẫn còn nhiều khoảng trống cần được lấp đầy. Các nghiên cứu trước đây thường chỉ xem xét tâm lý ở một khía cạnh nhất định, hoặc sử dụng các thước đo tâm lý chưa thực sự thuyết phục. Nghiên cứu này hướng đến việc xây dựng một đại diện nhất quán của biến tâm lý, thông qua việc đo lường bằng khối lượng giao dịch, từ đó đánh giá ảnh hưởng của tâm lý nhà đầu tư ở cả hai cấp độ: tâm lý riêng lẻ ở từng cổ phiếu và tâm lý chung trên toàn thị trường. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp thêm bằng chứng về sự đúng đắn của lý thuyết tài chính hành vi trên TTCK Việt Nam.

2.1. Những hạn chế của các nghiên cứu trước đây về tâm lý đầu tư

Các nghiên cứu trước đây thường chỉ xem xét tâm lý ở một khía cạnh nhất định, hoặc sử dụng các thước đo tâm lý chưa thực sự thuyết phục, không mang tính nhất quán. Điều này gây khó khăn trong việc so sánh và tổng hợp kết quả nghiên cứu. "Dẫu vậy các nghiên cứu trên chỉ xem xét tâm lý ở một khía cạnh nhất định: tâm lý cụ thể ở từng cổ phiếu hoặc tâm lý chung trên thị trường và xây dựng những thước đo tâm lý khác nhau, mà ở đó một số đại diện tâm lý không thật sự thuyết phục, không mang tính nhất quán".

2.2. Tính mới của nghiên cứu này Đánh giá tâm lý đa cấp độ

Nghiên cứu này đóng góp một số điểm mới, cụ thể là đánh giá tâm lý nhà đầu tư ở cả hai cấp độ: tâm lý riêng lẻ ở từng cổ phiếu và tâm lý chung trên toàn thị trường. Điều này cung cấp một cái nhìn toàn diện hơn về ảnh hưởng của tâm lý đến biến động giá cổ phiếu.

2.3. Sử dụng khối lượng giao dịch để đo lường tâm lý nhà đầu tư

Nghiên cứu sử dụng khối lượng giao dịch để đo lường tâm lý nhà đầu tư. Khối lượng giao dịch được xem là một chỉ báo quan trọng phản ánh mức độ hưng phấn hoặc bi quan của thị trường.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Phân Tích Dữ Liệu Bảng và Mô Hình Hồi Quy

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích dữ liệu bảng và mô hình hồi quy để đo lường mức độ ảnh hưởng của tâm lý nhà đầu tư đến tỷ suất sinh lời của cổ phiếu trên HOSE. Dữ liệu được thu thập từ 198 công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2011-2021. Mô hình nghiên cứu bao gồm các biến: tâm lý nhà đầu tư ở cổ phiếu cụ thể, tâm lý chung trên thị trường, quy mô doanh nghiệp, tốc độ tăng trưởng doanh thu, khả năng sinh lời, chỉ số tiêu dùng và tốc độ tăng trưởng kinh tế. Kết quả phân tích hồi quy sẽ cho thấy mức độ tác động của từng biến đến biến động giá cổ phiếu.

3.1. Mô tả dữ liệu nghiên cứu và phạm vi thời gian

Dữ liệu được thu thập từ 198 công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2011-2021. Phạm vi thời gian này cho phép nghiên cứu đánh giá ảnh hưởng của tâm lý nhà đầu tư trong các giai đoạn thị trường khác nhau, từ giai đoạn tăng trưởng đến giai đoạn khủng hoảng.

3.2. Xây dựng mô hình hồi quy với các biến kiểm soát

Mô hình nghiên cứu bao gồm các biến: tâm lý nhà đầu tư ở cổ phiếu cụ thể, tâm lý chung trên thị trường, quy mô doanh nghiệp, tốc độ tăng trưởng doanh thu, khả năng sinh lời, chỉ số tiêu dùng và tốc độ tăng trưởng kinh tế. Các biến kiểm soát được sử dụng để đảm bảo tính chính xác của kết quả nghiên cứu.

3.3. Kiểm định và chẩn đoán khuyết tật trong mô hình

Nghiên cứu thực hiện kiểm định và chẩn đoán khuyết tật trong mô hình hồi quy để đảm bảo tính tin cậy của kết quả. Các kiểm định bao gồm kiểm định tương quan giữa các biến, kiểm định đa cộng tuyến, kiểm định phương sai sai số thay đổi và kiểm định tự tương quan.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tác Động Của Tâm Lý Đến Tỷ Suất Sinh Lời

Kết quả phân tích hồi quy cho thấy tâm lý nhà đầu tư có ảnh hưởng đáng kể đến tỷ suất sinh lời của cổ phiếu trên HOSE. Cả tâm lý ở cấp độ cổ phiếu riêng lẻ và tâm lý chung trên thị trường đều có tác động đến biến động giá cổ phiếu. Các yếu tố vĩ mô như chỉ số tiêu dùng và tốc độ tăng trưởng kinh tế cũng có vai trò quan trọng trong việc giải thích biến động giá. Nghiên cứu cung cấp bằng chứng ủng hộ lý thuyết tài chính hành vi, cho thấy các quyết định đầu tư không chỉ dựa trên thông tin kinh tế và tài chính, mà còn bị chi phối bởi yếu tố tâm lý.

4.1. Phân tích kết quả mô hình hồi quy không chứa biến vĩ mô

Kết quả phân tích hồi quy không chứa biến vĩ mô cho thấy tâm lý nhà đầu tư ở cổ phiếu cụ thể và tâm lý chung trên thị trường đều có tác động đến tỷ suất sinh lời của cổ phiếu. Các biến như quy mô doanh nghiệp, tốc độ tăng trưởng doanh thu và khả năng sinh lời cũng có ảnh hưởng đáng kể.

4.2. So sánh kết quả giữa mô hình có và không có biến vĩ mô

So sánh kết quả giữa mô hình có và không có biến vĩ mô cho thấy các yếu tố vĩ mô như chỉ số tiêu dùng và tốc độ tăng trưởng kinh tế cũng có vai trò quan trọng trong việc giải thích biến động giá cổ phiếu. Tuy nhiên, sự hiện diện của các biến vĩ mô không làm thay đổi đáng kể tác động của tâm lý nhà đầu tư.

4.3. Giải thích ý nghĩa kinh tế của các kết quả nghiên cứu

Các kết quả nghiên cứu có ý nghĩa kinh tế quan trọng, cho thấy việc hiểu rõ tâm lý thị trường là rất cần thiết để đưa ra quyết định đầu tư sáng suốt. Nhà đầu tư cần phải nhận biết và kiểm soát các hiệu ứng tâm lý như FOMO, hiệu ứng bầy đàn để tránh các quyết định sai lầm.

V. Giải Pháp Kiểm Soát Ảnh Hưởng Tâm Lý Đến Biến Động Giá HOSE

Để giảm thiểu tác động tiêu cực của tâm lý nhà đầu tư đến biến động giá cổ phiếu trên HOSE, cần có sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp niêm yết và nhà đầu tư. Các cơ quan quản lý cần tăng cường minh bạch thông tin, giám sát chặt chẽ các hoạt động giao dịch bất thường. Doanh nghiệp niêm yết cần chủ động cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác cho nhà đầu tư. Nhà đầu tư cần nâng cao kiến thức và kỹ năng phân tích, tránh các quyết định đầu tư dựa trên cảm xúc.

5.1. Giải pháp từ phía cơ quan quản lý nhà nước

Các cơ quan quản lý cần tăng cường minh bạch thông tin, giám sát chặt chẽ các hoạt động giao dịch bất thường, và có các biện pháp can thiệp kịp thời khi thị trường có dấu hiệu bất ổn. Việc tạo ra một môi trường đầu tư công bằng và minh bạch là rất quan trọng để giảm thiểu tác động của tâm lý nhà đầu tư.

5.2. Giải pháp từ phía doanh nghiệp niêm yết trên HOSE

Doanh nghiệp niêm yết cần chủ động cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác cho nhà đầu tư, xây dựng mối quan hệ tốt với nhà đầu tư, và có các biện pháp quản trị rủi ro hiệu quả. Việc tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư là rất quan trọng để giảm thiểu tác động của tâm lý.

5.3. Nâng cao kiến thức và kỹ năng cho nhà đầu tư cá nhân

Nhà đầu tư cần nâng cao kiến thức và kỹ năng phân tích, tránh các quyết định đầu tư dựa trên cảm xúc, và xây dựng một chiến lược đầu tư phù hợp với mục tiêu và khẩu vị rủi ro của mình. Việc tự trang bị kiến thức là rất quan trọng để đưa ra quyết định sáng suốt.

VI. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Tâm Lý và Thị Trường Chứng Khoán

Nghiên cứu này chỉ là một bước khởi đầu trong việc khám phá vai trò của tâm lý nhà đầu tư trên TTCK Việt Nam. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích các yếu tố cụ thể ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư, hoặc sử dụng các phương pháp phân tích khác nhau để đánh giá tác động của tâm lý đến biến động giá cổ phiếu. Bên cạnh đó, cần có thêm các nghiên cứu về ảnh hưởng của các sự kiện lớn (khủng hoảng, dịch bệnh) đến tâm lý nhà đầu tư và thị trường chứng khoán Việt Nam.

6.1. Nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố tác động đến tâm lý đầu tư

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích các yếu tố cụ thể ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư, chẳng hạn như tin tức thị trường, cảm xúc nhà đầu tư, hoặc các yếu tố xã hội học.

6.2. Ứng dụng các phương pháp phân tích mới vào nghiên cứu

Các nghiên cứu tiếp theo có thể sử dụng các phương pháp phân tích khác nhau, chẳng hạn như phân tích mạng xã hội, phân tích dữ liệu lớn, hoặc các mô hình kinh tế học hành vi, để đánh giá tác động của tâm lý đến biến động giá cổ phiếu.

6.3. Tác động của sự kiện bất thường đến tâm lý và thị trường

Cần có thêm các nghiên cứu về ảnh hưởng của các sự kiện lớn (khủng hoảng, dịch bệnh) đến tâm lý nhà đầu tư và thị trường chứng khoán Việt Nam. Những sự kiện này có thể gây ra những thay đổi đột ngột trong tâm lý thị trường và ảnh hưởng lớn đến biến động giá cổ phiếu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÁC ĐỘNG CỦA TÂM LÝ NHÀ ĐẦU TƯ ĐẾN BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU 1. Cơ sở lý thuyết về tâm lý nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán 1. Chứng khoán và thị trường chứng khoán Theo Nguyễn Thanh Phương (2017), chứng khoán là bằng chứng xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với tài sản hoặc phần vốn của tổ chức phát hành. Chứng khoán được thể hiện bằng hình thức chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử.

Theo Luật Chứng khoán Việt Nam (2019), chứng khoán là tài sản, bao gồm các loại sau đây: − Cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ − Chứng quyền, chứng quyền có bảo đảm, quyền mua cổ phần, chứng chỉ lưu ký − Chứng khoán phái sinh − Các loại chứng khoán khác do Chính phủ quy định Chứng khoán là một loại hàng hóa đặc biệt do mặc dù là hàng hóa trừu tượng nhưng có thể được trao đổi mua bán, thỏa thuận và định giá. Cũng theo Nguyễn Thanh Phương (2017), TTCK là nơi diễn ra các giao dịch trao đổi, mua bán, chuyển nhượng các loại chứng khoán qua đó thay đổi chủ thể nắm giữ chứng khoán. Trong đó, TTCK được chia làm 2 loại: thị trường sơ cấp, thị trường thứ cấp và các chủ thể trên TTCK gồm: - Các nhà phát hành - Nhà đầu tư - Các tổ chức tài chính khác trên thị trường. TTCK có vai trò quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế khi được coi là “phong vũ biểu” phản ánh kỳ vọng kinh tế của một đất nước trong tương lai gần.

Theo nhiều nhà phân tích, TTCK thường đi trước nền kinh tế 6 tháng. Chính vì thế, khi TTCK có xu hướng vận động đi lên thì nền kinh tế cũng có xu hướng phát triển cũng chiều. Ngược lại, nếu TTCK vận động giảm sẽ dự báo xu hướng nền kinh tế phát triển chậm lại và yếu đi trong tương lai. Bên cạnh đó, đây còn là kênh huy động vốn giá rẻ, hiệu quả của các doanh nghiệp niêm yết.

Đồng thời việc được niêm 5 yết trên SGDCK sẽ tạo ra uy tín và cho thấy tiềm lực của doanh nghiệp. Vì để được niêm yết trên sàn, doanh nghiệp phải trải qua các quy định niêm yết theo Luật quy định như đảm bảo về thời gian hoạt động, kết quả hoạt động kinh doanh, giá trị vốn điều lệ,… Không chỉ thế, TTCK có khả năng cung cấp môi trường đầu tư hợp pháp và là kênh đầu tư kỳ vọng mang lại hiệu quả cao cho các NĐT. Ở trên TTCK, NĐT có thể tham gia thực hiện các hoạt động mua bán chứng khoán nên TTCK còn có tác dụng tạo tính thanh khoản cho các chứng khoán. Tâm lý nhà đầu tư 1.

Khái niệm Nhà đầu tư Luật Chứng khoán (2019) cho rằng “nhà đầu tư là tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư trên thị trường chứng khoán”. Mở rộng hơn, Luật đầu tư năm 2020 sau khi kế thừa và sửa đổi các điều khoản ở Luật đầu tư năm 2005 và năm 2014, đã đưa ra định nghĩa: “Nhà đầu tư là tổ chức, cá nhân thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh, gồm nhà đầu tư trong nước, nhà đầu tư nước ngoài và tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài”. Cụ thể hơn đối với NĐT trên TTCK, đó có thể là bất kỳ cá nhân hay tổ chức đầu tư vào các kế hoạch tài chính, các dạng tài sản khác nhau như cổ phiếu, trái phiếu, quyền chọn, hợp đồng tương lai,… với kỳ vọng mang lại lợi nhuận tài chính. NĐT không chỉ là 1 trong những nhân tố quan trọng hình thành nên TTCK mà còn có ảnh hưởng lớn đến sự vận động của thị trường.

Các doanh nghiệp được niêm yết trên SGDCK có thể huy động vốn thông qua các hình thức nắm giữ hoặc mua cổ phiếu hay trái phiếu cho NĐT. Việc huy động vốn sẽ giúp doanh nghiệp cải thiện cơ sở hạ tầng, mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh, gia tăng quy mô sản xuất và thị trường của công ty. Bên cạnh đó, quyết định mua hay bán hoặc nắm giữ chứng khoán của NĐT cũng góp phần vào ổn định của TTCK khi mỗi quyết định đầu tư có thể ảnh hưởng đến sự tăng giảm của cổ phiếu. Khái niệm tâm lý nhà đầu tư Hiện nay, tâm lý NĐT được hiểu theo nhiều cách khác nhau.

Dejong và các cộng sự (1990) đã đưa ra một khái niệm phổ biến và sử dụng rộng rãi về vấn đề này. Tâm lý NĐT là kỳ vọng của người tham gia thị trường vào dòng tiền tương lai (hay lợi nhuận) và rủi ro không được chứng minh bằng thông tin kinh tế và tài chính. 6 Barberis và các cộng sự (1998) thì cho rằng đó là niềm tin được NĐT hình thành và dẫn đến trạng thái thờ ơ hay phản ứng thái quá ở cổ phiếu. Mỗi NĐT khác nhau sẽ có 1 niềm tin khác nhau.

Theo Baker và Wurgler (2006), nhìn chung, tâm lý NĐT là thái độ lạc quan hoặc bi quan về cổ phiếu. Mặc dù cách diễn đạt định nghĩa tâm lý có khác nhau nhưng bản chất của chúng là như nhau. Đó đều là niềm tin và nhận định của NĐT về xu hướng trong tương lai của tài sản tài chính. Trong quá khứ, các lý thuyết tài chính truyền thống coi rằng các hành vi của NĐT không bị ảnh hưởng bởi yếu tố tâm lý.

Tuy nhiên trong lý thuyết TCHV đã cho thấy có nhiều yếu tố tâm lý có liên quan đến hành vi của NĐT trên TTCK và những yếu tố này được cho là một nhân tố ảnh hưởng đến giá cổ phiếu. Cơ sở lý thuyết về biến động giá cổ phiếu 1. Cổ phiếu Hiện nay, chứng khoán được giao dịch phổ biến nhất trên TTCK là cổ phiếu. Theo luật chứng khoán Việt Nam (2019), “Cổ phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với một phần vốn cổ phần của tổ chức phát hành”.

Cổ phiếu chỉ được phát hành tại các công ty cổ phần (CTCP). Hay nói cách khác, cổ phiếu chính là bằng chứng xác nhận số tiền NĐT đã dùng để góp vốn vào CTCP. NĐT nắm giữ cổ phiếu sẽ trở thành cổ đông đồng thời là chủ sở hữu của công ty và sở hữu các quyền cổ đông tương ứng với tỷ lệ nắm giữ cổ phiếu Khi xem xét cổ phiếu của CTCP, thường có sự phân biệt cổ phiếu được phép phát hành, cổ phiếu đã phát hành, cổ phiếu quỹ, cổ phiếu đang lưu hành. - Cổ phiếu được phép phát hành: Khi CTCP được thành lập, công ty đó được phép phát hành cổ phiếu để huy động vốn.

Nhưng theo luật, công ty phải đăng ký tổng số cổ phiếu của công ty, phải ghi trong điều lệ công ty và được gọi là cổ phiếu được phép phát hành hay cổ phiếu đăng ký. Cổ phiếu được phép phát hành là số lượng cổ phiếu tối đa của một công ty có thể phát hành từ lúc bắt đầu thành lập cũng như trong suốt quá trình hoạt động. Khi cần có sự thay đổi số lượng cổ phiếu được phép phát hành thì phải được đa số cổ đông bỏ phiếu tán thành và phải sửa đổi điều lệ công ty. - Cổ phiếu đã phát hành: 7 Đây là cổ phiếu mà công ty được bán ra cho các NĐT trên thị trường và công ty đã thu về được toàn bộ tiền bán số cổ phiếu đó, nó nhỏ hơn hoặc tối đa là bằng với số cổ phiếu được phép phát hành.

- Cổ phiếu quỹ: Đây là cổ phiếu đã được giao dịch trên thị trường và được chính tổ chức phát hành mua lại bằng nguồn vốn của mình. Số cổ phiếu này có thể được công ty lưu giữ một thời gian sau đó lại được bán ra; ở một số quốc gia, số cổ phiếu này không được bán ra mà phải hủy bỏ. Cổ phiếu quỹ không phải là cổ phiếu đang lưu hành, không có vốn đằng sau nó; do đó không được tham gia vào việc chia lợi tức cổ phần và không có quyền tham gia bỏ phiếu. - Cổ phiếu đang lưu hành: Cổ phiếu đang lưu hành là cổ phiếu đã phát hành, hiện đang lưu hành trên thị trường và do các cổ đông đang nắm giữ.

Số cổ phiếu đang lưu hành được xác định như sau: Số cổ phiếu đang lưu hành = Số cổ phiếu đã phát hành - Số cổ phiếu quỹ Trong trường hợp công ty có cả hai loại cổ phiếu thường và cổ phiếu ưu đãi, người ta sẽ xác định cụ thể cho từng loại một. Số cổ phiếu thường đang lưu hành là căn cứ quan trọng để phân chia lợi tức cổ phần trong công ty. Ngoài ra, dựa vào quyền lợi của cổ phiếu, có thể chia thành cổ phiếu ưu đãi và cổ phiếu phổ thông: - Cổ phiếu phổ thông (cổ phiếu thường): Cổ phiếu phổ thông là chứng chỉ thể hiện quyền sở hữu của cổ đông trong doanh nghiệp, cho phép cổ đông được hưởng những quyền lợi thông thường của doanh nghiệp cổ phần. - Cổ phiếu ưu đãi: Chứng chỉ xác nhận quyền lợi của NĐT trở thành cổ đông của doanh nghiệp, đồng thời cho phép NĐT được hưởng quyền lợi ưu đãi hơn cổ phiếu thường.

Các CTCP không nhất thiết phải phát hành cổ phiếu ưu đãi. Cổ phiếu ưu đãi được chia làm 3 loại chính bao gồm: Cổ phiếu ưu đãi cổ tức, cổ phiếu ưu đãi quyền biểu quyết, cổ phiếu ưu đãi hoàn lại. Ngoài ra còn có 1 loại nữa là: cổ phiếu ưu đãi khác do điều lệ công ty quy định. Biến động giá cổ phiếu Giá cổ phiếu được hiểu là số tiền bỏ ra để có thể sở hữu cổ phiếu.

Giá cổ phiếu sẽ có sự biến động vì giá phụ thuộc vào thị trường và nhu cầu mua bán của các NĐT. Do đó, biến động giá cổ phiếu có thể hiểu là sự thay đổi giá cổ phiếu trong một khoảng thời gian nhất định. Hay đây còn là lợi nhuận hoặc lỗ từ đầu tư cổ phiếu sau một khoảng thời gian. Độ biến động chứng khoán thường liên quan trực tiếp đến mức độ không chắc chắn hoặc rủi ro liên quan đến quy mô thay đổi trong giá trị của chứng khoán.

Độ biến động càng cao có nghĩa là giá trị của chứng khoán có thể rải ra trên một phạm vi giá trị rộng hơn. Sự biến động này có nghĩa là giá của chứng khoán có thể thay đổi đáng kể trong một khoảng thời gian ngắn theo một trong hai hướng. Trong trường hợp độ biến động thấp hơn thì giá của chứng khoán không thay đổi nhiều và có xu hướng ổn định hơn. Các lý thuyết liên quan 1.