Tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng tại việt nam

Chuyên khảo phân tích Tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng tại, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nguyễn Đình Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: TS. Bùi Đan Thanh
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Cấu Trúc Vốn Đến Hiệu Quả Hoạt Động Của Doanh Nghiệp Sản Xuất Hàng Tiêu Dùng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Khóa Luận Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Tính cấp thiết và lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Nguồn dữ liệu
• 1.5.2. Phương pháp và công cụ nghiên cứu
• 1.6. Đóng góp của đề tài
• 1.7. Bố cục của khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MỘT SỐ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 2.1. Cấu trúc vốn của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng
• 2.1.1. Doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng
• 2.1.2. Khái niệm về cấu trúc vốn của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng
• 2.2. Các chỉ tiêu đo lường cấu trúc vốn của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng
• 2.3. Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.3.1. Quan điểm về hiệu quả hoạt động
• 2.3.2. Các chỉ tiêu đo lường hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.4. Ảnh hưởng của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.5. Các lý thuyết có liên quan
• 2.5.1. Lý thuyết M&M về cấu trúc vốn
• 2.5.2. Lý thuyết đánh đổi tĩnh
• 2.5.3. Lý thuyết đánh đổi động
• 2.5.4. Lý thuyết trật tự phân hạng
• 2.5.5. Lý thuyết thời điểm thị trường
• 2.6. Các nghiên cứu thực nghiệm
• 2.6.1. Nghiên cứu nước ngoài
• 2.6.2. Nghiên cứu trong nước
• 3. CHƯƠNG 3: MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu
• 3.1.1. Khái quát mô hình nghiên cứu
• 3.1.2. Giải thích các biến
• 3.1.3. Các giả thuyết nghiên cứu
• 3.2. Quy trình nghiên cứu
• 3.3. Mẫu và dữ liệu nghiên cứu
• 3.3.1. Mẫu nghiên cứu
• 3.3.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.4. Công cụ nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp định tính
• 3.5.2. Phương pháp định lượng
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng cấu trúc vốn và hiệu quả hoạt động kinh doanh của các công ty sản xuất hàng tiêu dùng
• 4.2. Thống kê mô tả các biến
• 4.3. Kết quả nghiên cứu
• 4.4. Phân tích tương quan các mô hình nghiên cứu
• 4.5. Phân tích hồi quy với Pool OLS, FEM và REM
• 4.6. Kiểm định kết quả hồi quy
• 4.7. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Hàm ý chính sách
• 5.2. Hàm ý cân bằng cấu trúc vốn hợp lí nhằm gia tăng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 5.3. Hàm ý đối với các biến kiểm soát liên quan đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 5.4. Hạn chế của đề tài
• 5.5. Hướng nghiên cứu tiếp theo
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Tác Động Cấu Trúc Vốn Lên Hiệu Quả Doanh Nghiệp

Trong bối cảnh kinh tế biến động, việc quyết định cấu trúc vốn (CTV) đóng vai trò then chốt đối với sự phát triển của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng tại Việt Nam. Mỗi loại hình doanh nghiệp sẽ có cấu trúc vốn khác nhau, phù hợp với đặc điểm riêng. Ngành sản xuất hàng tiêu dùng là ngành trọng điểm, đáp ứng nhu cầu thiết yếu của người dân. Nghiên cứu về tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động (HQHĐ) là vô cùng quan trọng để các doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động. Một số nghiên cứu cho thấy tác động tiêu cực, trong khi số khác lại chỉ ra tác động tích cực của tỷ lệ nợ lên hiệu quả hoạt động. Điều này cho thấy sự phức tạp và cần thiết của việc nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này.

1.1. Tầm quan trọng của cấu trúc vốn trong ngành hàng tiêu dùng

Cấu trúc vốn không chỉ là một khái niệm tài chính mà còn là đòn bẩy chiến lược cho doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng tại Việt Nam. Việc tối ưu hóa cấu trúc vốn giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí vốn, tăng cường khả năng cạnh tranh và thu hút đầu tư. Quản trị tài chính hiệu quả đóng vai trò then chốt trong việc đưa ra quyết định về tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và sự bền vững của doanh nghiệp.

1.2. Ảnh hưởng của đòn bẩy tài chính đến hiệu quả hoạt động

Đòn bẩy tài chính, một yếu tố quan trọng trong cấu trúc vốn, có thể khuếch đại lợi nhuận nhưng cũng đồng thời làm tăng rủi ro cho doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng. Việc sử dụng nợ vay cần được cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo khả năng trả nợ và tránh tình trạng mất thanh khoản. Phân tích kỹ lưỡng tỷ lệ nợ và khả năng sinh lời là rất quan trọng để đánh giá tác động thực sự của đòn bẩy tài chính.

II. Vấn Đề Nghiên Cứu Hiệu Quả Hoạt Động và Cấu Trúc Vốn Tối Ưu

Nghiên cứu này tập trung làm rõ tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng tại Việt Nam. Mục tiêu là xác định liệu có một cấu trúc vốn "tối ưu" nào không, và làm thế nào các doanh nghiệp có thể điều chỉnh tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu để cải thiện ROA, ROE, và ROS. Các yếu tố như quy mô doanh nghiệp, tốc độ tăng trưởng, và hiệu quả sử dụng tài sản cũng được xem xét để hiểu rõ hơn bức tranh toàn cảnh. Các doanh nghiệp cần lựa chọn cấu trúc vốn một cách hợp lí để tối đa hóa hiệu quả hoạt động.

2.1. Đánh giá hiệu quả hoạt động ROA ROE ROS và các chỉ số khác

Để đánh giá hiệu quả hoạt động, nghiên cứu sử dụng các chỉ số tài chính quan trọng như ROA (lợi nhuận trên tổng tài sản), ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu), và ROS (lợi nhuận trên doanh thu). Những chỉ số này phản ánh khả năng sinh lời của doanh nghiệp so với tài sản, vốn chủ sở hữu, và doanh thu. Phân tích sự biến động của các chỉ số này theo thời gian và so sánh giữa các doanh nghiệp trong ngành là rất quan trọng để đánh giá hiệu quả thực tế.

2.2. Tối ưu hóa cấu trúc vốn Mục tiêu và thách thức cho doanh nghiệp

Tối ưu hóa cấu trúc vốn là quá trình tìm kiếm sự cân bằng lý tưởng giữa nợ vay và vốn chủ sở hữu để tối đa hóa giá trị doanh nghiệp. Thách thức nằm ở việc cân nhắc rủi ro và lợi ích của từng nguồn vốn, cũng như các yếu tố bên ngoài như lãi suất và điều kiện thị trường. Các doanh nghiệp cần phải linh hoạt điều chỉnh cấu trúc vốn để thích ứng với sự thay đổi của môi trường kinh doanh.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Phân Tích Hồi Quy và Dữ Liệu Báo Cáo Tài Chính

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy Pooled OLS, FEM, REM và GLS sau khi kiểm định. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của 31 doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2010-2021. Biến độc lập chính là tổng nợ trên tổng vốn, đại diện cho cấu trúc vốn. Các biến kiểm soát bao gồm quy mô doanh nghiệp, tốc độ tăng trưởng tài sản, và hiệu quả sử dụng tài sản. Phân tích định lượng này giúp xác định mức độ ảnh hưởng của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động.

3.1. Thu thập và xử lý dữ liệu từ báo cáo tài chính HOSE

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính công bố trên HOSE (Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM) và các nguồn tin cậy như Cafef. Quá trình xử lý dữ liệu bao gồm làm sạch dữ liệu, loại bỏ các giá trị ngoại lệ, và tính toán các chỉ số tài chính cần thiết cho phân tích hồi quy. Đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của dữ liệu là rất quan trọng để đảm bảo tính tin cậy của kết quả nghiên cứu.

3.2. Mô hình hồi quy Pooled OLS FEM REM và lựa chọn mô hình phù hợp

Nghiên cứu sử dụng các mô hình hồi quy khác nhau như Pooled OLS, FEM (Fixed Effects Model), và REM (Random Effects Model) để kiểm tra tính bền vững của kết quả. Kiểm định Hausman được sử dụng để lựa chọn mô hình phù hợp nhất. Các kiểm định khác như kiểm định đa cộng tuyến, tự tương quan, và phương sai thay đổi cũng được thực hiện để đảm bảo tính hợp lệ của mô hình.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Tác Động Tiêu Cực của Nợ và Vai Trò Biến Kiểm Soát

Kết quả nghiên cứu cho thấy biến tổng nợ trên tổng vốn (TD) có tác động tiêu cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng. Điều này có nghĩa là việc sử dụng quá nhiều nợ vay có thể làm giảm ROA và ROE. Tuy nhiên, các biến kiểm soát như quy mô doanh nghiệp (SIZE), tốc độ tăng trưởng tài sản (AG), và hiệu quả sử dụng tài sản (EFF) lại có tác động tích cực. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của việc quản lý tài sản và tăng trưởng doanh nghiệp.

4.1. Phân tích mối tương quan giữa cấu trúc vốn và các chỉ số hiệu quả

Phân tích tương quan giúp xác định mối quan hệ giữa tỷ lệ nợ, vốn chủ sở hữu, và các chỉ số hiệu quả hoạt động như ROA, ROE, và ROS. Mối tương quan âm giữa tỷ lệ nợ và ROA cho thấy việc tăng cường sử dụng nợ vay có thể gây áp lực lên khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Ngược lại, mối tương quan dương giữa vốn chủ sở hữu và ROE cho thấy tầm quan trọng của việc tăng cường nguồn vốn tự có.

4.2. Vai trò của quy mô tăng trưởng tài sản và hiệu quả sử dụng tài sản

Quy mô doanh nghiệp, tốc độ tăng trưởng tài sản, và hiệu quả sử dụng tài sản là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động. Các doanh nghiệp lớn hơn thường có lợi thế về quy mô và khả năng tiếp cận nguồn vốn tốt hơn. Tốc độ tăng trưởng nhanh chóng có thể tạo ra cơ hội tăng trưởng lợi nhuận, nhưng cũng đồng thời đòi hỏi quản lý vốn lưu động hiệu quả. Hiệu quả sử dụng tài sản phản ánh khả năng doanh nghiệp tận dụng tài sản để tạo ra doanh thu.

V. Hàm Ý Chính Sách Cân Đối Nợ và Vốn Chủ Sở Hữu để Tối Ưu Hiệu Quả

Nghiên cứu này đề xuất rằng các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng cần cân đối tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu trong cơ cấu nguồn vốn để đạt hiệu quả hoạt động cao nhất. Việc sử dụng nợ vay cần đi kèm với việc quản lý rủi ro chặt chẽ và đảm bảo khả năng trả nợ. Các nhà quản lý cần tập trung vào việc cải thiện hiệu quả sử dụng tài sản và thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp một cách bền vững. Phân tích tài chính kỹ lưỡng là rất quan trọng để đưa ra quyết định về cấu trúc vốn phù hợp.

5.1. Quản trị rủi ro và khả năng trả nợ trong quyết định cấu trúc vốn

Việc sử dụng nợ vay làm tăng rủi ro tài chính cho doanh nghiệp. Các nhà quản lý cần phải đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp dựa trên dòng tiền và các chỉ số thanh khoản. Các biện pháp quản trị rủi ro như bảo hiểm, đa dạng hóa nguồn vốn, và xây dựng quỹ dự phòng cần được thực hiện để giảm thiểu tác động tiêu cực của rủi ro.

5.2. Đầu tư vào hiệu quả sử dụng tài sản và tăng trưởng doanh nghiệp

Cải thiện hiệu quả sử dụng tài sản và thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp là chìa khóa để cải thiện hiệu quả hoạt động. Các doanh nghiệp cần đầu tư vào công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, và mở rộng thị trường. Vốn lưu động cần được quản lý hiệu quả để đảm bảo khả năng thanh toán và duy trì hoạt động kinh doanh liên tục.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo về Cấu Trúc Vốn

Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng về tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng tại Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khía cạnh chưa được khám phá. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào tác động của các yếu tố khác như môi trường kinh doanh, quy định pháp luật, và văn hóa doanh nghiệp. Việc nghiên cứu sâu hơn về mô hình cấu trúc vốn và quyết định tài chính sẽ giúp các doanh nghiệp đưa ra quyết định thông minh hơn.

6.1. Hạn chế của nghiên cứu và đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu này có một số hạn chế, bao gồm phạm vi dữ liệu hạn chế và phương pháp phân tích đơn giản. Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi dữ liệu, sử dụng các phương pháp phân tích phức tạp hơn, và xem xét các yếu tố khác như môi trường kinh doanh và văn hóa doanh nghiệp.

6.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn quản trị tài chính doanh nghiệp

Kết quả nghiên cứu này có thể được sử dụng để giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định thông minh hơn về cấu trúc vốn. Các doanh nghiệp cần phải đánh giá rủi ro và lợi ích của từng nguồn vốn, và điều chỉnh cấu trúc vốn để phù hợp với điều kiện kinh doanh cụ thể. Quản trị tài chính hiệu quả là rất quan trọng để đảm bảo sự bền vững và tăng trưởng của doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tác giả nêu ra vấn đề và chỉ ra tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu, đưa ra cái nhìn khái quát về vấn đề nghiên cứu, sau đó đưa mục tiêu nghiên cứu chung và mục tiêu nghiên cứu cụ thể, tiếp theo đó đặt ra các câu hỏi nghiên cứu, phạm vi và đối tượng nghiên cứu tương ứng. Cuối cùng là đưa ra phương pháp nghiên cứu sẽ sử dụng và bố cục của khóa luận. Chƣơng 2: Cơ sở lý thuyết và một số nghiên cứu liên quan Trong chương 2, tác sẽ trình các cở sở lý thuyết có liên quan tới bài nghiên cứu như là lý thuyết về an toàn vốn, cấu trúc vốn… dựa trên một số bài nghiên cứu có liên quan tới cấu trúc vốn ở trong và cả ngoài nước. Chƣơng 3: Mô hình nghiên cứu và phƣơng pháp nghiên cứu Trong chương 3, tác giả xây dựng mô hình nghiên cứu.

Dựa vào các cở sở lý thuyết đã trình bày tác giả sẽ đưa ra giả thuyết và các kỳ vọng đối với từng biến. Tiếp theo đó trình bày và phân tích dữ liệu nghiên cứu để chỉ ra tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả kinh doanh. Chƣơng 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận 5 Trong chương 4, tác giả tóm tắt thực trạng tỉ số cơ cấu vốn và hiệu quả hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và thực hiện xử lý cơ bản các dữ liệu thu thập được như sau: thống kê mô tả, phân tích ma trận tương quan và đa cộng tuyến. Tiếp theo, tác giả sẽ ước lượng các mô hình đã đề cập ở chương trước và chọn ra mô hình phù hợp cho nghiên cứu.

Sau khi lựa chọn mô hình nghiên cứu, tác giả tiến hành kiểm định sai số của mô hình. Cuối cùng, sử dụng phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát (FGLS) khả thi để khắc phục những thiếu sót. Chƣơng 5: Kết quả và hàm ý chính sách Trong chương 5, đưa ra các kết luận và đề xuất một số hàm ý về tác động của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động kinh doanh. Ngoài ra, còn nêu ra những thiếu sót và đưa ra hướng nghiên cứu tiếp theo của nghiên cứu.

6 TÓM TẮT CHƢƠNG 1 Chương này tác giả nêu ra vấn đề và chỉ ra tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu, đưa ra cái nhìn khái quát về vấn đề nghiên cứu, sau đó đưa mục tiêu nghiên cứu chung và mục tiêu nghiên cứu cụ thể, tiếp theo đó đặt ra các câu hỏi nghiên cứu, phạm vi và đối tượng nghiên cứu tương ứng. Mô tả đối tượng và phạm vi nghiên cứu Nghiên cứu là 31 doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng niêm yết tại HOSE đối với 31 công ty trong ngành hàng tiêu dùng trong 11 năm, từ 2010 đến 2021. Cuối cùng, chỉ ra những đóng góp của đề tài và trình bày cấu trúc Bố cục của đề tài gồm 5 chương và nội dung chính của các chương riêng lẻ. 7 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MỘT SỐ NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN Trong chương 2, tác sẽ trình các cở sở lý thuyết có liên quan tới bài nghiên cứu như là lý thuyết về an toàn vốn, cấu trúc vốn… dựa trên một số bài nghiên cứu có liên quan tới cấu trúc vốn ở trong và cả ngoài nước.

Cấu trúc vốn của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng 2. Doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng Kết quả cuối cùng của quá trình sản xuất và chế tạo sẽ đƣợc bán cho ngƣời tiêu dùng để họ sử dụng. Những hàng hóa mà ngƣời tiêu dùng đƣợc thấy lƣu trữ trên kệ hàng đƣợc gọi là hàng hóa tiêu dùng hay hàng hóa cuối cùng. Một số ví dụ về hàng tiêu dùng nhƣ là quần áo, kem đánh răng, dầu gọi, nữ trang.

“Doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng là những doanh nghiệp chịu trách nhiệm trực tiếp trong việc cung cấp hàng hóa trên thị trƣờng tiêu dùng. Đặc biệt là các loại hàng hóa thiết yếu cho nhu cầu sử dụng hàng ngày của ngƣời dân. Khái niệm về cấu trúc vốn của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng Các nhà nghiên cứu trƣớc đây đã định nghĩa cấu trúc vốn theo nhiều cách khác nhau nhƣ là: Theo Damodaran (2001), “cấu trúc vốn là sự kết hợp giữa nợ vay và vốn chủ sở hữu mà doanh nghiệp sử dụng để tài trợ cho các hoạt động kinh doanh.” Theo Nguyễn Minh Kiều (2006), “cấu trúc vốn là mối quan hệ kết hợp giữa các nguồn tài trợ khác nhau trong doanh nghiệp và thƣờng là nhấn mạnh đến sự kết hợp giữa nợ phải trả và vốn chủ sở hữu.” Theo Trần Ngọc Thơ và cộng sự (2007), “cấu trúc vốn là sự kết hợp của nợ ngắn hạn thƣờng xuyên, nợ dài hạn, cổ phần ƣu đãi và vốn cổ phần thƣờng đƣợc sử dụng để tài trợ cho các quyết định đầu tƣ của doanh nghiệp.” 8 Theo San & Heng (2011), “cấu trúc vốn là việc tài trợ cho tài sản từ nhiều nguồn khác nhau nhằm đem lại sự tăng trƣởng và hiệu quả hoạt động kinh doanh cho doanh nghiệp.” Theo Bùi Văn Thụy & Nguyễn Thị Ngọc Diệp (2016), “cấu trúc vốn là quan hệ về tỷ trọng giữa nợ vay và vốn chủ sở hữu trong tổng nguồn vốn của công ty. Khi cấu trúc vốn đƣợc tối ƣu, giá trị công ty là lớn nhất.” Tóm lại, một khái niệm tài chính nhằm thể hiện mối quan hệ giữa tỷ lệ vốn vay và vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp thuộc ngành sản xuất hàng tiêu dùng đƣợc gọi là cấu trúc vốn của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng.

Các chỉ tiêu đo lƣờng cấu trúc vốn của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng Cấu trúc vốn của doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng đƣợc đo lƣờng trên ba tiêu chí là tỷ số nợ trên tổng nguồn vốn, tỷ số nợ trên vốn chủ sở hữu và tỷ số vốn tự có, có công thức tính nhƣ sau: Trong nghiên cứu này, tác giả lựa chọn tỷ số nợ trên tổng nguồn vốn (TD) làm biến đo lƣờng cấu trúc vốn. Tỷ số nợ trên tổng nguồn vốn thể hiện mức độ sử dụng nợ của doanh nghiệp, cho biết có bao nhiêu phần trăm tài sản của doanh nghiệp đƣợc tài trợ bằng nợ. Tỷ số này càng thấp nghĩa là nợ phải trả chiếm tỷ lệ nhỏ trong tổng tài sản của doanh nghiệp, doanh nghiệp ít phụ thuộc vào nợ để tài trợ cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Ngƣợc lại, khi tỷ số này càng cao thì mức độ phụ thuộc của doanh nghiệp vào các chủ nợ càng lớn.

Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp 2. Quan điểm về hiệu quả hoạt động “Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là phạm trù kinh tế phản ánh khả năng kết hợp các nguồn lực đầu vào, cho phép tối thiểu hóa các chi phí trong hoạt động kinh doanh nhằm đạt đƣợc mục tiêu sinh lời của doanh nghiệp. (Nguyễn Thị Tuyết Lan, 2019)” Hai vấn đề cần làm rõ từ khái niệm trên: Hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là sự kết hợp các yếu tố đầu vào sao cho tối thiểu hóa chi phí trong kinh doanh. Mục tiêu sinh lời không chỉ đơn thuần là lợi nhuận, mà bao gồm cả lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội mà doanh nghiệp mong muốn đạt đƣợc.

Các chỉ tiêu đo lƣờng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp “Chỉ tiêu ROA cho biết công ty bỏ ra một đồng tài sản thì thu đƣợc bao nhiêu đồng lợi nhuận. Chỉ tiêu này càng lớn thì càng tốt. Chỉ tiêu này có thể đƣợc đo lƣờng bằng nhuận sau thuế chia tổng tài sản bình quân (Nguyễn Ngọc Quang, 2011).” Trong đó, lợi nhuận sau thuế thông thƣờng sẽ đƣợc lấy từ báo cáo kết quả kinh doanh. Tổng tài sản bình quân = (đầu kỳ + cuối kỳ)/2 “Chỉ tiêu ROE là chỉ tiêu cho biết một đồng vốn chủ sở hữu (CSH) đem lại bao nhiêu đồng lợi nhuận sau thuế.

Chỉ tiêu này càng cao càng tốt và nó đƣợc đo lƣờng bằng lợi nhuận sau thuế trên VCSH bình quân (Nguyễn Ngọc Quang, 2011).” Trong đó, lợi nhuận sau thuế lấy từ báo cáo kết quả kinh doanh. VCSH bình quần = (đầu kỳ + cuối kỳ)/2 10 2. Ảnh hƣởng của cấu trúc vốn đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp “Với bất kỳ doanh nghiệp nào, một trong số các chỉ tiêu tài chính quan trọng nhất là khả năng sinh lời của doanh nghiệp. Chỉ tiêu tài chính này không vận động độc lập mà chịu ảnh hƣởng bởi nhiều nhân tố khác, trong đó có cấu trúc vốn.

Điều này khá dễ hiểu bởi một sự thay đổi về tỷ lệ vay nợ khiến chi phí sử dụng vốn bình quân của doanh nghiệp thay đổi và dẫn đến tỷ suất lợi nhuận thay đổi. Việc đo lƣờng hiệu quả hoạt động có thể bị tác động bởi mục tiêu của doanh nghiệp mà mục tiêu này có thể ảnh hƣởng đến việc lựa chọn cách đo lƣờng hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và sự phát triển của thị trƣờng chứng khoán và thị trƣờng vốn.” Nghiên cứu của Ma Jiahui (2015) cho thấy có tồn tại một mối quan hệ tƣơng tác giữa cấu trúc vốn của các doanh nghiệp Trung Quốc niêm yết tại GEM với hiệu quả hoạt động doanh nghiệp. Tuy nhiên, điều này không thể giải thích bằng mô hình phƣơng trình đơn nhƣng đƣợc giải thích thông qua phƣơng trình đồng thời. Nghiên cứu của Pratheepkanth & Puwanenthiren (2011) cho thấy cho thấy mối quan hệ giữa cơ cấu vốn và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp là tiêu cực, phản ánh mức độ không đáng kể của các doanh nghiệp kinh doanh tại Sri Lanka do các doanh nghiệp kinh doanh chủ yếu phụ thuộc vào nợ và họ phải trả chi phí lãi nhiều.

Tóm lại, cấu trúc vốn có ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động. Cho nên, việc chỉ ra đƣợc hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp bị tác động bởi cấu trúc vốn sẽ tạo ra đƣợc bằng chứng rõ ràng nhất về hệ quả của hai đối tƣợng này. Các lý thuyết có liên quan 2. Lý thuyết M&M về cấu trúc vốn Lý thuyết M&M (1958) của Modigliani và Miller nhận định rằng “cấu trúc vốn không tác động đến giá trị doanh nghiệp trong thị trƣờng hoàn hảo.

Nghĩa là trong môi trƣờng có thông tin cân xứng, lãi suất vay bằng lãi suất phi rủi ro, không có chi phí giao dịch, không thuế… doanh nghiệp có sử dụng nợ hay không sử dụng nợ thì giá trị doanh nghiệp vẫn không đổi.” Do đó, không tồn tại cấu trúc vốn tối ƣu cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, giả định về một thị trƣờng hoàn hảo là không phù 11 hợp với hoạt động của doanh nghiệp trong thực tế. Vì thế, các nhà nghiên cứu mở rộng đƣa ra giả định hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp sẽ bị tác động của cấu trúc vốn trong môi trƣờng thực tế.