So sánh kết quả nội soi dải ánh sáng hẹp với nội soi ánh sáng thường trong chẩn đoán tổn thương thực quản ở bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản

So sánh hiệu quả của nội soi dải ánh sáng hẹp và nội soi ánh sáng thường trong chẩn đoán tổn thương thực quản ở bệnh nhân trào ngược dạ dày.

• Tác giả: Nguyễn Văn Nam
• Người hướng dẫn: P.S. Ơn Ồn Thái
• Trường học: Trường Đại Học Y Dược Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Nội khoa
• Đề tài: So Sánh Kết Quả Nội Soi Dải Ánh Sáng Hẹp Với Nội Soi Ánh Sáng Thường Trong Chẩn Đoán Tổn Thương Thực Quản Ở Bệnh Nhân Trào Ngược Dạ Dày Thực Quản
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Một số đặc điểm về cấu trúc giải phẫu và sinh lý thực quản
• 1.1.1. Cấu trúc giải phẫu
• 1.1.2. Sinh lý học thực quản
• 1.1.3. Mô học thực quản
• 1.2. Bệnh trào ngược dạ dày thực quản
• 1.2.1. Định nghĩa
• 1.2.2. Dịch tễ học
• 1.2.3. Nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh
• 1.2.3.1. Nguyên nhân
• 1.2.3.2. Cơ chế bệnh sinh
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân
• 2.3. Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân
• 2.4. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 2.4.1. Thời gian nghiên cứu
• 2.4.2. Địa điểm nghiên cứu
• 2.5. Phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Thiết kế nghiên cứu
• 2.5.2. Phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu
• 2.5.3. Phương tiện nghiên cứu
• 2.5.4. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.5.5. Phương pháp thu thập số liệu và đánh giá
• 2.5.6. Xử lý số liệu
• 2.5.7. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.1. Phân bố theo nhóm tuổi
• 3.1.2. Phân bố theo giới
• 3.1.3. Đặc điểm nghề nghiệp của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.4. Đặc điểm về tiền sử của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.5. Đặc điểm chỉ số khối cơ thể của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.6. Các yếu tố nguy cơ liên quan của đối tượng nghiên cứu
• 3.1.7. Phân bố theo thời gian mắc bệnh
• 3.2. Đặc điểm lâm sàng, hình ảnh nội soi NBI ở bệnh nhân có hội chứng TNDDTQ
• 3.2.1. Đặc điểm lâm sàng
• 3.2.2. Kết quả hình ảnh nội soi ánh sáng dải hẹp (NBI) của bệnh nhân nghiên cứu
• 3.3. So sánh kết quả nội soi dải ánh sáng hẹp với nội soi ánh sáng thường trong chẩn đoán tổn thương thực quản do trào ngược dạ dày thực quản ở đối tượng nghiên cứu
• 3.3.1. Tỷ lệ viêm thực quản phát hiện qua nội soi thường so với nội soi có dải ánh sáng hẹp
• 3.3.2. Tỷ lệ tổn thương Barrett thực quản qua nội soi ánh sáng dải hẹp so với nội soi ánh sáng thường
• 3.3.3. Giá trị nội soi thường quy trong chẩn đoán bệnh lý thực quản so sánh với kết quả mô bệnh học
• 3.3.4. Giá trị của nội soi thường chẩn đoán viêm thực quản so với kết quả mô bệnh học
• 3.3.5. Giá trị của nội soi có dải ánh sáng hẹp chẩn đoán viêm thực quản so với kết quả mô bệnh học
• 3.3.6. Giá trị của nội soi có dải ánh sáng hẹp chẩn đoán Barrett thực quản so sánh với kết quả mô bệnh học
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nội soi dải ánh sáng hẹp và nội soi ánh sáng thường

Nội soi dải ánh sáng hẹp (NBI) và nội soi ánh sáng thường (WL) là hai phương pháp chính trong chẩn đoán tổn thương thực quản, đặc biệt là ở bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản. NBI sử dụng ánh sáng hẹp để làm nổi bật các mạch máu và tổn thương niêm mạc, trong khi WL cung cấp hình ảnh tổng quát hơn. Việc so sánh hiệu quả của hai phương pháp này là cần thiết để cải thiện chẩn đoán và điều trị.

1.1. Đặc điểm của nội soi dải ánh sáng hẹp

NBI cho phép quan sát chi tiết các tổn thương niêm mạc, giúp phát hiện sớm các dấu hiệu viêm và loạn sản. Phương pháp này đã được chứng minh là hiệu quả hơn trong việc phát hiện các tổn thương nhỏ mà nội soi ánh sáng thường có thể bỏ sót.

1.2. Đặc điểm của nội soi ánh sáng thường

Nội soi ánh sáng thường là phương pháp truyền thống, dễ thực hiện và nhanh chóng. Tuy nhiên, nó có hạn chế trong việc phát hiện các tổn thương nhỏ và không rõ ràng, đặc biệt là trong trường hợp viêm thực quản nhẹ.

II. Vấn đề trong chẩn đoán tổn thương thực quản

Chẩn đoán tổn thương thực quản ở bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản gặp nhiều thách thức. Việc phát hiện sớm các tổn thương có thể ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Nhiều bệnh nhân không được chẩn đoán đúng do các triệu chứng không điển hình hoặc do phương pháp nội soi không đủ nhạy.

2.1. Thách thức trong việc phát hiện tổn thương viêm

Viêm thực quản thường không có triệu chứng rõ ràng, dẫn đến việc chẩn đoán muộn. Nội soi ánh sáng thường có thể không phát hiện được các tổn thương viêm nhẹ, trong khi NBI có thể giúp phát hiện sớm hơn.

2.2. Khó khăn trong việc chẩn đoán Barrett thực quản

Barrett thực quản là một biến chứng nghiêm trọng của trào ngược dạ dày thực quản. Việc phát hiện sớm rất quan trọng, nhưng nội soi ánh sáng thường có thể bỏ sót các dấu hiệu ban đầu của bệnh này.

III. Phương pháp so sánh kết quả nội soi dải ánh sáng hẹp và ánh sáng thường

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp so sánh để đánh giá hiệu quả của NBI và WL trong việc phát hiện tổn thương thực quản. Các bệnh nhân được nội soi bằng cả hai phương pháp và kết quả được phân tích để xác định độ nhạy và độ đặc hiệu của từng phương pháp.

3.1. Thiết kế nghiên cứu và đối tượng

Nghiên cứu được thực hiện trên một nhóm bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh. Các tiêu chí lựa chọn bệnh nhân được xác định rõ ràng để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

3.2. Phân tích kết quả nội soi

Kết quả nội soi được phân tích dựa trên tỷ lệ phát hiện tổn thương viêm và Barrett thực quản giữa hai phương pháp. Số liệu được thu thập và xử lý để đưa ra kết luận chính xác về hiệu quả của từng phương pháp.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy nội soi dải ánh sáng hẹp có độ nhạy cao hơn trong việc phát hiện tổn thương thực quản so với nội soi ánh sáng thường. Điều này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản.

4.1. Tỷ lệ phát hiện tổn thương viêm

Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ phát hiện viêm thực quản qua NBI cao hơn đáng kể so với WL, cho thấy NBI là phương pháp ưu việt hơn trong chẩn đoán.

4.2. Tỷ lệ phát hiện Barrett thực quản

Kết quả cho thấy NBI cũng có tỷ lệ phát hiện Barrett thực quản cao hơn, điều này giúp nâng cao khả năng chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời cho bệnh nhân.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Nội soi dải ánh sáng hẹp đã chứng minh được hiệu quả vượt trội trong việc phát hiện tổn thương thực quản so với nội soi ánh sáng thường. Việc áp dụng NBI trong thực tiễn lâm sàng có thể giúp cải thiện chất lượng chẩn đoán và điều trị cho bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản.

5.1. Tương lai của nội soi dải ánh sáng hẹp

Với sự phát triển của công nghệ, NBI có thể được cải tiến hơn nữa để nâng cao độ chính xác và giảm thiểu thời gian thực hiện, từ đó nâng cao trải nghiệm cho bệnh nhân.

5.2. Khuyến nghị cho nghiên cứu tiếp theo

Cần có thêm nhiều nghiên cứu để xác định rõ hơn về hiệu quả của NBI trong các tình huống lâm sàng khác nhau, từ đó xây dựng hướng dẫn chẩn đoán và điều trị hiệu quả hơn cho bệnh nhân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD) là bệnh lý tiêu hóa phổ biến với tỷ lệ mắc chiếm khoảng 15% đến 20% tổng số bệnh nhân đến khám nội soi tại các nước phương Tây và đạt mức trên 6% tại khu vực châu Á với xu hướng gia tăng rõ rệt. Tình trạng acid và dịch mật trào ngược kéo dài gây tổn thương niêm mạc, dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như viêm loét, chít hẹp và đặc biệt là thực quản Barrett – tổn thương tiền ung thư với nguy cơ tiến triển thành ung thư biểu mô tuyến cao gấp 30 đến 60 lần so với người bình thường.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ hạn chế của kỹ thuật nội soi ánh sáng trắng thông thường. Phương pháp nội soi thường quy chỉ đạt độ nhạy khoảng 40% đến 50% trong việc nhận diện các tổn thương viêm mức độ nhẹ (độ A theo phân loại Los Angeles) do hiện tượng tái tạo bề mặt biểu mô và không làm nổi bật được mạng lưới vi mạch. Trong khi đó, kỹ thuật nội soi nhuộm màu truyền thống bằng Lugol gây kích ứng, đau ngực, kéo dài thời gian thủ thuật và tiềm ẩn nguy cơ dị ứng.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là mô tả đặc điểm lâm sàng, hình thái tổn thương trên nội soi dải ánh sáng hẹp (NBI) và đánh giá, so sánh giá trị chẩn đoán của NBI với nội soi ánh sáng trắng thông thường thông qua đối chiếu với tiêu chuẩn vàng mô bệnh học ở bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản. Phạm vi nghiên cứu được triển khai trên 81 bệnh nhân tại Phòng Nội soi, Khoa Thăm dò chức năng thuộc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh trong giai đoạn từ ngày 15/10/2020 đến ngày 31/08/2021.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc nâng cao độ chính xác chẩn đoán tổn thương thực quản lên trên 85%, giúp phát hiện sớm các ổ dị sản ruột, định hướng vị trí sinh thiết trúng đích và tối ưu hóa phác đồ điều trị nội khoa lẫn can thiệp dự phòng sớm cho người bệnh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết bệnh sinh của trào ngược dạ dày thực quản, trong đó tổn thương thực quản là hệ quả của sự mất cân bằng giữa yếu tố tấn công (acid hydrochloric, pepsin, dịch mật) và hàng rào bảo vệ thực quản (trương lực cơ thắt dưới thực quản, nhu động làm sạch và lớp biểu mô niêm mạc).

Khung đánh giá tổn thương nội soi sử dụng hệ thống phân loại Los Angeles (LA 1999) chia viêm thực quản thành 4 mức độ từ A đến D dựa trên chiều dài và phạm vi lan rộng của vết trợt niêm mạc. Đánh giá mô bệnh học áp dụng tiêu chuẩn Ismail-Beigi phân loại 4 mức độ tổn thương dựa vào tỷ lệ quá sản lớp tế bào đáy (từ 15% đến trên 60%) và chiều cao các nhú liên kết (từ 50% đến trên 70%).

Các khái niệm chuyên ngành then chốt được chuẩn hóa bao gồm:

1. Nội soi dải ánh sáng hẹp (Narrow Band Imaging - NBI): Kỹ thuật quang học sử dụng bộ lọc bước sóng ngắn (415 nm màu xanh lam và 540 nm màu xanh lục), tương ứng với đỉnh hấp thụ của hemoglobin, giúp hiển thị sắc nét mạng lưới mao mạch nông và cấu trúc bề mặt biểu mô.
2. Cuộn mao mạch trong nhú (Intrapapillary Capillary Loops - IPCLs): Cấu trúc mạch máu vi thể tại lớp niêm mạc thực quản, biến đổi hình thái đặc trưng khi có viêm, dị sản hoặc loạn sản.
3. Thực quản Barrett (Barrett's Esophagus): Sự chuyển sản của biểu mô lát tầng bình thường sang biểu mô trụ chế nhầy chứa tế bào chén (dị sản ruột), phân loại thành đoạn ngắn (dưới 3 cm) và đoạn dài (từ 3 cm trở lên).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng thiết kế mô tả cắt ngang, tiến cứu. Nguồn dữ liệu được thu thập trực tiếp từ 81 bệnh nhân được chẩn đoán xác định hội chứng trào ngược dạ dày thực quản theo tiêu chuẩn Rome III, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn lựa chọn và không nằm trong các tiêu chuẩn loại trừ.

Cỡ mẫu được tính toán theo công thức ước tính một tỷ lệ trong quần thể với hệ số tin cậy 95% ($Z = 1,96$), tỷ lệ tổn thương thực quản tham khảo từ các công bố trước là $p = 0,84$ và sai số tuyệt đối $d = 0,1$, cho ra cỡ mẫu tối thiểu là 51 bệnh nhân. Nghiên cứu mở rộng thu thập 81 ca nhằm tăng độ tin cậy và giá trị thống kê.

Phương tiện nghiên cứu sử dụng hệ thống máy nội soi mềm Olympus CV-170 tích hợp nguồn sáng kép (ánh sáng trắng và dải sáng hẹp NBI), kìm sinh thiết lạnh Olympus và dung dịch cố định Formol 10%. Mẫu mô sau sinh thiết được nhuộm Hematoxylin - Eosin (HE) và đọc tại Khoa Giải phẫu bệnh. Dữ liệu được quản lý và xử lý bằng phần mềm SPSS phiên bản 16.0, áp dụng các kiểm định Chi-square ($X^2$), tính toán độ nhạy, độ đặc hiệu, giá trị dự báo dương tính và giá trị dự báo âm tính. Toàn bộ quy trình được thực hiện từ tháng 10/2020 đến tháng 8/2021 dưới sự phê duyệt của Hội đồng Đạo đức y sinh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, về đặc điểm dịch tễ và lâm sàng, bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản tập trung nhiều ở độ tuổi lao động từ 30 đến 59 tuổi. Triệu chứng ợ nóng xuất hiện ở 86,42% và ợ trớ chiếm 81,48% tổng số ca nghiên cứu. Các triệu chứng ngoài thực quản như đau họng, khàn tiếng ghi nhận ở 28,40%, ho khan kéo dài chiếm 22,22% và đau ngực không do tim chiếm 18,52%.

Thứ hai, nội soi dải ánh sáng hẹp thể hiện ưu thế vượt trội trong việc phát hiện viêm thực quản mức độ nhẹ. NBI ghi nhận tỷ lệ viêm thực quản đạt 82,72%, trong đó viêm thực quản độ A chiếm 54,32%, cao hơn đáng kể so với tỷ lệ phát hiện bằng nội soi ánh sáng trắng thông thường là 67,90%. NBI đã giúp nhận diện rõ các tổn thương xung huyết, trợt nông dưới 5 mm vốn dễ bị bỏ sót trên hình ảnh ánh sáng trắng.

Thứ ba, đối với thực quản Barrett, NBI giúp phát hiện tổn thương nghi ngờ ở 20,99% bệnh nhân (chủ yếu là Barrett đoạn ngắn dưới 3 cm chiếm 17,28%), so với tỷ lệ 13,58% ghi nhận qua nội soi ánh sáng thông thường. Ranh giới giữa niêm mạc biểu mô vảy (màu xanh sáng) và biểu mô trụ chuyển sản (màu nâu sẫm) trên NBI được phân định rõ ràng tại đường Z.

Thứ tư, khi đối chiếu với tiêu chuẩn vàng mô bệnh học, nội soi NBI đạt độ nhạy 91,30%, độ đặc hiệu 84,62% và độ chính xác tổng thể đạt 88,89% trong chẩn đoán viêm thực quản trào ngược. Trong khi đó, nội soi ánh sáng trắng chỉ đạt độ nhạy 73,91% và độ chính xác 76,54%.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội của NBI được giải thích trực tiếp từ cơ chế quang học. Bước sóng hẹp 415 nm thâm nhập nông vào lớp biểu mô, bị hấp thụ mạnh bởi mạng lưới hemoglobin trong các cuộn mao mạch trong nhú (IPCLs). Nhờ đó, các vùng viêm niêm mạc tăng sinh vi mạch sẽ hiển thị tương phản màu nâu loang lổ trên nền niêm mạc biểu mô vảy màu trắng xanh, giúp bác sĩ nội soi quan sát tổn thương chi tiết tương đương hình ảnh giải phẫu bệnh phóng đại.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với các công bố quốc tế và trong nước. Nghiên cứu của Sharma và cộng sự ghi nhận NBI đạt độ nhạy 93,7% trong phát hiện dị sản ruột. Nghiên cứu của Đặng Thị Kim Oanh tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội cho thấy NBI đạt độ nhạy 91% và độ đặc hiệu 80%. Tương tự, nghiên cứu của Nguyễn Cảnh Bình chỉ ra độ chính xác của NBI đạt 85,71% so với 78,57% của ánh sáng trắng.

Dữ liệu chẩn đoán của nghiên cứu được trực quan hóa qua các bảng đối chiếu chéo giữa hình ảnh nội soi và kết quả nhuộm HE, kết hợp biểu đồ cột thể hiện sự khác biệt có ý nghĩa thống kê ($p < 0,05$) giữa hai kỹ thuật nội soi. Việc ứng dụng NBI cho phép sinh thiết định vị chính xác vào vùng vi mạch méo mó bất thường, loại bỏ nhược điểm của kỹ thuật sinh thiết ngẫu nhiên 4 góc vốn có tỷ lệ âm tính giả cao.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Triển khai thường quy kỹ thuật nội soi dải ánh sáng hẹp (NBI) tại các cơ sở y tế tuyến tỉnh và trung ương cho toàn bộ bệnh nhân có hội chứng trào ngược kéo dài trên 12 tuần, nhằm nâng cao tỷ lệ phát hiện sớm tổn thương viêm độ A lên trên 85% trong giai đoạn 2024-2026.
2. Chuẩn hóa quy trình sinh thiết dưới hướng dẫn của NBI: Chuyển đổi từ sinh thiết mù sang sinh thiết định vị tại các vùng niêm mạc có biến đổi cấu trúc vi mạch IPCLs và thay đổi màu sắc tại đường Z, giúp giảm 50% số mẫu sinh thiết không cần thiết nhưng tăng hiệu suất phát hiện dị sản ruột lên 95%.
3. Tổ chức các chương trình đào tạo chuyên sâu về nhận diện tổn thương vi mạch thực quản qua NBI và phân loại Los Angeles cho 100% bác sĩ nội soi tiêu hóa tại các bệnh viện đa khoa trong vòng 12 tháng.
4. Xây dựng phác đồ theo dõi và tầm soát định kỳ 6 đến 12 tháng một lần bằng NBI cho nhóm bệnh nhân được chẩn đoán thực quản Barrett, kiểm soát nguy cơ tiến triển ung thư hóa với tốc độ gia tăng 0,5% mỗi năm theo khuyến cáo y khoa.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và nội soi can thiệp: Nắm vững kỹ thuật nhận diện hình ảnh vi mạch IPCLs, đánh giá chính xác ranh giới đường Z và tối ưu hóa vị trí bấm sinh thiết tổn thương tiền ung thư.
2. Bác sĩ nội khoa tổng quát và bác sĩ gia đình: Cập nhật các triệu chứng lâm sàng điển hình (ợ nóng 86,42%, ợ trớ 81,48%) và triệu chứng ngoài thực quản để chỉ định nội soi đúng thời điểm theo tiêu chuẩn Rome III.
3. Học viên sau đại học, bác sĩ nội trú và học viên chuyên khoa: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang, công thức tính cỡ mẫu y học và phương pháp phân tích chỉ số chẩn đoán trên SPSS.
4. Lãnh đạo và nhà quản lý bệnh viện: Có cơ sở dữ liệu khoa học thực chứng để lập kế hoạch đầu tư trang thiết bị nội soi dải ánh sáng hẹp, nâng cao năng lực chẩn đoán bệnh tiêu hóa tại tuyến y tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nội soi dải ánh sáng hẹp (NBI) vượt trội hơn nội soi ánh sáng trắng thông thường? NBI sử dụng bộ lọc bước sóng hẹp 415 nm và 540 nm được hấp thụ mạnh bởi hemoglobin. Kỹ thuật này làm nổi bật cấu trúc vi mạch nông và bề mặt biểu mô niêm mạc với độ phân giải cao mà không cần dùng hóa chất nhuộm màu.

2. Tiêu chuẩn nào được sử dụng để phân loại mức độ viêm thực quản trên nội soi? Luận văn áp dụng phân loại Los Angeles 1999, chia thành 4 mức độ: Độ A (tổn thương niêm mạc dưới 5 mm), Độ B (trên 5 mm), Độ C (nối liền đỉnh niêm mạc dưới 75% chu vi) và Độ D (lan rộng trên 75% chu vi).

3. Giá trị của sinh thiết mô bệnh học trong nghiên cứu này là gì? Mô bệnh học nhuộm HE đóng vai trò là tiêu chuẩn vàng để kiểm chứng kết quả nội soi. Phương pháp giúp xác định tình trạng tăng sinh lớp tế bào đáy quá 15%, thâm nhiễm bạch cầu và xác định chính xác tế bào chén trong thực quản Barrett.

4. NBI có vai trò gì trong việc tầm soát ung thư thực quản sớm? NBI phát hiện sớm tình trạng dị sản ruột và biến đổi cấu trúc mao mạch trong nhú (IPCLs) ở bệnh nhân thực quản Barrett. Điều này giúp phát hiện tổn thương loạn sản trước khi xuất hiện khối u sùi đại thể.

5. Những yếu tố nguy cơ chính nào liên quan đến mức độ nặng của trào ngược dạ dày thực quản? Các yếu tố nguy cơ chính được ghi nhận gồm chỉ số khối cơ thể (BMI) tăng cao gây tăng áp lực ổ bụng, thói quen hút thuốc lá, uống rượu bia và ăn tối muộn sau 21 giờ làm suy giảm chức năng cơ thắt dưới thực quản.

Kết luận

• Luận văn đã hoàn thành toàn diện việc khảo sát đặc điểm lâm sàng và hình ảnh nội soi trên 81 bệnh nhân trào ngược dạ dày thực quản tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh.
• Nội soi dải ánh sáng hẹp (NBI) chứng minh ưu thế vượt trội với độ nhạy đạt 91,30% và độ chính xác 88,89%, cao hơn rõ rệt so với nội soi ánh sáng trắng thông thường (độ chính xác 76,54%).
• Tỷ lệ phát hiện tổn thương viêm thực quản độ A và thực quản Barrett đoạn ngắn bằng NBI tăng từ 15% đến 20% so với phương pháp thường quy.
• Đóng góp quan trọng của công trình là cung cấp bằng chứng thực tiễn khẳng định NBI là công cụ định hướng sinh thiết chính xác, giúp giảm thiểu can thiệp xâm lấn không cần thiết.
• Khuyến nghị các cơ sở y tế nhanh chóng đưa kỹ thuật NBI vào quy trình chẩn đoán thường quy trong vòng 12 tháng tới để nâng cao chất lượng điều trị và tầm soát sớm các biến chứng tiền ung thư cho người bệnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

O Ụ V OT O B Y TẾ Ọ T N U N TRƢỜN Ọ ƢỢ N U ỄN VĂN NAM SO SÁNH KẾT QUẢ N I SOI DẢI ÁNH SÁNG HẸP VỚI N SO N S N T ƢỜNG TRONG CHẨN O N TỔN T ƢƠN T ỰC QUẢN Ở BỆNH NHÂN TR O N ƢỢC D DÀY THỰC QUẢN LUẬN VĂN U N K OA II THÁI NGUYÊN – 2022 O Ụ V OT O B Y TẾ Ọ T N U N TRƢỜN Ọ ƢỢ N U ỄN VĂN NAM SO SÁNH KẾT QUẢ N I SOI DẢI ÁNH SÁNG HẸP VỚI N SO N S N T ƢỜNG TRONG CHẨN O N TỔN T ƢƠN T ỰC QUẢN Ở BỆNH NHÂN TR O N ƢỢC D DÀY THỰC QUẢN Chuyên ngành : Nội khoa Mã số : 62720750 LUẬN VĂN U N K OA II Hƣớng dẫn khoa học : P S. ƢƠN ỒN THÁI THÁI NGUYÊN – 2022 i LỜ ẢM ƠN Tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới: Đảng ủy - Ban giám hiệu, Phòng đào tạo Sau đại học, bộ môn Nội trường đại học Y Dược Thái Nguyên. Đảng ủy - Ban giám đốc, Phòng kế hoạch tổng hợp, Khoa thăm dò chức năng Bệnh Viện đa khoa tỉnh Bắc Ninh. Đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn.

Với tất cả lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tôi xin trân trọng cảm ơn P S.TS ƣơng ồng Thái, người thầy luôn động viên dìu dắt, giành nhiều thời gian quý báu, trực tiếp dậy bảo tôi về kiến thức chuyên môn cũng như hướng dẫn, giúp đỡ tôi từng bước trưởng thành trên con đường nghiên cứu khoa học và hoạt động chuyên môn. Tôi vô cùng biết ơn P S.TS Nguyễn Trọng iếu; P S. TS Phạm Kim Liên; TS Lê Thị Thu iền; TS Nguyễn Thị Thu uyền; TS Vũ Thị ồng Anh những người thầy đã tận tình giảng dạy và cho tôi những ý kiến quý báu để tôi hoàn thành luận văn này. Tôi luôn biết ơn sự giúp đỡ tận tình của tập thể các bác sĩ, y tá, hộ lý khoa thăm dò chức năng bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Ninh trong quá trình tôi học tập và nghiên cứu tại khoa.

Tôi cũng trân trọng cảm ơn Ban Giám đốc sở y tế Bắc Ninh, Ban giám đốc bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Ninh đã tạo điều kiện cho tôi trong quá trình học tập và công tác. Cuối cùng cho tôi gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân và bạn bè. Những người luôn ở bên tôi, động viên chia sẻ, giành cho tôi những điều kiện tốt nhất giúp tôi yên tâm học tập và nghiên cứu. Thái Nguyên, tháng 3 năm 2022 Nguyễn Văn Nam ii LỜ AM OAN Tôi xin cam đoan công trình nghiên cứu này là do bản thân tôi thực hiện tại bệnh viện đa khoa tỉnh Bắc Ninh trong thời gian học Chuyên khoa cấp II khoá 13 năm 2019-2021, Trường Đại Học Y Dược Thái Nguyên.

Công Trình nghiên cứu này không trùng lặp với bất kỳ công trình nghiên cứu nào của tác giả khác. Các số liệu trong luận văn này hoàn toàn trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ một công trình nghiên cứu nào khác Thái Nguyên, tháng 3 năm 2022 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Nam iii DANH MỤC VIẾT TẮT BMI : Body Mass Index BMI (Chỉ số khối cơ thể) BN : Bệnh nhân BTNDD-TQ : Bệnh trào ngược dạ dày thực quản BTQ : Barrett thực quản CTDTQ : Cơ thắt dưới thực quản ĐNTD : Đoạn nối thực quản- dạ dày DSR : Dị sản ruột HE : Nhuộm Hematoxylin - Eosin IPCLs : Cuộn mao mạch trong nhú (Intrapapillary Capillary Loops) NBI : Narrow Band Imaging nội soi c dải ánh sáng h p PAS : Nhuộm Pariodic Acid Schiff TNDD-TQ : Trào ngược dạ dày thực quản TQ : Thực quản UTBMT : Ung thư biểu mô tuyến VTQ : Viêm thực quản WL : White Light ( ánh sáng trắng) iv MỤC LỤC ẶT VẤN Ề. Một số đặc điểm về cấu trúc giải phẫu và sinh lý thực quản. Cấu trúc giải phẫu.

Sinh lý học thực quản. Mô học thực quản. Bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Dịch tễ học.

Nguyên nhân, cơ chế bệnh sinh. Chẩn đoán bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Cận lâm sàng. Các biến chứng của bệnh trào ngược dạ dày - thực quản.

Điều trị bệnh trào ngược dạ dày thực quản. Các nghiên cứu trong và ngoài nước. Trên thế giới. Tại Việt Nam.

Ố TƢỢN V P ƢƠN P PN N ỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân. Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân.

Thời gian và địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu:. Phương pháp nghiên cứu.

Thiết kế nghiên cứu. Phương pháp chọn mẫu và cỡ mẫu. Phương tiện nghiên cứu. Các chỉ tiêu nghiên cứu.

Phương pháp thu thập số liệu và đánh giá. Xử lý số liệu. Vấn đề đạo đức trong nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu. Phân bố theo nhóm tuổi. Phân bố theo giới. Đặc điểm nghề nghiệp của đối tượng nghiên cứu.

Đặc điểm về tiền sử của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm chỉ số khối cơ thể của đối tượng nghiên cứu. Các yếu tố nguy cơ liên quan của đối tượng nghiên cứu. Phân bố theo thời gian mắc bệnh.

Đặc điểm lâm sàng, hình ảnh nội soi NBI ở bệnh nhân có hội chứng TNDDTQ. Đặc điểm lâm sàng. Kết quả hình ảnh nội soi ánh sáng dải h p (NBI) của bệnh nhân nghiên cứu. So sánh kết quả nội soi dải ánh sáng h p với nội soi ánh sáng thường trong chẩn đoán tổn thương thực quản do trào ngược dạ dày thực quản ở đối tượng nghiên cứu.

Tỷ lệ viêm thực quản phát hiện qua nội soi thường so với nội soi có dải ánh sáng h p. Tỷ lệ tổn thương Barrett thực quản qua nội soi ánh sáng dải h p so với nội soi ánh sáng thường. Giá trị nội soi thường quy trong chẩn đoán bệnh lý thực quản so sánh với kết quả mô bệnh học. Giá trị của nội soi thường chẩn đoán viêm thực quản so với kết quả mô bệnh học.

Giá trị của nội soi c dải ánh sáng h p chẩn đoán viêm thực quản so với kết quả mô bệnh học. Giá trị của nội soi c dải ánh sáng h p chẩn đoán Barrett thực quản so sánh với kết quả mô bệnh học. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu. Tuổi và giới của nhóm nghiên cứu.

Đặc điểm nghề nghiệp của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm tiền sử của bệnh nhân nghiên cứu. Đặc điểm chỉ số BMI của đối tượng nghiên cứu. Các yếu tố nguy cơ liên quan.

Thời gian mắc bệnh. Đặc điểm lâm sàng. Lý do đi khám bệnh của đối tượng nghiên cứu. Triệu chứng lâm sàng tại thực quản và đường tiêu hoá.

Triệu chứng lâm sàng ngoài thực quản liên quan đến trào ngược 65 4. Hình ảnh nội soi ánh sáng dải h p (NBI) ở bệnh nhân nghiên cứu. Đặc điểm tổn thương kết hợp dạ dày, tá tràng của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm tổn thương thực quản qua nội soi có ánh sáng dải h p.

So sánh kết quả nội soi dải ánh sáng h p với nội soi ánh sáng thường trong chẩn đoán tổn thương thực quản do trào ngược dạ dày thực quản ở đối tượng nghiên cứu.1 So sánh tỷ lệ chẩn đoán viêm thực quản qua nội soi dải ánh sáng h p với nội soi ánh sáng thường. So sánh tỷ lệ chẩn đoán Barrett thực quản qua nội soi dải ánh sáng h p với nội soi ánh sáng thường. So sánh tỷ lệ chẩn đoán các tổn thương khác của thực quản qua nội soi dải ánh sáng h p với nội soi ánh sáng thường.80 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC viii DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Đặc điểm nghề nghiệp của đối tượng nghiên cứu.

Đặc điểm về tiền sử của đối tượng nghiên cứu. Các yếu tố nguy cơ liên quan của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm triệu chứng lâm sàng trào ngược của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm tần suất xuất hiện triệu chứng lâm sàng trào ngược của đối tượng nghiên cứu.

Đặc điểm triệu chứng lâm sàng ngoài thực quản liên quan đến trào ngược của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm tổn thương kết hợp dạ dày tá tràng của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm tổn thương thực quản qua nội soi có dải ánh sáng h p. Đặc điểm tổn thương Barrett thực quản qua nội soi có dải ánh sáng h p.

Viêm thực quản phát hiện qua nội soi dải ánh sáng h p so với nội soi ánh sáng thường. Barrett thực quản phát hiện qua nội soi ánh sáng dải h p so với nội soi ánh sáng thường. Giá trị nội soi thường quy trong chẩn đoán bệnh lý thực quản so sánh với kết quả mô bệnh học. Giá trị của nội soi thường chẩn đoán viêm thực quản so với kết quả mô bệnh học.

Giá trị của nội soi c dải ánh sáng h p chẩn đoán viêm thực quản so với kết quả mô bệnh học. Giá trị của nội soi c dải ánh sáng h p chẩn đoán Barrett thực quản so sánh với kết quả mô bệnh học. Mức độ nặng của viêm thực quản do trào ngược của một số tác giả. 69 ix DANH MỤC BIỂU Ồ Biểu đồ 3.1: Phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi .2: Phân bố theo giới .3: Đặc điểm chỉ số khối cơ thể của đối tượng nghiên cứu .4: Phân bố theo thời gian mắc bệnh .5: Lý do đi khám bệnh của đối tượng nghiên cứu .6: Viêm thực quản phát hiện qua nội soi dải ánh sáng h p.

48 1 ẶT VẤN Ề Bệnh trào ngược dạ dày thực quản rất phổ biến trên thế giới, thường gặp nhiều ở các nước phương Tây. Tỷ lệ bệnh nhân TNDD-TQ chiếm khoảng 15-20% số người đến nội soi [25], [50], các nước khu vực châu Á tỷ lệ mắc bệnh thấp hơn chiếm khoảng 6% nhưng c xu hướng ngày càng tăng. Bệnh gây ra ảnh hưởng không nhỏ tới sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Việc phát hiện và chẩn đoán sớm các biến chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản còn chưa được chú trọng.

Hiện nay có nhiều phương pháp chẩn đoán bệnh trào ngược dạ dày thực quản đã và đang cho kết quả tốt. Tuy nhiên, mỗi phương pháp đều c ưu, nhược điểm và không c phương pháp đơn lẻ nào có thể cung cấp một cách chính xác và đầy đủ thông tin để đánh giá toàn diện bệnh và các biến chứng của bệnh.