Rủi Ro Tín Dụng và Giải Pháp Phòng Ngừa Tại Ngân Hàng PVcomBank

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất đối với PVcomBank cũng… 124 trang · Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) · 2018.

• Trường học: Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank)
• Chuyên ngành: Tín dụng ngân hàng
• Đề tài: Rủi Ro Tín Dụng và Giải Pháp Phòng Ngừa Tại Ngân Hàng PVcomBank
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
• 1.1. Những vấn đề cơ bản về tín dụng
• 1.1.1. Khái niệm về tín dụng và tín dụng ngân hàng
• 1.1.2. Vai trò của tín dụng ngân hàng
• 1.1.3. Phân loại tín dụng ngân hàng
• 1.1.4. Nguyên tắc của tín dụng ngân hàng
• 1.1.5. Rủi ro trong hoạt động tín dụng ngân hàng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG VÀ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG PVcomBank – CHI NHÁNH TRUNG YÊN
• 2.1. Giới thiệu khái quát về ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) – Chi nhánh Trung Yên
• 2.2. Quá trình hình thành và phát triển của Ngân hàng TMCP Đại Chúng PVcomBank – Chi nhánh Trung Yên
• 2.3. Cơ cấu tổ chức của ngân hàng
• 2.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của Chi nhánh Trung Yên giai đoạn 2016-2018
• 2.5. Một số quy định về cho vay vốn của ngân hàng TMCP Đại Chúng PVcomBank
• 2.6. Mô hình định hạng tín dụng tại Chi nhánh PVcomBank Trung Yên
• 2.7. Kết quả hoạt động tín dụng của Chi nhánh PVcomBank Trung Yên
• 2.8. Thực trạng rủi ro tín dụng và phòng ngừa rủi ro tín dụng tại Chi nhánh PVcomBank Trung Yên
• 2.9. Phân tích tình hình nợ quá hạn của Chi nhánh PVcomBank Trung Yên
• 2.10. Nguyên nhân của rủi ro tín dụng tại Chi nhánh PVcomBank Trung Yên
• 2.10.1. Nguyên nhân khách quan
• 2.10.2. Nguyên nhân chủ quan
• 2.11. Những biện pháp ngân hàng áp dụng để phòng ngừa rủi ro tín dụng
• 2.12. Đánh giá về các biện pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng tại Chi nhánh PVcomBank Trung Yên
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN ĐẠI CHÚNG
• 3.1. Định hƣớng hoạt động của Chi nhánh PVcomBank Trung Yên
• 3.2. Nhóm giải pháp trực tiếp
• 3.3. Nhóm giải pháp hỗ trợ
• 3.4. Một số kiến nghị
• 3.4.1. Đối với Chính phủ, các bộ ngành và các cơ quan liên quan
• 3.4.2. Đối với Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam
• 3.4.3. Đối với Ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam PVcomBank
• 3.4.4. Đối với các đơn vị vay vốn
• Danh mục tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Rủi Ro Tín Dụng PVcomBank Nhận Diện Quản Lý

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất đối với PVcomBank cũng như bất kỳ ngân hàng thương mại nào. Nó phát sinh khi khách hàng không thể hoặc không muốn trả nợ theo thỏa thuận ban đầu. Việc quản lý hiệu quả rủi ro tín dụng không chỉ bảo vệ lợi nhuận của ngân hàng mà còn đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính. PVcomBank cần có các biện pháp phòng ngừa và kiểm soát rủi ro tín dụng chặt chẽ để giảm thiểu tác động tiêu cực. Theo tài liệu, hoạt động tín dụng mang lại 70-90% thu nhập cho ngân hàng, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro cao. Do đó, việc nâng cao chất lượng tín dụng và giảm thiểu rủi ro là vô cùng quan trọng.

1.1. Khái niệm và đặc điểm của rủi ro tín dụng ngân hàng

Rủi ro tín dụng trong ngân hàng là khả năng khách hàng vay không thực hiện đúng nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi theo hợp đồng. Đặc điểm của rủi ro tín dụng bao gồm tính bất định, khả năng gây tổn thất tài chính và ảnh hưởng đến uy tín của ngân hàng. Rủi ro này có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả yếu tố khách quan như biến động kinh tế và yếu tố chủ quan như năng lực quản lý của ngân hàng. Việc nhận diện và đánh giá đúng các đặc điểm này là bước đầu tiên để quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả.

1.2. Các loại rủi ro tín dụng phổ biến tại PVcomBank

Tại PVcomBank, các loại rủi ro tín dụng phổ biến bao gồm rủi ro do nợ quá hạn, nợ xấu, rủi ro tập trung tín dụng (cho vay quá nhiều vào một ngành hoặc một khách hàng), và rủi ro do thông tin không đầy đủ hoặc sai lệch từ phía khách hàng. Mỗi loại rủi ro này đòi hỏi các biện pháp phòng ngừa và xử lý khác nhau. Ví dụ, rủi ro tập trung tín dụng có thể được giảm thiểu bằng cách đa dạng hóa danh mục cho vay, trong khi rủi ro do thông tin sai lệch có thể được kiểm soát bằng cách tăng cường thẩm định và xác minh thông tin khách hàng.

1.3. Tác động của rủi ro tín dụng đến hoạt động ngân hàng

Rủi ro tín dụng có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến hoạt động của PVcomBank, bao gồm giảm lợi nhuận, tăng chi phí dự phòng rủi ro, suy giảm vốn chủ sở hữu và ảnh hưởng đến khả năng thanh khoản. Trong trường hợp nghiêm trọng, rủi ro tín dụng có thể dẫn đến mất khả năng thanh toán và phá sản ngân hàng. Ngoài ra, rủi ro tín dụng còn có thể ảnh hưởng đến uy tín và thương hiệu của ngân hàng, làm giảm lòng tin của khách hàng và nhà đầu tư.

II. Thực Trạng Nợ Xấu PVcomBank Phân Tích Đánh Giá Chi Tiết

Thực trạng nợ xấu tại PVcomBank là một vấn đề cần được quan tâm đặc biệt. Việc phân tích tình hình nợ quá hạn và nợ xấu giúp ngân hàng đánh giá hiệu quả của các chính sách tín dụng và biện pháp phòng ngừa rủi ro. Tỷ lệ nợ xấu cao có thể là dấu hiệu của các vấn đề trong quy trình thẩm định, quản lý tín dụng hoặc do tác động của các yếu tố kinh tế vĩ mô. Theo tài liệu, cần phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh của chi nhánh Trung Yên, đặc biệt là hoạt động tín dụng và tình hình nợ xấu, để đưa ra các giải pháp phòng ngừa rủi ro.

2.1. Phân tích tình hình nợ quá hạn tại PVcomBank chi nhánh

Phân tích tình hình nợ quá hạn tại các chi nhánh của PVcomBank là một bước quan trọng để đánh giá chất lượng tín dụng. Cần xem xét tỷ lệ nợ quá hạn so với tổng dư nợ, xu hướng tăng giảm của nợ quá hạn theo thời gian, và nguyên nhân dẫn đến nợ quá hạn. Thông tin này giúp ngân hàng xác định các khu vực hoặc loại hình cho vay có rủi ro cao và điều chỉnh chính sách tín dụng cho phù hợp.

2.2. Đánh giá tỷ lệ nợ xấu và nguyên nhân phát sinh nợ xấu

Tỷ lệ nợ xấu là một chỉ số quan trọng để đánh giá sức khỏe tài chính của PVcomBank. Cần so sánh tỷ lệ nợ xấu của PVcomBank với các ngân hàng khác trong ngành và theo dõi xu hướng thay đổi của tỷ lệ này. Việc phân tích nguyên nhân phát sinh nợ xấu giúp ngân hàng xác định các yếu tố rủi ro và đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả. Nguyên nhân có thể bao gồm yếu tố khách quan như suy thoái kinh tế, hoặc yếu tố chủ quan như thẩm định tín dụng kém.

2.3. Ảnh hưởng của nợ xấu đến lợi nhuận và hoạt động kinh doanh

Nợ xấu có ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và hoạt động kinh doanh của PVcomBank. Nợ xấu làm giảm thu nhập từ lãi, tăng chi phí dự phòng rủi ro và có thể dẫn đến giảm vốn chủ sở hữu. Ngoài ra, nợ xấu còn có thể ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn và uy tín của ngân hàng. Do đó, việc kiểm soát và xử lý nợ xấu là một ưu tiên hàng đầu của PVcomBank.

III. Giải Pháp Giảm Thiểu Rủi Ro Tín Dụng Bí Quyết Từ PVcomBank

Để giảm thiểu rủi ro tín dụng, PVcomBank cần áp dụng một loạt các giải pháp toàn diện, từ việc tăng cường thẩm định tín dụng đến việc quản lý và thu hồi nợ. Các giải pháp này cần được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả để đảm bảo an toàn và bền vững cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Theo tài liệu, cần đề xuất các giải pháp nhằm phòng ngừa rủi ro tín dụng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng, đáp ứng nhu cầu nâng cao chất lượng tín dụng.

3.1. Nâng cao chất lượng thẩm định và phê duyệt tín dụng

Thẩm định và phê duyệt tín dụng là khâu quan trọng nhất trong việc phòng ngừa rủi ro tín dụng. PVcomBank cần nâng cao chất lượng thẩm định bằng cách sử dụng các công cụ và phương pháp phân tích hiện đại, đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ tín dụng, và thiết lập quy trình thẩm định chặt chẽ. Cần chú trọng đến việc đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng, lịch sử tín dụng, và các yếu tố rủi ro khác.

3.2. Tăng cường kiểm soát và giám sát tín dụng sau giải ngân

Kiểm soát và giám sát tín dụng sau giải ngân là một phần không thể thiếu trong quản trị rủi ro tín dụng. PVcomBank cần thiết lập hệ thống giám sát chặt chẽ để theo dõi tình hình sử dụng vốn của khách hàng, phát hiện sớm các dấu hiệu rủi ro, và có biện pháp xử lý kịp thời. Cần thực hiện kiểm tra định kỳ, đánh giá lại tài sản đảm bảo, và duy trì liên lạc thường xuyên với khách hàng.

3.3. Xây dựng quy trình quản lý và thu hồi nợ hiệu quả

Khi nợ quá hạn hoặc nợ xấu phát sinh, PVcomBank cần có quy trình quản lý và thu hồi nợ hiệu quả. Quy trình này cần bao gồm các bước như phân loại nợ, đánh giá khả năng thu hồi, đàm phán với khách hàng, và thực hiện các biện pháp pháp lý để thu hồi nợ. Cần có đội ngũ chuyên trách về thu hồi nợ, được đào tạo bài bản và có kinh nghiệm.

IV. Ứng Dụng Basel vào Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng PVcomBank

Việc áp dụng các tiêu chuẩn Basel vào quản trị rủi ro tín dụng giúp PVcomBank nâng cao năng lực quản lý rủi ro và tuân thủ các quy định quốc tế. Basel cung cấp các nguyên tắc và phương pháp để đo lường, giám sát và kiểm soát rủi ro tín dụng, giúp ngân hàng hoạt động an toàn và hiệu quả hơn. Theo tài liệu, cần quản lý, kiểm soát một cách bài bản và có hiệu quả rủi ro tín dụng, đảm bảo các hoạt động tín dụng nằm trong khoảng rủi ro chấp nhận được.

4.1. Giới thiệu về các tiêu chuẩn Basel liên quan đến rủi ro tín dụng

Các tiêu chuẩn Basel liên quan đến rủi ro tín dụng bao gồm các quy định về vốn tối thiểu, đánh giá rủi ro, và quản lý rủi ro. Basel I tập trung vào việc xác định tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu dựa trên tài sản có rủi ro. Basel II bổ sung các yêu cầu về quản lý rủi ro hoạt động và rủi ro thị trường. Basel III tăng cường các yêu cầu về vốn và thanh khoản, và đưa ra các biện pháp để giảm thiểu rủi ro hệ thống.

4.2. Triển khai các phương pháp đo lường rủi ro tín dụng theo Basel

Basel cung cấp các phương pháp đo lường rủi ro tín dụng như phương pháp tiêu chuẩn hóa và phương pháp dựa trên mô hình nội bộ. Phương pháp tiêu chuẩn hóa sử dụng các hệ số rủi ro do cơ quan quản lý quy định để tính toán vốn yêu cầu. Phương pháp dựa trên mô hình nội bộ cho phép ngân hàng sử dụng các mô hình riêng để đánh giá rủi ro, nhưng phải được cơ quan quản lý phê duyệt.

4.3. Đánh giá hiệu quả của việc áp dụng Basel tại PVcomBank

Việc áp dụng Basel tại PVcomBank giúp ngân hàng nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng, tăng cường tính minh bạch và tuân thủ các quy định quốc tế. Tuy nhiên, việc triển khai Basel cũng đòi hỏi đầu tư lớn về nguồn lực và công nghệ. Cần đánh giá hiệu quả của việc áp dụng Basel để đảm bảo rằng các lợi ích đạt được vượt trội so với chi phí bỏ ra.

V. Tái Cơ Cấu Nợ PVcomBank Giải Pháp Cho Khách Hàng Khó Khăn

Trong bối cảnh kinh tế khó khăn, việc tái cơ cấu nợ là một giải pháp quan trọng để giúp khách hàng của PVcomBank vượt qua khó khăn tài chính và duy trì khả năng trả nợ. Tái cơ cấu nợ có thể bao gồm gia hạn thời gian trả nợ, giảm lãi suất, hoặc chuyển đổi loại hình nợ. Theo tài liệu, cần thành lập các quỹ xóa đói giảm nghèo, cho vay theo chương trình tín dụng nhằm đáp ứng nhu cầu vốn hợp lý như phát triển kinh tế gia đình, mua sắm, … từ đó tạo ra thêm nhiều công ăn việc làm và mức sống ổn định cho các cá nhân và gia đình trong xã hội.

5.1. Quy trình và điều kiện tái cơ cấu nợ tại PVcomBank

PVcomBank cần có quy trình rõ ràng và minh bạch về tái cơ cấu nợ, bao gồm các bước như tiếp nhận yêu cầu, đánh giá tình hình tài chính của khách hàng, và đưa ra quyết định. Điều kiện để được tái cơ cấu nợ có thể bao gồm khách hàng chứng minh được khó khăn tài chính tạm thời, có kế hoạch trả nợ khả thi, và có tài sản đảm bảo.

5.2. Các hình thức tái cơ cấu nợ phổ biến áp dụng

Các hình thức tái cơ cấu nợ phổ biến bao gồm gia hạn thời gian trả nợ, giảm lãi suất, chuyển đổi loại hình nợ (ví dụ, từ nợ ngắn hạn sang nợ dài hạn), và xóa một phần nợ gốc hoặc lãi. Việc lựa chọn hình thức tái cơ cấu nợ phù hợp phụ thuộc vào tình hình cụ thể của từng khách hàng.

5.3. Đánh giá hiệu quả của tái cơ cấu nợ đối với PVcomBank

Việc tái cơ cấu nợ có thể giúp PVcomBank giảm thiểu nợ xấu, duy trì quan hệ với khách hàng, và ổn định hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, tái cơ cấu nợ cũng có thể làm giảm thu nhập từ lãi và tăng rủi ro tín dụng. Cần đánh giá hiệu quả của tái cơ cấu nợ để đảm bảo rằng lợi ích đạt được vượt trội so với chi phí bỏ ra.

VI. Kiểm Soát Rủi Ro Tín Dụng PVcomBank Mô Hình Công Cụ

Để kiểm soát rủi ro tín dụng hiệu quả, PVcomBank cần xây dựng một mô hình quản lý rủi ro toàn diện và sử dụng các công cụ hỗ trợ phù hợp. Mô hình này cần bao gồm các yếu tố như nhận diện rủi ro, đo lường rủi ro, giám sát rủi ro, và kiểm soát rủi ro. Theo tài liệu, cần có các biện pháp ngân hàng áp dụng để phòng ngừa rủi ro tín dụng.

6.1. Xây dựng mô hình quản lý rủi ro tín dụng toàn diện

Mô hình quản lý rủi ro tín dụng toàn diện cần bao gồm các yếu tố như chính sách tín dụng, quy trình thẩm định, hệ thống xếp hạng tín dụng, và hệ thống giám sát rủi ro. Mô hình này cần được thiết kế phù hợp với quy mô và đặc điểm hoạt động của PVcomBank.

6.2. Sử dụng các công cụ phân tích và dự báo rủi ro tín dụng

PVcomBank có thể sử dụng các công cụ phân tích và dự báo rủi ro tín dụng như phân tích thống kê, mô hình hồi quy, và trí tuệ nhân tạo. Các công cụ này giúp ngân hàng đánh giá rủi ro một cách chính xác hơn và đưa ra các quyết định tín dụng sáng suốt.

6.3. Đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý rủi ro

Để kiểm soát rủi ro tín dụng hiệu quả, PVcomBank cần đầu tư vào đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý rủi ro. Cán bộ quản lý rủi ro cần được trang bị kiến thức và kỹ năng về phân tích rủi ro, đo lường rủi ro, và kiểm soát rủi ro.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính hiện đại, hoạt động tín dụng là nghiệp vụ kinh doanh nòng cốt của các ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt Nam, đóng góp từ 70% đến 90% tổng thu nhập của mỗi tổ chức tín dụng. Hoạt động này đóng vai trò đòn bẩy tài chính thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế, phân phối và điều tiết vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu. Tuy nhiên, hoạt động cấp tín dụng luôn tiềm ẩn những rủi ro tất yếu. Trong bối cảnh kinh tế mở cửa, thị trường tài chính - tiền tệ thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, nguy cơ khủng hoảng tín dụng và sự gia tăng nợ xấu đặt ra yêu cầu cấp bách về việc nâng cao chất lượng tín dụng, kiểm soát và giảm thiểu rủi ro nhằm đảm bảo an toàn hệ thống và tối ưu hóa lợi nhuận.

Sau quá trình thực tập tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần (TMCP) Đại Chúng Việt Nam – Chi nhánh Trung Yên, tác giả đã lựa chọn và thực hiện đề tài nhằm phân tích thực trạng hoạt động cho vay, đánh giá công tác quản trị rủi ro và tìm kiếm giải pháp phòng ngừa nợ xấu tại đơn vị.

Mục tiêu tổng quát của khóa luận là phân tích, đánh giá thực trạng rủi ro gắn liền với hoạt động tín dụng tại PVcomBank – Chi nhánh Trung Yên, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa rủi ro tín dụng. Để hoàn thành mục tiêu này, tác giả xác định ba nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận chung về hoạt động tín dụng, phân loại tín dụng và các khía cạnh rủi ro tín dụng trong ngân hàng thương mại.
2. Khảo sát, phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh, thực trạng tín dụng và công tác phòng ngừa rủi ro tín dụng tại PVcomBank – Chi nhánh Trung Yên.
3. Đề xuất các giải pháp trực tiếp, giải pháp hỗ trợ và các kiến nghị đối với cơ quan quản lý, hội sở ngân hàng và khách hàng vay vốn nhằm hạn chế rủi ro tín dụng tại chi nhánh.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến rủi ro tín dụng trong hoạt động cấp tín dụng (cho vay) của ngân hàng thương mại, tập trung cụ thể vào các khoản vay dành cho khách hàng cá nhân, hộ gia đình và khách hàng doanh nghiệp tại PVcomBank – Chi nhánh Trung Yên. Phạm vi nghiên cứu về không gian được xác định tại PVcomBank – Chi nhánh Trung Yên (địa chỉ tại Căn 9, Lô 14A, Khu đô thị mới Trung Yên, Phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, Hà Nội). Phạm vi thời gian tập trung phân tích số liệu hoạt động trong giai đoạn từ năm 2016 đến năm 2018, đồng thời có sự kết nối với các mốc phát triển của hệ thống từ sau khi thành lập năm 2013.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các quan điểm học thuật và quy định pháp lý chuyên ngành ngân hàng. Tín dụng ngân hàng được xác định là quan hệ tín dụng giữa ngân hàng/tổ chức tín dụng với các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân, trong đó tổ chức tín dụng chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận, và bên đi vay có nghĩa vụ hoàn trả vô điều kiện cả vốn gốc và lãi khi đến hạn.

Về bản chất rủi ro tín dụng, tác giả tiếp cận theo hai trường phái:

• Trường phái tiêu cực: Xem rủi ro là tổn thất, mất mát, nguy hiểm hoặc sự xuất hiện của những bất trắc ngoài ý muốn gây thiệt hại tài chính.
• Trường phái trung hòa: Xem rủi ro là sự bất trắc có thể đo lường được gắn liền với sự xuất hiện của các biến cố không mong đợi.

Tác giả viện dẫn các định nghĩa học thuật tiêu biểu của Joel Bessis trong cuốn Risk Management in Banking (rủi ro tín dụng xuất phát từ tổn thất do khách hàng không trả được nợ hoặc sự suy giảm chất lượng tín dụng), định nghĩa của Lange (khoản lỗ tiềm tàng khi nguồn thu nhập dự tính từ khoản vay không thực hiện được đầy đủ về số lượng và thời gian), và quan điểm của TS. Nguyễn Văn Tiến trong giáo trình Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng. Về mặt pháp lý, khóa luận áp dụng định nghĩa và quy định phân loại nợ theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Khóa luận sử dụng hệ thống 7 chỉ tiêu tài chính để đo lường hoạt động kinh doanh và mức độ an toàn tín dụng của ngân hàng:

• Tỷ lệ Vốn huy động / Dư nợ cho vay: $\text{Tỷ lệ} = (\frac{\text{Vốn huy động}}{\text{Tổng dư nợ}}) \times 100$
• Tỷ lệ Dư nợ / Tổng vốn huy động: $\text{Tỷ lệ} = (\frac{\text{Tổng dư nợ}}{\text{Vốn huy động}}) \times 100$
• Hệ số thu nợ: $\text{Hệ số thu nợ} = (\frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Doanh số cho vay}}) \times 100$
• Vòng quay vốn tín dụng: $\text{Vòng quay} = \frac{\text{Doanh số thu nợ}}{\text{Dư nợ bình quân}}$
• Hệ số rủi ro: $\text{Hệ số rủi ro} = (\frac{\text{Tổng dư nợ}}{\text{Tổng nguồn vốn}}) \times 100$
• Tỷ lệ nợ quá hạn: $\text{Tỷ lệ nợ quá hạn} = (\frac{\text{Dư nợ quá hạn}}{\text{Tổng dư nợ cho vay}}) \times 100$ (phân chia 5 nhóm nợ: Nợ đủ tiêu chuẩn, Nợ cần chú ý dưới 90 ngày, Nợ dưới tiêu chuẩn từ 90–180 ngày, Nợ nghi ngờ từ 180–360 ngày, Nợ có khả năng mất vốn trên 360 ngày).
• Tỷ lệ rủi ro tín dụng: $\text{Tỷ lệ} = (\frac{\text{Tổng dư nợ cho vay}}{\text{Tổng tài sản Có}}) \times 100$

Phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng bao gồm: phương pháp phân tích kinh tế, phương pháp thống kê mô tả, phương pháp phân tích so sánh chuỗi số liệu theo thời gian và phương pháp tổng hợp - khái quát hóa lý luận. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tín dụng nội bộ của PVcomBank và Chi nhánh Trung Yên, các báo cáo tài chính thường niên, văn bản chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước và hệ thống tài liệu tham khảo chuyên ngành.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng trong Ngân hàng thương mại

Chương 1 hệ thống hóa toàn diện các vấn đề lý luận về hoạt động cấp tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng thương mại. Tín dụng có ba đặc điểm cố hữu: không thay đổi quyền sở hữu mà chỉ chuyển giao quyền sử dụng; mang tính hoàn trả có thời hạn cả gốc và lãi; người sở hữu vốn nhận được phần thu nhập dưới hình thức lợi tức. Tác giả phân loại tín dụng theo 5 tiêu chí:

• Theo mục đích sử dụng: Cho vay mua ô tô, cho vay tiêu dùng, cho vay bất động sản, cho vay xây sửa nhà.
• Theo thời hạn: Ngắn hạn (dưới 1 năm), trung hạn (từ 1 đến 5 năm), dài hạn (trên 5 năm).
• Theo mức độ tín nhiệm: Cho vay có tài sản bảo đảm (cầm cố, thế chấp), cho vay không có tài sản bảo đảm (dựa vào uy tín khách hàng).
• Theo phương thức cho vay: Cho vay theo món/từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng.
• Theo phương thức hoàn trả: Trả một lần trước khi đáo hạn, trả nợ nhiều kỳ (trả góp).

Hoạt động tín dụng phải tuân thủ 3 nguyên tắc nền tảng: vay vốn đúng phương hướng, mục đích và có phương án khả thi; có giá trị tương đương làm bảo đảm; có hoàn trả vốn và lãi đúng hạn. Rủi ro tín dụng có 3 đặc điểm căn bản: tính tất yếu khách quan (không thể triệt tiêu hoàn toàn mà chỉ có thể kiểm soát, trích lời Paul Volcker), tính gián tiếp (bắt nguồn từ sự đổ vỡ của khách hàng đi vay) và tính đa dạng, phức tạp.

Tác giả phân tích các nhóm nguyên nhân phát sinh rủi ro tín dụng:

• Nguyên nhân chủ quan từ phía ngân hàng: Quy trình cấp tín dụng bất cập, thông tin đánh giá thiếu hụt, buông lỏng kiểm tra sau vay, quá phụ thuộc vào tài sản bảo đảm; chất lượng cán bộ tín dụng chưa cao hoặc vi phạm đạo đức nghề nghiệp; áp lực cạnh tranh dẫn đến nới lỏng điều kiện cho vay; công tác quản trị dữ liệu còn thủ công.
• Nguyên nhân chủ quan từ phía khách hàng: Đối với cá nhân (thiếu năng lực tài chính, hoạch định kém, thiếu năng lực pháp lý, sử dụng vốn sai cam kết, suy thoái đạo đức cố tình chây ì, biến cố gia đình như tai nạn, thất nghiệp); đối với doanh nghiệp (mất năng lực pháp lý, năng lực quản trị điều hành yếu kém, không thích ứng được áp lực hội nhập quốc tế, không tham gia bảo hiểm tài sản/cháy nổ, hiểu biết hạn chế về thị trường).
• Nguyên nhân khách quan: Biến động chu kỳ kinh tế, lạm phát, thiên tai, dịch bệnh; thị trường bất động sản và chứng khoán đóng băng; nạn buôn lậu qua biên giới; sự bất cập trong quy hoạch ngành dẫn đến khủng hoảng thừa; sự thiếu đồng bộ của môi trường pháp lý (đặc biệt là cơ chế cưỡng chế thu hồi và xử lý tài sản bảo đảm); hạn chế về độ tin cậy và tính cập nhật của Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC).

Hậu quả của rủi ro tín dụng được làm rõ trên ba giác độ: khách hàng bị áp lãi phạt quá hạn 150% và suy giảm uy tín; ngân hàng giảm sút thu nhập, đe dọa thanh khoản, xói mòn lòng tin của người gửi tiền và gia tăng nguy cơ đổ vỡ; nền kinh tế đối mặt với đình đốn sản xuất, thất nghiệp và nguy cơ khủng hoảng hệ thống.

Để nhận diện sớm rủi ro, tác giả lập bảng đối chiếu giữa các biểu hiện của một khoản tín dụng có vấn đề và chính sách tín dụng kém hiệu quả:

Biểu hiện của tín dụng có vấn đề	Biểu hiện của chính sách tín dụng kém hiệu quả
Trả nợ không đúng kỳ hạn, thường xuyên xin gia hạn nợ	Lựa chọn khách hàng không phù hợp với cấp độ rủi ro
Xuất hiện hồ sơ đảo nợ (mỗi lần vay mới nợ gốc giảm nhẹ)	Chính sách cho vay phụ thuộc vào sự kiện chưa chắc chắn ở tương lai
Lãi suất cho vay cao bất thường để bù đắp rủi ro	Cho vay dựa trên lời hứa duy trì số dư tiền gửi lớn
Tài khoản phải thu hoặc hàng tồn kho tăng đột biến	Thiếu kế hoạch cụ thể về việc thanh lý từng khoản tín dụng
Tỷ lệ Nợ / Vốn chủ sở hữu tăng nhanh	Cấp tín dụng tỷ trọng cao cho khách hàng ngoài địa bàn hoạt động
Thất lạc hồ sơ, báo cáo tài chính của khách hàng	Hồ sơ tín dụng thiếu sót, không đồng bộ; tỷ lệ cho vay nội bộ cao
Chất lượng tài sản bảo đảm suy giảm	Cấp tín dụng xấu nhằm giữ chân khách hàng; cho vay đầu cơ
Thiếu báo cáo lưu chuyển tiền tệ hoặc dự báo dòng tiền	Đánh giá lại tài sản để tăng vốn chủ sở hữu ảo của khách hàng
Khách hàng dựa vào nguồn thu bất thường (bán máy móc, nhà xưởng) để trả nợ	Thiếu nhạy cảm trước những biến động của môi trường kinh tế

Chương 1 khép lại bằng việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế:

• Citibank (Mỹ): Phân định rõ chức năng giữa Ban lãnh đạo, Ban hoạch định chính sách và Ban đánh giá rủi ro kinh doanh (yêu cầu cán bộ có tối thiểu 10 năm kinh nghiệm); áp dụng triệt để mô hình đánh giá "Tín dụng 5 chữ C" (5C); tách biệt quyền cấp tín dụng (dựa trên năng lực chuyên môn) và quyền phê duyệt (hội đồng 3 cán bộ tín dụng độc lập).
• Các NHTM Thái Lan (Bangkok Bank, SCB, Kasikorn Bank, Siam City Bank): Bài học sau khủng hoảng 1997–1998 chuyển trọng tâm từ thẩm định tài sản bảo đảm sang thẩm định dòng tiền thực tế; chuẩn hóa quy trình tiếp xúc – phân tích – thẩm định – phê duyệt – hợp đồng – giám sát khoản vay; áp dụng hệ thống chấm điểm tín dụng (Credit Scoring); thiết lập thẩm quyền phán quyết tín dụng nhiều cấp theo quy mô vốn (1 người cho khoản dưới 10 triệu Baht, 2 người cho khoản đến 100 triệu Baht, Hội đồng quản trị duyệt khoản từ 3 tỷ Baht).

Từ đó, tác giả đúc kết 7 bài học áp dụng cho hệ thống NHTM Việt Nam: hoàn thiện phân loại nợ/dự phòng rủi ro; tách độc lập khâu tiếp nhận và thẩm định; củng cố năng lực tài chính và quản trị; ban hành sổ tay tín dụng chuẩn mực; hiện đại hóa hệ thống CNTT quản trị dữ liệu; kiện toàn hoạt động công ty quản lý nợ và khai thác tài sản (AMC); nâng cao chất lượng cán bộ ngân hàng.

Chương 2: Thực trạng hoạt động tín dụng và rủi ro tín dụng tại ngân hàng PVcomBank – Chi nhánh Trung Yên

Chương 2 trình bày tổng quan về tổ chức và thực trạng hoạt động của đơn vị khảo sát:

• Lịch sử hình thành: PVcomBank được thành lập theo Giấy phép số 279/GP-NHNN ngày 16/09/2013 của NHNN trên cơ sở hợp nhất Tổng công ty Tài chính Cổ phần Dầu khí Việt Nam (PVFC) và Ngân hàng TMCP Phương Tây (WesternBank). Vốn điều lệ đạt 9.000 tỷ đồng (Tập đoàn Dầu khí Việt Nam nắm 52%, Morgan Stanley nắm 6,7%, các cổ đông khác nắm 41,3%). Sau hợp nhất, ngân hàng triển khai đề án tái cấu trúc toàn diện, thay thế hạ tầng tiếp quản từ đơn vị cũ bằng hệ thống Core Banking T24, triển khai hệ thống thẻ SmartVista, áp dụng các tiêu chuẩn quản trị quốc tế như ISO 27001, ITIL, PCI DSS.
• Đặc điểm Chi nhánh Trung Yên: Thành lập năm 2013, là chi nhánh cấp 2 trực thuộc PVcomBank Chi nhánh Hà Nội. Chi nhánh chịu sự điều hành của Giám đốc Lưu Văn Tiến, quản lý bộ máy gồm Phòng Khách hàng (khách hàng cá nhân, khách hàng doanh nghiệp), Phòng Dịch vụ khách hàng (bộ phận thẻ, kế toán giao dịch), Phòng Kế toán (kế toán tài chính, kiểm tra nội bộ), Phòng Ngân quỹ, Phòng Quản lý nợ, Phòng Hành chính - Nhân sự và mạng lưới các Phòng Giao dịch trực thuộc.

Tiêu chí	Thông tin tại hệ thống PVcomBank / Chi nhánh Trung Yên
Văn bản thành lập	Giấy phép số 279/GP-NHNN ngày 16/09/2013 của NHNN
Vốn điều lệ	9.000 tỷ đồng (PVN 52%, Morgan Stanley 6,7%, cổ đông khác 41,3%)
Trụ sở chính / Địa bàn chi nhánh	Hội sở: 22 Ngô Quyền, Hoàn Kiếm, Hà Nội / Chi nhánh: Căn 9, Lô 14A, KĐT Trung Yên, Cầu Giấy, Hà Nội
Mạng lưới hoạt động	110 điểm giao dịch (năm 2014) tăng lên 116 điểm giao dịch (năm 2018) trên toàn quốc
Nhân sự toàn hệ thống	2.750 người (năm 2014); riêng phục vụ khách hàng cá nhân hơn 1.300 cán bộ
Nền tảng công nghệ lõi	Core Banking T24 (vận hành chính thức đầu 2017), hệ thống SmartVista, chuẩn ISO 27001, ITIL, PCI DSS
Đặc điểm phân khúc khách hàng CN Trung Yên	Chủ yếu là khách hàng cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) ngành thương mại - dịch vụ

Tác giả phân tích thực trạng huy động vốn và dư nợ: Năm 2013, toàn hệ thống PVcomBank ghi nhận nguồn vốn huy động từ khách hàng cá nhân đạt trên 12.000 tỷ đồng, dư nợ cho vay cá nhân đạt gần 2.000 tỷ đồng, số dư huy động từ SME đạt hơn 2.500 tỷ đồng. Đến năm 2014, kết quả huy động vốn toàn ngân hàng đạt 71.121 tỷ đồng (trong đó tiền gửi không kỳ hạn là 5.546 tỷ đồng). Đến năm 2015, tổng tài sản hợp nhất đạt 98,6 nghìn tỷ đồng đến 108 nghìn tỷ đồng, dư nợ cho vay khách hàng vượt 42 nghìn tỷ đồng, tiền gửi khách hàng tăng lên mức 71 nghìn tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt gần 57 tỷ đồng (lợi nhuận riêng lẻ đạt 182 tỷ đồng).

Tại Chi nhánh Trung Yên, do mới thành lập trên địa bàn tập trung nhiều tổ chức tín dụng lớn (Vietcombank, VietinBank, Techcombank, OceanBank, NCB, Indovina...), đơn vị chịu áp lực cạnh tranh gay gắt. Khách hàng mục tiêu chủ yếu là cá nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực dịch vụ, thương mại. Tác giả đi sâu đánh giá các quy định cấp tín dụng, mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ, phân tích thực trạng nợ quá hạn và chỉ ra các nguyên nhân rủi ro tại chi nhánh: sự phụ thuộc vào tài sản bảo đảm, việc thẩm định dòng tiền kinh doanh của khối SME còn hạn chế, các vướng mắc khi xử lý tài sản bảo đảm và chất lượng thông tin tra cứu từ CIC.

Chương 3: Một số giải pháp phòng ngừa rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đại Chúng

Trên cơ sở định hướng phát triển quy mô gắn liền với nâng cao chất lượng tín dụng an toàn tại Chi nhánh Trung Yên và hệ thống PVcomBank, Chương 3 đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị cụ thể:

Nhóm giải pháp trực tiếp:

• Chuẩn hóa và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình tín dụng: Tách biệt khâu bán hàng/tiếp nhận hồ sơ với khâu thẩm định rủi ro độc lập; kiểm soát chặt chẽ mục đích sử dụng vốn vay thực tế.
• Nâng cao chất lượng công tác thẩm định: Chuyển dịch từ việc quá chú trọng tài sản bảo đảm sang đánh giá toàn diện phương án kinh doanh, năng lực tài chính và khả năng tạo dòng tiền của khách hàng; hoàn thiện mô hình định hạng và chấm điểm tín dụng nội bộ.
• Tăng cường kiểm tra, giám sát sau giải ngân: Định kỳ kiểm tra hiện trạng tài sản thế chấp, theo dõi sát sao vòng quay vốn và các biến động tài khoản thanh toán để phát hiện sớm các dấu hiệu quá hạn.

Nhóm giải pháp hỗ trợ:

• Nâng cấp và khai thác hạ tầng công nghệ: Ứng dụng tối đa các phân hệ quản trị rủi ro của phần mềm Core Banking T24, tự động hóa luồng phê duyệt và cảnh báo nợ đến hạn.
• Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đào tạo định kỳ kỹ năng phân tích báo cáo tài chính cho cán bộ tín dụng, giáo dục đạo đức nghề nghiệp và gắn trách nhiệm cá nhân với chất lượng nợ thu hồi.
• Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ: Thực hiện kiểm tra định kỳ và đột xuất tại các phòng ban nghiệp vụ và phòng giao dịch trực thuộc chi nhánh.

Các nhóm kiến nghị:

• Đối với Chính phủ và các Bộ ngành liên quan: Hoàn thiện khung khổ pháp lý đồng bộ về giao dịch bảo đảm; ban hành quy định rõ ràng, khả thi nhằm hỗ trợ ngân hàng thu giữ và xử lý tài sản bảo đảm khi khách hàng không trả được nợ.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Đổi mới cơ chế thanh tra, giám sát theo hướng cảnh báo sớm rủi ro từ xa; nâng cấp ngân hàng dữ liệu của Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC), đa dạng hóa và nâng cao độ chính xác, kịp thời của thông tin tín dụng khách hàng.
• Đối với Hội sở PVcomBank: Hoàn thiện sổ tay tín dụng chuẩn mực; điều chỉnh cơ chế phân cấp phán quyết tín dụng phù hợp với đặc thù từng địa bàn chi nhánh; tiếp tục hoàn thiện các ứng dụng CNTT hỗ trợ quản trị rủi ro.
• Đối với các đơn vị/khách hàng vay vốn: Nâng cao tính minh bạch của báo cáo tài chính, sử dụng vốn vay đúng mục đích đã cam kết và chủ động phối hợp với ngân hàng khi gặp khó khăn tài chính.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp được các kết quả nghiên cứu cụ thể:

1. Hệ thống hóa được khung lý thuyết về rủi ro tín dụng trong ngân hàng thương mại, xây dựng bảng đối chiếu gồm 10 cặp dấu hiệu cảnh báo sớm một khoản vay có vấn đề gắn liền với các khiếm khuyết trong chính sách tín dụng.
2. Trích xuất và phân tích quá trình chuyển đổi của PVcomBank từ khi thành lập năm 2013 theo Giấy phép số 279/GP-NHNN, làm rõ các mốc dữ liệu tăng trưởng mạng lưới (110 điểm giao dịch năm 2014 lên 116 điểm năm 2018), vốn điều lệ (9.000 tỷ đồng), tài sản (đạt xấp xỉ 100 nghìn tỷ đồng) và việc chuyển đổi nền tảng công nghệ sang Core Banking T24 từ đầu năm 2017.
3. Phân tích cụ thể cơ cấu tổ chức vận hành trực tuyến của PVcomBank Chi nhánh Trung Yên, đánh giá những khó khăn đặc thù của một chi nhánh mới thành lập trên địa bàn cạnh tranh cao với đối tượng khách hàng trọng tâm là cá nhân và SME thương mại - dịch vụ.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ gồm 2 nhóm chính (nhóm giải pháp trực tiếp và nhóm giải pháp hỗ trợ) cùng 4 nhóm kiến nghị phân cấp từ Trung ương, cơ quan quản lý chuyên ngành đến cấp hội sở và khách hàng vay vốn.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc gắn kết lý luận quản trị rủi ro ngân hàng với một trường hợp nghiên cứu cụ thể sau tái cơ cấu sáp nhập, cung cấp cái nhìn thực tế về quy trình kiểm soát rủi ro ở cấp chi nhánh cơ sở.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số hạn chế gắn liền với phạm vi dữ liệu và không gian nghiên cứu:

• Dữ liệu thực nghiệm tập trung chủ yếu tại phạm vi một chi nhánh cấp 2 (Chi nhánh Trung Yên) với đặc thù khách hàng quy mô vừa và nhỏ, chưa phản ánh được toàn diện bức tranh rủi ro tín dụng đối với các dự án năng lượng, dầu khí quy mô lớn của toàn hệ thống PVcomBank.
• Khoảng thời gian khảo sát thực tế tập trung trong giai đoạn 2016–2018, là giai đoạn ngân hàng đang trong quá trình chuyển đổi và mới bắt đầu vận hành hệ thống Core Banking T24, do đó các tác động dài hạn của công nghệ số hóa đến chất lượng tín dụng chưa được đánh giá trọn vẹn.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát trên phạm vi toàn hệ thống PVcomBank hoặc so sánh chéo với các NHTM cổ phần có cùng quy mô vốn; đồng thời ứng dụng các mô hình định lượng đánh giá rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel II và Basel III.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo phù hợp cho sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị kinh doanh và Kinh tế khi thực hiện các đề tài nghiên cứu về rủi ro tín dụng, chất lượng tín dụng tại các ngân hàng thương mại.

Nội dung có giá trị tham khảo ứng dụng cao bao gồm:

• Khung lý thuyết phân loại nợ và hệ thống công thức tính 7 chỉ tiêu đánh giá an toàn, hiệu quả hoạt động tín dụng.
• Bảng tổng hợp các dấu hiệu cảnh báo sớm khoản vay có vấn đề.
• Mô hình tổ chức phòng ban thực tế tại một chi nhánh ngân hàng thương mại cấp 2.
• Bài học kinh nghiệm thực tiễn từ mô hình quản trị rủi ro của Citibank và các ngân hàng thương mại Thái Lan.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận định nghĩa rủi ro tín dụng như thế nào và viện dẫn những nguồn lý thuyết nào? Khóa luận xác định rủi ro tín dụng là rủi ro phát sinh do khách hàng vay không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện đúng các điều khoản của hợp đồng tín dụng (chậm trả, trả không đầy đủ hoặc không trả nợ gốc và lãi khi đến hạn), gây tổn thất tài chính cho ngân hàng. Tác giả viện dẫn các định nghĩa của Joel Bessis (Risk Management in Banking), Lange, TS. Nguyễn Văn Tiến (Quản trị rủi ro trong kinh doanh ngân hàng) và Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

2. Bảng dấu hiệu nhận diện sớm rủi ro tín dụng trong văn bản gồm những chỉ báo chính nào? Văn bản nêu ra các dấu hiệu nhận diện cụ thể của một khoản tín dụng xấu bao gồm: trả nợ không đúng kỳ hạn; liên tục xin gia hạn thời hạn nợ; xuất hiện hồ sơ đảo nợ; lãi suất cao bất thường; tài khoản phải thu hoặc tồn kho tăng bất thường; tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu tăng; thất lạc hồ sơ/báo cáo tài chính; chất lượng tài sản bảo đảm giảm sút; thiếu báo cáo lưu chuyển dòng tiền; và việc khách hàng phải dựa vào nguồn thu bất thường (bán nhà xưởng, máy móc) để trả nợ.

3. Hệ thống chỉ số tài chính nào được tác giả sử dụng để đo lường mức độ rủi ro tín dụng? Tác giả thiết lập 7 chỉ tiêu định lượng: (1) Tỷ lệ Vốn huy động trên Dư nợ cho vay; (2) Tỷ lệ Dư nợ trên Tổng vốn huy động; (3) Hệ số thu nợ; (4) Vòng quay vốn tín dụng; (5) Hệ số rủi ro (Tổng dư nợ/Tổng nguồn vốn); (6) Tỷ lệ nợ quá hạn (phân loại 5 nhóm nợ theo QĐ 493/2005/QĐ-NHNN); (7) Tỷ lệ rủi ro tín dụng (Tổng dư nợ cho vay/Tổng tài sản Có).

4. Khóa luận rút ra những kinh nghiệm quản trị rủi ro nào từ mô hình của Citibank và các ngân hàng Thái Lan? Từ Citibank (Mỹ), tác giả rút ra bài học về phân định độc lập 3 ban chức năng (trong đó Ban đánh giá rủi ro yêu cầu nhân sự trên 10 năm kinh nghiệm), đánh giá theo mô hình 5C và phân cấp phê duyệt gồm 3 cán bộ độc lập. Từ các ngân hàng Thái Lan (Bangkok Bank, SCB, Kasikorn Bank), tác giả rút ra bài học về chuyển trọng tâm sang thẩm định dòng tiền thay vì chỉ nhìn vào tài sản bảo đảm, áp dụng chấm điểm tín dụng (Credit Scoring) và phân quyền phê duyệt theo các ngưỡng hạn mức tiền tệ cụ thể.

5. Những khó khăn khách quan nào về mặt pháp lý và dữ liệu được tác giả chỉ ra khi xử lý nợ quá hạn tại Việt Nam? Tác giả chỉ rõ hai khó khăn khách quan lớn: Thứ nhất, văn bản pháp luật quy định ngân hàng có quyền xử lý tài sản bảo đảm khi khách hàng không trả được nợ, nhưng ngân hàng không phải cơ quan quyền lực nhà nước nên thiếu công cụ cưỡng chế bàn giao tài sản, dẫn đến quá trình xử lý kéo dài và phức tạp. Thứ hai, hệ thống dữ liệu thông tin tín dụng của Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC) thuộc NHNN còn thiếu đồng bộ, thông tin còn đơn điệu và cập nhật chưa kịp thời để hỗ trợ ra quyết định tín dụng chính xác tuyệt đối.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã làm rõ bức tranh lý luận và thực tiễn về công tác phòng ngừa rủi ro tín dụng tại PVcomBank – Chi nhánh Trung Yên trong giai đoạn 2016–2018. Thông qua việc phân tích mô hình tổ chức, quy trình cấp tín dụng và thực trạng nợ quá hạn tại một chi nhánh mới thành lập trên địa bàn cạnh tranh cao, tác giả đã chỉ ra các nguyên nhân cốt lõi phát sinh rủi ro từ cả phía ngân hàng, khách hàng và môi trường pháp lý. Hệ thống giải pháp trực tiếp, giải pháp hỗ trợ cùng các kiến nghị đa cấp được xây dựng có tính liên kết chặt chẽ với kinh nghiệm quản trị ngân hàng quốc tế, đóng góp tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cho lĩnh vực tài chính - ngân hàng thương mại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu Formatted: Font: 13 pt, Bold, Italic 1. Những vấn đề cơ bản về tín dụng ngân hàng: Formatted: Font: (Default) Times New 1. Khái niệm tín dụng và tín dụng ngân hàng: Roman, 13 pt, Not Bold, Font color: Auto Formatted: Font: (Default) Times New 1. Khái niệm tín dụng: Roman, 13 pt, Font color: Auto Tín dụng là một phạm trù kinh tế và nó cũng là sản phẩm của nền kinh tế Formatted: Font: 13 pt Formatted: Font: (Default) Times New hàng hóa.

Tín dụng ra đời, tồn tại qua nhiều hình thái kinh tế - xã hội. Quan hệ Roman, 13 pt, Font color: Auto 7 tín dụng đƣợc phát sinh ngay từ thời kỳ chế độ công xã nguyên thủy bắt đầu tan rã. Khi chế độ tƣ hữu về tƣ liệu sản xuất xuất hiện, cũng là đồng thời xuất hiện quan hệ trao đổi hàng hóa, thời kỳ này, tín dụng đƣợc thực hiện dƣới hình thức Formatted: Font: 13 pt Formatted: Font: (Default) Times New vay mƣợn bằng hiện vật - hàng hóa (theo Wikipedia).Tín dụng là một phạm trù Roman, 13 pt, Font color: Auto kinh tế, nó ra đời, tồn tại và phát triển cùng với sự phát triển của nền kinh tế Formatted: Font: 13 pt hàng hóa. Nếu hiểu theo nghĩa hẹp thì tín dụng là sự vay mƣợn, trong đó hai chủ thể là ngƣời đi vay và ngƣời cho vay sẽ thỏa thuận một mức lãi suất và một thời Comment [MOU10]: Nguồn thông tin? Formatted: Font: 13 pt hạn nợ nhất định.

Nếu hiểu theo nghĩa rộng thì tín dụng là sự vận động các Formatted: Font: 13 pt nguồn vốn từ nơi thừa sang nơi thiếu vốn sản xuất. Nhƣ vậy, ta có thể hiểu một cách khái quát về tín dụng nhƣ sau: tín dụng là quan hệ vay dựa trên nguyên tắc có hoàn trả (cả vốn lẫn lãi) sau một khoảng thời gian nhất định. Ban đầu quan hệ tín dụng chủ yếu thể hiện bằng hiện vật và đƣợc gọi là tín dụng nặng lãi. Sau này đến khi phƣơng thức tƣ bản chủ nghĩa ra đời thì các quan hệ tín dụng mới có điều kiện phát triển và hình thành các quan hệ tín dụng thông qua hiện kim.

Mặc dù tín dụng có quá trình tồn tại và phát triển lâu dài qua nhiều hình thái kinh tế, xã hội, với nhiều hình thức khác nhau, song đều có 2 đặc điểm sau: - Tín dụng không làm thay đổi quyền sở hữu, mà là sự chuyển giao quyền sử dụng một số tiền (hiện kim) hoặc tài sản (hiện vật) từ chủ thể này sang chủ thể khác. - Tín dụng có thời hạn và phải đƣợc hoàn trả. - Ngƣời sở hữu vốn tín dụng đƣợc nhận một phần thu nhập dƣới hình thức lợi tức. Khái niệm tín dụng ngân hàng: Formatted: Font: 13 pt, Bold, Italic Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa ngân hàng, các tổ chức tín Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt, Not Bold, Not Italic, Font dụng (TCTD), với các nhà doanh nghiệp và cá nhân (bên đi vay), trong đó các color: Auto TCTD chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định Formatted: Font: (Default) Times New Roman, 13 pt, Font color: Auto 8 theo thoả thuận, và bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện cả vốn gốc và lãi cho TCTD khi đến hạn thanh toán (theo The Bank).

Tín dụng ngân hàng Comment [MOU11]: Nguồn? Mọi khái niệm, số liệu hoặc nhận định không phải của là quan hệ tín dụng giữa ngân hàng, các tổ chức tín dụng với các thành phần em thì phải có nguồn tham khảo nhé. Formatted: Font: 13 pt kinh tế và các tầng lớp dân cƣ nhƣ: các doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân, hộ Formatted: Font: 13 pt gia đình, … trong đó có Ngân hàng đóng vai trò là tổ chức trung gian đứng ra Formatted: Font: 13 pt huy động vốn đối với các đối tƣợng trên và sử dụng số vốn huy động đƣợc để cho vay. Nhƣ vậy trong mối quan hệ trên, Ngân hàng vừa là ngƣời đi vay vừa là ngƣời cho vay. Ở vị trí là ngƣời đi vay, Ngân hàng nhận tiền gửi hoặc phát hành các chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, … để tập trung các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong xã hội làm nguồn vốn hoạt động của mình.

Ở vị trí là ngƣời cho vay, Ngân hàng cung cấp các dịch vụ tín dụng cho các thành phần kinh tế dƣới nhiều hình thức khác nhau nhƣ cho vay, chiết khấu, … và thông qua các hoạt động này Ngân hàng có thể cung ứng vốn kịp thời cho nền kinh tế đồng thời tối đa hóa hiệu quả sử dụng vốn của mình. Trong khóa luận này, tín dụng ngân hàng đƣợc hiểu là cấp tín dụng (cho vay) của ngân hàng. Vai trò của tín dụng ngân hàng: Formatted: Font: 13 pt, Bold, Italic 1. Góp phần thúc đẩy sản xuất và lưu thông hàng hóa: Trong quá trình sản xuất kinh doanh, một doanh nghiệp muốn duy trì hoạt Formatted: Font: 13 pt động phải có nguồn vốn duy trì 3 giai đoạn: dự trữ, sản xuất và lƣu thông, do đó thƣờng xuyên xảy ra hiện tƣợng thừa thiếu vốn.

Và để giải quyết nhu cầu về vốn và hạn chế gián đoạn công việc sản xuất kinh doanh, tín dụng ngân hàng đã xuất hiện và góp phần điều tiết các nguồn vốn cho doanh nghiệp. Bên cạnh đó, để phục vụ mục đích mở rộng sản xuất kinh doanh, nguồn vốn của doanh nghiệp là mối quan tâm hàng đầu và quan trọng nhất, và bởi không chỉ sử dụng nguồn vốn tự có mà doanh nghiệp cần phải biết tận dụng những nguồn vốn khác bên ngoàidòng chảy khác của vốn trong xã hội. Từ đó, ngân hàng - nơi tập trung đại bộ phận vốn nhàn rỗi, trở thành trung tâm đáp ứng nhu 9 cầu vốn bổ sung cho việc đầu tƣ phát triển. Qua đó ta kết luận đƣợc Nhƣ vậy có thể thấy, tín dụng ngân hàng vừa giúp cho doanh nghiệp rút ngắn thời gian tích lũy vốn mà còn góp phần đẩy nhanh tốc độ tập trung và tích lũy vốn cho nền kinh tế.

Trong điều kiện hiện nay cùng với phân phối và hợp tác quốc tế ngày một sâu rộng thì quá trình điều tiết vốn không chỉ giới hạn trong phạm vi quốc gia mà hình thành các quan hệ tín dụng trên cả thế giới. Góp phần ổn định tiền tệ, ổn định giá cả: Formatted: Font: 13 pt, Bold, Italic Trong quá trình thực hiện các chức năng trên, tín dụng đã làm giảm lƣợng Formatted: Font: 13 pt tiền mặt tồn đọng trong lƣu thông, thêm vào đó, do cung cấp vốn tín dụng cho nền kinh tế, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoàn thành kế hoạch, tín dụng ngân hàng không những góp phần làm giảm lạm phát mà còn góp phần ổn định thị trƣờng giá cả trong nƣớc. Hiện nay, một trong những yếu tố tích cực của tín dụng ngân hàng là tạo điều kiện mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt, tuy nhiên, bộ phận lƣu thông này cũng bộ phận Nhà nƣớc rất khó quản lý và nhạy cảm với biến động của nền kinh tế. Trong những năm gần đây, ở phần lớn các nƣớc có nền kinh tế phát triển, lãi suất tín dụng trở thành một trong những công cụ điều tiết nhạy bén và linh hoạt để đƣa thêm hoặc rút tiền ra khỏi lƣu thông.

Nhƣ vậy tín dụng ngân hàng đã góp phần ổn định tiền tệ tạo điều kiện ổn định giá cả để sản xuất và lƣu thông phát triển. Góp phần ổn định đời sống, tạo công ăn việc làm, ổn định trật tự xã hội: Formatted: Font: 13 pt, Bold, Italic Nền kinh tế phát triển trong một môi trƣờng ổn định về tiền tệ là điều kiện Formatted: Font: 13 pt để nâng cao chất lƣợng đời sống và từ đó thu hẹp khoảng cách giữa các tầng lớp nhân dân trong xã hội. Nhằm phục vụ mục đích đa dạng hóa hình thức cho vay, ngoài việc đáp ứng nhu cầu vốn cho các doanh nghiệp, tín dụng ngân hàng còn phục vụ cho các 10 tầng lớp dân cƣ trong xã hội. Chúng ta có thể thấy hiện Hiện nay bên cạnh việc phát triển tín dụng dân cƣ, Nhà nƣớc còn thành lập các quỹ xóa đói giảm nghèo, cho vay theo chƣơng trình tín dụng nhằm đáp ứng nhu cầu vốn hợp lý nhƣ phát triển kinh tế gia đình, mua sắm, … từ đó tạo ra thêm nhiều công ăn việc làm và mức sống ổn định cho các cá nhân và gia đình trong xã hội.

Tạo điều kiện phát triển mối quan hệ kinh tế với nước ngoài: Formatted: Font: 13 pt, Bold, Italic Trong điều kiện nền kinh tế mở nhƣ hiện nay, tín dụng ngân hàng đã trở Formatted: Font: 13 pt thành một trong số những biện pháp tạo mối liên hệ kinh tế giữa các quốc gia với nhau v, vàà đối với các nƣớc đang phát triển, điều đó rất quan trọng đối với các nƣớc đang phát triển trong việc mở rộng xuất khẩu phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nƣớc. Phân loại Tín dụng ngân hàng: Formatted: Font: 13 pt, Bold, Italic 1.- Thứ nhất, Ccăn cứ vào mục đích sử dụng: theo tiêu thức này tín Comment [MOU12]: Những mục này viết ngắn nhƣ vậy thì không nên đánh số đầu mục. dụng ngân hàng có thể phân chia thành các loại sau: Nên để Thứ nhất, Thứ hai,… hoặc để bullet point - Cho vay mua ô tô Formatted: Font: 13 pt - Cho vay tiêu dùng Formatted: Font: 13 pt Formatted: Indent: Left: 1.25 cm, First line: - Cho vay bất động sản 0.75 cm, Bulleted + Level: 1 + Aligned at: 1.27 cm + Indent at: 1.9 cm - Cho vay xây sửa nhà Formatted: Font: 13 pt 1.- Thứ hai, Ccăn cứ vào thời hạn tín dụng: theo tiêu thức này tín dụng có thể phân chia thành các loại sau: - Cho vay ngắn hạn: là loại cho vay có thời hạn dƣới 1 năm. Mục đích của loại cho vay này thƣờng là nhằm tài trợ cho việc đầu tƣ vào tài sản lƣu động.

- Cho vay trung hạn: là loại cho vay có thời hạn từ 1 năm đến 5 năm. Mục đích của loại cho vay này là thƣờng nhằm tài trợ đầu tƣ vào tài sản cố định. - Cho vay dài hạn: là loại cho vay có thời hạn trên 5 năm. Mục đích của loại cho vay này thƣờng là nhằm tài trợ đầu tƣ vào các danh mục đầu tƣ.- Thứ ba, Ccăn cứ vào mức độ tín nhiệm của khách hàng: theo tiêu chuẩn này tín dụng có thể phân chia thành các loại sau: 11 - Cho vay có tài sản đảm bảo: là loại cho vay dựa trên cơ sở có tài sản đảm bảo cho tiền vay nhƣ thế chấp, cầm cố.