Quản trị rủi ro tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước tại ngân hàng phát triển việt nam chi nhánh sơn la

Tài liệu nghiên cứu rủi ro tín dụng đầu tư phát triển của nhà nước tại ngân hàng phát triển việt nam chi nhánh sơn la, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Nguyễn Văn Chính
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hoài Phương
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Kinh tế tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Đầu Tư Phát Triển Tại Ngân Hàng Phát Triển Việt Nam - Chi Nhánh Sơn La
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM, CHI NHÁNH SƠN LA
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN CỦA NHÀ NƯỚC TẠI NGÂN HÀNG PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH SƠN LA
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Đầu Tư Phát Triển

Quản trị rủi ro tín dụng đầu tư phát triển là một lĩnh vực quan trọng trong hoạt động của Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Rủi ro tín dụng không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn đến sự ổn định của hệ thống tài chính. Việc hiểu rõ về các khái niệm và thực trạng quản trị rủi ro tín dụng là cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất do khách hàng không trả nợ đúng hạn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh lời và sự tồn tại của ngân hàng. Việc quản lý rủi ro tín dụng giúp ngân hàng duy trì sự ổn định và phát triển bền vững.

1.2. Tình hình rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam

Ngân hàng Phát triển Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong quản trị rủi ro tín dụng. Tình trạng nợ xấu gia tăng đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc cải thiện quy trình quản lý rủi ro tín dụng.

II. Vấn đề và Thách thức trong Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam gặp nhiều thách thức. Các yếu tố như môi trường kinh tế, chính sách tín dụng và năng lực quản lý đều ảnh hưởng đến hiệu quả quản trị rủi ro. Việc nhận diện và phân tích các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm yếu tố khách quan như thiên tai, và yếu tố chủ quan như năng lực của người vay. Việc phân tích nguyên nhân giúp ngân hàng có biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.2. Tác động của rủi ro tín dụng đến hoạt động ngân hàng

Rủi ro tín dụng không chỉ ảnh hưởng đến lợi nhuận mà còn có thể dẫn đến sự mất niềm tin từ phía khách hàng và nhà đầu tư. Điều này có thể gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho toàn bộ hệ thống tài chính.

III. Phương Pháp Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả

Để quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả, Ngân hàng Phát triển Việt Nam cần áp dụng các phương pháp hiện đại và phù hợp với thực tiễn. Việc xây dựng quy trình quản lý rủi ro chặt chẽ là rất cần thiết.

3.1. Xây dựng chính sách tín dụng hợp lý

Chính sách tín dụng cần được xây dựng dựa trên các tiêu chí rõ ràng và khoa học. Điều này giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả cho vay.

3.2. Nâng cao chất lượng thẩm định dự án

Quá trình thẩm định dự án cần được thực hiện một cách nghiêm ngặt để đảm bảo rằng các khoản vay được cấp cho các dự án có khả năng sinh lời và khả năng trả nợ cao.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu

Việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro tín dụng đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện quy trình quản lý rủi ro đã giúp giảm thiểu nợ xấu và nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng các giải pháp quản trị

Các giải pháp quản trị rủi ro đã giúp ngân hàng giảm tỷ lệ nợ xấu và nâng cao chất lượng tín dụng. Điều này không chỉ cải thiện tình hình tài chính mà còn tăng cường niềm tin của khách hàng.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng phát triển khác

Nghiên cứu kinh nghiệm từ các ngân hàng phát triển trên thế giới cho thấy rằng việc áp dụng các tiêu chuẩn quốc tế trong quản trị rủi ro là rất quan trọng. Điều này giúp ngân hàng nâng cao khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững.

V. Kết Luận và Tương Lai của Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng

Quản trị rủi ro tín dụng đầu tư phát triển tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam cần được tiếp tục cải thiện để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc áp dụng công nghệ và các phương pháp quản lý hiện đại sẽ là xu hướng tất yếu trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển trong quản trị rủi ro

Ngân hàng cần xác định rõ định hướng phát triển trong quản trị rủi ro tín dụng để có thể thích ứng với những thay đổi của môi trường kinh tế và chính sách.

5.2. Tầm quan trọng của công nghệ trong quản trị rủi ro

Công nghệ thông tin sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro. Việc áp dụng các hệ thống quản lý hiện đại sẽ giúp ngân hàng theo dõi và đánh giá rủi ro một cách hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2006-2012, Ngân hàng Phát triển Việt Nam (NHPT) - Chi nhánh Sơn La đã đóng vai trò quan trọng trong việc tài trợ vốn tín dụng đầu tư phát triển (ĐTPT) nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội địa phương. Tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay trung, dài hạn bình quân đạt 41,76%, trong đó ngành điện chiếm tỷ trọng cao nhất với 89,85% tổng dư nợ năm 2012. Tuy nhiên, hoạt động tín dụng ĐTPT cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro, thể hiện qua tỷ lệ nợ xấu chiếm 12,57% tổng dư nợ theo kết luận thanh tra năm 2012, với số nợ xấu lên tới 22.664 tỷ đồng. Rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước tại NHPT Sơn La không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động ngân hàng mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng ĐTPT và quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước; nhận dạng, phân tích nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng ĐTPT và đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại NHPT Sơn La; từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT tại NHPT Sơn La trong giai đoạn 2006-2012, dựa trên số liệu thống kê và báo cáo chính thức của ngân hàng.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng tín dụng ĐTPT, giảm thiểu rủi ro tín dụng, góp phần đảm bảo an toàn tài chính và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững tại địa phương. Các chỉ số như tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ khó đòi, tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng được sử dụng làm thước đo hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản trị rủi ro tín dụng trong ngân hàng phát triển, bao gồm:

• Lý thuyết quản trị rủi ro tín dụng: Rủi ro tín dụng được định nghĩa là khả năng xảy ra tổn thất do khách hàng không trả nợ đúng hạn hoặc không trả được vốn và lãi. Quản trị rủi ro tín dụng là quá trình nhận dạng, đo lường, ngăn ngừa và xử lý các rủi ro này nhằm đảm bảo an toàn và hiệu quả hoạt động ngân hàng.

• Mô hình 5C trong thẩm định tín dụng: Bao gồm Năng lực (Capacity), Cấu trúc vốn (Capital), Tài sản đảm bảo (Collateral), Thái độ khách hàng (Character), và Các điều kiện khác (Conditions). Mô hình này giúp đánh giá khả năng trả nợ và mức độ rủi ro của khách hàng vay vốn.

• Mô hình điểm số Z của Altman: Công thức tính điểm Z dựa trên các chỉ tiêu tài chính để phân loại mức độ rủi ro tín dụng của doanh nghiệp vay vốn, giúp ngân hàng đánh giá khả năng vỡ nợ.

• Phân loại nợ theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN: Nợ được phân thành 5 nhóm từ nợ đủ tiêu chuẩn đến nợ có khả năng mất vốn, làm cơ sở cho việc trích lập dự phòng rủi ro và xử lý nợ xấu.

Các khái niệm chính bao gồm: rủi ro tín dụng ĐTPT, quản trị rủi ro tín dụng, nợ quá hạn, nợ khó đòi, dự phòng rủi ro tín dụng, và các nguyên nhân khách quan, chủ quan gây ra rủi ro tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập và phân tích số liệu thứ cấp, dựa trên các báo cáo tài chính, thống kê và tài liệu do NHPT Sơn La công bố trong giai đoạn 2006-2012. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ dữ liệu tín dụng ĐTPT của chi nhánh trong giai đoạn này.

Phương pháp phân tích tổng hợp và đánh giá được áp dụng để:

• Nhận dạng và phân tích các chỉ tiêu phản ánh rủi ro tín dụng như tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ khó đòi, tỷ lệ dự phòng rủi ro.

• Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT tại NHPT Sơn La, bao gồm công tác thẩm định, phân loại nợ, trích lập dự phòng và xử lý nợ xấu.

• So sánh kết quả với các tiêu chuẩn quốc tế và kinh nghiệm quản trị rủi ro của các ngân hàng phát triển trên thế giới.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2006 đến 2012, phù hợp với phạm vi số liệu và hoạt động tín dụng của NHPT Sơn La.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ tín dụng ĐTPT mạnh mẽ: Dư nợ cho vay trung, dài hạn tại NHPT Sơn La tăng bình quân 41,76%/năm trong giai đoạn 2006-2012, với ngành điện chiếm tỷ trọng lớn nhất (89,85% năm 2012). Điều này phản ánh vai trò quan trọng của ngân hàng trong tài trợ các dự án phát triển trọng điểm.

2. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu cao và có xu hướng tăng: Tỷ lệ nợ xấu chiếm 12,57% tổng dư nợ theo kết luận thanh tra năm 2012, vượt xa mục tiêu dưới 1% của ngân hàng. Nợ quá hạn tăng nhanh trong các năm trước đó, đặc biệt trong các lĩnh vực như trồng rừng nguyên liệu, thủy điện và các dự án nông nghiệp.

3. Công tác quản trị rủi ro tín dụng còn nhiều hạn chế: Việc thẩm định dự án và khách hàng còn sơ sài, chưa nhất quán; phân loại nợ và trích lập dự phòng chưa căn cứ đầy đủ vào mức độ rủi ro; hồ sơ xử lý rủi ro còn chậm và thiếu chủ động; tài sản đảm bảo chưa được quan tâm đúng mức.

4. Nguyên nhân rủi ro tín dụng đa dạng: Bao gồm nguyên nhân khách quan như thời hạn cho vay dài, quy mô dự án lớn, lãi suất thấp, đặc điểm dự án phát triển; nguyên nhân chủ quan như trình độ cán bộ tín dụng hạn chế, chính sách tín dụng chưa rõ ràng, kiểm soát nội bộ chưa chặt chẽ; và nguyên nhân từ phía khách hàng như năng lực yếu kém, chiếm dụng vốn, thiếu cam kết.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy mặc dù NHPT Sơn La đã đạt được những thành tựu trong huy động vốn và tăng trưởng dư nợ tín dụng ĐTPT, nhưng tỷ lệ nợ xấu cao và công tác quản trị rủi ro tín dụng còn nhiều tồn tại là thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của ngân hàng. Việc thẩm định dự án chưa kỹ lưỡng dẫn đến đầu tư vào các dự án kém hiệu quả, tăng nguy cơ mất vốn.

So sánh với kinh nghiệm quản trị rủi ro của các ngân hàng phát triển Nhật Bản, Đức và Trung Quốc, NHPT Sơn La còn thiếu hệ thống đánh giá và xếp hạng tín dụng nội bộ, chưa có ủy ban quản trị rủi ro chuyên trách và chưa áp dụng các biện pháp xử lý nợ xấu hiệu quả như bán nợ cho công ty quản lý tài sản. Các biểu đồ về tăng trưởng dư nợ, tỷ lệ nợ quá hạn và trích lập dự phòng sẽ minh họa rõ xu hướng và mức độ rủi ro tín dụng trong giai đoạn nghiên cứu.

Việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, hoàn thiện chính sách tín dụng, tăng cường kiểm soát nội bộ và cải thiện hệ thống thông tin tín dụng là những yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro tín dụng ĐTPT. Đồng thời, sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Nhà nước trong xây dựng chính sách tín dụng cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tham mưu xây dựng chính sách cho vay thích hợp: Hoàn thiện quy định đối tượng vay vốn, đảm bảo các dự án vay vốn có hiệu quả tài chính rõ ràng; điều chỉnh lãi suất linh hoạt theo từng dự án; mở rộng cho vay vốn lưu động. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Ban lãnh đạo NHPT Sơn La phối hợp với các cơ quan quản lý Nhà nước.

2. Tuân thủ nghiêm ngặt quy trình cho vay: Kiểm tra hồ sơ khách hàng kỹ lưỡng; thẩm định phương án vay vốn và khả năng trả nợ chặt chẽ; quyết định cho vay dựa trên đánh giá rủi ro toàn diện; kiểm tra sử dụng vốn sau giải ngân thường xuyên. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Phòng tín dụng và kiểm tra nội bộ.

3. Nâng cao vai trò công tác kiểm soát nội bộ ngân hàng: Tăng cường lực lượng cán bộ kiểm tra nội bộ; chuyên môn hóa, chuyên nghiệp hóa hoạt động kiểm tra; đổi mới phương pháp kiểm tra; xây dựng chính sách đãi ngộ phù hợp để giữ chân nhân sự. Thời gian: 1-3 năm. Chủ thể: Ban kiểm soát nội bộ và Ban lãnh đạo.

4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Đào tạo nâng cao năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức cho cán bộ tín dụng; xây dựng chương trình đào tạo định kỳ; tăng cường ý thức trách nhiệm trong công tác quản lý rủi ro. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Phòng nhân sự và Ban lãnh đạo.

5. Cải thiện hệ thống thông tin tín dụng và bộ máy tín dụng: Thu thập, phân tích và xử lý thông tin tín dụng hiệu quả; xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ; hoàn thiện hệ thống phòng ngừa rủi ro tín dụng. Thời gian: 2-4 năm. Chủ thể: Phòng công nghệ thông tin và phòng tín dụng.

6. Phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro theo chuẩn mực: Áp dụng quy định phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro như các ngân hàng thương mại; tăng cường giám sát và xử lý nợ xấu kịp thời. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Phòng tín dụng và kế toán.

7. Đẩy mạnh xử lý nợ xấu để thu hồi vốn: Rà soát nợ xấu toàn diện; thực hiện các biện pháp bảo vệ quyền lợi ngân hàng như bổ sung tài sản đảm bảo; ghi chép và quản lý danh mục nợ theo dõi. Thời gian: 1-3 năm. Chủ thể: Ban quản lý nợ và phòng tín dụng.

8. Tăng cường phối hợp với các cơ quan Nhà nước: Tham mưu xây dựng và hoàn thiện chính sách tín dụng ĐTPT; phối hợp trong giám sát, kiểm tra và xử lý tài sản đảm bảo; hỗ trợ ngân hàng trong việc xử lý rủi ro tín dụng. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Ban lãnh đạo NHPT Sơn La và các cơ quan quản lý Nhà nước.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý ngân hàng phát triển và ngân hàng thương mại: Nghiên cứu giúp nâng cao năng lực quản trị rủi ro tín dụng, cải thiện quy trình thẩm định và xử lý nợ xấu, từ đó tăng hiệu quả hoạt động tín dụng.

2. Nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý Nhà nước: Tham khảo để xây dựng, hoàn thiện chính sách tín dụng ĐTPT phù hợp với thực tiễn, đảm bảo an toàn tài chính và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế tài chính - ngân hàng: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu sâu hơn về lĩnh vực này.

4. Doanh nghiệp và chủ đầu tư dự án phát triển: Hiểu rõ các yêu cầu, quy trình và rủi ro liên quan đến tín dụng ĐTPT, từ đó nâng cao khả năng tiếp cận vốn và quản lý hiệu quả dự án.

Câu hỏi thường gặp

1. Rủi ro tín dụng đầu tư phát triển là gì?
   Rủi ro tín dụng ĐTPT là khả năng xảy ra tổn thất cho ngân hàng do khách hàng vay vốn không trả đúng hạn hoặc không trả được vốn và lãi. Ví dụ, các dự án có quy mô lớn, thời gian vay dài thường tiềm ẩn rủi ro cao hơn.

2. Tại sao tỷ lệ nợ xấu tại NHPT Sơn La lại cao?
   Nguyên nhân gồm thời hạn cho vay dài, quy mô dự án lớn, lãi suất thấp, năng lực thẩm định dự án còn hạn chế và kiểm soát nội bộ chưa chặt chẽ. Điều này dẫn đến nhiều khoản vay không được thu hồi đúng hạn.

3. Các chỉ tiêu nào phản ánh rủi ro tín dụng?
   Các chỉ tiêu chính gồm tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ khó đòi, tỷ lệ nợ xóa và tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng. Ví dụ, tỷ lệ nợ quá hạn tăng đồng nghĩa với rủi ro tín dụng gia tăng.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng?
   Cần hoàn thiện chính sách cho vay, tuân thủ quy trình thẩm định, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường kiểm soát nội bộ và cải thiện hệ thống thông tin tín dụng. Kinh nghiệm từ các ngân hàng phát triển quốc tế cũng rất hữu ích.

5. Vai trò của Nhà nước trong quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT là gì?
   Nhà nước cần phối hợp xây dựng chính sách tín dụng phù hợp, giám sát hoạt động ngân hàng, hỗ trợ xử lý nợ xấu và tạo môi trường pháp lý ổn định để giảm thiểu rủi ro tín dụng và thúc đẩy phát triển kinh tế.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và kinh nghiệm quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước, đồng thời phân tích thực trạng tại NHPT Sơn La giai đoạn 2006-2012.
• Phát hiện tỷ lệ nợ xấu cao và công tác quản trị rủi ro còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động ngân hàng.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể như hoàn thiện chính sách cho vay, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường kiểm soát nội bộ và cải thiện hệ thống thông tin tín dụng.
• Khuyến nghị sự phối hợp chặt chẽ giữa NHPT Sơn La và các cơ quan Nhà nước trong xây dựng và thực thi chính sách tín dụng ĐTPT.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và áp dụng các mô hình quản trị rủi ro tiên tiến nhằm nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng trong tương lai.

Các nhà quản lý ngân hàng, nhà hoạch định chính sách và các bên liên quan cần áp dụng các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT, góp phần phát triển kinh tế bền vững và ổn định tài chính quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm vừa qua để tích cực thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế, Nhà nước ta đã ra sức phát triển các hình thức đầu tư và đặc biệt là việc mở rộng nguồn vốn cho đầu tư phát triển. Bên cạnh các nguồn vốn đã phát huy tác dụng thì vốn tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước đang dần tỏ rõ vai trò của mình đối với việc hỗ trợ các thành phần kinh tế cũng như các vùng, ngành nghề kém phát triển. Để nguồn vốn này phát huy tác dụng mạnh mẽ, Chính phủ đã thành lập Ngân hàng phát triển Việt Nam, một tổ chức chuyên quản lý và sử dụng nguồn vốn này của Chính phủ.

Sau hơn sáu năm thành lập và phát triển Ngân hàng phát triển Việt Nam đã tích cực trong hoạt động xây dựng bộ máy, cơ chế chính sách, quy trình nghiệp vụ để thực hiện các nhiệm vụ nhằm góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xã hội trong giai đoạn chuyển đổi nền kinh tế sang cơ chế thị trường vận hành theo định hướng xã hội chủ nghĩa có sự quản lý của Nhà nước. Ngân hàng phát triển Việt Nam không những phát huy tác dụng ở tầm vĩ mô mà nó còn góp phần tăng trưởng kinh tế tại các vùng, miền trong cả nước thông qua hoạt động của các Chi nhánh tại các tỉnh, thành phố. Đứng trước giai đoạn phát triển mạnh mẽ theo hướng CNH - HĐH kinh tế xã hội của Đảng đến năm 2020, Chính phủ đã đòi hỏi triển khai mạnh mẽ việc tài trợ vốn tín dụng đầu tư phát triển cho nhiều dự án khôi phục các ngành nghề cũng như hoàn thiện cơ sở hạ tầng, do đó nguồn vốn cho vay tại NHPT ngày càng trở nên phổ biến và quan trọng đối với các doanh nghiệp. Tuy nhiên, cùng với những thuận lợi đó thì Ngân hàng phát triển Việt Nam cũng đang gặp phải khá nhiều rủi ro trong hoạt động cho vay của mình: điển hình như một số dự án, chương trình kinh tế được đầu tư không có hiệu quả, chủ đầu tư không hoàn trả hoặc không có khả năng hoàn trả gốc, lãi đúng hạn mà biểu hiện rõ rệt nhất là tình trạng nợ quá hạn và nợ xấu có xu hướng gia tăng… Theo thông báo kết luận thanh tra số 3212/TB-TTCP ngày 04/12/2012 của Thanh tra Chính phủ, nợ xấu (từ nhóm 3 đến nhóm 5) là 22.664 tỷ đồng, chiếm 12,57% tổng dư nợ.

Ngày 28/02/2013 Thủ tướng 2 Chính phủ ban hành Quyết định số 369/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chiến lược phát triển Ngân hàng Phát triển Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 với mục tiêu xây dựng cơ chế phân loại nợ xấu phù hợp với tính chất hoạt động của Ngân hàng Phát triển Việt Nam., tích cực thu hồi nợ và xử lý rủi ro nhằm mục tiêu giảm tỷ lệ nợ xấu tổng thể dưới 7% vào năm 2015, từ 4 - 5% vào năm 2020; tỷ lệ nợ xấu trong giai đoạn 2020 - 2030 ở mức dưới 3%. Xuất phát từ thực tiễn nêu trên, yêu cầu đặt ra là nâng cao chất lượng tín dụng đặc biệt là công tác thẩm định, giải ngân, quản lý thu hồi nợ. Để đạt được mục tiêu này, Ngân hàng Phát triển Việt Nam cần phải chú trọng hơn nữa tới hoạt động nhận dạng, đo lường, ngăn ngừa và xử lý rủi ro tín dụng. Xuất phát từ yêu cầu đó, đề tài “Quản trị rủi ro tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước tại Ngân hàng phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La” được lựa chọn nghiên cứu.

Mục tiêu nghiên cứu - Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng ĐTPT và quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước. - Nhận dạng, phân tích nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước và đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước hiện nay tại Ngân hàng phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La. - Trên cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước và kết quả đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước tại Ngân hàng phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La, đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước tại Ngân hàng phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La.

Phạm vi nghiên cứu: Về không gian: Tại Ngân hàng phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La Thời gian: giai đoạn từ năm 2006 - 2012 3 4. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp thu thập số liệu: Nguồn số liệu thứ cấp: cụ thể số liệu thống kê được thu thập thông qua các tài liệu thống kê, các báo cáo đã được Ngân hàng phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La công bố. Phương pháp phân tích tổng hợp, đánh giá: Dựa trên cơ sở toàn bộ số liệu có được thông qua phương pháp thu thập số liệu trên để phân tích, đánh giá. Kết cấu của luận văn Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 4 chương: Chương 1.

Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan Chương 2. Cơ sở lý luận về rủi ro tín dụng đầu tư phát triển và quản trị rủi ro tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước Chương 3. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước tại Ngân hàng phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La Chương 4. Giải pháp tăng cường quản trị rủi ro tín dụng ĐTPT của Nhà nước tại Ngân hàng phát triển Việt Nam - Chi nhánh Sơn La 4 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN 1.

Các công trình nghiên cứu liên quan đến rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng đầu tư phát triển của Nhà nước trên thế giới Anthony E.Jarvis, “Quản lý rủi ro”, Nhà xuất bản Lao động xã hội. Cuốn sách với mục đích là nêu ra những rủi ro thường gặp trong lĩnh vực kinh doanh và cách hạn chế rủi ro, là cuốn sách bổ ích cho các doanh nghiệp, doanh nhân, các tổ chức kinh doanh và những ai có ý định tìm hiểu, làm công việc kinh doanh một cách nghiêm túc. Cuốn sách đã đưa ra những khái niệm, phân loại rủi ro Bên cạnh đó, cuốn sách đã đưa ra quy trình quản lý rủi ro bao gồm: nhận diện rủi ro, phân tích rủi ro, kiểm soát rủi ro và giám sát rủi ro. Karl Weber, 2012, “Lật ngược tình tế - 7 chiến lược biến các rủi ro lớn thành những đột phá tăng trưởng”, Nhà xuất bản tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh.

Cuốn sách đã đưa ra được một tình huống có sức thuyết phục mà các nhà quản lý phải thú nhận rằng cần có một đánh giá trung thực về rủi ro chiến lược - cho dù thành hay bại. Và đó cũng chính là sự khác biệt giữa việc đặt cược đơn thuần với đặt cược khôn ngoan. Trong các tình huống đưa ra, tác giả đã tập trung vào các tình huống xảy ra rủi ro của các ngân hàng trên thế giới, rủi ro xảy ra nhiều nhất trong hoạt động cho vay. Joel Bessis, 2012, “Quản trị rủi ro tín dụng trong ngân hàng”, Nhà Xuất bản Lao động-xã hội.

Một trong ba định hướng chính tái cấu trúc nền kinh tế năm 2012 của Chính phủ là tái cấu trúc hệ thống ngân hàng thương mại. Hiện nay, bất ổn của một số NHTM không chỉ từ nguyên nhân ngắn hạn về biến động tài chính tiền tệ, mà còn từ việc xem nhẹ việc quản trị rủi ro trong chiến lược phát triển của mình. Quyển sách của Giáo sư J. Bessis được xây dựng sau khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008, khi mà vấn đề quản trị rủi ro hệ thống tài chính - Ngân hàng được đặt lên hàng đầu, là tài liệu hữu ích cho các nhà lãnh đạo, Cán bộ quản lý của NHTM Việt Nam tham khảo trong việc hoạch định và thực thi chính sách quản trị rủi ro.

Tác giả đã đưa ra quy trình quản trị rủi ro theo một sơ đồ hệ thống bắt đầu tư xác lập mục tiêu, phát hiện rủi ro ảnh hưởng đến mục tiêu, đánh giá ảnh hưởng và khả năng xảy ra rủi ro, đánh giá rủi ro theo chế độ ưu tiên, phản hồi lại rủi ro. Một 5 lần nữa tác giả cũng đã chỉ ra vai trò của kiểm toán nội bộ trong quản trị rủi ro doanh nghiệp. Tái bản lần thứ ba, cuốn sách quan trọng này của Joel Bessis đã được chỉnh sửa và cập nhật toàn diện để nghiên cứu gương mặt thay đổi của quản lý rủi ro. Hoàn toàn được tái cấu trúc với những tài liệu và thảo luận mới về những sản phẩm tài chính mới, phái sinh, Basel II, mô hình tín dụng dựa trên mô hình cường độ thời gian, thực thi những hệ thống rủi ro và mô hình cường độ của vỡ nợ, cuốn sách còn bao gồm một mục về dưới chuẩn để nói về những cơ chế khủng hoảng và những điều kiện tài chính khó khăn gần đây.

Tác giả cho rằng, những cách thức và kỹ thuật quản lý rủi ro vẫn rất quan trọng nếu được thực thi một cách đúng đắn với sự điều hành phù hợp. Bên cạnh đó, Quản trị rủi ro trong ngân hàng còn khảo sát mọi khía cạnh của quản lý rủi ro và nhấn mạnh sự cần thiết phải hiểu những vấn đề khái niệm và thực thi của quản lý rủi ro và xem xét những kỹ thuật và vấn đề thực tế mới nhất, bao gồm: Quản lý rủi ro tại ngân hàng; Quản lý nợ tài sản; Quy định rủi ro và tiêu chuẩn kế toán; Các mô hình rủi ro thị trường; Các mô hình rủi ro tín dụng; Mô phỏng những sự phụ thuộc; Các mô hình danh mục đầu tư tín dụng; Phân bổ vốn; Hoạt động điều chỉnh theo rủi ro; Quản lý danh mục đầu tư tín dụng. Các công trình nghiên cứu liên quan đến rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng tại đầu tư phát triển của Nhà nước tại Việt Nam Nguyễn Minh Kiều, 2012, “Quản trị rủi ro tài chính”, Đại học Kinh tế Fullbirght. Cuốn sách đã nêu lên những vấn đề cơ bản về quản trị rủi ro tài chính.

Đoàn Thị Hồng Vân, 2012, “Quản trị rủi ro và khủng hoảng”, Nhà xuất bản Lao động - xã hội.