phần mở đầu và kết luận thì luận văn gồm có 3 chƣơng : Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay ngắn hạn của Ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay ngắn hạn tại ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam- Chi nhánh Đắk Lắk Chƣơng 3: Giải pháp tăng cƣờng công tác quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay ngắn hạn tại ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam- Chi nhánh Đắk Lắk. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Để phục vụ cho việc nghiên cứu, tìm hiểu đề tài: “Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng Công Thương- Chi nhánh Đắk Lắk”, tôi đã tham khảo một số đề tài nghiên cứu khoa học, đã đƣợc công bố về Quản trị rủi ro tín dụng nhƣ : - Nguyễn Thanh Hòa (2010), đề tài: Giải pháp hạn chế rủi ro cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn, chi nhánh Đà Nẵng. Luận văn Thạc sĩ kinh tế Trƣờng Đại Học Kinh Tế Đà Nẵng.
Nội dung đề tài tập trung đánh giá thực trạng rủi ro cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp, từ đó đề ra giải pháp nhằm hạn chế rủi ro trong cho vay khách hàng là doanh nghiệp tại ngân hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Chi Nhánh Đà Nẵng. Việc nghiên cứu đề tài dựa trên phƣơng pháp luận duy vật biện chứng 5 và duy vật lịch sử, kết hợp sử dụng các phƣơng pháp thống kê, phƣơng pháp so sánh tổng hợp. - Võ Thanh Trắc (2011), đề tài: Quản trị rủi ro tín dụng tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Đà Nẵng. Luận văn Thạc sĩ kinh tế trƣờng Đại Học Kinh Tế Đà Nẵng.
Đề tài tập trung làm rõ các vấn đề lý luận rủi ro tín dụng và quản trị rủi ro tín dụng, đo lƣờng rủi ro, các biện pháp phòng ngừa, hạn chế rủi ro tín dụng. Trên cơ sở đó, đề tài phân tích thực trạng công tác quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng TMCP Ngoại Thƣơng Chi Nhánh Đà Nẵng trong thời gian qua và nguyên nhân của những tồn tại Từ đó, đề tài đƣa ra những đề xuất kiến nghị và những giải pháp xử lý rủi ro hiện có và phòng ngừa, hạn chế rủi ro tín dụng mới phát sinh tại chi nhánh. Phƣơng pháp nghiên cứu chủ yếu là phƣơng pháp duy vật biện chứng, duy vật lịch sử. đồng thời kết hợp một số phƣơng pháp phân tích, tổng hợp, giải thích, so sánh để thu thập số liệu và phân tích số liệu… - Võ Xuân Hoàn (2011), đề tài: Quản trị RRTD tại chi nhánh ngân hàng Công Thương Quảng Nam, luận văn thạc sĩ Quản trị Kinh doanh, trƣờng Đại Học Kinh Tế Đà Nẵng.
Tác giả nghiên cứu một số vấn đề cơ bản của quản trị RRTD có tính nguyên tắc trong việc xây dựng một chính sách QTRR hữu hiệu đối với một NHTM và việc áp dụng các nguyên tắc quản trị rủi ro phải đƣợc cụ thể hóa phù hợp với chiến lƣợc kinh doanh của ngân hàng, phù hợp với sản phẩm tín dụng mà ngân hàng cung cấp. Đồng thời, công tác QTRR phải đảm bảo đạt đƣợc các mục tiêu NHTM đƣa ra và phù hợp với các thông lệ và chuẩn mực quốc tế. - Võ Lê Anh Huy (2012), đề tài: Quản lý rủi ro tín dụng đối với khách 6 hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP VP Bank chi nhánh Đà Nẵng, luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, trƣờng Đại Học Kinh Tế Đà Nẵng. Đề tài đã giải quyết đƣợc một số vấn đề về Cơ sở lý luận về quản lý rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại NHTM; khảo sát, đánh giá thực trạng quản lý rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại NHTM và đề xuất giải pháp tăng cƣờng quản lý rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng Thƣơng mại cổ phần VP Bank chi nhánh Đà Nẵng.
Tuy nhiên, cách tiếp cận đề tài không nhất quán, các khái niệm sử dụng có nhiều chỗ trùng lặp và khó hiểu. - Nguyễn Bá Diệp (2011), đề tài: Một số giải pháp xử lý nợ xấu tại Chi nhánh Ngân hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Tỉnh Quảng Nam , luận văn Thạc sĩ Quản trị kinh doanh, trƣờng Đại Học Kinh Tế Đà Nẵng. Tác giả tiếp cận vấn đề dƣới góc độ xử lý nợ xấu. Nợ xấu là một biểu hiện chủ yếu của rủi ro tín dụng.
Xử lý nợ xấu là một nghiệp vụ đƣợc tiến hành nhằm hạn chế rủi ro tín dụng. Tác giả đã thu thập các dữ liệu thứ cấp về tình hình nợ xấu và xử lý nợ xấu tại Ngân hàng Nông nghiệp Quảng Nam, từ đó phân tích các vấn đề còn tồn tại, hạn chế và đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác xử lý nợ xấu tại ngân hàng này. Tuy nhiên dữ liệu so sánh với các ngân hàng khác vẫn còn hạn chế. Một số giải pháp vẫn chƣa gắn với những phân tích ở phần thực trạng, do đó chƣa thể hiện đƣợc tính đặc thù của ngân hàng Nông nghiệp Quảng Nam.
- Đỗ Thị Tuyết Lan (2011), đề tài: Quản trị RRTD tại ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn chi nhánh 4- TP.HCM, Luận văn Thạc sĩ kinh tế, Trƣờng Đại Học Ngân hàng TP. Tác giả khái quát lý luận về RRTD, trình bày một số loại rủi ro chủ yếu trong hoạt động kinh doanh của NHTM, đặc biệt là phân tích rõ hơn các vấn đề cốt lõi của RRTD nhƣ: Các nguyên nhân gây ra RRTD, những thiệt hại do 7 RRTD gây ra. Từ đó, tác giả đƣa ra những lý luận cơ bản về quản trị RRTD nhƣ: Mục tiêu, vai trò của quản trị RRTD, nguyên tắc RRTD, nội dung quản trị RRTD, các biện pháp quản trị RRTD… nhằm hạn chế một cách thấp nhất những hậu quả do RRTD mang lại, nâng cao độ an toàn trong hoạt động kinh doanh của NHTM. Bên cạnh đó tác giả còn tham khảo thêm một số kinh nghiệm về QTRR của các nƣớc nhƣ: Thái Lan, Hồng Kông, Hàn Quốc… từ đó làm bài học quý báu cho các NHTM Việt Nam nói chung và ngân hàng Nông nghiệp nói riêng nhằm đƣa hoạt động kinh doanh của ngân hàng luôn phát triển một cách an toàn, bền vững.
Nhìn chung, hầu hết các luận văn nghiên cứu trong lĩnh vực rủi ro tín dụng ngân hàng đều nhằm các mục đích đƣa ra các giải pháp nâng cao khả năng quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng. Việc nghiên cứu sẽ hữu ích cho các ngân hàng trong việc lành mạnh hóa tài chính của mình. Các phƣơng pháp sử dụng chủ yếu trong các luận văn là phƣơng pháp biện chứng, duy vật lịch sử, đồng thời kết hợp một số phƣơng pháp nhƣ phân tích, tổng hợp, giải thích, so sánh để thu thập số liệu và phân tích số liệu… Mặc dù có nhiều đề tài nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng , tuy nhiên đề tài “ Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay ngắn hạn tại ngân hàng TMCP Công Thương chi nhánh Đắk Lắk” là một đề tài hoàn toàn mới so với các công trình nghiên cứu trƣớc đây. 8 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY NGẮN HẠN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
TỔNG QUAN VỀ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY NGẮN HẠN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái niệm về rủi ro và rủi ro trong hoạt động NHTM a. Khái niệm rủi ro Có nhiều định nghĩa khác về rủi ro, những định nghĩa này rất phong phú và đa dạng, nhƣng tập trung lại có thể chia thành hai trƣờng phái lớn: Trường phái truyền thống: rủi ro là những thiệt hại, mất mát, nguy hiểm hoặc các yếu tố liên quan đến nguy hiểm, khó khăn hoặc điều không chắc chắn có thể xảy ra cho con ngƣời. Đó là sự tổn thất về tài sản hay là sự giảm sút lợi nhuận thực tế so với lợi nhuận dự kiến.
Rủi ro còn đƣợc hiểu là những bất trắc ngoài ý muốn xảy ra trong quá trình kinh doanh, sản xuất của doanh nghiệp, tác động xấu đến sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp. Trường phái hiện đại: rủi ro là sự bất trắc có thể đo lƣờng đƣợc, vừa mang tính tích cực, vừa mang tính tiêu cực. Rủi ro có thể mang đến những tổn thất mất mát cho con ngƣời nhƣng cũng có thể mang lại những lợi ích, những cơ hội. Nếu tích cực nghiên cứu rủi ro, ngƣời ta có thể tìm ra những biện pháp phòng ngừa, hạn chế những rủi ro tiêu cực, đón nhận những cơ hội mang lại kết quả tốt đẹp cho tƣơng lai b.
Rủi ro trong hoạt động của NHTM Ngân hàng là một loại định chế tài chính trung gian mà qua đó các nguồn tiền nhàn rỗi trong xã hội đƣợc tập trung lại và chính các nguồn vốn này sẽ đƣợc sử dụng nhằm hỗ trợ tài chính cho các thành phần kinh tế trong 9 xã hội với mức lãi suất cao hơn. Ngoài ra, thông qua hoạt động của mình các ngân hàng còn cung cấp các dịch vụ, sản phẩm ngân hàng đa dạng phù hợp nhu cầu của các thành phần kinh tế trong xã hội, từ đó tạo ra lợi nhuận cho ngân hàng Rủi ro trong hoạt động kinh doanh NHTM là khả năng, tiến trình hoặc một sự kiện nào đó gây ra một kết cục không mong đợi ảnh hƣởng đến tình hình tài chính của ngân hàng hoặc cản trở ngân hàng thực hiện một mục tiêu nhất định nào đó. Hoạt động kinh doanh của ngân hàng rất phong phú và đa dạng. Vì vậy, rủi ro của NHTM cũng rất phức tạp, một ngân hàng trong quá trình hoạt động thƣờng đối mặt với các rủi ro chủ yếu sau : Rủi ro tín dụng: là rủi ro phát sinh trong quá trình cấp tín dụng của ngân hàng, biểu hiện trên thực tế qua việc khách hàng không trả đƣợc nợ hoặc trả nợ không đúng hạn cho ngân hàng.
Rủi ro lãi suất: là rủi ro xuất hiện khi có sự thay đổi của lãi suất trên thị trƣờng tài chính, hoặc có biến động bởi những yếu tố liên quan đến lãi suất, dẫn đến tổn thất về tài sản hoặc làm giảm thu nhập của ngân hàng. Rủi ro thanh khoản: là khả năng ngân hàng không thể đáp ứng các dòng tiền ra với mức chi phí thấp và quy mô phù hợp khi ngân hàng có nhu cầu. Rủi ro ngoại hối: là rủi ro mà sự thay đổi về tỷ giá và lãi suất ngoại tệ có thể tác động bất lợi đến giá trị các tài sản và nợ bằng ngoại tệ của NH hoặc gây nên sự tổn thất về lợi nhuận.