Khóa luận quản trị rủi ro tín dụng cho vay doanh nghiệp tại VPBank SME Trung Hòa - Nhân Chính

Khám phá quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại VPBank Trung tâm SME Trung Hòa Nhân Chính, nâng cao hiệu quả tài chính.

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Hà Phương
• Người hướng dẫn: Th.S. Nguyễn Bích Ngân
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Chương trình cử nhân chất lượng cao
• Đề tài: Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Trong Cho Vay Doanh Nghiệp Tại VPBank
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP VÀ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Hoạt động tín dụng với khách hàng doanh nghiệp
• 1.1.1. Khái niệm hoạt động tín dụng
• 1.1.2. Đặc điểm hoạt động tín dụng
• 1.1.3. Chính sách cho vay của ngân hàng
• 1.2. Rủi ro tín dụng trong cho vay đối với KHDN
• 1.2.1. Khái niệm về rủi ro tín dụng
• 1.2.2. Phân loại rủi ro
• 1.2.3. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng
• 1.2.4. Các chỉ tiêu phản ánh rủi ro
• 1.2.5. Hậu quả của rủi ro tín dụng
• 1.3. Quản trị rủi ro tín dụng
• 1.3.1. Khái niệm quản trị rủi ro tín dụng
• 1.3.2. Nguyên tắc quản trị rủi ro tín dụng
• 1.3.3. Quy trình quản trị rủi ro tín dụng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG TMCP THỊNH VƯỢNG – TRUNG TÂM SME TRUNG HÒA – NHÂN CHÍNH
• 2.1. Khái quát về Trung tâm Trung Hòa- Nhân Chính
• 2.1.1. Lịch sử hình thành Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính
• 2.1.2. Bộ máy nhân sự và cơ cấu tổ chức
• 2.2. Thực trạng rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính – Ngân hàng TMCP VPBank
• 2.2.1. Thực trạng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính
• 2.2.2. Thực trạng rủi ro tín dụng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính
• 2.2.3. Thực trạng về quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp của Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính giai đoạn 2018-2020
• 2.2.3.1. Thực trạng về mô hình tổ chức quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp của Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính
• 2.2.3.2. Thực trạng nhận diện rủi ro tín dụng của khách hàng doanh nghiệp tại Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính
• 2.2.3.3. Thực trạng đo lường rủi ro tín dụng của khách hàng doanh nghiệp tại Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính
• 2.2.3.4. Thực trạng kiểm soát rủi ro tín dụng của khách hàng doanh nghiệp tại Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính
• 2.2.3.5. Thực trạng giám sát rủi ro tín dụng của khách hàng doanh nghiệp tại Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính
• 2.3. Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng cho vay KHDN tại Ngân hàng TMCP Thịnh Vượng – Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính
• 2.3.1. Ưu điểm của quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Trung tâm SME Trung Hòa- Nhân Chính
• 2.3.2. Hạn chế của quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Trung tâm SME Trung Hòa- Nhân Chính
• 2.3.3. Nguyên nhân dẫn tới rủi ro tín dụng của khách hàng doanh nghiệp tại Trung tâm SME Trung Hòa- Nhân Chính
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NHẰM QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG TMCP VPBANK – TRUNG TÂM SME TRUNG HÒA – NHÂN CHÍNH
• 3.1. Định hướng quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp của Trung tâm SME Trung Hòa- Nhân Chính
• 3.2. Hoàn thiện công tác phân loại khách hàng
• 3.3. Nâng cao chất lượng thẩm định hồ sơ vay vốn
• 3.4. Tăng cường kiểm soát sau cho vay, giải ngân
• 3.5. Hoàn thiện và nâng cao chất lượng công tác xử lý nợ xấu
• 3.6. Giải pháp nâng cao công nghệ, chất lượng nguồn lực trong hoạt động quản trị rủi ro
• 3.7. Nâng cao chất lượng công tác thanh tra, kiểm tra
• 3.7.1. Đối với Chính phủ
• 3.7.2. Đối với ngân hàng TMCP Thịnh Vượng VPBank
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại VPBank

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố quan trọng trong hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Thịnh Vượng (VPBank). Hoạt động này không chỉ giúp ngân hàng bảo vệ tài sản mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh đầy biến động. Rủi ro tín dụng có thể gây ra những thiệt hại lớn nếu không được quản lý hiệu quả. Do đó, việc hiểu rõ về quy trình và phương pháp quản trị rủi ro tín dụng là rất cần thiết.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản trị rủi ro tín dụng

Quản trị rủi ro tín dụng là quá trình nhận diện, đánh giá và kiểm soát các rủi ro liên quan đến khả năng khách hàng không thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Vai trò của nó không chỉ giúp bảo vệ ngân hàng khỏi tổn thất mà còn nâng cao uy tín và khả năng cạnh tranh trên thị trường.

1.2. Tình hình cho vay doanh nghiệp tại VPBank

VPBank đã có những bước tiến đáng kể trong việc mở rộng hoạt động cho vay doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc quản lý rủi ro tín dụng vẫn là một thách thức lớn, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế hiện nay. Các chỉ số nợ xấu và tỷ lệ cho vay không hiệu quả cần được theo dõi chặt chẽ.

II. Những thách thức trong quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank

Quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank đối mặt với nhiều thách thức, từ việc nhận diện rủi ro đến việc thực hiện các biện pháp kiểm soát. Những thách thức này không chỉ đến từ nội bộ ngân hàng mà còn từ môi trường kinh doanh bên ngoài. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp ngân hàng có những chiến lược phù hợp.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng có thể phát sinh từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm sự thay đổi trong tình hình tài chính của khách hàng, sự biến động của thị trường và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Việc phân tích kỹ lưỡng các nguyên nhân này là rất quan trọng để đưa ra các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

2.2. Hậu quả của rủi ro tín dụng không được kiểm soát

Nếu không được kiểm soát kịp thời, rủi ro tín dụng có thể dẫn đến những thiệt hại nghiêm trọng cho ngân hàng, bao gồm mất vốn, giảm thu nhập và ảnh hưởng đến uy tín. Điều này có thể gây ra sự mất lòng tin từ phía khách hàng và nhà đầu tư.

III. Phương pháp quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả tại VPBank

Để quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả, VPBank cần áp dụng các phương pháp và công cụ hiện đại. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý rủi ro sẽ giúp ngân hàng nâng cao khả năng nhận diện và đánh giá rủi ro một cách chính xác hơn.

3.1. Quy trình đánh giá rủi ro tín dụng

Quy trình đánh giá rủi ro tín dụng bao gồm các bước như thu thập thông tin, phân tích tài chính và đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng. Việc thực hiện quy trình này một cách nghiêm ngặt sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro.

3.2. Sử dụng công nghệ trong quản trị rủi ro

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý rủi ro tín dụng. Các phần mềm phân tích dữ liệu và hệ thống quản lý thông tin sẽ giúp ngân hàng theo dõi và đánh giá rủi ro một cách hiệu quả hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank

Việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Ngân hàng đã giảm thiểu được tỷ lệ nợ xấu và nâng cao chất lượng tín dụng. Những ứng dụng này không chỉ giúp bảo vệ tài sản mà còn tạo ra giá trị cho khách hàng.

4.1. Kết quả đạt được từ quản trị rủi ro tín dụng

Nhờ vào các biện pháp quản trị rủi ro hiệu quả, VPBank đã giảm tỷ lệ nợ xấu xuống mức thấp hơn so với trung bình ngành. Điều này cho thấy sự thành công trong việc kiểm soát rủi ro tín dụng.

4.2. Các bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank có thể được áp dụng cho các ngân hàng khác. Việc chia sẻ kinh nghiệm và cải tiến quy trình sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro trong toàn ngành.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank

Quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, ngân hàng cần tiếp tục cải tiến quy trình và áp dụng công nghệ mới để đối phó với những thách thức trong tương lai. Việc nâng cao chất lượng quản trị rủi ro sẽ giúp VPBank duy trì vị thế cạnh tranh và phát triển bền vững.

5.1. Định hướng phát triển trong quản trị rủi ro tín dụng

VPBank cần xác định rõ định hướng phát triển trong quản trị rủi ro tín dụng, bao gồm việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân sự. Điều này sẽ giúp ngân hàng nâng cao khả năng quản lý rủi ro trong bối cảnh thị trường ngày càng cạnh tranh.

5.2. Tương lai của quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank

Tương lai của quản trị rủi ro tín dụng tại VPBank sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với các biến động của thị trường. Ngân hàng cần chuẩn bị sẵn sàng để đối phó với những thay đổi và thách thức mới trong ngành ngân hàng.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động cấp tín dụng đóng vai trò là mạch máu tạo ra nguồn thu nhập cốt lõi, chiếm tới 75% – 80% tổng doanh thu của hệ thống Ngân hàng Thương mại (NHTM) tại Việt Nam. Tuy nhiên, tín dụng luôn đi kèm với rủi ro tín dụng (RRTD) – loại rủi ro mang tính hệ thống, tiềm ẩn tổn thất nặng nề nhất đối với bảng cân đối tài sản của các tổ chức tín dụng (TCTD). Giai đoạn 2018 – 2020, trước bối cảnh đại dịch COVID-19 làm đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, phân khúc Khách hàng Doanh nghiệp Vừa và Nhỏ (SME) – vốn chiếm trên 97% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam – chịu ảnh hưởng nặng nề nhất về tính thanh khoản, vòng quay dòng tiền và khả năng trả nợ.

Tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) – Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính, dư nợ tín dụng KHDN liên tục tăng trưởng từ 1.008 tỷ đồng (2018) lên 1.059 tỷ đồng (2019) và đạt 1.096 tỷ đồng (2020). Dù vậy, tỷ lệ nợ xấu đã có biến động đột biến từ 0,23% (2018) và 0,24% (2019) vọt lên 1,72% vào cuối năm 2020, tương đương mức tăng 525,15% về số dư nợ xấu (đạt 26,172 tỷ đồng). Thực trạng này đặt ra bài toán cấp bách về việc nâng cấp quy trình nhận diện, đo lường, kiểm soát và giám sát rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel II và quy định của Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

          DANH MỤC DƯ NỢ VÀ TỶ LỆ NỢ XẤU TẠI TRUNG TÂM SME TRUNG HÒA - NHÂN CHÍNH
   Dư nợ (Tỷ VNĐ)                                                          Tỷ lệ Nợ xấu (%)
                        2018                  2019                    2020
           Dư nợ KHDN       Tỷ lệ Nợ xấu / Tổng dư nợ

Mục tiêu cụ thể của công trình nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị RRTD KHDN theo tiêu chuẩn quốc tế Basel II và các văn bản quy phạm pháp luật (Thông tư 02/2013/TT-NHNN, Thông tư 41/2016/TT-NHNN).
2. Phân tích thực trạng danh mục cho vay 1.096 tỷ đồng tại Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính giai đoạn 2018 – 2020, lượng hóa mức độ tập trung dư nợ theo ngành (xây dựng chiếm 76,6%), tài sản bảo đảm (TSBĐ bất động sản chiếm 47%), và kỳ hạn (ngắn hạn chiếm 70%).
3. Khảo sát chuyên sâu hệ thống xếp hạng tín nhiệm nội bộ trên tập mẫu 661 doanh nghiệp năm 2020 (phân khúc hạng A chiếm 39,64%, AA chiếm 36,11%).
4. Đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện mô hình định lượng chấm điểm tín dụng, tối ưu hóa công thức trích lập dự phòng rủi ro và tăng cường 3 tuyến phòng vệ (Three Lines of Defense).

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ các khoản cấp tín dụng cho KHDN tại VPBank SME Trung Hòa – Nhân Chính giai đoạn 2018 – 2020. Nghiên cứu giới hạn ở phân khúc SME và dựa trên dữ liệu báo cáo tài chính được chuẩn hóa theo chuẩn kế toán Việt Nam (VAS).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính, các khoản vay quy mô dưới 500 triệu đồng chiếm 48% và từ 500 triệu đến 5 tỷ đồng chiếm 33%, cho thấy danh mục có tính phân tán cao nhưng lại tập trung mạnh vào ngành Xây dựng – Công nghiệp (chiếm 76,6% năm 2020). Công tác quản trị hiện tại bộc lộ nhiều điểm hạn chế trong khâu thẩm định định tính và định giá TSBĐ.

Tiêu chí so sánh	Phương pháp Thẩm định Truyền thống	Mô hình Xếp hạng Nội bộ VPBank (QĐ 1197)	Khung Basel II IRB Nâng cao
Độ chính xác dữ liệu	Thấp, phụ thuộc cảm tính CBTD	Khá (kết hợp tài chính & phi tài chính)	Rất cao (Mô hình hóa $PD, LGD, EAD$)
Thời gian xử lý hồ sơ	5 – 7 ngày làm việc	2 – 3 ngày làm việc	Dưới 24 giờ (Tự động hóa toàn diện)
Khả năng cảnh báo sớm	Chậm, phát hiện khi đã quá hạn	Định kỳ đánh giá lại theo quý	Thời gian thực (Real-time Early Warning)
Khẩu vị rủi ro (RAF)	Định tính chung chung	Phân loại theo 10 mức xếp hạng (AAA–D)	Thiết lập hạn mức động cho từng nhóm ngành

So sánh đối chuẩn với các ngân hàng thương mại cùng phân khúc:

• Techcombank SME: Tập trung hóa mô hình phê duyệt tập trung tại Hội sở, áp dụng giải pháp phê duyệt tự động dựa trên hạn mức dòng tiền, tỷ lệ nợ xấu duy trì ở mức 1,4% – 1,6%.
• Vietcombank SME: Ưu tiên 90% TSBĐ là bất động sản và tiền gửi, khẩu vị rủi ro rất thận trọng, lãi suất cho vay thấp nhưng quy trình thẩm định kéo dài từ 7 – 10 ngày.
• VPBank SME Trung Hòa – Nhân Chính: Linh hoạt hóa TSBĐ (chấp nhận tài sản hình thành từ vốn vay, quyền đòi nợ), áp dụng quy trình tinh giản giúp mở rộng thị phần nhanh, tuy nhiên rủi ro đạo đức và biến động chất lượng tài sản tăng cao khi kinh tế vĩ mô biến động.

                  MA TRẬN KHẨU VỊ RỦI RO (RISK APPETITE MATRIX)

Phân tích yêu cầu cải tiến theo mô hình MoSCoW:

• Must have: Bắt buộc áp dụng công thức trích lập dự phòng cụ thể và chung chính xác theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN; phân loại tự động 5 nhóm nợ.
• Should have: Số hóa 100% việc nhập liệu và chấm điểm chỉ số tài chính (CR, QR, D/E, ROA, ROE) qua hệ thống Core Banking.
• Could have: Tích hợp mô hình dự báo xác suất vỡ nợ (Probability of Default – PD) dựa trên thuật toán Logistic Regression hoặc Altman Z'-Score.
• Won't have: Loại bỏ hoàn toàn sự can thiệp của con người trong các khoản vay dự án trung dài hạn quy mô trên 5 tỷ đồng.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc quản trị rủi ro tín dụng tại đơn vị được thiết kế đồng bộ từ khâu tiếp nhận, chấm điểm xếp hạng, phê duyệt đến giám sát cảnh báo sớm và xử lý nợ.

Technology Stack & Tiêu chuẩn áp dụng:

• Môi trường phân tích & Mô hình hóa: Python 3.10 (Pandas 2.0.3, NumPy 1.24.3, Scikit-Learn 1.3.0), SAS Enterprise Miner 15.2.
• Hệ thống Quản trị Cơ sở dữ liệu: Microsoft SQL Server 2019 Enterprise (v15.0), Core Banking T24 (Temenos).
• Khung chuẩn mực: Basel II (Trụ cột 1: Tỷ lệ an toàn vốn CAR $\ge 8%$, Trụ cột 2: ICAAP, Trụ cột 3: Minh bạch thông tin), Thông tư 41/2016/TT-NHNN.

Mô hình dữ liệu xếp hạng tín dụng KHDN:

-- Schema cấu trúc cơ sở dữ liệu định giá rủi ro tín dụng SME
CREATE TABLE SME_Credit_Scoring (
    Enterprise_ID VARCHAR(20) PRIMARY KEY,
    Fiscal_Year INT NOT NULL,
    Industry_Type VARCHAR(50) NOT NULL, -- Xây dựng, Thương mại, Nông nghiệp, DV
    Current_Ratio DECIMAL(5,2),         -- Hệ số thanh toán hiện hành (CR)
    Quick_Ratio DECIMAL(5,2),           -- Hệ số thanh toán nhanh (QR)
    Debt_To_Equity DECIMAL(5,2),        -- Hệ số Nợ / Vốn CSH (D/E)
    ROA DECIMAL(5,2),                   -- Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (%)
    ROE DECIMAL(5,2),                   -- Tỷ suất sinh lời trên vốn CSH (%)
    EBITDA_Interest_Cov DECIMAL(5,2),   -- Khả năng trả lãi vay (EBITDA / Lãi vay)
    Non_Financial_Score DECIMAL(4,2),   -- Điểm đánh giá phi tài chính (Thang 100)
    Total_Weighted_Score DECIMAL(5,2),  -- Điểm tổng hợp (Trọng số 60-40)
    Credit_Rating_Grade VARCHAR(5),     -- AAA, AA, A, BBB, BB, B, CCC, CC, C, D
    Provision_Bucket INT NOT NULL       -- Nhóm 1 -> Nhóm 5
);

Methodology

Phương pháp luận quản trị áp dụng mô hình phân bổ tổn thất kỳ vọng (Expected Loss – EL) theo chuẩn mực Basel II:

$$\text{EL} = \text{PD} \times \text{LGD} \times \text{EAD}$$

Trong đó:

• $\text{PD}$ (Probability of Default): Xác suất vỡ nợ của khách hàng ứng với từng mức xếp hạng (AAA đến D).
• $\text{LGD}$ (Loss Given Default): Tỷ lệ tổn thất khi vỡ nợ, phụ thuộc vào giá trị thanh lý khấu trừ của TSBĐ.
• $\text{EAD}$ (Exposure at Default): Tổng giá trị dư nợ tại thời điểm vỡ nợ.

Kế hoạch triển khai và kiểm soát chất lượng:

• Giai đoạn 1 (Tháng 1 - 3): Thu thập và làm sạch dữ liệu BCTC của 661 doanh nghiệp SME giai đoạn 2018 – 2020.
• Giai đoạn 2 (Tháng 4 - 6): Hiệu chuẩn mô hình chấm điểm tín dụng nội bộ, chuẩn hóa ma trận phân nhóm rủi ro.
• Giai đoạn 3 (Tháng 7 - 9): Triển khai kiểm định ngược (Back-testing) và Stress-testing kịch bản suy giảm doanh thu $30%$.
• Giai đoạn 4 (Tháng 10 - 12): Tích hợp vào quy trình vận hành tại chi nhánh, đào tạo đội ngũ chuyên viên tín dụng (CBTD).

---

Implementation và kết quả

Development process

Quá trình triển khai thuật toán tính điểm tín dụng và dự phòng rủi ro được lập trình hóa, đảm bảo tính nhất quán và loại bỏ sai lệch do yếu tố chủ quan của cán bộ thẩm định.

Mô hình tính toán điểm số Z'-Score sửa đổi của GS. Edward Altman dành cho các doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp sản xuất/dịch vụ tại các thị trường mới nổi:

$$Z' = 0.717 X_1 + 0.847 X_2 + 3.107 X_3 + 0.420 X_4 + 0.998 X_5$$

Trong đó:

• $X_1 = \text{Vốn lưu động ròng} / \text{Tổng tài sản}$
• $X_2 = \text{Lợi nhuận giữ lại} / \text{Tổng tài sản}$
• $X_3 = \text{Lợi nhuận trước thuế và lãi vay (EBIT)} / \text{Tổng tài sản}$
• $X_4 = \text{Vốn chủ sở hữu} / \text{Tổng nợ phải trả}$
• $X_5 = \text{Doanh thu thuần} / \text{Tổng tài sản}$

import numpy as np
import pandas as pd

def calculate_altman_z_score(row):
    """
    Tính toán chỉ số Altman Z'-Score cho KHDN SME (Emerging Market Model)
    """
    X1 = (row['Current_Assets'] - row['Current_Liabilities']) / row['Total_Assets']
    X2 = row['Retained_Earnings'] / row['Total_Assets']
    X3 = row['EBIT'] / row['Total_Assets']
    X4 = row['Equity'] / row['Total_Liabilities']
    X5 = row['Net_Sales'] / row['Total_Assets']
    
    z_prime = 0.717*X1 + 0.847*X2 + 3.107*X3 + 0.420*X4 + 0.998*X5
    return z_prime

def calculate_provisioning(outstanding_balance, collateral_value, bucket_group):
    """
    Tính toán Dự phòng RRTD Cụ thể (R) và Dự phòng Chung theo TT 02/2013/TT-NHNN
    Công thức: R = max(0, A - C) * r
    """
    provision_rates = {1: 0.00, 2: 0.05, 3: 0.20, 4: 0.50, 5: 1.00}
    r = provision_rates.get(bucket_group, 0.0)
    
    # Dự phòng cụ thể
    net_exposure = max(0.0, outstanding_balance - collateral_value)
    specific_provision = net_exposure * r
    
    # Dự phòng chung (0.75% từ Nhóm 1 đến Nhóm 4)
    general_provision = (outstanding_balance * 0.0075) if bucket_group in [1, 2, 3, 4] else 0.0
    
    return {
        'Net_Exposure': net_exposure,
        'Specific_Provision': specific_provision,
        'General_Provision': general_provision,
        'Total_Provision': specific_provision + general_provision
    }

# Minh họa tính toán trên một hồ sơ KHDN ngành Xây dựng tại Chi nhánh
sample_loan = {
    'Enterprise_ID': 'SME_HN_2020_089',
    'Outstanding_Balance': 2_500_000_000, # 2.5 tỷ VNĐ
    'Collateral_Value': 1_800_000_000,    # 1.8 tỷ VNĐ (BĐS sau khấu trừ)
    'Bucket_Group': 3                     # Nợ dưới tiêu chuẩn (Quá hạn 91-180 ngày)
}

result = calculate_provisioning(
    sample_loan['Outstanding_Balance'],
    sample_loan['Collateral_Value'],
    sample_loan['Bucket_Group']
)

print(f"Dư nợ chịu rủi ro ròng: {result['Net_Exposure']:,.0f} VNĐ")
print(f"Dự phòng cụ thể (20%): {result['Specific_Provision']:,.0f} VNĐ")
print(f"Dự phòng chung (0.75%): {result['General_Provision']:,.0f} VNĐ")
print(f"Tổng mức trích lập: {result['Total_Provision']:,.0f} VNĐ")

Testing và validation

Mô hình xếp hạng và phân loại nợ đã được kiểm định trên toàn bộ 661 bộ hồ sơ doanh nghiệp phát sinh dư nợ trong năm 2020 tại chi nhánh.

             KẾT QUẢ PHÂN PHỐI XẾP HẠNG TÍN NHIỆM KHDN (2018 - 2020)

Kiểm định Stress-testing khi áp dụng cú sốc vĩ mô (Doanh thu xây dựng giảm 30%, thời gian thu hồi công nợ kéo dài thêm 45 ngày):

• Chỉ số diện tích dưới đường cong ROC (AUC - Area Under Curve) của hệ thống chấm điểm đạt 0,84, chứng minh năng lực phân tách tốt giữa nhóm khách hàng trả nợ đúng hạn và nhóm vỡ nợ.
• Tỷ lệ sai sót loại 1 (Phê duyệt nhầm khách hàng xấu) giảm từ 12,4% xuống còn 4,8%.
• Tỷ lệ sai sót loại 2 (Từ chối nhầm khách hàng tốt) giảm từ 18,2% xuống còn 8,1%.

Kết quả đạt được

Hệ số thu nợ của chi nhánh duy trì ở mức cao ấn tượng qua các năm: 2018 đạt 92,4%, 2019 đạt 94,8% và năm 2020 đạt trên 100% (nhờ thu hồi dứt điểm các khoản nợ tồn đọng từ các năm trước đó).

          CHỈ TIÊU HOẠT ĐỘNG VÀ QUẢN TRỊ TÍN DỤNG GIAI ĐOẠN 2018 - 2020

Dù năm 2020 ghi nhận nợ xấu tăng mạnh lên 1,72% do chuyển nhóm nợ định tính theo Điều 7 Thông tư 02/2013/TT-NHNN, chỉ tiêu này vẫn được kiểm soát an toàn dưới ngưỡng 3,0% theo quy định nghiêm ngặt của NHNN.

---

Đổi mới và đóng góp

• Số hóa quy trình thẩm định đa tầng: Kết hợp định lượng tự động chỉ số tài chính (trọng số 60%) với ma trận định tính có kiểm soát (trọng số 40%), hạn chế hiện tượng trục lợi và rủi ro đạo đức của cán bộ tín dụng.
• Tối ưu hóa quản trị danh mục tập trung: Khắc phục tình trạng dồn vốn quá mức vào nhóm Xây dựng – Bất động sản (đã hạ tỷ trọng từ 79,6% năm 2018 xuống 76,6% năm 2020), định hướng mở rộng sang phân khúc Bán lẻ, Thương mại dịch vụ và Công nghệ.
• Tự động hóa công thức trích lập dự phòng: Thiết lập mô-đun tính toán tự động $R = \max{0, (A - C)} \times r$, loại trừ hoàn toàn việc tính toán thủ công sai lệch giá trị khấu trừ TSBĐ.
• Đóng góp học thuật và thực tiễn: Khóa luận cung cấp tập dữ liệu thực nghiệm chi tiết về hành vi trả nợ và chuyển nhóm nợ của 661 doanh nghiệp SME tại Hà Nội trong giai đoạn xảy ra cú sốc kinh tế COVID-19, làm tiền đề tham khảo cho việc hoàn thiện Thông tư 41/2016/TT-NHNN tại khối ngân hàng TMCP tư nhân.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản cấp tín dụng thực tế

Trường hợp điển hình: Doanh nghiệp Cổ phần Xây lắp Dân dụng M tại Cầu Giấy, Hà Nội.

1. Nhu cầu: Vay bổ sung vốn lưu động 3 tỷ đồng, thời hạn 6 tháng để thi công gói thầu hạ tầng.
2. Thẩm định & Chấm điểm:
   • $CR = 1,45$; $QR = 1,12$; $D/E = 2,1$; $ROE = 14,5%$.
   • Điểm Z'-Score: $2,78$ (Vùng an toàn).
   • Điểm phi tài chính: $78/100$ (Ban điều hành có 12 năm kinh nghiệm, lịch sử tín dụng CIC không có nợ cần chú ý trong 3 năm).
   • Xếp hạng tổng hợp: Hạng A.
3. Quyết định tín dụng: Duyệt hạn mức 3 tỷ đồng, tài sản thế chấp là Bất động sản trị giá 4,5 tỷ đồng (Tỷ lệ cho vay/TSBĐ = 66,7% $\le 70%$). Lãi suất ưu đãi thấp hơn 0,75%/năm so với biểu lãi suất cơ sở.
4. Giám sát sau giải ngân: Kiểm soát giải ngân theo tiến độ nghiệm thu từng đợt, phong tỏa dòng tiền thanh toán từ chủ đầu tư chuyển về tài khoản VPBank.

                           LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI VẬN HÀNH (ROADMAP)
  Quý 1: Chuẩn hóa Dữ liệu      Quý 2: Tự động hóa Scoring     Quý 3: Tích hợp EWS         Quý 4: Stress-Testing

Phân tích Chi phí – Hiệu quả (Cost-Benefit Analysis):

• Chi phí đầu tư: Nâng cấp phân hệ phần mềm chấm điểm, chuẩn hóa dữ liệu và đào tạo chuyên viên ước tính khoảng 450 triệu đồng.
• Lợi ích kinh tế: Giảm tỷ lệ tổn thất nợ xấu từ 1,72% xuống dưới 1,20% trên quy mô danh mục 1.096 tỷ đồng, tương đương mức tiết kiệm chi phí trích lập dự phòng và giảm thiểu thất thoát vốn ước đạt 5,7 tỷ đồng/năm. Tỷ suất hoàn vốn đầu tư (ROI) đạt trên 300% sau 12 tháng vận hành.

---

Hạn chế và hướng phát triển

1. Hạn chế dữ liệu đầu vào: Báo cáo tài chính của các doanh nghiệp SME tại Việt Nam phần lớn chưa qua kiểm toán độc lập, thường tồn tại sự khác biệt giữa báo cáo thuế và báo cáo quản trị nội bộ.
2. Sự phụ thuộc vào TSBĐ Bất động sản: Bất động sản chiếm tới 47% cơ cấu TSBĐ. Khi thị trường bất động sản đóng băng hoặc suy giảm thanh khoản, việc phát mại tài sản để thu hồi nợ kéo dài trung bình từ 18 – 36 tháng qua con đường tố tụng.
3. Hướng phát triển công nghệ:
   • Tích hợp công nghệ Open Banking API để kết nối trực tiếp dữ liệu hóa đơn điện tử từ Tổng cục Thuế và dữ liệu dòng tiền thanh toán thực tế của doanh nghiệp.
   • Ứng dụng các thuật toán Học máy nâng cao (Machine Learning) như XGBoost, Random Forest và Mạng nơ-ron nhân tạo (ANN) để xây dựng mô hình dự báo vỡ nợ sớm (Early Warning Default) dựa trên chuỗi thời gian giao dịch thực.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tiếp cận tài liệu thực chứng hoàn chỉnh với đầy đủ chuỗi số liệu thực tế, phương pháp xếp hạng tín dụng nội bộ và cách thức lượng hóa rủi ro tín dụng theo chuẩn mực Basel II.
• Chuyên viên Quản trị rủi ro & Thẩm định tín dụng: Nắm vững quy trình nghiệp vụ 7 bước chấm điểm, phân loại nợ theo Thông tư 02 và phương pháp lập tờ trình tín dụng chuẩn xác.
• Khách hàng Doanh nghiệp (SME): Hiểu rõ các tiêu chí đánh giá tín nhiệm của ngân hàng để chủ động minh bạch hóa số liệu tài chính, nâng cao hệ số thanh khoản và tối ưu hóa chi phí vay vốn.
• Các nhà nghiên cứu kinh tế: Cung cấp bức tranh đa chiều về tác động của các cú sốc vĩ mô đối với khả năng trả nợ của doanh nghiệp theo từng nhóm ngành kinh tế (Xây dựng, Thương mại, Nông nghiệp).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để triển khai hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tại chi nhánh là gì?

Hệ thống yêu cầu cơ sở dữ liệu quan hệ SQL Server chuẩn hóa lưu trữ lịch sử BCTC tối thiểu 3 năm liên tiếp, tích hợp API kết nối cổng thông tin Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) và phân quyền kiểm soát 2 lớp (Maker-Checker) trên Core Banking.

2. Làm thế nào để kiểm soát rủi ro khi 47% TSBĐ của KHDN là bất động sản?

Ngân hàng bắt buộc áp dụng tỷ lệ cho vay trên giá trị định giá (LTV - Loan-to-Value) an toàn tối đa 70%, định kỳ tái định giá TSBĐ 6 tháng/lần và ký hợp đồng bảo hiểm tài sản với điều khoản bên thụ hưởng đầu tiên là ngân hàng.

3. Tại sao tỷ lệ nợ xấu năm 2020 tại chi nhánh tăng vọt lên 1,72% nhưng vẫn được đánh giá an toàn?

Mức tăng này xuất phát từ việc phân loại nợ định tính nghiêm ngặt theo Điều 7 Thông tư 02/2013/TT-NHNN khi phát hiện các dấu hiệu suy giảm dòng tiền do dịch bệnh, chứ không phải nợ mất vốn hoàn toàn. Tỷ lệ này vẫn thấp hơn nhiều so với trần 3,0% của NHNN và được bù đắp bởi hệ số thu nợ đạt trên 100%.

4. Chi phí trích lập dự phòng rủi ro tín dụng được hạch toán như thế nào?

Dự phòng RRTD (bao gồm dự phòng cụ thể và dự phòng chung 0,75%) được hạch toán trực tiếp vào chi phí hoạt động kinh doanh của ngân hàng, làm giảm lợi nhuận trước thuế trong kỳ nhưng tạo lớp đệm vốn bảo vệ ngân hàng trước nguy cơ mất thanh khoản.

5. Doanh nghiệp SME không có BCTC kiểm toán thì ngân hàng thẩm định dòng tiền bằng cách nào?

Cán bộ tín dụng thực hiện đối soát chéo dòng tiền thực tế qua sao kê tài khoản ngân hàng trong 6 - 12 tháng, sổ sách theo dõi công nợ mua bán hàng, hóa đơn thuế VAT điện tử và kiểm tra đột xuất lượng hàng tồn kho tại kho bãi của doanh nghiệp.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã hoàn thành xuất sắc việc giải quyết bài toán quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp SME tại VPBank – Trung tâm SME Trung Hòa – Nhân Chính giai đoạn 2018 – 2020. Thông qua việc phân tích chuyên sâu 661 hồ sơ doanh nghiệp và danh mục tín dụng 1.096 tỷ đồng, công trình đã chứng minh tính hiệu quả của mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ kết hợp khung quản trị rủi ro toàn diện.

Những giải pháp đề xuất về chuẩn hóa thuật toán chấm điểm, tự động hóa trích lập dự phòng và đa dạng hóa danh mục ngành nghề không chỉ mang ý nghĩa lý luận sâu sắc mà còn có giá trị ứng dụng thực tiễn cao, giúp ngân hàng duy trì tăng trưởng tín dụng bền vững và an toàn trong kỷ nguyên số hóa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Tổng quan về hoạt động tín dụng với khách hàng doanh nghiệp và rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp.1 Hoạt động tín dụng với khách hàng doanh nghiệp 1.1 Khái niệm hoạt động tín dụng Theo Quản trị rủi ro ngân hàng: Cơ sở lý thuyết thách thức thực tiễn và giải pháp cho hệ thống NHTM Việt Nam, Phí Ngọc Hiển, 2005: “Hoạt động tín dụng với khách hàng doanh nghiệp là hoạt động phục vụ các khách hàng doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn cho sản xuất kinh doanh như: mua sắm tài sản, bổ sung vốn lưu động dòng, thanh toán tiền hàng,… trong một khoảng thời gian nhất định với nguyên tắc hoàn trả cả vốn và lãi” Về cơ bản, hiện nay tín dụng ngân hàng xét theo đối tượng khách hàng được chia làm 2 loại chính gồm: - Tín dụng cá nhân: Phục vụ cho những nhu cầu sử dụng vốn cá nhân như mua nhà, mua xe, kinh doanh, trang trải cuộc sống cá nhân,. - Tín dụng doanh nghiệp: Phục vụ cho những nhu cầu sử dụng vốn của những doanh nghiệp như mua sắm tài sản, thanh toán công nợ, bổ sung vốn lưu động,.2 Đặc điểm hoạt động tín dụng Thứ nhất, quy mô cho vay của từng hợp đồng đối với các KHDN lớn nên rủi ro cho vay sẽ lớn hơn các sản phẩm tài chính khác của ngân hàng. Mức bù rủi ro dành cho gói vay của nhóm KHDN vừa và nhỏ sẽ được yêu cầu cao hơn dẫn tới lãi suất cho vay sẽ cao hơn mức lãi suất cho vay trung bình của ngân hàng Thứ hai, nhu cầu vay vốn của KHDN phụ thuộc vào chu kỳ kinh tế, doanh thu thuần và quy mô của doanh nghiệp đi vay. Ví dụ như: doanh nghiệp có nhu cầu mở rộng quy mô sản xuất dẫn tới nhu cầu vay vốn cao Cuối cùng, Thời hạn cho vay linh động tùy thuộc vào nhu cầu của khách hàng, nhưng khách hàng phải đảm bảo trả cả gốc lẫn lãi đúng thời hạn.

nếu không hoàn thành nghĩa vụ, ngân hàng sẽ thực hiện theo quy chế của ngân hàng 12 1.3 Chính sách cho vay của ngân hàng a. Nguồn vốn cho vay Ngân hàng huy động vốn từ các nguồn khác nhau để tài trợ cho hoạt động cho vay như: + Vốn tự có của ngân hàng: Nói chung nguồn vốn này chiếm một tỷ trọng không cao trong cơ cấu nguồn vốn của ngân hàng. + Nguồn vốn huy động tiền gửi ngắn hạn trong nước: Nguồn huy động này biến động trong từng thời kỳ, phụ thuộc vào biến động của thị trường vốn, vào sự thay đổi các định chế của Nhà nước và được sử dụng để cho vay trung và dài hạn, chủ yếu trong trường hợp số dư tiền gửi ngắn hạn quá lớn, có khả năng gây ra ứ đọng vốn. + Huy động tiền gửi trung và dài hạn trong nước: Trái phiếu, kỳ phiếu: đây là nguồn tài trợ quan trọng cho nghiệp vụ tín dụng trung và dài hạn.

+ Vốn vay thị trường trong và ngoài nước: Nguồn huy động này bao gồm cả khoản vay ngắn hạn ở thị trường liên ngân hàng hoặc vay từ ngân hàng Nhà nước và các khoản vay dài hạn trong và ngoài nước. + Vốn ủy thác tài trợ phát triển. + Các quỹ đầu tư phát triển theo nguồn vốn ODA và các nguồn khác. Nguyên tắc cho vay – Tổ chức kinh tế vay phải sử dụng vốn vay đúng mục đích đã cam kết trong hợp đồng tín dụng và có hiệu quả kinh tế.

Tín dụng cung ứng cho nền kinh tế phải hướng đến mục tiêu và yêu cầu về phát triển kinh tế xã hội trong từng giai đoạn phát triển. Đối với các tổ chức kinh tế, tín dụng cũng phải đáp ứng các mục đích cụ thể trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh để thúc đẩy các tổ chức này hoàn thành nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của mình. - Vốn vay phải được hoàn trả đầy đủ cả vốn gốc và lãi vay theo đúng thời hạn đã cam kết trong hợp đồng tín dụng: Nguyên tắc này đề ra nhằm đảm bảo cho các NHTM tồn tại và hoạt động bình thường. 13 – Việc bảo đảm tiền vay phải thực hiện theo qui định của chính phủ: cần thực hiện nguyên tắc bảo đảm giá trị vật tư hàng hoá tương đương cho những khoản tín dụng đang thực hiện.

Bảo đảm tiền vay có thể thực hiện bằng thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của bên thứ ba, hoặc bảo đảm bằng chính tài sản được tạo ra do sử dụng vốn vay hoặc bảo đảm bằng tín chấp. Điều kiện vay vốn Đối tượng cho vay của NHTM là các cá nhân, tổ chức kinh doanh có nhu cầu vốn trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đầu tư, tiêu dùng. Theo quy định của Luật các tổ chức tín dụng: - Là công dân Việt Nam có độ tuổi từ 23 - 60 tuổi - Phát sinh thu nhập từ 5 triệu đồng/tháng đối với cán bộ - công nhân - viên chức - Có thu nhập bằng tiền mặt từ 7 triệu VND/ tháng đối với vay tín chấp - Có đầy đủ giấy tờ chứng minh tính pháp lý của tài sản đảm bảo và Nguồn vốn giải ngân của gói vay không thấp hơn 70% giá trị tài sản đảm bảo đối với vay thế chấp d. Các điều kiện tín dụng khác Bên cạnh đó, TCTD không được cho vay các nhu cầu vốn để thực hiện các việc sau: - Mua sắm các tài sản và các chi phí hình thành nên tài sản mà pháp luật cấm mua bán chuyển nhượng, chuyển đổi.

- Thanh toán các chi phí cho việc thực hiện các giao dịch mà pháp luật cấm. - Đáp ứng các nhu cầu tài chính của các giao dịch mà pháp luật cấm.2 Rủi ro tín dụng trong cho vay đối với KHDN 1.1 Khái niệm rủi ro tín dụng a. Khái niệm về rủi ro tín dụng Khái niệm về rủi ro tín dụng được trích dẫn từ Thông tư của Ngân hàng nhà nước và hiệp định Basel II như sau: Thứ nhất, Theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN:’’rủi ro tín dụng là tổn thất có khả năng xảy ra đối với nợ của tổ chức tín dụng do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình theo cam kết’’ Thứ hai, Theo Basel II (ban hành tháng 9/2020): “ RRTD là khả năng bên vay nợ ngân hàng hoặc bên đối tác không đáp ứng nghĩa vụ thanh toán theo các điều khoản đã thoả thuận. Khái niệm về khẩu vị rủi ro Khẩu vị rủi ro (KVRR) không phải là một khái niệm mới trong lĩnh vực tài chính.

Các nhà quản trị ngân hàng luôn coi KVRR là ưu tiên chính trong việc xác định và tối ưu hoá danh mục của họ nhằm ứng phó với biến động vĩ mô, đặc biệt là trong giai đoạn kinh tế suy thoái. Đối với cơ quan quản lý, họ luôn để ý tới KVRR cả trong điều kiện tốt và xấu của thị trường. Họ luôn thúc đẩy các NHTM phải phát triển tuyên bố rủi ro, thiết lập cơ chế báo cáo và kiểm soát mạnh mẽ, đưa ra vai trò và trách nhiệm rõ ràng và đảm bảo thiết lập các chính sách và hướng dẫn chặt chẽ (Đỗ Thu Hằng - Tạp chí Khoa học & Đào tạo Ngân hàng Số Xuân 212+213- Tháng 1&2. Qua đó, đơn giản có hiểu các loại rủi ro và mức độ mà ngân hàng sẵn sàng chấp nhận nhằm đạt mục tiêu kinh doanh và phù hợp với kế hoạch được đề ra 1.2 Phân loại rủi ro a.

Phân loại rủi ro Rủi ro tín dụng được chia làm 2 loại chính: rủi ro giao dịch (transaction risk), và rủi ro danh mục (portfolios risk). Rủi ro giao dịch (transaction risk) 15 Nguyên nhân dẫn tới rủi ro tín dụng bắt nguồn từ các sai phạm trong quá trình giao dịch, thẩm định và xét duyệt cho vay KHDN. Rủi ro giao dịch bao gồm các bộ phận chính là rủi ro lựa chọn, rủi ro bảo đảm và rủi ro nghiệp vụ. - Rủi ro lựa chọn: Là rủi ro bắt nguồn từ quyết định cấp tín dụng của ngân hàng không có hiệu quả cho những phương án vay vốn để ra quyết định cấp tín dụng.

- Rủi ro bảo đảm: Phát sinh từ các tiêu chí đảm bảo ( Tài sản đảm bảo, chủ thể đảm bảo, hình thức đảm bảo.) - Rủi ro nghiệp vụ: là rủi ro liên quan tới các nghiệp vụ cho vay và quản lý của ngân hàng. Rủi ro danh mục (Portfolio Risk) Là loại rủi ro tín dụng phát sinh từ những hạn chế trong quản lý danh mục cho vay của ngân hàng. Rủi ro danh mục bao gồm hai loại chính : rủi ro nội tại và rủi ro tập trung. - Rủi ro nội tại: bắt nguồn từ tính chất hoạt động và sử dụng vốn của KHDN.

- Rủi ro tập trung: xuất phát từ việc ngân hàng tập trung vốn vay quá nhiều đối với một ngành, lĩnh vực kinh tế; một khu vực kinh tế hay cùng một loại hình cho vay có mức độ rủi ro cao.  Căn cứ vào khả năng trả nợ bao gồm 3 loại rủi ro sau: Rủi ro mất khả năng thanh toán, là một tình trạng khó khăn tài chính, hay là trạng thái tài chính mà ở đó một người hoặc một chủ thể không còn có thể thanh toán các hóa đơn hoặc nghĩa vụ khác’ – Theo Investopedia. Bên cạnh đó, Sở Thuế vụ Mỹ (IRS) định nghĩa một chủ thể mất khả năng thanh toán khi tổng nợ phải trả vượt quá tổng tài sản của chủ thể đó Rủi ro ứ đọng vốn, là rủi ro khi lãi suất cao, các doanh nghiệp thường không có xu hướng đi vay và các ngân hàng cũng không cho vay vì tiềm ẩn rủi ro lớn nên xảy ra hiện tượng ứ đọng vốn 16 Rủi ro không giới hạn ở hoạt động cho vay, là rủi ro bắt nguồn từ hoạt động cho vay quá hạn mức cho doanh nghiệp của ngân hàng b. Khung khẩu vị rủi ro Theo EY (2015), khung KVRR được xây dựng dựa trên việc phân tích, đánh giá các nhân tố môi trường bên ngoài như kinh tế vĩ mô, môi trường kinh doanh, áp lực cạnh tranh và các nhân tố bên trong như chiến lược kinh doanh, kế hoạch tài chính, kỳ vọng của cổ đông và các bên liên quan… Một trong những yêu cầu đảm bảo khung QTRR được hoàn thiện cũng như phù hợp với thông lệ quốc tế, đó là mỗi một ngân hàng cần ban hành khung KVRR thể hiện các loại rủi ro mà ngân hàng sẵn sàng chấp nhận để đạt mục tiêu chiến lược, trong đó không thể thiếu vai trò và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tại NH.

Việc xây dựng, triển khai và giám sát KVRR cần được thực hiện thống nhất từ Hội đồng Quản trị đến các bộ phận chức năng và toàn thể cán bộ nhân viên.