Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động cho vay là hoạt động kinh doanh cốt lõi và mang lại nguồn thu nhập chủ yếu cho các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, hoạt động này luôn tiềm ẩn rủi ro tín dụng với tính chất ngày càng phức tạp và đa dạng dưới tác động của biến động kinh tế vĩ mô và môi trường cạnh tranh. Khi rủi ro phát sinh, tổn thất tín dụng không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh và năng lực tài chính của ngân hàng mà còn tác động tiêu cực đến an toàn hệ thống tài chính và nền kinh tế.

Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) – Chi nhánh Quảng Bình, phân khúc cho vay được định hướng với mức độ chấp nhận rủi ro và khung lãi suất cao hơn so với một số ngân hàng thương mại khác trên cùng địa bàn. Mặc dù chi nhánh đã đạt được những kết quả nhất định trong tăng trưởng kinh doanh, thực tiễn vận hành cho thấy công tác quản trị rủi ro cho vay vẫn còn những mặt hạn chế trong quy trình kiểm soát tín dụng, phân loại đối tượng khách hàng, thẩm định và giám sát dòng tiền, cũng như năng lực và đạo đức nghề nghiệp của nhân viên tín dụng. Xuất phát từ thực tế đó, đề tài "Quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng – Chi nhánh Quảng Bình" được thực hiện nhằm phân tích thực trạng và đưa ra giải pháp hoàn thiện.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài:

  1. Mục tiêu chung: Trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại VPBank Chi nhánh Quảng Bình giai đoạn 2014 – 2016, đề xuất các giải pháp nhằm hạn chế rủi ro và hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro cho vay tại đơn vị.
  2. Mục tiêu cụ thể:
    • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động cho vay và quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại.
    • Phân tích, đánh giá thực trạng rủi ro tín dụng và công tác quản trị rủi ro cho vay tại VPBank Chi nhánh Quảng Bình giai đoạn 2014 – 2016, làm rõ các kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân phát sinh rủi ro.
    • Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro cho vay tại chi nhánh trong thời gian tới.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

  • Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến rủi ro và quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại.
  • Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng – Chi nhánh Quảng Bình (bao gồm mạng lưới 9 chi nhánh và phòng giao dịch trên địa bàn tỉnh).
  • Phạm vi thời gian: Số liệu và dữ liệu nghiên cứu được thu thập, phân tích trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nội dung dựa trên nền tảng lý thuyết kinh tế ngân hàng, các chuẩn mực quản trị rủi ro và hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hiện hành tại Việt Nam:

  • Khái niệm và quy chế cho vay: Pháp lệnh Ngân hàng ngày 23/05/1990; Quyết định số 1627/2001/QĐ-NHNN ngày 31/12/2001 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) ban hành Quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng (quy định về nguyên tắc hoàn trả vốn, điều kiện vay vốn và kỳ hạn cho vay).
  • Quy định về phân loại nợ và trích lập dự phòng: Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN; Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21/01/2013 của Thống đốc NHNN quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động của tổ chức tín dụng.
  • Khung lý thuyết quản lý rủi ro quốc tế và nội bộ: Định nghĩa rủi ro tín dụng của Ủy ban Basel; Quyết định số 590/2012/QĐ-HĐQT của Hội đồng quản trị VPBank về việc ban hành chính sách quản trị rủi ro tín dụng; các mô hình đo lường rủi ro phổ biến như mô hình chất lượng 6C (Character, Collateral, Capacity, Conditions, Cash flow, Control), mô hình điểm số Z (Z-Credit scoring model), hệ thống xếp hạng của Moody's, Standard & Poor's và hệ thống Xếp hạng tín dụng nội bộ (XHTDNB).

Phương pháp nghiên cứu:

  • Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tổng hợp, hệ thống hóa các lý thuyết từ giáo trình chuyên ngành, các công trình luận văn, văn bản pháp luật của Nhà nước, NHNN và hệ thống quy chế, quy trình nội bộ của VPBank.
  • Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp từ báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo dư nợ, phân loại nợ và số liệu trích lập dự phòng từ Phòng Quản trị rủi ro và Phòng Quản trị tín dụng tại VPBank Quảng Bình giai đoạn 2014 – 2016.
  • Phương pháp phân tích và xử lý số liệu: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh biến động số tuyệt đối và số tương đối, phân tích cơ cấu tỷ trọng, tổng hợp chỉ tiêu tài chính để lượng hóa thực trạng rủi ro và đánh giá hiệu quả quản trị tín dụng.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại

Chương này khái quát toàn diện các vấn đề lý thuyết về hoạt động cấp tín dụng và quản trị rủi ro của ngân hàng thương mại:

  • Hoạt động cho vay của NHTM: Khái niệm cho vay theo quy định pháp luật; phân loại cho vay theo kỳ hạn (ngắn hạn đến 12 tháng, trung hạn từ trên 12 đến 60 tháng, dài hạn trên 60 tháng), theo hình thức hoàn trả (từng lần, trả góp) và theo mục đích sử dụng vốn (kinh doanh bất động sản, công nghiệp - thương mại, nông nghiệp, định chế tài chính, tiêu dùng cá nhân, cho thuê). Đồng thời, tác giả xác định rõ các nguyên tắc và điều kiện vay vốn theo quy định của NHNN.
  • Rủi ro trong hoạt động cho vay: Bản chất rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra tổn thất tài chính do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ gốc và/hoặc lãi theo hợp đồng cam kết. Tác giả phân loại rủi ro theo đối tượng sử dụng vốn (khách hàng cá thể, khách hàng doanh nghiệp/tổ chức kinh tế) và theo giai đoạn phát sinh (giai đoạn thẩm định, giai đoạn giải ngân cho vay, giai đoạn quản lý và giám sát thu hồi nợ).
  • Nguyên nhân gây ra rủi ro: Phân định thành 3 nhóm nguyên nhân chính:
    1. Nguyên nhân khách quan: Thiên tai, biến động kinh tế vĩ mô, thay đổi chính sách pháp luật, bất ổn thị trường và hiện tượng thông tin bất cân xứng (dẫn đến lựa chọn đối nghịch và rủi ro đạo đức).
    2. Nguyên nhân từ phía người đi vay: Hoạt động sản xuất kinh doanh thua lỗ, năng lực quản trị yếu kém, định hướng sản xuất sai lệch, rủi ro công nghệ lạc hậu, hành vi gian dối hoặc lừa đảo cố tình chiếm đoạt vốn ngân hàng.
    3. Nguyên nhân từ phía ngân hàng: Trình độ và năng lực thẩm định của cán bộ tín dụng còn hạn chế; quy trình kiểm soát và giám sát khoản vay lỏng lẻo; sự suy thoái đạo đức nghề nghiệp của nhân viên ngân hàng; hệ thống thông tin tín dụng chưa đầy đủ và thiếu chuẩn xác.
  • Hệ thống chỉ tiêu đánh giá rủi ro cho vay: Thiết lập các công thức đo lường gồm: Tỷ lệ nợ quá hạn, Tỷ lệ nợ xấu (theo 5 nhóm nợ quy định tại Thông tư 02/2013/TT-NHNN), Hệ số rủi ro tín dụng (Tổng dư nợ / Tổng tài sản có), Vòng quay vốn tín dụng, Dư nợ trên vốn huy động và Hệ số thu nợ.
  • Nội dung quy trình quản trị rủi ro: Bao gồm 4 khâu liên hoàn: Nhận diện rủi ro (thông qua 6 nhóm dấu hiệu cảnh báo); Đo lường rủi ro (phương pháp định tính và định lượng qua chấm điểm tín dụng); Kiểm soát rủi ro (xây dựng chính sách cho vay, quy trình phê duyệt, bảo hiểm, trích lập dự phòng rủi ro chung 0,75%, cơ cấu lại nợ, xử lý tài sản bảo đảm, bán nợ); Tài trợ rủi ro (sử dụng quỹ dự phòng rủi ro, quỹ dự phòng tài chính và các nguồn hỗ trợ khác).

Chương 2: Thực trạng công tác quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng Chi nhánh Quảng Bình

Chương 2 tập trung phân tích hoạt động kinh doanh, cơ cấu tín dụng và thực trạng quản trị rủi ro tại VPBank Quảng Bình giai đoạn 2014 – 2016:

  • Đặc điểm hoạt động và bộ máy tổ chức: Chi nhánh thành lập tháng 05/2007, quy mô nhân sự gồm 50 cán bộ nhân viên, mạng lưới gồm 9 chi nhánh và phòng giao dịch trải rộng trên 3 huyện/thị/thành phố (Đồng Hới 5 điểm, Bố Trạch 2 điểm, Ba Đồn 2 điểm). Mô hình quản trị rủi ro tại chi nhánh phân định nhiệm vụ giữa Khối khách hàng (Phòng KHCN, Phòng KHDN - SME), Phòng Quản trị tín dụng (QTTD) và Phòng Quản lý rủi ro (QLRR) kèm theo bộ phận chuyên trách thu đòi nợ.
  • Tình hình huy động vốn và dư nợ cho vay:
    • Nguồn vốn huy động tăng trưởng đều qua các năm: đạt 718,00 tỷ đồng (2014), 780,13 tỷ đồng (2015, tăng 8,65%) và 820,73 tỷ đồng (2016, tăng 5,20%). Tiền gửi từ tổ chức kinh tế và dân cư chiếm tỷ trọng chi phối (năm 2016 đạt 392,10 tỷ đồng).
    • Tổng dư nợ tín dụng tăng trưởng liên tục: từ 396,87 tỷ đồng (2014) lên 428,87 tỷ đồng (2015, tăng 8,06%) và 473,02 tỷ đồng (2016, tăng 10,30%). Trong đó, dư nợ ngắn hạn chiếm tỷ trọng chủ đạo, xấp xỉ 80% tổng dư nợ qua các năm. Phân theo đối tượng, cho vay kinh tế cá thể và thương nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất, phản ánh định hướng phát triển ngân hàng bán lẻ.
Chỉ tiêu quy mô hoạt động (Đơn vị: Triệu đồng) Năm 2014 Năm 2015 Năm 2016
Tổng vốn huy động 718.003 780.132 820.733
- Tiền gửi TCTD 144.714 212.864 250.714
- Tiền gửi TCKT & Dân cư 340.099 370.433 392.099
- Tiết kiệm có kỳ hạn 233.191 196.835 177.920
Tổng dư nợ cho vay 396.874 428.871 473.023
- Dư nợ ngắn hạn 310.554 339.391 377.437
- Dư nợ trung và dài hạn 86.320 89.480 95.586
Cơ cấu dư nợ theo đối tượng kinh tế:
+ Kinh tế cá thể 185.239 190.122 243.526
+ Công ty TNHH 113.767 125.304 120.763
+ Công ty Cổ phần khác 53.420 66.137 69.363
+ Doanh nghiệp tư nhân 44.448 47.308 39.371
Cơ cấu dư nợ theo ngành kinh tế:
+ Thương nghiệp 223.444 247.273 231.010
+ Cá nhân, hộ gia đình 150.808 153.854 218.442
+ Xây dựng 22.622 27.744 23.571
  • Kết quả hoạt động kinh doanh: Tổng thu nhập tăng từ 80,95 tỷ đồng (2014) lên 103,10 tỷ đồng (2016), trong đó thu nhập từ lãi chiếm tỷ trọng áp đảo (>97%). Tổng chi phí tương ứng tăng từ 76,46 tỷ đồng (2014) lên 98,50 tỷ đồng (2016), với chi phí trả lãi chiếm trên 83% và chi phí dự phòng rủi ro tín dụng dao động từ 7,59 tỷ đến 8,47 tỷ đồng. Lợi nhuận thuần (chênh lệch thu - chi) duy trì ở mức 4,494 tỷ đồng (2014), 4,491 tỷ đồng (2015) và 4,594 tỷ đồng (2016).
Kết quả kinh doanh (Đơn vị: Triệu đồng) Năm 2014 Năm 2015 Năm 2016
Tổng thu 80.952 90.476 103.095
- Thu nhập lãi và các khoản tương đương 79.421 88.995 100.788
- Thu từ hoạt động dịch vụ 1.081 1.381 1.777
- Thu từ hoạt động khác 450 400 530
Tổng chi 76.458 85.985 98.501
- Chi phí lãi và các khoản tương đương 64.130 73.121 84.606
- Chi phí hoạt động dịch vụ 420 450 623
- Chi phí hoạt động quản lý 4.312 4.331 4.803
- Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng 7.596 8.083 8.469
Chênh lệch thu - chi (Lợi nhuận) 4.494 4.491 4.594
  • Thực trạng rủi ro tín dụng và phân loại nợ:
    • Tỷ lệ nợ nhóm 1 (đủ tiêu chuẩn) giảm từ 90,05% (2014) xuống 89,88% (2016).
    • Nợ nhóm 2 (cần chú ý) ở mức cao: chiếm 7,05% (2014), 6,88% (2015) và tăng lên 7,59% (2016) với giá trị 35,914 tỷ đồng.
    • Tổng nợ xấu (nhóm 3, 4, 5) ghi nhận mức 11,502 tỷ đồng (2,89% năm 2014), giảm xuống 10,945 tỷ đồng (2,55% năm 2015) và tăng lên 11,962 tỷ đồng (2,53% năm 2016), luôn được kiểm soát dưới mức trần 3% theo quy định của NHNN.
    • Xét theo kỳ hạn, nợ xấu trung và dài hạn chiếm tỷ trọng lớn hơn nợ xấu ngắn hạn (năm 2014 chiếm 57,36%; năm 2016 chiếm 58,62% tổng nợ xấu).
    • Tình hình trích lập dự phòng rủi ro: Dư quỹ DPRR tăng đều đặn từ 740 triệu đồng (2014) lên 890 triệu đồng (2015, tăng 20,27%) và đạt 1.000 triệu đồng (1,00 tỷ đồng) vào năm 2016.
Phân loại chất lượng nợ (Đơn vị: Triệu đồng) Năm 2014 Tỷ trọng Năm 2015 Tỷ trọng Năm 2016 Tỷ trọng
Nhóm 1 (Đủ tiêu chuẩn) 357.391 90,05% 388.436 90,57% 425.147 89,88%
Nhóm 2 (Cần chú ý) 27.981 7,05% 29.490 6,88% 35.914 7,59%
Nhóm 3 (Dưới tiêu chuẩn) 4.546 1,15% 4.963 1,16% 5.406 1,14%
Nhóm 4 (Nghi ngờ) 3.337 0,84% 3.172 0,74% 1.737 0,37%
Nhóm 5 (Có khả năng mất vốn) 3.619 0,91% 2.810 0,65% 4.819 1,02%
Tổng nợ xấu (Nhóm 3+4+5) 11.502 2,89% 10.945 2,55% 11.962 2,53%
Tổng dư nợ 396.874 100% 428.871 100% 473.023 100%
Cơ cấu nợ xấu theo kỳ hạn:
- Nợ xấu ngắn hạn 4.880 42,43% 5.120 46,78% 4.950 41,38%
- Nợ xấu trung và dài hạn 6.622 57,57% 5.825 53,22% 7.012 58,62%

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản trị rủi ro trong hoạt động cho vay tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng Chi nhánh Quảng Bình

Trên cơ sở thực trạng rủi ro và định hướng kinh doanh của VPBank, tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp cụ thể:

  1. Giải pháp trước mắt để xử lý nợ quá hạn và nợ xấu: Tiến hành rà soát, phân nhóm cụ thể các khoản nợ có vấn đề; phối hợp chặt chẽ giữa cán bộ tín dụng và bộ phận thu nợ chuyên trách; thực hiện cơ cấu lại thời hạn trả nợ cho khách hàng gặp khó khăn khách quan tạm thời nhưng có triển vọng phục hồi; kiên quyết xử lý, phát mại tài sản bảo đảm đối với khách hàng chây ỳ, cố tình không trả nợ.
  2. Xây dựng chiến lược quản trị rủi ro và hoàn thiện chính sách cho vay: Thiết lập khẩu vị rủi ro rõ ràng; quy định chặt chẽ hạn mức cấp tín dụng theo ngành và nhóm khách hàng; hoàn thiện quy trình kiểm soát độc lập giữa khâu đề xuất kinh doanh và thẩm định rủi ro.
  3. Kiện toàn bộ phận xử lý nợ: Phân định rõ chức năng thu hồi nợ độc lập nhằm giảm áp lực cho cán bộ tín dụng trực tiếp quản lý địa bàn, nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu quả trong đôn đốc thu hồi nợ xấu.
  4. Nâng cao chất lượng chuyên môn và đạo đức cán bộ tín dụng: Tăng cường đào tạo chuyên sâu về kỹ năng thẩm định dự án, đánh giá dòng tiền thực tế và tính pháp lý của tài sản bảo đảm; xây dựng cơ chế kiểm tra chéo và siết chặt kỷ luật lao động nhằm ngăn ngừa rủi ro đạo đức, hiện tượng cán bộ thông đồng với khách hàng làm sai quy trình.
  5. Hoàn thiện hệ thống thông tin phục vụ quản trị rủi ro: Khai thác triệt để dữ liệu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC) kết hợp với dữ liệu xếp hạng tín dụng nội bộ của VPBank; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong việc cảnh báo sớm dấu hiệu rủi ro từ tài khoản và dòng tiền của khách hàng.

Đồng thời, đề tài đưa ra các kiến nghị:

  • Đối với Nhà nước và Ngân hàng Nhà nước: Hoàn thiện môi trường pháp lý về giao dịch bảo đảm và xử lý tài sản bảo đảm, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của ngân hàng thương mại khi khởi kiện, thi hành án thu hồi nợ.
  • Đối với Hội sở chính VPBank: Tăng cường phân cấp thẩm quyền phê duyệt hợp lý cho chi nhánh, hỗ trợ công nghệ quản lý dữ liệu tập trung và ban hành các cẩm nang hướng dẫn định giá tài sản sát với giá thị trường tại địa phương.

Kết quả và đóng góp

  • Kết quả thực nghiệm chính: Đề tài đã lượng hóa chi tiết bức tranh kinh doanh và rủi ro tín dụng tại VPBank Quảng Bình qua chuỗi số liệu 3 năm (2014 – 2016):
    • Tăng trưởng dư nợ duy trì từ 396,87 tỷ đồng lên 473,02 tỷ đồng, với cơ cấu cho vay ngắn hạn chiếm xấp xỉ 80%.
    • Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát dưới 3% (2,89% năm 2014; 2,55% năm 2015; 2,53% năm 2016).
    • Phát hiện tỷ lệ nợ nhóm 2 ở mức cao (7,05% năm 2014 và 7,59% năm 2016), phản ánh áp lực chuyển nhóm nợ xấu tiềm tàng.
    • Phân tích cơ cấu nợ xấu theo kỳ hạn chỉ ra rủi ro tập trung lớn ở các khoản vay trung và dài hạn (chiếm trên 57% - 58% tổng nợ xấu).
    • Quỹ dự phòng rủi ro được trích lập đầy đủ và tăng từ 740 triệu đồng lên 1.000 triệu đồng.
  • Đóng góp của nghiên cứu: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị rủi ro cho vay áp dụng vào mô hình ngân hàng bán lẻ; cung cấp bức tranh thực tế về công tác quản trị rủi ro tín dụng tại địa bàn cấp tỉnh (Quảng Bình); đề xuất 5 nhóm giải pháp quản trị đồng bộ từ cấp chính sách, quy trình, nhân sự đến công nghệ thông tin.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

  • Hạn chế của nghiên cứu:
    • Phạm vi dữ liệu chỉ giới hạn tại một chi nhánh ngân hàng (VPBank Quảng Bình) trong khung thời gian 3 năm (2014 – 2016).
    • Phương pháp phân tích chủ yếu dựa trên thống kê mô tả, phân tích cơ cấu và so sánh chỉ tiêu tài chính thứ cấp; chưa áp dụng các mô hình kinh tế lượng định lượng nâng cao (như mô hình hồi quy Logistic) để đo lường xác suất vỡ nợ (PD) của từng nhóm khách hàng.
    • Các số liệu chi tiết về cơ cấu định giá và thanh lý từng loại tài sản bảo đảm cụ thể chưa được phân tích sâu do giới hạn bảo mật thông tin nội bộ.
  • Hướng nghiên cứu tiếp:
    • Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang chuỗi thời gian dài hơn và so sánh đối chiếu giữa các chi nhánh VPBank trong khu vực miền Trung hoặc so sánh với các NHTM cổ phần khác trên cùng địa bàn tỉnh Quảng Bình.
    • Ứng dụng các mô hình định lượng hiện đại và khung quản trị rủi ro theo chuẩn mực Basel II / Basel III để đánh giá mức độ an toàn vốn và dự báo rủi ro tín dụng.

Giá trị tham khảo

  • Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh thực hiện các khóa luận, đề án về quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại.
  • Nội dung giá trị: Khung lý thuyết và hệ thống chỉ tiêu phân loại nợ theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN; mô hình phân cấp tổ chức quản trị rủi ro thực tế tại chi nhánh ngân hàng cấp tỉnh; bộ số liệu thực tế về phân loại nợ, cơ cấu dư nợ và trích lập quỹ dự phòng rủi ro giai đoạn 2014 – 2016.

Câu hỏi thường gặp

1. Tình hình tăng trưởng dư nợ cho vay tại VPBank Quảng Bình giai đoạn 2014 – 2016 diễn biến ra sao?
Dư nợ cho vay của chi nhánh tăng trưởng liên tục qua các năm: đạt 396,874 tỷ đồng (2014), tăng lên 428,871 tỷ đồng (2015, tăng 8,06%) và đạt 473,023 tỷ đồng (2016, tăng 10,30%). Trong đó, dư nợ cho vay ngắn hạn chiếm tỷ trọng chủ yếu, xấp xỉ 80% tổng dư nợ (năm 2016 đạt 377,437 tỷ đồng).

2. Tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn tại chi nhánh có đáp ứng quy định an toàn của Ngân hàng Nhà nước không?
Tỷ lệ nợ xấu (nhóm 3 đến nhóm 5) tại chi nhánh được duy trì dưới ngưỡng trần 3% theo quy định của NHNN: năm 2014 là 2,89% (11,502 tỷ đồng), năm 2015 là 2,55% (10,945 tỷ đồng) và năm 2016 là 2,53% (11,962 tỷ đồng). Tuy nhiên, nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) chiếm tỷ lệ khá cao, lần lượt là 7,05% (2014), 6,88% (2015) và 7,59% (2016), phản ánh nguy cơ tiềm ẩn chuyển dịch thành nợ xấu nếu không được kiểm soát chặt chẽ.

3. Cơ cấu nợ xấu theo kỳ hạn tại VPBank Quảng Bình có đặc điểm gì?
Nợ xấu trung và dài hạn luôn chiếm tỷ trọng lớn hơn nợ xấu ngắn hạn trong suốt giai đoạn 2014 – 2016. Cụ thể: năm 2014 nợ xấu trung dài hạn chiếm 57,57% (6,622 tỷ đồng); năm 2015 chiếm 53,22% (5,825 tỷ đồng); năm 2016 chiếm 58,62% (7,012 tỷ đồng).

4. Mô hình tổ chức quản lý rủi ro tại chi nhánh được phân nhiệm như thế nào?
Mô hình tổ chức gồm có: Khối khách hàng (Phòng KHCN và Phòng KHDN - SME) trực tiếp tìm kiếm khách hàng, thẩm định và đề xuất tín dụng; sau khi phê duyệt, hồ sơ được chuyển sang Phòng Quản lý rủi ro để thẩm định rủi ro độc lập; Phòng Quản trị tín dụng thực hiện lưu trữ, nhập liệu hệ thống, giám sát nợ và tính toán trích lập dự phòng; bên cạnh đó có bộ phận chuyên trách thu đòi nợ để xử lý các khoản nợ khó đòi.

5. Mức trích lập quỹ dự phòng rủi ro tại chi nhánh thay đổi như thế nào qua 3 năm?
Số dư quỹ dự phòng rủi ro tại chi nhánh duy trì xu hướng tăng để tương ứng với quy mô tăng trưởng tín dụng: năm 2014 đạt 740 triệu đồng, năm 2015 tăng 20,27% lên mức 890 triệu đồng, và năm 2016 đạt 1.000 triệu đồng (1 tỷ đồng).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Dương Thị Thanh Minh đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro cho vay trong hệ thống ngân hàng thương mại, bám sát các chuẩn mực và quy định pháp lý của Ngân hàng Nhà nước. Thông qua việc phân tích chuỗi dữ liệu thực tế tại VPBank Chi nhánh Quảng Bình giai đoạn 2014 – 2016, công trình đã phản ánh rõ nét thực trạng tăng trưởng tín dụng, phân loại chất lượng nợ và những bất cập trong tỷ lệ nợ nhóm 2 cũng như nợ xấu trung dài hạn. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng có tính hệ thống, gắn liền với thực tiễn hoạt động của chi nhánh và cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cho việc nghiên cứu quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại cổ phần.