Đặt vấn đề CN KCN Sóng Thần là chi nhánh cấp I thuộc hệ thống NHNo&PTNT Việt Nam, hoạt động trên địa bàn thành phố Dĩ An, là một trong những trung tâm kinh tế - chính trị lớn của tỉnh Bình Dương cùng với thành phồ Thủ Dầu Một và thành phố Thuận An. Với vị trí thuận lợi, nằm trung tâm KCN Sóng Thần, giáp ranh với thành phố Hồ Chí Minh đầu tàu kinh tế của cả nước. Hoạt động cho vay của CN KCN Sóng Thần trong những năm gần đây đã thu được nhiều kết quả khả quan, đáp ứng nhu cầu vốn cho không chỉ người dân sinh sống trong khu vực mà còn cả những DN ở mọi ngành kinh tế trong KCN và các khu vực lân cận. Dư nợ cho vay KHDN luôn gấp 5-6 lần so với dư nợ cho vay KHCN, năm 2019 tỷ lệ nợ xấu KHDN là 0,05%/tổng dư nợ trong khi tỷ lệ nợ xấu KHCN không đáng kể so với tổng dư nợ, đồng nghĩa với việc rủi ro cũng nhiều hơn so với cho vay KHCN.
Mặc dù nợ xấu KHDN có xu hướng giảm so với các năm trước song nợ xấu KHDN năm 2019 gấp 13 lần so với nợ xấu KHCN. Với mục tiêu tăng trưởng tín dụng hàng năm từ 8%-10% thì không khó tránh khỏi rủi ro cho vay sẽ tăng, trong đó rủi ro cho vay KHDN là lớn nhất. Yêu cầu đặt ra là CN phải đảm bảo vừa tăng trưởng dư nợ, đặc biệt là dư nợ cho vay KHDN vẫn đảm bảo an toàn, hiệu quả trong công tác quản trị rủi ro. Nếu như không có sự kiểm soát tốt thì trong tương lai khi dư nợ tăng lên thì nợ xấu cũng sẽ tăng.
Giả sử dư nợ của KHDN trong năm tới là 10.000 tỷ đồng thì với tỷ lệ nợ xấu như hiện tại, nợ xấu KHDN là 5 tỷ đồng hoặc có thể hơn. Từ đó việc trích lập dự phòng tăng lên ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của CN. Nợ xấu tại CN hiện nay phát sinh từ công tác quản trị rủi ro cho vay còn chưa hiệu quả, số lượng KHDN ngày càng tăng trong khi CBTD quản lý KHDN lại không tăng dẫn đến việc giám sát tình hình hoạt động kinh doanh còn lơ là, 2 lỏng lẻo, có nhiều sai phạm trong quá trình cho vay theo kiến nghị của các đoàn kiểm tra, việc chấn chỉnh sai phạm theo kiến nghị chưa được theo dõi chặt chẽ, … Như vậy, trong hiện tại và tương lai, CN cần xây dựng kế hoạch trong công tác quản trị rủi ro cho vay KHDN hiệu quả đúng đắn, vừa đảm bảo đạt chỉ tiêu tăng trưởng kế hoạch được giao, vừa an toàn vốn là điều cần thiết.2 Tính cấp thiết của đề tài Dư nợ cho vay tại CN KCN Sóng Thần chiếm tỷ trọng rất lớn trong danh mục tài sản có, trong đó tỷ trọng lớn nhất là dư nợ KHDN. Các số liệu cho thấy nợ xấu của CN nằm trong tầm kiểm soát, song số liệu chỉ mang tính chất thời điểm.
Trong năm, nợ xấu thời điểm cuối năm thấp hơn nhiều so với nợ xấu trong năm do CN tích cực đẩy mạnh công tác thu hồi nợ. Cụ thể năm 2018 nợ xấu KHDN là 30 tỷ đồng, cuối năm 2019 nợ xấu KHDN là 4 tỷ đồng. Về bản chất, việc quản trị rủi ro cho vay KHDN phải đảm bảo toàn bộ quá trình cho vay KHDN từ công tác nhận diện, đo lường, kiểm soát và cuối cùng là xử lý. Việc giảm nợ xấu tại thời điểm cuối năm chỉ thể hiện phần nào công tác xử lý rủi ro.
Còn nợ xấu phát sinh trong năm tăng cao chứng tỏ công tác nhận diện, đo lường và kiểm soát rủi ro chưa đạt được hiệu quả, còn nhiều yếu kém. Tính đến hiện tại nợ xấu KHDN của CN lại tăng lên 35 tỷ. Trong tương lai, khi dư nợ càng tăng thì tỷ lệ nợ xấu có thể tăng cao hơn nữa nên không có định hướng quản trị rủi ro phù hợp. Đặc biệt, khi CN chú trọng tăng cho vay KHDN thì rủi ro cho vay KHDN cũng sẽ tăng.
Như vậy, vấn đề cấp thiết hiện nay của CN là hoàn thiện công tác quản trị rủi ro cho vay KHDN ở mọi phương diện, nhằm hạn chế rủi ro gia tăng trong tương lai khi dư nợ cho vay KHDN tăng qua các năm. Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến rủi ro cho vay, nên việc nghiên cứu với mong muốn luận giải những vấn đề lý luận và nguyên nhân thực tiễn. Tác giả tập trung vào các nguyên nhân trọng yếu nhằm để tìm ra các giải pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro cho vay, đặc biệt là cho vay KHDN. Đây là vấn đề cấp thiết trong điều kiện hiện nay tại CN KCN Sóng Thần.
Vì vậy tác giả đã lựa chọn 3 đề tài: ”Quản trị rủi ro cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng Nông Nghiệp Và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam Chi nhánh Khu Công Nghiệp Sóng Thần” làm luận văn Thạc sỹ kinh tế. Mục tiêu của đề tài 2.1 Mục tiêu tổng quát Nghiên cứu những vấn đề liên quan đến quản trị rủi ro cho vay KHDN, kinh nghiệm của các NHTM tại Việt Nam và CNNHNN tại Việt Nam. Tìm ra điểm mới, điểm tương đồng, phù hợp với hoạt động kinh doanh của CN để tham khảo, điều chỉnh những điểm tiến bộ sao cho phù hợp với điều kiện thực tế tại CN. Dựa trên cơ sở lý luận, làm rõ thực trạng quản trị rủi ro cho vay KHDN tại NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần.
Từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị rủi ro cho vay KHDN tại NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần. Từ đó, đóng góp vào hiệu quả hoạt động kinh doanh của hệ thống NHNo&PTNT Việt Nam.2 Mục tiêu cụ thể Để thực hiện được mục đích nghiên cứu của đề tài đã đề ra, tác giả xác định cho mình những mục tiêu cụ thể như sau: + Mục tiêu thứ nhất: Phân tích, đánh giá thực trạng quản trị rủi ro cho vay KHDN tại NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần trong giai đoạn 2015 - 2019. Nhận xét, đánh giá các thành tựu, tìm ra những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế. + Mục tiêu thứ hai: Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện quản trị rủi ro cho vay KHDN tại NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần.
Câu hỏi nghiên cứu 4 Với các mục tiêu đã đặt ra như trên, đề tài sẽ tập trung giải quyết những câu hỏi trọng tâm như sau: + Kinh nghiệm quản trị rủi ro cho vay KHDN của các NHTM và CNNHNN tại Việt Nam như thế nào? Bài học kinh nghiệm áp dụng cho CN KCN Sóng Thần là gì? + Thực trạng quản trị rủi ro cho vay KHDN tại NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần giai đoạn từ 2015-2019 như thế nào? Đã đạt kết quả ra sao? Cần cải thiện, khắc phục những điểm nào? Những nguyên nhân nào dẫn đến hạn chế trong công tác quản trị rủi ro cho vay? + Để hoàn thiện công tác quản trị rủi ro cho vay, NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần cần thực hiện những giải pháp khả thi nào? 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1 Đối tượng nghiên cứu Đối tượng của bài luận văn là quản trị rủi ro cho vay KHDN của NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần.2 Phạm vi nghiên cứu Về không gian: NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần. Về thời gian: nghiên cứu quản trị rủi ro cho vay KHDN tại NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần dựa trên dữ liệu của các báo cáo được thu thập từ năm 2015 đến 2019. Từ đó đưa ra các giải pháp nhằm cải thiện nâng cao hiệu quả hoạt động quản trị rủi ro cho vay KHDN tại NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần.
Phương pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng phương pháp định tính làm nền tảng. Dựa trên các kết quả báo cáo thực tiễn của CN KCN Sóng Thần, kinh nghiệm của các NHTM và CNNHNN tại Việt Nam, so sánh với khung lý luận khoa học để đưa ra giải pháp 5 quản trị rủi ro cho vay KHDN phù hợp với NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần. Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả nhằm nghiên cứu các thứ cấp từ các nguồn báo cáo KQKD, báo cáo tín dụng, báo cáo quản lý rủi ro theo chuỗi thời gian từ năm 2015-2019. Nguồn số liệu được lấy từ các phòng nghiệp vụ tại CN KCN Sóng Thần và các nguồn khác như Tổng cục thống kê, NHNN Việt Nam, … Phương pháp phân tích so sánh: Dựa trên nguồn số liệu thu thập, tác giả sử dụng phương pháp so sánh, phân tích tỷ trọng, số tuyệt đối, số tương đối giữa các năm.
Từ đó xem xét sự tương quan, đưa ra kết luận, đề xuất các giải pháp phù hợp với CN KCN Sóng Thần. Đóng góp của đề tài Thông qua việc hệ thống hóa cơ sở lý luận khoa học về quản trị rủi ro cho vay nói chung và quản trị rủi ro cho vay đối với KHDN nói riêng, tác giả làm rõ vấn đề cấp thiết và tất yếu của các NHTM hiện nay là quản trị rủi ro cho vay. Hơn nữa với xu thế nền kinh tế thị trường mở, thị trường cho vay hiện nay không bị gói gọn trong nước mà còn có sự cạnh tranh từ các ngân hàng nước ngoài nên các NHTM Việt Nam cần không ngừng cải thiện, xây dựng hệ thống quản trị rủi ro cho vay theo thông lệ quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế. Tác giả đã đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro cho vay KHDN tại NHNo&PTNT Việt Nam – CN KCN Sóng Thần giai đoạn năm 2015-2019 giúp ban lãnh đạo CN KCN Sóng Thần có góc nhìn tổng quan và thực tế.
Tổng hợp những hiệu quả và hạn chế, cũng như những nguyên nhân dẫn đến hạn chế trong công tác quản trị rủi ro cho vay KHDN tại CN KCN Sóng Thần giai đoạn năm 2015-2019. Từ những hạn chế, thiếu sót trong công tác quản trị rủi ro cho vay KHDN để cải thiện, hạn chế mức rủi ro, nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của CN KCN Sóng Thần, tác giả đã đề xuất các giải pháp khả thi, phù hợp với tình hình 6 hoạt động thực tế của CN KCN Sóng Thần, cùng với đó là kiến nghị cấp thẩm quyền nhằm nâng cao tính khả thi của các giải pháp.