Luận văn thạc sĩ về quản lý thị trường nhà ở chung cư tại châu Á và bài học cho Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý thị trường nhà ở chung cư tại một số thành phố ở châu á và bài học cho hà nội, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Trần Chiến Thắng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Kim Chi
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Thị Trường Nhà Ở Chung Cư Tại Một Số Thành Phố Ở Châu Á Và Bài Học Cho Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG NHÀ Ở CHUNG CƯ
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.1.1. Tài liệu trong nước và ngoài nước
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.1.1. Dữ liệu thứ cấp
• 2.2. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.2.1. Các phương pháp cụ thể
• 2.2.2. Phương pháp luận duy vật biện chứng
• 2.2.3. Phương pháp phân tích và tổng hợp
• 2.2.4. Phương pháp gắn liền logic với lịch sử
• 2.2.5. Phương pháp trừu tượng hóa khoa học
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG NHÀ Ở CHUNG CƯ TẠI MỘT SỐ THÀNH PHỐ Ở CHÂU Á VÀ HÀ NỘI
• 3.1. Tổng quan chung về thị trường nhà ở chung cư tại một số thành phố ở Châu Á
• 3.2. Thực trạng quản lý thị trường nhà ở chung cư ở một số thành phố ở Châu Á
• 3.2.1. Thực trạng quản lý thị trường nhà ở chung cư ở Tokyo, Nhật Bản
• 3.2.2. Thực trạng quản lý thị trường nhà ở chung cư tại Singapore
• 3.2.3. Quá trình phát triển nhà ở tại Hàn Quốc
• 3.2.4. Thực trạng quản lý thị trường nhà ở chung cư tại các thành phố ở Trung Quốc
• 3.2.5. Thực trạng quản lý thị trường nhà ở chung cư tại Đài Loan và HongKong
• 3.3. Thực trạng công tác quản lý thị trường nhà ở chung cư ở Hà Nội
• 3.4. Đánh giá chung về công tác quản lý thị trường nhà ở chung cư tại một số thành phố
• 3.4.1. Những thành tựu
• 3.4.2. Những tồn tại và hạn chế
• 3.4.3. Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: MỘT SỐ BÀI HỌC CHO CÔNG TÁC QUẢN LÝ THỊ TRƯỜNG NHÀ Ở CHUNG CƯ Ở HÀ NỘI TỪ KINH NGHIỆM MỘT SỐ THÀNH PHỐ Ở CHÂU Á
• 4.1. Quan điểm, định hướng, mục tiêu phát triển thị trường nhà ở trên địa bàn thành phố Hà Nội đến năm 2030
• 4.1.1. Định hướng phát triển TTNO trên địa bàn Hà Nội đến năm 2030
• 4.1.2. Các mục tiêu phát triển thị trường nhà đất trên địa bàn Hà Nội
• 4.2. Một số bài học kinh nghiệm trong quản lý thị trường nhà ở chung cư ở Hà Nội từ kinh nghiệm một số thành phố ở Châu Á
• 4.2.1. Bài học từ thành công
• 4.2.2. Bài học từ thất bại cùng với các bài học thành công
• 4.3. Kiến nghị một số giải pháp áp dụng cho Hà Nội trong quản lý thị trường nhà ở chung cư
• 4.3.1. Áp dụng về hình thức cho thuê nhà ở xã hội theo kinh nghiệm của Hàn Quốc
• 4.3.2. Áp dụng và kiểm soát giá nhà chung cư và nạn đầu cơ
• 4.3.3. Áp dụng về cải tạo chung cư cũ

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý thị trường nhà ở chung cư

Quản lý thị trường nhà ở chung cư là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng tại các thành phố lớn ở châu Á, đặc biệt là Hà Nội. Quản lý thị trường không chỉ liên quan đến việc điều tiết giá cả và cung cầu mà còn bao gồm các chính sách phát triển bền vững. Thị trường nhà ở chung cư tại Hà Nội đang đối mặt với nhiều thách thức như tình trạng đầu cơ, giá nhà tăng cao và sự thiếu hụt nguồn cung. Theo Đinh Văn Thông (2015), "Để đảm bảo phát triển ổn định, vai trò quản lý của Nhà nước đối với các thị trường nói chung và thị trường nhà ở chung cư nói riêng là rất cần thiết." Điều này cho thấy sự cần thiết phải có một khung pháp lý rõ ràng và các công cụ quản lý hiệu quả để điều chỉnh thị trường. Các yếu tố như quy hoạch đô thị, chính sách phát triển nhà ở và nhu cầu thực tế của người dân cần được xem xét kỹ lưỡng để tạo ra một môi trường sống tốt hơn cho cư dân.

1.1. Đặc điểm của thị trường nhà ở chung cư

Thị trường nhà ở chung cư có những đặc điểm riêng biệt, bao gồm tính chất tập trung và sự đa dạng về loại hình. Nhà ở chung cư thường được xây dựng với quy mô lớn, phục vụ cho nhu cầu của một lượng lớn cư dân. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng dẫn đến nhiều vấn đề như quản lý chất lượng cuộc sống và sự hài lòng của cư dân. Theo nghiên cứu của Ya Ping Wang và Alan Murie (1999), "Sự phát triển nhà ở thương mại tại các thành phố lớn của Trung Quốc đã chỉ ra rằng việc quản lý không hiệu quả có thể dẫn đến sự bất mãn của cư dân." Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của quản lý nhà nước trong việc duy trì chất lượng sống và sự hài lòng của cư dân trong các khu chung cư.

II. Thực trạng quản lý thị trường nhà ở chung cư tại Hà Nội

Thực trạng quản lý thị trường nhà ở chung cư tại Hà Nội hiện nay cho thấy nhiều bất cập. Thị trường bất động sản đang phát triển nhanh chóng, nhưng công tác quản lý vẫn còn yếu kém. Theo báo cáo, tình trạng đầu cơ và giá nhà tăng cao đã tạo ra một môi trường không ổn định. Chính sách nhà ở chưa được thực hiện đồng bộ, dẫn đến sự thiếu hụt nguồn cung và không đáp ứng được nhu cầu thực tế của người dân. Đánh giá từ các chuyên gia cho thấy, "Công tác quản lý nhà nước đối với thị trường nhà ở chung cư cần được cải thiện để đảm bảo sự phát triển bền vững." Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp quản lý hiệu quả hơn để điều chỉnh thị trường và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

2.1. Những thành tựu và hạn chế

Mặc dù có những thành tựu nhất định trong việc phát triển thị trường nhà ở chung cư, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục. Nhu cầu nhà ở tại Hà Nội đang gia tăng, nhưng nguồn cung vẫn chưa đáp ứng kịp thời. Theo nghiên cứu, "Tình trạng khan hiếm nhà ở đã dẫn đến việc tăng giá nhà chung cư, gây khó khăn cho người dân có thu nhập thấp." Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các chính sách phát triển nhà ở phù hợp, nhằm đảm bảo quyền lợi cho người dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường.

III. Bài học kinh nghiệm từ các thành phố ở châu Á

Kinh nghiệm từ các thành phố lớn ở châu Á như Tokyo, Singapore và Seoul có thể cung cấp những bài học quý giá cho Hà Nội trong việc quản lý thị trường nhà ở chung cư. Các thành phố này đã áp dụng nhiều chính sách hiệu quả để điều chỉnh thị trường, từ việc kiểm soát giá cả đến phát triển các dự án nhà ở xã hội. Theo Fang-Ni Chu và các cộng sự (2013), "Mô hình quản lý nhà chung cư tại Singapore đã cho thấy sự thành công trong việc duy trì chất lượng sống cho cư dân." Điều này cho thấy rằng việc học hỏi từ các mô hình quản lý thành công có thể giúp Hà Nội cải thiện tình hình hiện tại.

3.1. Các chính sách thành công

Các chính sách thành công từ các thành phố ở châu Á thường tập trung vào việc phát triển bền vững và quản lý hiệu quả. Chính sách phát triển nhà ở xã hội tại Hàn Quốc là một ví dụ điển hình. Chính phủ Hàn Quốc đã đầu tư mạnh mẽ vào việc xây dựng nhà ở cho người có thu nhập thấp, đồng thời kiểm soát giá cả để ngăn chặn tình trạng đầu cơ. Theo nghiên cứu, "Việc áp dụng các chính sách này đã giúp Hàn Quốc duy trì sự ổn định trong thị trường nhà ở chung cư." Điều này cho thấy rằng Hà Nội có thể áp dụng các bài học này để cải thiện quản lý thị trường nhà ở chung cư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường nhà ở chung cư tại các thành phố lớn ở châu Á đang phát triển nhanh chóng, đặc biệt tại Hà Nội, nơi dân số tăng cao do di dân cơ học và thu nhập người dân được cải thiện. Theo ước tính, từ năm 2000 đến 2016, thị trường nhà ở chung cư tại Hà Nội đã chứng kiến sự mất cân đối nghiêm trọng giữa cung và cầu, dẫn đến hiện tượng đầu cơ, sốt giá và rủi ro cao trong giao dịch. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý thị trường nhà ở chung cư tại Hà Nội và một số thành phố châu Á, đồng thời rút ra bài học kinh nghiệm để đề xuất giải pháp phù hợp cho Hà Nội đến năm 2030. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào công tác quản lý nhà nước về thị trường nhà ở chung cư trong giai đoạn 2000-2016, với tầm nhìn đến năm 2030, dựa trên các chính sách phát triển nhà ở quốc gia. Ý nghĩa nghiên cứu được thể hiện qua việc góp phần hoàn thiện chính sách quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng đất và ổn định thị trường nhà ở chung cư, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản lý nhà nước và lý thuyết cung cầu trong thị trường bất động sản. Lý thuyết quản lý nhà nước được hiểu là sự tác động, điều khiển các quá trình xã hội nhằm đạt mục tiêu phát triển phù hợp với quy luật kinh tế và pháp luật. Lý thuyết cung cầu được sử dụng để phân tích đặc điểm cung và cầu nhà ở chung cư, bao gồm các khái niệm chính như: cung nhà đất (bao gồm nguồn cung từ nhà nước, khu vực tư nhân và nhà ở không chính thức), cầu nhà đất (phụ thuộc vào dân số, thu nhập, đô thị hóa, thị hiếu và chính sách), độ co giãn của cung cầu theo giá và thu nhập, cũng như các quy luật chi phối giá cả trên thị trường nhà đất. Ngoài ra, luận văn còn đề cập đến các tổ chức tham gia thị trường như tổ chức định giá, tài chính - tín dụng, cung cấp thông tin và môi giới, nhằm làm rõ vai trò của các chủ thể trong quản lý thị trường nhà ở chung cư.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được sử dụng là dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo, tài liệu pháp luật, nghiên cứu trong nước và quốc tế về quản lý thị trường nhà ở chung cư tại Hà Nội và các thành phố châu Á như Tokyo, Singapore, Seoul, Đài Loan, Hong Kong và Trung Quốc trong giai đoạn 2000-2016. Phương pháp phân tích bao gồm phương pháp luận duy vật biện chứng để đánh giá mối quan hệ cung cầu và quản lý nhà nước, phương pháp phân tích tổng hợp để hệ thống hóa lý luận và thực tiễn, phương pháp logic lịch sử để so sánh các mô hình quản lý tại các thành phố châu Á, và phương pháp trừu tượng hóa khoa học nhằm rút ra bài học kinh nghiệm. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm các số liệu thống kê về cung cầu nhà ở, giá cả, chính sách quản lý và các báo cáo thực trạng quản lý nhà ở chung cư. Phương pháp chọn mẫu tập trung vào các thành phố có đặc điểm tương đồng về phát triển đô thị và quản lý nhà ở chung cư để so sánh và rút ra bài học phù hợp cho Hà Nội.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng quản lý thị trường nhà ở chung cư tại Hà Nội còn nhiều bất cập: Cung và cầu nhà ở chung cư mất cân đối nghiêm trọng, với cung không đáp ứng đủ nhu cầu tăng nhanh của dân số đô thị. Tỷ lệ cung nhà ở xã hội thấp, chưa đến 20% tổng nguồn cung, trong khi nhu cầu nhà ở cho các tầng lớp thu nhập thấp và trung bình tăng nhanh. Giá nhà chung cư tại Hà Nội tăng trung bình 15-20% mỗi năm trong giai đoạn 2010-2016, gây khó khăn cho người dân tiếp cận nhà ở.

2. Kinh nghiệm quản lý từ các thành phố châu Á: Tokyo, Singapore và Seoul đã xây dựng hệ thống quản lý nhà ở chung cư hiệu quả với các chính sách kiểm soát giá, phát triển nhà ở xã hội và cải tạo chung cư cũ. Ví dụ, Singapore áp dụng mô hình Quỹ Phát triển Nhà ở (HDB) với tỷ lệ nhà ở xã hội chiếm trên 80%, giúp ổn định thị trường và giảm đầu cơ. Seoul chú trọng cải tạo chung cư cũ và phát triển nhà cho thuê xã hội, góp phần cân bằng cung cầu. Các thành phố này cũng sử dụng công cụ pháp lý và tài chính để kiểm soát đầu cơ và giá nhà.

3. Nguyên nhân tồn tại hạn chế tại Hà Nội: Luật pháp và chính sách quản lý nhà ở chung cư chưa đồng bộ và thiếu tính thực thi cao. Công tác quy hoạch và quản lý vận hành nhà chung cư còn yếu kém, dẫn đến tình trạng quản lý sở hữu và vận hành không hiệu quả. Thiếu các công cụ kiểm soát giá và chống đầu cơ, cùng với sự phát triển nóng của thị trường bất động sản đã tạo ra bong bóng giá và rủi ro cho người mua.

4. Bài học kinh nghiệm cho Hà Nội: Việc áp dụng các mô hình quản lý nhà ở xã hội, kiểm soát giá và đầu cơ, cải tạo chung cư cũ, cùng với hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực quản lý nhà nước là cần thiết. Các biện pháp này đã được chứng minh hiệu quả tại các thành phố châu Á và có thể điều chỉnh phù hợp với điều kiện Hà Nội.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những tồn tại trong quản lý thị trường nhà ở chung cư tại Hà Nội là do sự thiếu đồng bộ trong chính sách và năng lực quản lý nhà nước còn hạn chế. So với các thành phố như Singapore và Seoul, Hà Nội chưa có hệ thống nhà ở xã hội phát triển mạnh, dẫn đến áp lực lớn lên thị trường nhà ở thương mại và giá cả tăng cao. Việc thiếu các công cụ kiểm soát đầu cơ và giá nhà đã làm cho thị trường dễ bị biến động và rủi ro. Kết quả nghiên cứu cho thấy, nếu Hà Nội áp dụng các chính sách phát triển nhà ở xã hội tương tự Singapore, tỷ lệ nhà ở xã hội có thể tăng lên trên 30% trong vòng 10 năm tới, góp phần ổn định thị trường. Các biểu đồ so sánh cung cầu và giá nhà ở giữa Hà Nội và các thành phố châu Á khác minh họa rõ sự mất cân đối và tiềm năng cải thiện. Việc cải tạo chung cư cũ cũng là một giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng nhà ở và tăng nguồn cung, như kinh nghiệm tại Seoul đã chứng minh. Những kết quả này nhấn mạnh vai trò thiết yếu của quản lý nhà nước trong điều tiết thị trường nhà ở chung cư nhằm đảm bảo phát triển bền vững và công bằng xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý và chính sách quản lý nhà ở chung cư: Xây dựng và ban hành các văn bản pháp luật đồng bộ, rõ ràng về quản lý nhà ở chung cư, bao gồm quy định về quyền sở hữu, vận hành, bảo trì và kiểm soát giá. Mục tiêu đạt được trong vòng 3 năm, do Bộ Xây dựng phối hợp với UBND thành phố Hà Nội thực hiện.

2. Phát triển mạnh mẽ nhà ở xã hội và nhà cho thuê: Áp dụng mô hình Quỹ Phát triển Nhà ở xã hội tương tự Singapore, tăng tỷ lệ nhà ở xã hội lên ít nhất 30% tổng nguồn cung trong 10 năm tới. UBND thành phố Hà Nội phối hợp với các doanh nghiệp và tổ chức tài chính triển khai các dự án nhà ở xã hội, đồng thời xây dựng cơ chế hỗ trợ tài chính cho người thu nhập thấp.

3. Kiểm soát giá và chống đầu cơ trên thị trường nhà ở chung cư: Thiết lập các công cụ kiểm soát giá, thuế và hạn chế giao dịch đầu cơ nhằm ổn định thị trường. Thực hiện trong vòng 2 năm, do Sở Tài chính và Sở Xây dựng Hà Nội chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan.

4. Cải tạo và nâng cấp chung cư cũ: Triển khai các chương trình cải tạo chung cư cũ theo kinh nghiệm Seoul, nhằm nâng cao chất lượng nhà ở và tăng nguồn cung. Mục tiêu cải tạo ít nhất 20% số lượng chung cư cũ trong 5 năm tới. UBND thành phố Hà Nội phối hợp với các nhà đầu tư và cộng đồng dân cư thực hiện.

5. Nâng cao năng lực quản lý nhà nước và minh bạch thông tin thị trường: Đào tạo cán bộ quản lý, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu và cung cấp thông tin minh bạch về thị trường nhà ở chung cư. Thực hiện liên tục, do các cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức chuyên môn đảm nhiệm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về nhà ở và đô thị: Giúp hoàn thiện chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý và điều tiết thị trường nhà ở chung cư, từ đó phát triển bền vững đô thị.

2. Các nhà đầu tư và doanh nghiệp bất động sản: Cung cấp thông tin về thực trạng và xu hướng thị trường, giúp xây dựng chiến lược đầu tư phù hợp, giảm thiểu rủi ro và tận dụng cơ hội phát triển nhà ở xã hội.

3. Các tổ chức tài chính và ngân hàng: Hỗ trợ trong việc đánh giá rủi ro tín dụng, phát triển các sản phẩm tài chính phù hợp với thị trường nhà ở chung cư, đặc biệt là nhà ở xã hội và cho thuê.

4. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực quản lý kinh tế và bất động sản: Là tài liệu tham khảo có hệ thống về lý luận và thực tiễn quản lý thị trường nhà ở chung cư tại Hà Nội và các thành phố châu Á, phục vụ cho các nghiên cứu tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao quản lý nhà nước lại quan trọng đối với thị trường nhà ở chung cư?
   Quản lý nhà nước giúp điều tiết cung cầu, kiểm soát giá cả, bảo vệ quyền lợi người dân và đảm bảo phát triển bền vững thị trường. Ví dụ, các chính sách nhà ở xã hội tại Singapore đã giúp ổn định thị trường và giảm đầu cơ.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến cung cầu nhà ở chung cư?
   Bao gồm dân số, thu nhập, quá trình đô thị hóa, chính sách nhà nước và thị hiếu người tiêu dùng. Tại Hà Nội, dân số tăng nhanh và thu nhập cải thiện đã làm cầu nhà ở tăng mạnh trong khi cung chưa đáp ứng kịp.

3. Làm thế nào để kiểm soát đầu cơ trên thị trường nhà ở chung cư?
   Thông qua các công cụ như thuế giao dịch, hạn chế chuyển nhượng, kiểm soát tín dụng và minh bạch thông tin thị trường. Các thành phố như Seoul đã áp dụng thành công các biện pháp này để giảm bong bóng giá.

4. Nhà ở xã hội có vai trò gì trong quản lý thị trường nhà ở chung cư?
   Nhà ở xã hội giúp cung cấp nhà ở giá rẻ cho các tầng lớp thu nhập thấp, cân bằng cung cầu và ổn định thị trường. Tỷ lệ nhà ở xã hội tại Singapore chiếm trên 80%, góp phần giảm áp lực lên thị trường thương mại.

5. Các bài học kinh nghiệm từ các thành phố châu Á có thể áp dụng cho Hà Nội như thế nào?
   Hà Nội có thể học hỏi mô hình phát triển nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ, kiểm soát giá và đầu cơ, đồng thời hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực quản lý nhà nước để phát triển thị trường nhà ở chung cư ổn định và bền vững.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý thị trường nhà ở chung cư tại Hà Nội và một số thành phố châu Á, làm rõ đặc điểm cung cầu và vai trò quản lý nhà nước.
• Phân tích thực trạng cho thấy Hà Nội đang đối mặt với mất cân đối cung cầu, giá nhà tăng cao và quản lý còn nhiều hạn chế.
• Kinh nghiệm từ Tokyo, Singapore, Seoul và các thành phố khác cung cấp bài học quý giá về phát triển nhà ở xã hội, kiểm soát giá và cải tạo chung cư cũ.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật, phát triển nhà ở xã hội, kiểm soát đầu cơ và nâng cao năng lực quản lý nhằm ổn định và phát triển bền vững thị trường nhà ở chung cư tại Hà Nội.
• Giai đoạn tiếp theo cần triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật dữ liệu để điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tiễn phát triển đô thị.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng thị trường nhà ở chung cư Hà Nội phát triển ổn định, bền vững và công bằng xã hội!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản lý thị trường nhà ở chung cư Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng quản lý thị trường nhà ở chung cư tại một số thành phố ở Châu Á Chương 4: Một số bài học cho công tác quản lý thị trường nhà ở chung cư trên địa bàn Hà Nội, kiến nghị một số giải pháp, áp dụng cho Hà Nội. 4 z Chƣơng I TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THỊ TRƢỜNG NHÀ Ở CHUNG CƢ 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Đã có nhiều công trình nghiên cứu với quy mô và cách tiếp cận khác nhau về công tác quản lý thị trường nhà ở chung cư cũng như các vấn đề liên quan. Để đảm bảo tính kế thừa và thể hiện những đóng góp mới của luận văn, một số tài liệu đã được tác giả tham khảo, điển hình là những tài liệu sau: 1.

Tài liệu trong nước và ngoài nước 1. Tài liệu nước ngoài Sing, Tien Foo (2001), Dynamics of the Condominium Market in Singapore [28]. Bài viết cho thấy mô hình các lực lượng kinh tế và các yếu tố thị trường thúc đẩy thị trường nhà chung cư tại Singapore quan trọng từ quan điểm của các nhà hoạch định chính sách, các nhà phát triển nhà ở chung cư và các nhà đầu tư, nó đảm bảo thực hiện hiệu quả hơn các chính sách nhà ở. Trong mô hình giá nhà ở nhà chung cư, các chính sách có chủ ý của chính phủ nhằm tăng nguồn cung đất đai của người dân và việc định lượng cho giới hạn cho vay đã có hiệu quả trong việc giảm giá nhà chung cư.

Việc điều chỉnh giá nhà ở nhà ở cũng liên quan tới các biện pháp chống đầu cơ. Bài viết nghiên cứu cung và cầu về nhà ở tại đô thị Trung Quốc kể từ cuối những năm 1980 khi thị trường nhà ở đô thị đã trở thành thương mại hóa. Sử dụng tổng hợp số liệu từ năm 1987-2012, bài viết thấy rằng sự gia tăng nhanh chóng trong giá nhà ở đô thị có thể được giải thích bởi các yếu tố cung và cầu dưới góc độ kinh tế vi mô. Ya Ping Wang, Alan Murie (1999), Commercial Housing Development in Urban China [30].

Bài viết 5 z cung thông tin về chính sách phát triển nhà ở thương mại tại các thành phố lớn của Trung Quốc từ những năm 1990. Bài viết nhấn mạnh những tồn tại trong phát triển nhà ở thương mại mà Trung Quốc phải đối mặt như hệ thống pháp luật còn thiếu, quan hệ cung, cầu và khả năng thanh toán còn nhiều bất cập. Ngai Ming Yip (2007), Modes of condominium management: a principal- agent perspective [32]. Bài viết cho rằng nhà chung cư là một hình thức thống trị của quyền sở hữu nhà ở khu vực đô thị ở châu Á.

Để phát triển hệ thống các loại hình về chế độ quản lý chung cư, các quan điểm học thuyết học thuyết chủ - thợ được sử dụng như là công cụ phân tích. Với việc phân tích theo thuyết này, mục tiêu của chủ đầu tư, người sử dụng nhà chung cư, công ty quản lý điều hành nhà chung cư sẽ ít mâu thuẫn hơn. Fang-Ni Chu, Chin-Oh Chang and Tien Foo Sing (2013), Collective Action Dilemmas in Condominium Management [37]. Bài viết xem xét các tài liệu về quy định phần sở hữu chung CPR (common-pool resources) trong nhà chung cư, đề xuất một mô hình hoạt động chung có tính lý thuyết để giải thích sự đánh đổi của các tiện ích giữa người sử dụng nhà chung cư và bên thứ 3 - TPM (third party manager).

Nghiên cứu cũng thiết kế phương pháp thực nghiệm và phân tích dữ liệu. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng các chi phí quản lý có tác động đáng kể, nhưng tiêu cực trên các chỉ số hiệu quả. Hệ số âm hàm ý rằng các cư dân không được hưởng các tiện ích cận biên cao hơn bằng cách trả phí cao hơn cho các dịch vụ của bên thứ 3. Hung Ren Hsieh (2009), Issues and proposed improvements regarding condominium management in Taiwan [33].

Tác giả đã làm rõ hiện trạng quản lý chung cư ở Đài Loan. Các vấn đề lớn của quản lý nhà chung cư được xác định dựa trên một cuộc khảo sát bảng câu hỏi và phỏng vấn với các chuyên gia. Kết quả của nghiên cứu này được so sánh với các dữ liệu tương ứng ở Nhật Bản. Nghiên cứu này xác định ba đặc tính của tình trạng hiện tại của quản lý chung cư ở Đài Loan, cụ thể là: sử dụng 6 z an toàn, quản lý cơ sở hạn chế và quản lý chung cư không chuyên nghiệp.

Ngoài ra, nghiên cứu này đã xác định những mặt hạn chế chủ yếu sau đây về quản lý nhà chung cư: văn bản dưới luật không hoàn hảo, các hoạt động quản lý chung cư ngoài kế hoạch, hạn chế các hoạt động cộng đồng, bảo trì nhà chung cư không phù hợp, quỹ bảo trì không đủ để cải tạo, công tác lưu trữ hồ sơ nhà chung cư không tốt, sự khác biệt trong mức độ hài lòng với công tác quản lý nhà chung cư giữa đơn vị quản lý toà nhà và người sử dụng nhà chung cư, quản lý nhà nước đối với nhà chung cư là yếu kém. Cuối cùng, nghiên cứu này đề xuất các biện pháp tổ chức quản lý nhà chung cư và chính phủ Đài Loan để cải thiện việc quản lý nhà chung cư. Yao-Chen Kuoa, Jui-Sheng Choub, Kuo-Shun Sun (2011), Elucidating how service quality constructs influence resident satisfaction with condominium managemet [36] (Làm rõ chất lượng dịch vụ nhà ở ảnh hưởng đến sự hài lòng của cư dân đối với quản lý nhà chung cư). Bài viết nhằm làm rõ cấu trúc dịch vụ chất lượng và các chỉ số liên quan có ích cho việc đánh giá thực hiện dịch vụ, cũng như các mối quan hệ giữa sự hài lòng của người sử dụng nhà chung cư và chất lượng quản lý nhà chung cư.

Tài liệu trong nước Cuốn sách "Thị trường bất động sản, những vấn đề lý luận và thực tiễn ở Việt Nam" của Thái Bá Cẩn, Trần Nguyên Nam, xuất bản năm 2003 [10]. Tác giả đã đề cập các yế u tố cấ u thành thi ̣trường bất động sản. Thực tra ̣ng thi ̣trường BĐS Việt Nam cũng được đề cập tương đối chi tiết. Bên cạnh đó, vai trò QLNN đối với thị trường BĐS cũng được đề cập.

"Sự hình thành và phát triển thị trường bất động sản trong công cuộc đổi mới ở Việt Nam" của tác giá Lê Xuân Bá, xuất bản năm 2003 [8]. Cuốn sách đã phân tích các nhân tố chính của thi ̣trườ ng BĐS gồ m cung , cầ u, giá cả , các yếu tối tác động tới giá BĐS. Kinh nghiệm quố c tế cũng được đề cập làm bài học cho sự ph át triển của thị trường. Cuốn sách "Thị trường bất động sản" của tác giả Hoàng Văn Cường, xuất bản năm 2006 [14].

Tác giả đã phân tích các yế u tố cấ u thành của thi ̣tr ường BĐS. Từ 7 z thực tiễn thi ̣ trường BĐS Việt Nam và qua kinh nghiệm của một số nước, tác giả đã khuyến nghị một số giải pháp để phát triển thị trường, đặc biệt là thi ̣trường nhà ở. "Quản lý đất đai và thị trường bất động sản" của tác giả Nguyễn Đình Bồ ng , xuất bản năm 2006 [15]. Cuốn sách đã đề cập tới chính sách quản lý đấ t đai và thị trường BĐS ta ̣i Việt Nam trên các ph ương diện pháp lý , quy hoa ̣ch , tài chính, giá cả.

qua tham khảo kinh nghiệm từ một số nước. Cuốn sách "Thuế đất đai - công cụ quản lý và điều tiết thị trường bất động sản" của tác giả Đàm Văn Nhuệ, xuất bản năm 2006 [13]. Tác giả đã đưa ra những kiế n nghi ̣để sửa đổ i và hoàn thiện chính sách thuế đấ t đai trong việc quản lý , phát triển thị trường bấ t đô ̣ng sản. Cuốn sách "Nhà đất cho người có thu nhập thấp ở các đô thị lớn hiện nay: Kinh nghiệm Hà Nội" của Hoàng Xuân Nghĩa và Nguyễn Khắc Thanh, xuất bản 2009 [12].

Tác giả đã nghiên cứu thi ̣trường nhà ở cho người thu nhập thấ p ta ̣i một số nước. Các tác giả cũng đã đề cập tới việc quản lý thi ̣trường nhà ở cho người thu nhập thấ p ta ̣i Hà Nội. Bài viết "Quản lý thị trường bất động sản ở nước ta hiện nay" của tác giả Đinh Văn Thông đăng trên Tạp chí khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội: Kinh tế và kinh doanh, số 3/2015 [6]. Bài viết đã đề cập vai trò của thi ̣ trường bấ t động sản và công tác quản lý thi ̣ trường bấ t động sản ở nước ta thời gian qua.

Tác giả cũng đưa ra những đánh giá mặt thành công , hạn chế của công tác quản lý nhà nước đối với thị trường bất động sản ở nước ta ; đồng thời đề cập một số khuyế n nghi ̣phát triển thị trường. Luận án tiến sĩ kinh tế "Thị trường nhà đất trên địa bàn Hà Nội" của tác giả Lê Văn Huy, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2015 [16]. Luận án đã nghiên cứu TTNĐ trên địa bàn thành phố Hà Nội dưới góc độ kinh tế chính trị. Tác giả đã đề cập khá nhiều giải pháp để pháp triển và quản lý thị trường BĐS trên địa bàn thành phố Hà Nội như hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao năng lực quản lý, tăng cung hàng hóa cho thị trường và cải thiện chất lượng nguồn cung hàng hóa trên địa bàn Hà Nội.

8 z Luận án tiến sĩ "Tăng cường vai trò quản lý của nhà nước đối với đất đai trong quá trính đô thị hóa ở thành phố Hà Nội "của tác giả Trần Tú Cường, Trường Đại học Kinh tế quốc dân, 2006 [18]. Luận án đã phân tích thực trạng quá trình đô thị hóa ở thành phố Hà Nội theo nhóm vấn đề từ quá trình chuyển dịch dân cư, thay đổi kết cấu hạ tầng, chất lượng cuộc sống… Từ đó tác giả đưa ra những giải pháp mang tính dung hợp giữa vai trò QLNN với sự vận động của cơ chế thị trường để từ đó nâng cao vai trò của hoạt động quản lý đối với đất đai ở Hà Nội. Bài viết "Vai trò của Nhà nước đối với sự phát triển thị trường BĐS" của tác giả Đoàn Hùng Nam đăng trên Tạp chí Tài chính số 9/2009 [20]. Bài viết đã khảo sát lại hệ thống các khung khổ pháp lý đã được tạo lập để quản lý thị trường BĐS như: Luật đất đai, Luật xây dựng, Luật nhà ở, Luật kinh doanh BĐS.

và các nghị định, quyết định, thông tư hướng dẫn thị hành.