Mở đầu, kết luận, danh mục các bảng biểu, hình, tài li u tham khảo, đề án có kết cấu gồ 04 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận và căn cứ pháp lý QLNN về hoạt động khai thác thuỷ sản. Chƣơng 2: Thực trạng QLNN về hoạt động khai thác thuỷ sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Chƣơng 3: Giải pháp của đề án QLNN về hoạt động khai thác thuỷ sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng trong thời gian tới. Chƣơng 4: Tổ chức thực hi n.
5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CĂN CỨ PHÁP LÝ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN. Các á cơ ả ê ua đế quản ý à ƣớc về hoạt động khai thác thủy sản 1. Quản lý nhà nước Quản ý nhà nƣớc là một quá tr nh trong đó các cơ quan của h thống bộ máy “ quyền lực của một quốc gia từ cấp Trung ƣơng đến cấp cơ sở thực hi n các tác động vào đối tƣợng là h thống các tổ chức kinh tế, các doanh nghi p, các tổ chức xã hội, các đoàn thể và các hộ gia đ nh trong xã hội bằng công cụ hành chính và các bi n pháp phi hành chính nhằ đạt tới mục tiêu phát triển đƣợc định sẵn qua các chủ trƣơng, quy hoạch, kế hoạch phát triển về kinh tế, xã hội, ôi trƣờng [11]. Khai thác thủy sản Thủy sản là một thuật ngữ chỉ chung về những nguồn lợi, sản vật đe ại cho con ngƣời từ ôi trƣờng nƣớc và đƣợc con ngƣời khai thác, nuôi trồng thu hoạch sử dụng làm thực phẩm, nguyên li u hoặc bày bán trên thị trƣờng [1].
Nhƣ vậy, khai thác thủy sản là những hoạt động của con ngƣời thông qua các ngƣ cụ, ngƣ thuyền và ngƣ pháp nhằm khai thác nguồn lợi thủy sản. Hoạt động khai thác thủy sản mang trong mình những đặc điể đặc thù riêng bi t, chịu ảnh hƣởng mạnh mẽ từ các yếu tố tự nhiên và xã hội. Dƣới đây à ột số đặc điểm nổi bật: - Đặc điểm về tự nhiên: + Tùy thuộc vào điều ki n tự nhiên: Hi u quả khai thác thủy sản phụ thuộc rất lớn vào các yếu tố nhƣ các oài thủy sản có mùa sinh sản, di cƣ hác nhau, dẫn đến sự thay đổi về số ƣợng và ích thƣớc cá thể trong từng thời kỳ; các hi n tƣợng thời tiết nhƣ ão, sóng ớn, dòng hải ƣu ảnh hƣởng trực tiếp đến hoạt động đánh ắt và an toàn của ngƣ dân; chất ƣợng ôi trƣờng biển, sự ô nhi m, biến đổi khí hậu đều tác động đến sự phân bố và số ƣợng của các loài thủy sản. 6 + Tính không ổn định: Nguồn lợi thủy sản à tài nguyên tái sinh nhƣng có tốc độ sinh trƣởng và phục hồi hác nhau, do đó vi c khai thác cần đƣợc quản lý chặt chẽ để đảm bảo bền vững.
+ Rủi ro cao: Ngƣ dân phải đối mặt với nhiều rủi ro nhƣ: tai nạn trên biển, mất mát tàu thuyền, hỏng hóc thiết bị, biến động giá cả. - Đặc điểm về kinh tế - xã hội + Tính mùa vụ: Hoạt động khai thác thủy sản thƣờng có tính mùa vụ, tập trung vào các mùa cá sinh sản hoặc di cƣ. + Lao động tự do: Ngành thủy sản có nhiều ao động tự do, làm vi c theo nhóm hoặc cá nhân, điều này vừa tạo ra tính linh hoạt nhƣng cũng tiềm ẩn nhiều hó hăn trong quản lý. + Công ngh : Công ngh khai thác thủy sản ngày càng hi n đại, đòi hỏi ngƣ dân phải không ngừng học hỏi và cập nhật kiến thức.
+ Giá cả biến động: Giá cả thủy sản trên thị trƣờng thƣờng biến động theo mùa vụ, cầu cung và các yếu tố kinh tế khác. + Chính sách: Các chính sách của nhà nƣớc về khai thác thủy sản ảnh hƣởng lớn đến hoạt động của ngƣ dân, từ các chính sách hỗ trợ đến các quy định về bảo v nguồn lợi thủy sản. - Đặc điểm khác + Tính chất đa dạng: Hoạt động khai thác thủy sản bao gồm nhiều phƣơng pháp hác nhau nhƣ: câu, ƣới, éo, đánh ắt bằng mìn. mỗi phƣơng pháp có ƣu nhƣợc điểm riêng.
+ Vai trò kinh tế - xã hội: Ngành thủy sản đóng vai trò quan trọng trong vi c cung cấp thực phẩm, tạo vi c à và đóng góp vào GDP của nhiều quốc gia, đặc bi t à các nƣớc ven biển. Quản lý nhà nước về hoạt động khai thác thủy sản Quản ý nhà nƣớc về hoạt động khai thác thủy sản là sự tác động có tổ chức và đƣợc điều chỉnh bằng quyền lực của nhà nƣớc thông qua h thống các công cụ quản lý bao gồm pháp luật, chính sách, kế hoạch của Nhà nƣớc đối với hoạt động 7 khai thác thủy sản của tổ chức, cá nhân để duy trì và phát triển ngày càng cao các hoạt động khai thác thủy sản nhằ đạt đƣợc hi u quả kinh tế - xã hội. Nội dung quả ý à ƣớc về hoạt động khai thác thủy sản 1. Ban hành các văn bản chính sách, quy định của Nhà nước trong hoạt động khai thác thủy sản Chính quyền cấp thành phố có thẩm quyền ban hành các chính sách, quy định quản lý hoạt động khai thác thủy sản theo chính sách, quy định của Nhà nƣớc.
Căn cứ vào Luật Thủy sản và các văn ản hƣớng dẫn thi hành của Chính phủ, chính quyền cấp thành phố xây dựng và an hành các văn ản quy định về quản lý hoạt động khai thác thủy sản trên địa bàn thành phố; quy định về điều ki n, thủ tục cấp phép khai thác thủy sản; quy định về khu vực, thời gian, ngƣ cụ khai thác thủy sản; quy định về quản ý tàu cá, ngƣ dân và hoạt động khai thác thủy sản trên biển; quy định về bảo v nguồn lợi thủy sản và ôi trƣờng biển [3]. Vi c an hành các chính sách, quy định đảm bảo phù hợp với điều ki n cụ thể của địa phƣơng [6]. Do đó, ủy ban nhân dân (UBND) thành phố cần xác định các loại hình khai thác thủy sản phù hợp với điều ki n tự nhiên, kinh tế - xã hội của địa phƣơng; ƣu tiên phát triển các loại hình khai thác thủy sản bền vững, bảo v môi trƣờng và hỗ trợ ngƣ dân trong vi c chuyển đổi sang các loại hình khai thác thủy sản hi u quả, an toàn. Tiêu chí đánh giá: - Các chính sách về quản lý khai thác thủy sản, hỗ trợ ngƣ dân … - Tính phù hợp, kịp thời đến các đơn vị, ngƣ dân.
- Hi u quả của các chính sách về quản lý khai thác thủy sản, hỗ trợ ngƣ dân,… 1. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khai thác thủy sản Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khai thác thủy sản nhằm nâng cao nhận thức cho ngƣ dân; góp phần quản lý, khai thác thủy sản bền vững; nâng cao hi u quả hoạt động của ngành thủy sản; và tăng cƣờng hợp tác quốc tế. 8 Các hình thức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khai thác thủy sản gồm tổ chức các hội nghị, tập huấn về pháp luật cho ngƣ dân; phát hành tài li u tuyên truyền, phổ biến pháp luật; sử dụng các phƣơng ti n truyền thông nhƣ áo chí, truyền h nh, internet để tuyên truyền pháp luật; tổ chức các hoạt động thi đua, hen thƣởng các tập thể, cá nhân có thành tích tốt trong vi c chấp hành pháp luật về khai thác thủy sản [9]. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khai thác thủy sản là một nhi m vụ quan trọng, cần đƣợc thực hi n thƣờng xuyên, hi u quả để góp phần bảo v nguồn tài nguyên thủy sản, phát triển ngành thủy sản bền vững và nâng cao đời sống của ngƣ dân [12].
Tiêu chí đánh giá: - Số buổi tuyên truyền và lớp tập huấn cho ngƣ dân. - Tính đa dạng, phù hợp của nội dung, phƣơng thức và hình thức phổ biến tuyên truyền. - Hi u quả của các buổi tuyên truyền. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về hoạt động khai thác thủy sản “ Tổ chức bộ máy quản lý nhà nƣớc về hoạt động khai thác thủy sản là h thống các cơ quan, tổ chức từ trung ƣơng đến địa phƣơng có nhi m vụ xây dựng, ban hành và thực hi n các chính sách, pháp luật iên quan đến hoạt động khai thác thủy sản [8].
Bộ áy này đảm bảo rằng hoạt động khai thác thủy sản đƣợc tiến hành một cách hi u quả, bền vững và tuân thủ các quy định của pháp luật, đồng thời bảo v nguồn lợi thủy sản cho các thế h mai sau. QLNN về hoạt động khai thác thủy sản là một công tác cần sự phối hợp của nhiều cơ quan, an ngành liên quan nhƣ Sở Nông nghi p và Phát triển Nông thôn; các đơn vị trực thuộc Sở Nông nghi p và Phát triển Nông thôn (phòng Quản lý kỹ thuật và Phát triển nông thôn; chi cục Thủy sản; trung tâm Khuyến ngƣ nông lâm; bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng) và các cơ quan khác hải quan, bộ đội biên phòng, cảnh sát biển. 9 Để quản lý tốt công tác này, cần bố trí đủ số ƣợng nhân sự thực hi n các chức năng nhi m vụ iên quan đến quản lý hoạt động khai thác thủy sản và các cán bộ này cần có tr nh độ chuyên môn nghi p vụ phù hợp [2]. ” Tiêu chí đánh giá: - Số ƣợng nhân sự thực hi n các chức năng nhi m vụ iên quan đến quản lý hoạt động khai thác thủy sản.
- Chất ƣợng nhân sự thực hi n các chức năng nhi m vụ iên quan đến quản lý hoạt động khai thác thủy sản. - Mức độ phân công nhi m vụ rõ ràng, minh bạch giữa các đơn vị trong bộ máy quản lý. - Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cá nhân, cơ quan an ngành iên quan. Tổ chức quản lý hoạt động khai thác thủy sản Tổ chức quản lý hoạt động khai thác thủy sản gồm các hoạt động sau: - Quản lý tàu cá Quản lý tàu cá là hoạt động sử dụng các bi n pháp pháp lý, kinh tế, hành chính và các bi n pháp hác để tổ chức, điều tiết, kiểm tra, giám sát hoạt động của tàu cá nhằ đảm bảo khai thác thủy sản hi u quả, bền vững, bảo v nguồn tài nguyên thủy sản và bảo v ôi trƣờng biển.
Quản lý tàu cá gồm các nội dung đó à đăng ý tàu cá: chủ tàu cá phải đăng ký tàu cá với cơ quan quản ý nhà nƣớc có thẩm quyền theo quy định; tàu cá chỉ “ đƣợc phép hoạt động hi đã đƣợc đăng ý và cấp giấy chứng nhận đăng ý tàu cá.