Đồ án: Quản lý kiến trúc, không gian cảnh quan thị trấn An Châu, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang

Nghiên cứu thực trạng và giải pháp quản lý kiến trúc cảnh quan thị trấn An Châu, Sơn Động, hướng tới phát triển đô thị bền vững, thu hút đầu tư.

• Tác giả: Hoàng Thị Khánh Hoà
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Thị Kim Dung
• Trường học: Đại học Kiến trúc Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý Đô thị - Quản lý Xây dựng
• Đề tài: Quản lý kiến trúc, không gian cảnh quan Thị trấn An Châu, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản lý Kiến trúc Cảnh quan Thị trấn An Châu

Thị trấn An Châu, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang đang phát triển theo định hướng trở thành đô thị loại V với vai trò là trung tâm chính trị, dịch vụ, nông – lâm nghiệp và du lịch sinh thái. Theo Quy hoạch chung xây dựng thị trấn An Châu đến năm 2035, khu vực này cần phát triển thành đô thị văn minh, hiện đại với chất lượng sống cao. Tuy nhiên, quy hoạch kiến trúc cảnh quan vẫn chưa được xây dựng chi tiết. Việc quản lý kiến trúc và không gian cảnh quan là cấp bách để thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân và bảo vệ môi trường. Đây là nền tảng quan trọng cho sự phát triển hài hòa của thị trấn trong giai đoạn hội nhập và phát triển.

1.1. Định hướng phát triển của Thị trấn An Châu

Theo quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị tỉnh Bắc Giang, thị trấn An Châu sẽ hoàn thành các tiêu chí đô thị loại V, đóng vai trò là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn huyện Sơn Động. Định hướng tập trung phát triển du lịch sinh thái và du lịch văn hóa các dân tộc, kết hợp với phát triển nông – lâm nghiệp. Mục tiêu là xây dựng thị trấn trở thành trung tâm dịch vụ hiện đại, nâng cao chất lượng sống và bảo vệ môi trường.

1.2. Nhu cầu cấp bách của Quản lý Kiến trúc Cảnh quan

Hiện trạng cho thấy quy hoạch kiến trúc cảnh quan vẫn chưa được hoàn thành trong bản vẽ quy hoạch chung. Việc thiếu công cụ quản lý cảnh quan đô thị là trở ngại lớn cho sự phát triển bền vững. Nghiên cứu quản lý kiến trúc, không gian cảnh quan là cần thiết để thu hút đầu tư, khắc phục những bất cập hiện nay, và xây dựng đô thị bền vững tương xứng với chức năng và vị thế của thị trấn.

II. Hiện trạng Kiến trúc và Cảnh quan Thị trấn An Châu

Hiện trạng kiến trúc tại thị trấn An Châu cho thấy các công trình hành chính, trụ sở cơ quan, trường học được xây dựng đúng tiêu chí quy hoạch với tầng cao trung bình là 3 tầng, nhưng hình thức kiến trúc chưa tạo được nét riêng biệt. Nhà ở được phân bố đa dạng gồm 3 loại chính: nhà ống, nhà ở hiện đại và nhà ở truyền thống. Tuy nhiên, cảnh quan và biển quảng cáo còn lộn xộn, chưa thống nhất về kích thước, màu sắc. Cây xanh thiếu sự nghiên cứu về chủng loại, màu sắc, và phân phối hình khối. Những vấn đề này cần được quản lý và điều chỉnh để tạo nên bộ mặt đô thị thống nhất và hài hòa.

2.1. Hiện trạng công trình kiến trúc và nhà ở

Các công trình hành chính, trụ sở cơ quan, trường học đã được xây dựng theo quy chuẩn với tầng cao trung bình là 3 tầng. Các loại hình nhà ở trên địa bàn thị trấn bao gồm nhà ống, nhà ở hiện đại và nhà ở truyền thống. Tuy nhiên, kiến trúc cảnh quan chưa tạo được đặc trưng riêng, cần có hướng dẫn thiết kế thống nhất để nâng cao chất lượng hình ảnh đô thị.

2.2. Vấn đề cảnh quan biển quảng cáo và cây xanh

Cảnh quan và biển quảng cáo còn lộn xộn, chưa thống nhất về kích thước, màu sắc, kiểu dáng. Cây xanh thiếu nghiên cứu về chủng loại phù hợp, màu sắc mùa vụ và phân phối hình khối. Biển số nhà đã được thống nhất và bổ sung cho các nhà mới xây dựng. Cần có quy chế quản lý cảnh quan chi tiết để tạo nên môi trường đô thị có tính thẩm mỹ cao.

III. Thực trạng công tác Quản lý Kiến trúc Cảnh quan

Hiện nay, công cụ quản lý tại thị trấn An Châu bao gồm quy hoạch chung ở tỉ lệ 1/5000, Luật Xây dựng, Luật Kiến trúc và các văn bản pháp lý liên quan. Tuy nhiên, còn thiếu quy hoạch phân khu và quy hoạch chi tiết về kiến trúc cảnh quan. Bộ máy quản lý hiện tại gồm phòng kinh tế - hạ tầng trực tiếp giám sát. Một hạn chế quan trọng là sự tham gia của cộng đồng trong quản lý cảnh quan chưa được quan tâm đúng mức. Để nâng cao hiệu quả quản lý kiến trúc cảnh quan, cần phải bổ sung công cụ quản lý, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ và huy động sự tham gia của cộng đồng.

3.1. Công cụ quản lý và cơ sở pháp lý hiện nay

Cơ sở pháp lý cho quản lý kiến trúc bao gồm Luật Kiến trúc, Luật Xây dựng, Luật Quy hoạch đô thị và các quy chuẩn, tiêu chuẩn liên quan. Công cụ quản lý hiện có gồm quy hoạch chung thị trấn ở tỉ lệ 1/5000. Tuy nhiên, vẫn thiếu quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và quy chế quản lý cảnh quan cụ thể cho từng khu vực.

3.2. Bộ máy quản lý và năng lực đội ngũ

Bộ máy quản lý trực tiếp cho thị trấn An Châu là phòng kinh tế - hạ tầng. Hiện nay, sự tham gia của cộng đồng trong quản lý cảnh quan còn hạn chế. Cần thi tuyển đội ngũ cán bộ chuyên ngành, bồi dưỡng kiến thức thường xuyên và xây dựng cơ chế huy động sự tham gia của người dân trong quản lý kiến trúc cảnh quan.

IV. Giải pháp Quản lý Kiến trúc Cảnh quan Bền vững

Để đạt được mục tiêu phát triển thị trấn An Châu thành đô thị văn minh, hiện đại, cần thực hiện nhiều giải pháp toàn diện. Thứ nhất, bổ sung công cụ quản lý gồm quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và quy chế quản lý kiến trúc cảnh quan. Thứ hai, tổ chức bộ máy hiệu quả với các biện pháp nâng cao năng lực cán bộ thông qua đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn. Thứ ba, xây dựng chính sách thu hút đầu tư và hỗ trợ phát triển du lịch gắn với quản lý cảnh quan. Cuối cùng, huy động sự tham gia của cộng đồng trong việc bảo vệ và phát triển kiến trúc cảnh quan để tạo nên sự bền vững lâu dài cho thị trấn.

4.1. Bổ sung và hoàn thiện công cụ Quản lý

Cần bổ sung quy hoạch phân khu để xác định các khu vực chức năng khác nhau trong thị trấn. Quy hoạch chi tiết phải xác định rõ hướng dẫn thiết kế kiến trúc, cảnh quan cho từng loại công trình. Quy chế quản lý phải nêu rõ tiêu chuẩn về kích thước, màu sắc, kiểu dáng biển quảng cáo, chủng loại cây xanh và yêu cầu thiết kế kiến trúc. Các công cụ này sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho quản lý kiến trúc cảnh quan.

4.2. Tổ chức bộ máy và nâng cao năng lực

Tổ chức bộ máy quản lý phải được tăng cường với đội ngũ cán bộ chuyên ngành kiến trúc, cảnh quan. Thực hiện thi tuyển, bồi dưỡng, đào tạo thường xuyên để nâng cao trình độ chuyên môn. Cần tạo cơ chế huy động sự tham gia của cộng đồng thông qua các hoạt động giáo dục nhận thức, tư vấn công cộng và giám sát cộng đồng đối với quản lý kiến trúc cảnh quan.

4.3. Chính sách thu hút đầu tư và phát triển du lịch

Xây dựng chính sách hỗ trợ, khuyến khích các dự án phát triển du lịch sinh thái, du lịch văn hóa gắn với cải tạo cảnh quan đô thị. Chính sách khuyến khích cho các chủ đầu tư thực hiện thiết kế kiến trúc cảnh quan theo hướng dẫn của thị trấn. Hỗ trợ tài chính cho các hộ dân cải tạo, nâng cấp nhà ở theo quy chế quản lý kiến trúc để tạo nên hình ảnh đô thị thống nhất, hài hòa.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN QUẢN LÝ KIẾN TRÚC, KHÔNG GIAN CẢNH QUAN THỊ TRẤN AN CHÂU, HUYỆN SƠN ĐỘNG, TỈNH BẮC GIANG 1. Tổng quan về Thị trấn An Châu, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang 1. Khái quát chung về Thị trấn An Châu Hình 1.1: Một góc trung tâm Thị trấn An Châu, huyện Sơn Động, tỉnh Bắc Giang Trước đây, An Châu là một xã thuộc huyện Sơn Động. Ngày 11 tháng 12 năm 1991, Ban tổ chức Chính phủ ban hành Quyết định 642-TCCP thành lập Thị trấn An Châu, thị trấn huyện lị huyện Sơn Động, 153,89 ha diện tích tự nhiên và 3578 người trên cơ sở của hai xã An Châu và An Lập.

Ngày 21/11/2019, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết số 813/NQ-UBTVQH14 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã thuộc tỉnh Bắc Giang. Theo đó, sáp nhập toàn bộ 18,10 km² diện tích tự nhiên và 4.448 người của xã An Châu vào thị trấn An Châu. Sau khi sáp nhập, thị trấn An Châu có diện tích 20,22 km², dân số là 9. Huyện Sơn Động gồm 18 dân tộc trong đó dân tộc Kinh chiếm nhiều nhất (khoảng 52,2%), còn lại là các dân tộc thiểu số như Tày (19,5%), Cao Lan và Sán 4 SVTH: Hoàng Thị Khánh Hoà GVHD: TS.Ngô Thị Kim Dung Quản lý KTCQ Thị trấn An Châu - Sơn Động - Bắc Giang Chí (12,9%), Nùng (8%), Dao (5,4%), Hoa (1,4%), Sán Dìu, H mông, Thái, Mường, Khơ-me, Giáy, Ê-đê, Thổ, Khơ-mú, Hà Nhì, Lào, Mảng.

Các dân tộc sống đen xen nhau, Thị trấn An Châu có trên 90% là người Kinh, phân bố dọc theo các trục đường giao thông, ven các chợ,… Do những đặc điểm về vị trí, địa hình và do những biến cố lịch sử, Thị trấn An Châu trở thành một trong những nơi tụ hội của nhiều luồng dân cư đến sinh sống, lập nghiệp. Nhưng dù đến Thị trấn An Châu trong hoàn cảnh nào, họ đều sớm hoà nhập vào một cộng đồng, cùng nhau chung lưng đấu cật xây dựng làng bản, tương trợ, giúp đỡ nhau trong sản xuất và trong cuộc sống. Giữa các dân tộc có bản sắc riêng nhưng có nhiều phong tục, tập quán chung. Cuộc sống tinh thần của người Thị trấn An Châu vô cùng phong phú và đa dạng, biểu hiện qua các sinh hoạt tín ngưỡng dân gian, tín ngưỡng tôn giáo của mỗi dân tộc.

Kho tàng văn hoá, văn nghệ của các dân tộc Thị trấn An Châu mang đậm sắc thái dân tộc. Quán triệt Nghị quyết Trung ương 5 (khoá VIII) về xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, được sự quan tâm của các cấp uỷ Đảng, chính quyền và các tổ chức xã hội, những đặc trưng văn hoá của mỗi dân tộc đang được bảo tồn, giữ gìn phục vụ cho sinh hoạt tinh thần của nhân dân và phục vụ cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Vị trí, vai trò của Thị trấn An Châu Thị trấn An Châu là trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế và văn hoá xã hội của huyện Sơn Động - tỉnh Bắc Giang, có vị trí trung tâm của huyện, nằm ngay bờ Bắc của sông Lục Nam. Với quy mô diện tích theo ranh giới hành chính hiện nay là 20,2227km2.

Thị trấn An Châu có QL31, QL 279 đi qua, thuận lợi để giao lưu với kinh tế, văn hóa với các huyện trong tỉnh cũng như với các tỉnh lân cận, với Trung Quốc qua cửa khẩu tỉnh Quảng Ninh và Lạng Sơn. Khu vực nghiên cứu có ranh giới tiếp giáp với các vùng lân cận như sau: + Phía Bắc: Giáp xã Giáo Liêm và xã An Lập; + Phía Nam: Giáp xã Long Sơn; + Phía Đông: Giáp xã An Lập và xã An Lạc; + Phía Tây: Giáp xã Yên Định và xã An Bá. Vai trò là trung tâm chính trị, dịch vụ phát triển nông - lâm nghiệp và du lịch sinh thái, du lịch văn hóa các dân tộc của huyện Sơn Động. 5 SVTH: Hoàng Thị Khánh Hoà GVHD: TS.Ngô Thị Kim Dung Quản lý KTCQ Thị trấn An Châu - Sơn Động - Bắc Giang Hình 1.2: Sơ đồ vị trí Thị trấn An Châu- Sơn Động- Bắc Giang 1.

Khái quát về điều kiện tự nhiên Thị trấn An Châu Địa hình Đồi núi, xen kẽ đồng bằng nhỏ hẹp ven sông Lục Nam. Hướng dốc Đông Bắc - Tây Nam và dốc từ 2 phía về sông Lục Nam, cao độ nền trung bình: +(37÷90. Độ dốc nền lớn, chia cắt mạnh. Khí hậu 6 SVTH: Hoàng Thị Khánh Hoà GVHD: TS.Ngô Thị Kim Dung Quản lý KTCQ Thị trấn An Châu - Sơn Động - Bắc Giang Khu vực lập quy hoạch có khí hậu nhiệt đới gió mùa của vùng Bắc Bộ.

Mùa hạ nóng ẩm, mưa nhiều, mùa đông ít mưa, khô và lạnh. Nhìn chung, khí hậu tương đối ổn định và khá ôn hoà, ít chịu ảnh hưởng của gió bão. Hướng gió chủ đạo là gió Bắc và gió Đông Bắc. - Nhiệt độ trung bình: 22,6 C.

- Nhiệt độ trung bình lớn nhất: 32,9  C. - Nhiệt độ trung bình nhỏ nhất: 11,6 C. - Lượng mưa trung bình năm: 1.564mm, thuộc vùng mưa trung bình của vùng trung du Bắc bộ. Số ngày mưa trung bình trong năm là 128,5 ngày, những ngày có lượng mưa lớn nhất vào tháng 8, đạt 310,6mm.

Do nằm trong khu vực che chắn bởi vòng cung Đông Triều nên huyện Sơn Động ít chịu ảnh hưởng của bão. - Nắng: Số giờ nắng bình quân trong năm 1571h/năm, phù hợp với nhiều loại cây trồng và phát triển nhiều vụ trong năm. - Lượng bốc hơi trung bình: 961,2mm. - Chế độ gió: Vận tốc gió trung bình 1,1m/s.

Địa chất công trình - Địa chất thủy văn Qua một số mũi khoan và thực tế xây dựng các công trình thấy khả năng chịu lực của nền đất là tương đối tốt. Riêng trên vùng đất ruộng phải tiến hành khảo sát chi tiết để có giải pháp hợp lý.4: Sông Lục Nam Hình 1.6: Sông Rãng Thị trấn An Châu chịu ảnh hưởng trực tiếp của thuỷ văn sông Lục Nam và sông Rãng. Sông Lục Nam đoạn chảy qua thị trấn An Châu dài 4.5km, lòng sông nhỏ hẹp, uốn khúc, độ dốc đáy sông 75‰. Mùa khô mực nước trong lòng sông cạn, về mùa 7 SVTH: Hoàng Thị Khánh Hoà GVHD: TS.Ngô Thị Kim Dung Quản lý KTCQ Thị trấn An Châu - Sơn Động - Bắc Giang lũ mực nước sông dâng cao, tràn lên khu vực canh tác và một số khu vực dân cư ven sông gây ảnh hưởng tới đời sống và sản xuất.

Sông Rãng đoạn chảy qua thị trấn dài 4km, lòng sông nhỏ hẹp, uốn khúc, độ dốc đáy sông lớn, 2 bên sông là các dãy núi cao. Khái quát về điều kiện kinh tế, xã hội Thị trấn An Châu 1. Hiện trạng dân số, lao động  Hiện trạng dân số Dân số toàn huyện Sơn Động là 73.680 người, trong đó, dân số khu vực nghiên cứu là 9.830 người – tỷ lệ tăng trung bình dân số khu vực nghiên cứu giai đoạn 2015 - 2021 là 2,33% (tỷ lệ tăng tự nhiên là 1,24% năm). Mật độ dân số là 486 người/ km2; mật độ dân số khu vực thị trấn An Châu là 2.143 người/ km2.1: Hiện trạng dân số và diện tích đất tự nhiên toàn huyện và thị trấn Mật độ dân số Danh mục Diện tích (ha) Dân số năm 2021 (ng) năm 2021 (ng/km2) Toàn Huyện 2022,27 9.143 (Nguồn: Chi cục thống kê Huyện Sơn Động)  Lao động Theo số liệu thống kê, đến cuối năm 2021, số người trong độ tuổi lao động là 5.407 người - chiếm 55% dân số; Lao động nữ chiếm 50,6% số người trong độ tuổi lao động.

Trong đó, tổng số lao động tham gia vào các ngành kinh tế là 5. Chuyển dịch cơ cấu lao động: Lao động trong lĩnh vực phi nông nghiệp tăng từ 29% năm 2015 lên 30,65% năm 2021; Lao động trong ngành nông – lâm – thủy sản giảm từ 71% (năm 2015) xuống còn 69,35% (năm 2021). Hiện trạng về phát triển kinh tế - xã hội  Hiện trạng kinh tế Tốc độ gia tăng giá trị sản xuất thị trấn An Châu liên tục đạt mức cao. Cụ thể năm 2017 đạt: 8 SVTH: Hoàng Thị Khánh Hoà GVHD: TS.Ngô Thị Kim Dung Quản lý KTCQ Thị trấn An Châu - Sơn Động - Bắc Giang GRDP bình quân đầu người/năm đạt 55,772 triệu đồng vào năm 2016 và 62,857 triệu đồng năm 2017.

Cơ cấu kinh tế chuyển biến theo hướng tích cực, có sự chuyển dịch phù hợp với xu thế chung của toàn Tỉnh. Năm 2017 cơ cấu kinh tế của thị trấn như sau: - Nông, lâm nghiệp: 30,98%; - Công nghiệp - xây dựng: 46,31%; - Thương mại - Dịch vụ: 22,71%. (Nguồn: Chi cục thống kê huyện Sơn Động)  Hiện trạng xã hội - Giáo dục - Y tế a. Công trình y tế Hệ thống các cơ sở y tế trên địa bàn thị trấn An Châu hiện nay tương đối đầy đủ với trạm y tế thị trấn An Châu và bệnh viện đa khoa huyện Sơn Động nằm phục vụ khám chữa bệnh của người dân trên địa bàn huyện Sơn Động nói chung và thị trấn An Châu nói riêng đã đáp ứng được các nhu cấu khám chữa bệnh của người dân.

Công trình giáo dục - đào tạo Trên địa bàn thị trấn có 8 trường bao gồm: 2 trường mầm non-mẫu giáo, 2 trường tiểu học, 2 trường THCS, 1 trường dân tộc nội trú, 1 trung tâm giáo dục thường xuyên. 9 SVTH: Hoàng Thị Khánh Hoà GVHD: TS.Ngô Thị Kim Dung Quản lý KTCQ Thị trấn An Châu - Sơn Động - Bắc Giang Bảng 1.2: Thống kê các công trình giáo dục - đào tạo TT Danh mục Diện tích (m2) Vị trí Ghi chú 1 Trường mầm non xã An Châu 2. An Châu 2 tầng Trường mầm non Hoa Sữa - TT 2 4.560 TT An Châu 2 tầng An Châu 3 Trường tiểu học thị trấn 4. An Châu 1 tầng 4 Trường Tiểu học An Châu 6.

An Châu 2 tầng 5 Trường THCS An Châu 4. An Châu 1 tầng 6 Trường THCS 5. An Châu 2 tầng 7 Trường dân tộc nội trú Sơn Động 22. An Châu 2 tầng 8 Trung tâm giáo dục thường xuyên 11.

An Châu 3 tầng (Nguồn: Chi cục thống kê huyện Sơn Động) c. Công trình văn hóa Các công trình văn hóa cấp huyện chưa có. Trên địa bàn có 6 nhà văn hóa của các thôn, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cộng đồng hiện tại của người dân. Tuy nhiên trong thời gian tới cần đầu tư xây dựng thêm các công trình văn hóa nhằm cải thiện chất lượng sống.

Công trình Thể dục thể thao Trên địa bàn thị trấn An Châu có 01 sân vân động diện tích 1,13ha tại thị trấn An Châu, 2 sân thể thao diện tích 1,35ha tại xã.