Nghiên cứu quan hệ giữa các tỉnh biên giới Đông Nam Bộ Việt Nam và Campuchia (1991-2015)

Luận án tiến sĩ nghiên cứu quan hệ giữa các tỉnh biên giới đông nam bộ việt nam với các tỉnh giáp biên campuchia từ năm 1991, phân tích chuyên sâu, xây dựng mô hình lý thuyết, đề

• Tác giả: Lý Văn Ngoan
• Người hướng dẫn: Lê Phụng Hoàng
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lịch Sử Việt Nam
• Đề tài: Quan Hệ Giữa Các Tỉnh Biên Giới Đông Nam Bộ Việt Nam Với Các Tỉnh Giáp Biên Campuchia Từ Năm 1991 Đến Năm 2015
• Loại tài liệu: Luận Án Tiến Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Cách tiếp cận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu
• 1.6. Một số khái niệm liên quan được sử dụng trong luận án
• 1.7. Đóng góp của luận án
• 1.8. Cấu trúc của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Các công trình nghiên cứu về quan hệ Việt Nam – Campuchia trên các lĩnh vực có liên quan đến phạm vi và đối tượng nghiên cứu của luận án
• 1.2. Các công trình nghiên cứu về hai tỉnh biên giới Đông Nam Bộ Việt Nam và các tỉnh giáp biên phía Campuchia có liên quan đến mối quan hệ
• 1.3. Các công trình nghiên cứu về hai tỉnh Tây Ninh và Bình Phước có liên quan đến mối quan hệ với các tỉnh giáp biên phía Campuchia
• 1.4. Các công trình nghiên cứu về các tỉnh phía Campuchia trong mối quan hệ với hai tỉnh Tây Ninh và Bình Phước
• 1.5. Đánh giá các công trình nghiên cứu và những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
• 1.6. Đánh giá các công trình nghiên cứu liên quan đến luận án
• 1.7. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ HÌNH THÀNH MỐI QUAN HỆ HỢP TÁC GIỮA CÁC TỈNH BIÊN GIỚI ĐÔNG NAM BỘ VIỆT NAM VỚI CÁC TỈNH GIÁP BIÊN CAMPUCHIA
• 2.1. Cơ sở vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên
• 2.2. Cơ sở lịch sử
• 2.3. Cơ sở an ninh - quốc phòng
• 2.4. Cơ sở kinh tế
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC TỈNH BIÊN GIỚI ĐÔNG NAM BỘ VIỆT NAM VỚI CÁC TỈNH GIÁP BIÊN CAMPUCHIA TỪ 1991 ĐẾN 2015
• 3.1. Quan hệ trên lĩnh vực đối ngoại
• 3.2. Quan hệ trên lĩnh vực kinh tế và giao thông vận tải
• 3.3. Trên lĩnh vực thương mại qua biên giới
• 3.4. Trên lĩnh vực đầu tư
• 3.5. Trên lĩnh vực phối hợp xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông vận tải
• 3.6. Quan hệ trên lĩnh vực quốc phòng - an ninh, đấu tranh phòng chống tội phạm và phân giới cắm mốc
• 3.6.1. Quan hệ hợp tác trên lĩnh vực quốc phòng – an ninh
• 3.6.2. Quan hệ hợp tác trên lĩnh vực phòng chống tội phạm xuyên biên giới
• 3.6.3. Quan hệ hợp tác trong giải quyết vấn đề xâm canh, xâm cư
• 3.6.4. Quan hệ hợp tác trong công tác phân giới cắm mốc
• 3.7. Quan hệ hợp tác trên lĩnh vực văn hóa – xã hội
• 3.7.1. Quan hệ giữa cộng đồng tộc người dân cư hai bên biên giới
• 3.7.2. Quan hệ láng giềng, hợp tác tương trợ, giúp đỡ của cư dân và các tổ chức xã hội
• 3.7.3. Quan hệ trong đời sống văn hóa tinh thần của cư dân
• 3.7.4. Trên lĩnh vực giáo dục và đào tạo
• 4. CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC TỈNH BIÊN GIỚI ĐÔNG NAM BỘ VIỆT NAM VỚI CÁC TỈNH GIÁP BIÊN CAMPUCHIA TỪ 1991 ĐẾN 2015
• 4.1. Đặc điểm của mối quan hệ. Những thành tựu và hạn chế
• 4.2. Những thành tựu nổi bật
• 4.3. Những tồn tại, hạn chế. Bài học kinh nghiệm
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, HÌNH ẢNH VÀ PHỤ LỤC
• Phụ lục 01. Bảng thống kê diện tích và dân số các xã biên giới Tây Ninh, Bình Phước và các xã giáp biên thuộc 5 tỉnh phía Campuchia
• Phụ lục 02. Lược đồ các tỉnh trong địa bàn nghiên cứu
• Phụ lục 03. Bảng tổng hợp số lượt trao đổi giữa hai tỉnh Tây Ninh và Bình Phước
• Phụ lục 07. Thống kê hệ thống các cặp cửa khẩu giữa tỉnh Tây Ninh với ba tỉnh giáp biên phía Campuchia tính đến năm 2015
• Phụ lục 08. Bảng thống kê nơi sinh của người Chăm, Xtieng trên địa bàn xã Tân Đông
• Phụ lục 10. Bảng thống kê diện tích và dân số các huyện biên giới Tây Ninh và các huyện giáp biên phía Campuchia
• Phụ lục 11. Sơ đồ các vị trí trao đổi mua bán mì và gỗ giữa các tỉnh giáp biên hai nước Việt Nam – Campuchia (Cassava and timber trade along the Cambodia- Vietnam border)
• Phụ lục 12. Bảng Kế hoạch phân giới cắm mốc trên địa bàn các tỉnh biên giới Việt Nam giáp Campuchia, năm 2007
• Phụ lục 13. Lễ khánh thành cột mốc biên giới số 171 tại cửa khẩu quốc tế Mộc Bài - Bavet, ngày 27/9/2006
• Phụ lục 14. Một số hình ảnh xác định vị trí, xây dựng mốc phụ đoạn biên giới đồn Biên phòng Bù Đốp quản lý
• Phụ lục 15. Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Trăm và hai Phó tỉnh trưởng tỉnh Kratíe, Mondulkiri thuộc Vương quốc Campuchia ký kết biên bản ghi nhớ chuẩn bị cho việc kết nghĩa cụm dân cư biên giới
• Phụ lục 16. Công văn của tỉnh trưởng tỉnh Svay Rieng gửi Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh thông báo việc phía tỉnh Svay Rieng tiến hành xây dựng hệ thống giao thông tại khu vực cửa khẩu biên giới Mộc Bài năm 2007 (tiếng Khmer)
• Phụ lục 17. Công văn của tỉnh trưởng tỉnh Svay Rieng gửi Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh thông báo việc phía tỉnh Svay Rieng tiến hành xây dựng hệ thống giao thông tại khu vực cửa khẩu biên giới Mộc Bài năm 2007 (bản dịch Sở ngoại vụ Tây Ninh)
• Phụ lục 18. Công văn của tỉnh trưởng Svay Rieng gửi Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh về việc hỗ trợ Svay Rieng rà phá và tháo gỡ bom, mìn tại nông trường Prey Ta y, huyện Svay Tiep, tỉnh Svay Rieng, năm 2003 (tiếng Khmer)
• Phụ lục 19. Công văn tỉnh trưởng Svay Rieng gửi Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh về việc hỗ trợ Svay Rieng rà phá và tháo gỡ bom, mìn tại nông trường Prey Ta y, huyện Svay Tiep, tỉnh Svay Rieng, năm 2003, 2007 (bản dịch Sở ngoại vụ Tây Ninh)
• Phụ lục 20. Một số hình ảnh về phối hợp tuần tra song phương giữa lực lượng biên phòng tỉnh Tây Ninh với lực lượng biên phòng các tỉnh giáp biên phía Campuchia

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quan hệ biên giới Việt Nam Campuchia

Mối quan hệ biên giới giữa Việt Nam và Campuchia đã có một lịch sử lâu dài và phức tạp. Từ năm 1991 đến 2015, quan hệ này không chỉ được thể hiện qua các hiệp định chính thức mà còn qua các hoạt động giao lưu văn hóa, kinh tế và an ninh. Quan hệ quốc tế giữa hai nước đã được củng cố qua nhiều thỏa thuận hợp tác, đặc biệt trong lĩnh vực hợp tác an ninh và phát triển kinh tế. Việc xác định rõ ràng biên giới Việt Nam Campuchia là một trong những yếu tố quan trọng trong việc duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực. Theo thống kê, chiều dài biên giới giữa hai nước là khoảng 1.137 km, đi qua nhiều tỉnh của cả hai bên, tạo điều kiện cho việc phát triển kinh tế và giao lưu văn hóa.

1.1. Lịch sử quan hệ

Lịch sử quan hệ giữa Việt Nam và Campuchia đã trải qua nhiều giai đoạn thăng trầm. Trong quá khứ, hai nước đã cùng nhau chống lại các thế lực ngoại xâm, tạo nên một mối quan hệ gắn bó. Tuy nhiên, sau năm 1991, khi tình hình chính trị trong khu vực thay đổi, chính sách biên giới giữa hai nước đã được điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh mới. Các hiệp định được ký kết đã tạo ra một khung pháp lý vững chắc cho việc quản lý biên giới và thúc đẩy hợp tác phát triển giữa các tỉnh giáp biên.

II. Tình hình hợp tác giữa các tỉnh biên giới

Từ năm 1991 đến 2015, hợp tác Việt Nam Campuchia giữa các tỉnh biên giới đã diễn ra mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực. Các tỉnh Tây Ninh và Bình Phước của Việt Nam đã thiết lập mối quan hệ chặt chẽ với các tỉnh giáp biên của Campuchia như Svay Rieng và Prey Veng. Tình hình biên giới đã được cải thiện đáng kể nhờ vào các chương trình hợp tác trong lĩnh vực kinh tế, an ninh và văn hóa. Các hoạt động giao thương qua biên giới đã gia tăng, tạo điều kiện cho việc phát triển kinh tế địa phương và nâng cao đời sống của cư dân hai bên. Đặc biệt, các dự án đầu tư chung đã giúp cải thiện cơ sở hạ tầng và thúc đẩy phát triển kinh tế trong khu vực.

2.1. Hợp tác kinh tế

Hợp tác kinh tế giữa các tỉnh biên giới đã được thể hiện qua nhiều hình thức như thương mại, đầu tư và phát triển hạ tầng. Các tỉnh như Tây Ninh đã trở thành cửa ngõ quan trọng cho hàng hóa từ Campuchia vào Việt Nam. Thương mại qua biên giới đã tăng trưởng mạnh mẽ, với nhiều mặt hàng được trao đổi, từ nông sản đến hàng tiêu dùng. Điều này không chỉ giúp cải thiện kinh tế địa phương mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm cho cư dân. Các hiệp định thương mại đã được ký kết, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xuất nhập khẩu hàng hóa giữa hai bên.

III. An ninh biên giới và hợp tác phòng chống tội phạm

An ninh biên giới là một trong những vấn đề quan trọng trong quan hệ giữa Việt Nam và Campuchia. Từ năm 1991 đến 2015, hai nước đã có nhiều nỗ lực trong việc hợp tác an ninh nhằm ngăn chặn các hoạt động tội phạm xuyên biên giới. Các lực lượng chức năng của hai bên đã phối hợp chặt chẽ trong việc tuần tra và kiểm soát biên giới, góp phần đảm bảo an ninh cho cả hai quốc gia. Xung đột biên giới đã được giải quyết thông qua các cuộc họp và thỏa thuận giữa hai bên, tạo ra một môi trường hòa bình và ổn định cho sự phát triển.

3.1. Hợp tác phòng chống tội phạm

Hợp tác phòng chống tội phạm xuyên biên giới đã trở thành một ưu tiên hàng đầu trong quan hệ giữa Việt Nam và Campuchia. Các vụ việc liên quan đến buôn lậu, ma túy và tội phạm có tổ chức đã được hai bên phối hợp xử lý. Các chương trình đào tạo và trao đổi thông tin giữa các lực lượng chức năng đã được triển khai, giúp nâng cao năng lực và hiệu quả trong công tác phòng chống tội phạm. Điều này không chỉ bảo vệ an ninh cho hai nước mà còn tạo ra một môi trường an toàn cho cư dân sống tại khu vực biên giới.

IV. Đánh giá và bài học kinh nghiệm

Đánh giá mối quan hệ giữa các tỉnh biên giới Việt Nam và Campuchia từ năm 1991 đến 2015 cho thấy nhiều thành tựu đáng kể. Chính sách biên giới đã được thực hiện hiệu quả, góp phần thúc đẩy hợp tác phát triển và đảm bảo an ninh. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục, như việc quản lý biên giới chưa hoàn toàn hiệu quả và một số vấn đề xã hội chưa được giải quyết triệt để. Những bài học kinh nghiệm từ quá trình hợp tác này sẽ là cơ sở quan trọng cho việc phát triển mối quan hệ trong tương lai.

4.1. Thành tựu và hạn chế

Mối quan hệ giữa các tỉnh biên giới đã đạt được nhiều thành tựu trong việc thúc đẩy hợp tác kinh tế và an ninh. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại một số vấn đề như xung đột lợi ích và sự thiếu đồng bộ trong các chính sách. Việc rút ra bài học từ những thành công và hạn chế này sẽ giúp hai nước cải thiện mối quan hệ trong tương lai, hướng tới một sự hợp tác bền vững và hiệu quả hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Quan hệ giữa hai tỉnh biên giới Đông Nam Bộ Việt Nam với các tỉnh giáp biên phía Campuchia, là một bộ phận nằm trong tổng thể mối quan hệ giữa hai nước. Chính vì vậy, trong phần tổng quan tình hình nghiên cứu, nghiên cứu sinh xin điểm qua các nhóm công trình như: Các công trình nghiên cứu về mối quan hệ Việt Nam – Campuchia có tác động ít nhiều đến chủ đề luận án; Các công trình nghiên cứu trực tiếp đến các tỉnh biên giới Đông Nam Bộ Việt Nam và các tỉnh giáp biên phía Campuchia có liên quan đến mối quan hệ giữa các tỉnh giáp biên hai bên, để từ đó rút những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án. Các công trình nghiên cứu về quan hệ Việt Nam – Campuchia trên các lĩnh vực có liên quan đến phạm vi và đối tượng nghiên cứu của luận án 1. Các công trình đề cập đến lĩnh vực chính trị, an ninh – quốc phòng + Các công trình nghiên cứu của các tác giả trong nước: Đầu tiên là công trình “Lịch sử Campuchia” (1982) của các tác giả Phạm Việt Trung, Nguyễn Xuân Kỳ, Đỗ Văn Nhung, Nxb Đại học và Trung học chuyên nghiệp.

Công trình này đề cập đến các thời kỳ lịch sử Campuchia kể từ buổi sơ khai đến khi nhân dân Campuchia đứng lên lật đổ chế độ diệt chủng Polpot - Iêngxari. Cuốn sách đã đề cập đến tình đoàn kết, hữu nghị giúp đỡ lẫn nhau giữa Việt Nam với Lào và Campuchia trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1954) và chống đế quốc Mỹ (1954-1975), tạo nên liên minh ba nước Đông Dương: Việt Nam - Lào - Campuchia bền vững. Bên cạnh đó, sách còn đề cập đến thời kỳ tập đoàn Khmer Đỏ cầm quyền, đã thi hành chính sách phản động dã man, giết người nhưng lại tuyên truyền là “xây dựng xã hội Campuchia dân chủ”, đẩy đất nước Campuchia đến thảm họa diệt vong. Không những thế, tập đoàn Khmer Đỏ còn tàn sát hàng vạn người dân Việt Nam vô tội ở vùng biên giới, họ điên cuồng phản kháng và giết hại quân tình nguyện Việt Nam đang làm nghĩa vụ quốc tế giúp nhân dân Campuchia.

Với công trình này, giúp cho nghiên cứu sinh rút ra được cơ sở lịch sử của mối quan hệ trong luận án của mình. Công trình “Liên minh đoàn kết chiến đấu Việt Nam - Lào - Campuchia” (1983) của Hoàng Văn Thái, Nxb Sự thật, Hà Nội. Tác phẩm đã nêu bật quan hệ liên minh chặt chẽ về quân sự của Việt Nam và Campuchia trong các giai đoạn lịch sử quan luan an 13 trọng chống thực dân, đế quốc và cả trong thời kỳ Cộng hòa Dân chủ nhân dân Campuchia hồi sinh sau họa diệt chủng. Cuốn sách khẳng định: những chiến sỹ quân tình nguyện Việt Nam không quản ngại hy sinh, gian khổ đã cùng kề vai, sát cánh với quân, dân Campuchia đánh đuổi kẻ thù chung, giành lấy những thắng lợi to lớn cho cách mạng mỗi nước.

Công trình nghiên cứu trên có giá trị khoa học, cung cấp nhiều tư liệu cũng như khối lượng kiến thức giúp nghiên cứu sinh viết phần cơ sở mối quan hệ trong giai đoạn trước năm 1991. Kỷ yếu Hội thảo Khoa học “Quan hệ Việt Nam - Campuchia trong bối cảnh mới: Hợp tác toàn diện cùng phát triển” (2007). Kỷ yếu tổng hợp các công trình nghiên cứu của các nhà khoa học, các chuyên gia có thâm niên nghiên cứu về quan hệ Việt Nam - Campuchia trên nhiều lĩnh vực: Chính trị, kinh tế, giáo dục và đào tạo, du lịch, y tế… Mặc dù góc độ nhìn nhận khác nhau, thể hiện trên nhiều lĩnh vực, song các nhà nghiên cứu đều cho rằng quan hệ Việt Nam - Campuchia đã đạt được rất nhiều thành tựu, ngày càng phát triển đi lên phù hợp với nguyện vọng chính đáng của nhân dân hai nước. Tuy nhiên, các tác giả cũng chỉ ra do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, quan hệ Việt Nam - Campuchia trên nhiều lĩnh vực chưa tương xứng với tiềm năng của hai nước.

Các tác giả nhận định, trong mối quan hệ giữa hai nước còn gặp nhiều khó khăn cần phải giải quyết, đồng thời cũng đưa ra một số dự báo về xu hướng phát triển giữa hai quốc gia trong thời gian tới. Công trình này đã cung cấp nguồn tư liệu, số liệu về mối quan hệ giữa hai nước trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị… làm cơ sở cho luận án khi đối chiếu mối quan hệ này ở cấp độ mối quan hệ giữa các địa phương với nhau. Viện nghiên cứu Đông Nam Á với công trình “Vùng biên giới đất liền Việt Nam - Campuchia: Cơ sở lịch sử, chính trị, xã hội, pháp lý và các giải pháp phát triển bền vững, hài hòa” (2009). Công trình này, đã quy tụ nhiều bài nghiên cứu của các học giả uy tín trong nước.

Nhìn chung, các tác giả đều đánh giá cao vai trò, vị thế của vùng biên giới Việt Nam – Campuchia trong việc xây dựng và vun đắp tình hữu nghị giữa hai quốc gia nói chung, giữa các địa phương và nhân dân hai bên biên giới nói riêng. Bên cạnh đó, các tác giả đã tập trung phân tích, lý giải những khía cạnh của hợp tác và đề ra nhiều giải pháp phát triển bền vững khu vực biên giới hai nước dưới nhiều góc độ khác nhau. Công trình này, đã cung cấp cho luận án những cứ liệu về khu vực biên giới Việt Nam – Campuchia nói chung, trên địa bàn tỉnh Tây Ninh với Campuchia nói riêng. luan an 14 Ủy ban biên giới quốc gia – Bộ ngoại giao với công trình “Biên giới đất liền Việt Nam – Campuchia” (2010), đã giới thiệu về đường biên giới Việt Nam – Campuchia và quá trình hình thành, phân giới cắm mốc, cũng như những nét chính trong quan hệ biên giới giữa Việt Nam – Campuchia.

Công trình này cung cấp cho người nghiên cứu những tư liệu về biên giới nói chung cũng như khu vực biên giới thuộc địa bàn nghiên cứu trên địa phận tỉnh Tây Ninh, Bình Phước với các tỉnh giáp biên phía Campuchia. Sách chuyên khảo “Quan hệ Việt Nam - Campuchia từ sau chiến tranh lạnh đến nay” của Trần Xuân Hiệp, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội, 2014. Nội dung sách nêu rõ một số vấn đề như: Những nhân tố tác động tới quan hệ Việt Nam - Campuchia thời kỳ sau chiến tranh lạnh như: Nhân tố địa lý, văn hóa và lịch sử, bối cảnh quốc tế và khu vực, cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn, đặc biệt là giữa Mỹ và Trung Quốc ở Campuchia; Tình hình Việt Nam, Campuchia, chính sách của Việt Nam đối với Campuchia và ngược lại; Trong chương cuối sách đã đưa ra những nhận xét, đánh giá về quan hệ Việt Nam - Campuchia, đồng thời nêu lên triển vọng của quan hệ Việt Nam – Campuchia. Công trình này cung cấp cho người nghiên cứu thấy được bức tranh tổng thể về mối quan hệ giữa Việt Nam – Campuchia ở cấp độ quốc gia, để từ đó có cơ sở nghiên cứu mối quan hệ giữa hai nước ở cấp độ địa phương giữa các tỉnh giáp biên hai bên với nhau.

Với cách tiếp cận sử học, đề tài “Quá trình hình thành đường biên giới trên bộ giữa Việt Nam – Campuchia” của tác giả Lê Trung Dũng, đề tài thuộc Quỹ phát triển khoa học và công nghệ quốc gia, Hà Nội, 2014. Đề tài lý giải nhiều vấn đề quan trọng về quá trình hình thành và xác lập biên giới đất liền Việt Nam – Campuchia trong lịch sử lẫn hiện tại. Việc sử dụng phương pháp phê khảo nguồn sử liệu và phương pháp sử học so sánh đối chiếu, cùng với đó là sự kết hợp nguồn tư liệu quan trọng của các chuyên ngành dân tộc học, khảo cổ học, văn bản học, bản đồ học. nhóm tác giả của đề tài đã kiến giải những tranh luận về vấn đề biên giới đất liền Việt Nam – Campuchia.

Công trình này cung cấp cho luận án nhiều tư liệu quý về tình hình biên giới và quá trình phân giới cắm mốc hai nước Việt Nam – Campuchia nói chung, trong đó có địa bàn biên giới thuộc hai tỉnh Tây Ninh và Bình Phước nói riêng. Nhân kỷ niệm 35 năm ngày chiến thắng chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam, nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin xuất bản sách “Chiến thắng biên giới Tây – Nam luan an 15 Việt Nam và dấu ấn Quân tình nguyện Việt Nam đối với cách mạng Campuchia” (2014). Đây là tài liệu có giá trị thực tiễn, góp phần giáo dục lòng tự hào dân tộc, tăng cường quan hệ “Láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Campuchia”. Tác phẩm gồm 6 nội dung chính, trong đó có 3 nội dung có giá trị đối với luận án như: Những thông tin cơ bản về Campuchia và quan hệ Việt Nam – Campuchia; Hiệp ước hòa bình hữu nghị và hợp tác Việt Nam – Campuchia; Vun đắp tình hữu nghị và hợp tác Việt Nam – Campuchia lên tầm cao mới.

Viện Sử học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam đã biên soạn bộ sách “Lịch sử Việt Nam”, trong đó tập 14 do tác giả Trần Đức Cường chủ biên (2017), đã trình bày khái quát tình hình khu vực biên giới Tây Nam nói chung, hai tỉnh Tây Ninh và Bình Phước nói riêng. Đồng thời tác giả còn chứng minh quá trình đấu tranh chống Pol Pot bảo vệ biên giới Tây Nam là cuộc chiến đấu chính nghĩa trong việc giữ vững chủ quyền quốc gia. Công trình này giúp cho người nghiên cứu hiểu rõ hơn thực trạng tình hình biên giới Việt Nam – Campuchia ở khu vực Tây Ninh và Bình Phước trong thời gian trước năm 1991 để phục vụ cho luận án của mình. Trong thời gian gần đây nhất, công trình “Quan hệ đặc biệt Việt Nam – Campuchia (1930 – 2020)” (2021) do tác giả Lê Đình Chỉnh làm chủ biên, Nxb Thông tin và Truyền thông ấn hành.

Tác phẩm khẳng định "Việt Nam và Campuchia là hai quốc gia láng giềng, gần gũi cùng chung sống lâu đời trên vùng bán đảo Đông Dương, có nhiều điểm tương đồng về các yếu tố địa - chính trị, địa - lịch sử, địa - kinh tế và địa - văn hóa. Trải qua nhiều thập kỷ đấu tranh giành độc lập, tự do, hai dân tộc Việt Nam và Campuchia luôn nương tựa vào nhau, cùng đồng cam cộng khổ, kề vai sát cánh bên nhau vì sự tồn tại và phát triển của mỗi dân tộc và cả hai dân tộc”. Công trình này được biên soạn mang tính hệ thống và khá toàn diện về mối quan hệ Việt Nam – Campuchia từ khi thực dân Pháp tiến hành xâm lược đến hiện nay.