Phát triển năng lực tự học cho học sinh thông qua dạy học chủ đề mặt nón mặt trụ mặt cầu lớp 12 theo mô hình dạy học kết hợp có sử dụng hệ thống lms

Luận văn về phát triển năng lực tự học cho học sinh lớp 12 qua chủ đề Mặt nón, Mặt trụ, Mặt cầu. Ứng dụng mô hình dạy học kết hợp và hệ thống LMS.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Vân
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Văn Hoằng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm Toán học
• Đề tài: Phát triển năng lực tự học cho học sinh thông qua dạy học chủ đề Mặt nón, Mặt trụ, Mặt cầu lớp 12 theo mô hình dạy học kết hợp có sử dụng hệ thống LMS
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích của đề tài
• 0.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Giả thuyết khoa học
• 0.5. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 0.7. Đóng góp của luận văn
• 0.8. Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 1.1. Năng lực tự học
• 1.2. Các năng lực chung theo chương trình GDPT 2018
• 1.3. Khái quát về lịch sử nghiên cứu năng lực tự học
• 1.4. Khái niệm năng lực tự học
• 1.5. Vai trò của năng lực tự học đối với học sinh THPT
• 1.6. Biểu hiện và các mức độ của năng lực tự học. Các kĩ năng cơ bản nâng cao năng lực tự học
• 1.7. Mô hình dạy học kết hợp (Blended Learning)
• 1.7.1. Khái niệm dạy học kết hợp
• 1.7.2. Đặc điểm của dạy học kết hợp
• 1.7.3. Các mô hình dạy học kết hợp
• 1.7.4. Lý do dạy học kết hợp trở thành xu hướng giáo dục hiện đại
• 1.8. Hệ thống quản lý học tập LMS
• 1.8.1. Khái niệm hệ thống LMS
• 1.8.2. Chức năng của hệ thống LMS. Vai trò của hệ thống LMS trong phát triển năng lực tự học
• 1.8.3. Đặc điểm của hệ thống LMS của hệ thống giáo dục Vinschool
• 1.9. Khảo sát năng lực tự học của học sinh và thực trạng dạy học theo mô hình kết hợp sử dụng hệ thống LMS trong dạy học lớp 12 môn Toán ở trường PTLC Vinschool
• 1.9.1. Mục đích khảo sát
• 1.9.2. Đối tượng khảo sát
• 1.9.3. Phương pháp khảo sát
• 1.9.4. Nội dung khảo sát
• 1.9.5. Phân tích kết quả khảo sát
• 1.10. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH THÔNG QUA DẠY HỌC CHỦ ĐỀ MẶT NÓN, MẶT TRỤ, MẶT CẦU LỚP 12 THEO MÔ HÌNH DẠY HỌC KẾT HỢP CÓ SỬ DỤNG HỆ THỐNG LMS
• 2.1. Nguyên tắc trong triển khai dạy học kết hợp có sử dụng hệ thống LMS theo hướng phát triển năng lực tự học cho học sinh
• 2.2. Xây dựng hệ thống chuẩn đầu ra rõ ràng cho mỗi bài học
• 2.3. Thiết kế các bài giảng phù hợp với mô hình dạy học kết hợp
• 2.4. Các biện pháp phải phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh lớp 12
• 2.5. Lập kế hoạch tổ chức dạy học kết hợp theo hướng phát triển năng lực tự học cho học sinh
• 2.6. Chuẩn bị đầy đủ các tài liệu và phương tiện hướng dẫn tự học trước mỗi tiết học
• 2.7. Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực trong quá trình dạy học trực tiếp
• 2.8. Hệ thống kiểm tra đánh giá
• 2.9. Các biện pháp phải đảm bảo tính khả thi
• 2.10. Nghiên cứu chủ đề Mặt nón, Mặt trụ, Mặt cầu trong chương trình Toán lớp 12
• 2.11. Một số biện pháp phát triển năng lực tự học cho học sinh thông qua dạy học chủ đề mặt nón, mặt trụ, mặt cầu lớp 12 theo mô hình dạy học kết hợp sử dụng hệ thống LMS
• 2.12. Phát triển năng lực tự học cho học sinh thông qua việc xây dựng và triển khai kế hoạch dạy học theo mô hình “dạy học luân phiên trạm học tập” có sử dụng hệ thống LMS
• 2.13. Phát triển năng lực tự học cho học sinh thông qua việc xây dựng và triển khai kế hoạch bài dạy theo mô hình “lớp học đảo ngược”
• 2.14. Phát triển năng lực tự học cho học sinh thông qua tổ chức các hoạt động thảo luận theo định hướng dạy học kết hợp trên hệ thống LMS
• 2.15. Phát triển năng lực tự học cho học sinh thông qua thiết kế các nội dung kiểm tra đánh giá kết quả học tập trên hệ thống LMS
• 2.16. Xây dựng tài liệu giới thiệu và hướng dẫn các kĩ năng cơ bản để nâng cao năng lực tự học cho học sinh trên hệ thống LMS
• 2.17. Thiết kế bài giảng chủ đề Mặt nón, Mặt trụ, Mặt cầu lớp 12 theo mô hình dạy học kết hợp có sử dụng hệ thống LMS nhằm phát triển năng lực tự học cho học sinh
• 2.18. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm
• 3.2. Mục đích của thực nghiệm
• 3.3. Yêu cầu của thực nghiệm sư phạm
• 3.4. Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm
• 3.5. Đối tượng thực nghiệm
• 3.6. Phương pháp, điều kiện thực nghiệm sư phạm
• 3.6.1. Phương pháp thực nghiệm sư phạm
• 3.6.2. Điều kiện của thực nghiệm sư phạm
• 3.7. Các bước tiến hành và nội dung thực nghiệm
• 3.7.1. Các bước tiến hành
• 3.7.2. Nội dung thực nghiệm
• 3.8. Đánh giá kết quả thực nghiệm
• 3.8.1. Phân tích định lượng
• 3.8.2. Phân tích định tính
• 3.9. Một số kết luận rút ra từ thực nghiệm
• 3.10. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển năng lực tự học cho học sinh lớp 12

Phát triển năng lực tự học cho học sinh lớp 12 là một trong những mục tiêu quan trọng trong giáo dục hiện đại. Trong bối cảnh công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, việc áp dụng các phương pháp dạy học mới, đặc biệt là dạy học kết hợp, trở nên cần thiết. Mô hình này không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả mà còn khuyến khích sự chủ động trong việc học tập. Hệ thống LMS (Learning Management System) đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ học sinh tự học, cung cấp tài liệu và công cụ học tập trực tuyến.

1.1. Khái niệm năng lực tự học và vai trò của nó

Năng lực tự học được hiểu là khả năng tự tìm kiếm, tiếp thu và vận dụng kiến thức một cách hiệu quả. Nó giúp học sinh phát triển tư duy độc lập, khả năng giải quyết vấn đề và tự tin trong học tập. Theo nghiên cứu, học sinh có năng lực tự học cao thường đạt kết quả học tập tốt hơn.

1.2. Mô hình dạy học kết hợp và hệ thống LMS

Mô hình dạy học kết hợp là sự kết hợp giữa học trực tiếp và học trực tuyến. Hệ thống LMS cung cấp nền tảng cho việc tổ chức các hoạt động học tập, giúp học sinh dễ dàng truy cập tài liệu và tương tác với giáo viên. Việc sử dụng LMS trong dạy học không chỉ nâng cao hiệu quả học tập mà còn phát triển năng lực tự học cho học sinh.

II. Thách thức trong việc phát triển năng lực tự học cho học sinh lớp 12

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc phát triển năng lực tự học cho học sinh lớp 12 cũng gặp phải nhiều thách thức. Một trong những vấn đề chính là sự thiếu hụt kỹ năng tự học và thói quen học tập của học sinh. Nhiều học sinh vẫn phụ thuộc vào giáo viên và chưa biết cách tự tìm kiếm thông tin. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ trong giáo dục cũng gặp phải một số rào cản như cơ sở hạ tầng chưa đầy đủ và sự thiếu hụt trong đào tạo giáo viên.

2.1. Thiếu hụt kỹ năng tự học ở học sinh

Nhiều học sinh chưa được trang bị đầy đủ các kỹ năng cần thiết để tự học hiệu quả. Họ thường gặp khó khăn trong việc tìm kiếm và phân tích thông tin, dẫn đến việc không thể tự học một cách độc lập.

2.2. Rào cản trong việc áp dụng công nghệ

Việc áp dụng công nghệ trong giáo dục còn gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là ở các trường học có cơ sở hạ tầng yếu kém. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận hệ thống LMS và các tài liệu học tập trực tuyến của học sinh.

III. Phương pháp dạy học kết hợp để phát triển năng lực tự học

Để phát triển năng lực tự học cho học sinh lớp 12, việc áp dụng các phương pháp dạy học kết hợp là rất cần thiết. Các phương pháp này không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách hiệu quả mà còn khuyến khích sự chủ động trong học tập. Việc thiết kế bài giảng phù hợp với mô hình dạy học kết hợp sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.1. Thiết kế bài giảng theo mô hình dạy học kết hợp

Bài giảng cần được thiết kế sao cho phù hợp với mô hình dạy học kết hợp, kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Việc sử dụng các công cụ trực tuyến trong bài giảng sẽ giúp học sinh dễ dàng tiếp cận và tương tác với nội dung học tập.

3.2. Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực

Các phương pháp dạy học tích cực như thảo luận nhóm, dự án và trò chơi học tập sẽ giúp học sinh phát triển năng lực tự học. Những phương pháp này khuyến khích học sinh tham gia tích cực vào quá trình học tập và phát triển kỹ năng làm việc nhóm.

IV. Ứng dụng thực tiễn của mô hình dạy học kết hợp

Việc áp dụng mô hình dạy học kết hợp trong giảng dạy chủ đề Mặt nón, Mặt trụ, Mặt cầu đã cho thấy những kết quả tích cực. Học sinh không chỉ nắm vững kiến thức mà còn phát triển được năng lực tự học thông qua việc sử dụng hệ thống LMS. Các hoạt động học tập trực tuyến đã giúp học sinh củng cố kiến thức và nâng cao khả năng tự học.

4.1. Kết quả khảo sát năng lực tự học của học sinh

Kết quả khảo sát cho thấy học sinh tham gia vào mô hình dạy học kết hợp có sự cải thiện rõ rệt về năng lực tự học. Họ có khả năng tự tìm kiếm và phân tích thông tin tốt hơn so với trước khi áp dụng mô hình này.

4.2. Phản hồi từ học sinh về hệ thống LMS

Học sinh đánh giá cao việc sử dụng hệ thống LMS trong quá trình học tập. Họ cảm thấy dễ dàng hơn trong việc truy cập tài liệu và tương tác với giáo viên, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Phát triển năng lực tự học cho học sinh lớp 12 thông qua dạy học kết hợp là một hướng đi đúng đắn trong giáo dục hiện đại. Việc áp dụng công nghệ và các phương pháp dạy học mới sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện hơn. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và cải tiến mô hình dạy học kết hợp để đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập của học sinh.

5.1. Tầm quan trọng của việc phát triển năng lực tự học

Năng lực tự học không chỉ giúp học sinh trong quá trình học tập mà còn là yếu tố quyết định cho sự thành công trong tương lai. Việc phát triển năng lực này cần được chú trọng trong giáo dục.

5.2. Định hướng phát triển mô hình dạy học kết hợp

Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển mô hình dạy học kết hợp để nâng cao hiệu quả học tập cho học sinh. Việc đầu tư vào công nghệ và đào tạo giáo viên sẽ là những yếu tố quan trọng trong quá trình này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, việc phát triển năng lực tự học cho học sinh trở thành một yêu cầu cấp thiết trong giáo dục hiện đại. Theo báo cáo của ngành giáo dục, tỉ lệ học sinh có khả năng tự học hiệu quả còn hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng học tập và sự phát triển toàn diện của học sinh. Luận văn tập trung nghiên cứu phát triển năng lực tự học cho học sinh lớp 12 thông qua dạy học chủ đề Mặt nón, Mặt trụ, Mặt cầu theo mô hình dạy học kết hợp có sử dụng hệ thống quản lý học tập LMS tại trường Phổ thông liên cấp Vinschool Ocean Park trong giai đoạn từ tháng 06/2022 đến tháng 03/2023. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ cơ sở lý luận, thực trạng và đề xuất các biện pháp phát triển năng lực tự học, đồng thời kiểm nghiệm hiệu quả của mô hình dạy học kết hợp sử dụng LMS trong việc nâng cao năng lực tự học và kết quả học tập môn Toán. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin vào giáo dục, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và phát triển năng lực học sinh theo chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình giáo dục hiện đại, trong đó có:

• Lý thuyết năng lực tự học: Năng lực tự học được hiểu là khả năng vận dụng các kiến thức, kỹ năng và phẩm chất cá nhân để tự chủ trong quá trình học tập, bao gồm các kỹ năng xác định mục tiêu, lựa chọn phương pháp, quản lý thời gian và đánh giá kết quả học tập. Theo chương trình GDPT 2018, năng lực tự học là một trong ba năng lực chung cốt lõi cần phát triển cho học sinh.

• Mô hình dạy học kết hợp (Blended Learning): Là sự kết hợp giữa dạy học trực tuyến và dạy học truyền thống nhằm tận dụng ưu điểm của cả hai hình thức. Mô hình này tạo môi trường học tập linh hoạt, tăng cường tương tác và hỗ trợ phát triển năng lực tự học cho học sinh.

• Hệ thống quản lý học tập LMS (Learning Management System): LMS là nền tảng trực tuyến hỗ trợ quản lý, cung cấp tài liệu, tổ chức hoạt động học tập và đánh giá kết quả học tập. LMS giúp học sinh học tập mọi lúc mọi nơi, tăng cường tương tác giữa giáo viên và học sinh, đồng thời hỗ trợ phát triển năng lực tự học.

Các khái niệm chính bao gồm: năng lực tự học, mô hình dạy học kết hợp, hệ thống LMS, kỹ năng tự học, và phát triển năng lực học sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu: Bao gồm tài liệu giáo dục học, tâm lý học, sách giáo khoa Toán lớp 12, tài liệu về LMS và các nghiên cứu liên quan. Dữ liệu thực nghiệm được thu thập từ học sinh lớp 12 trường PTLC Vinschool Ocean Park.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp điều tra giáo dục qua phiếu khảo sát, quan sát, dự giờ và phân tích định lượng, định tính kết quả học tập trước và sau thực nghiệm. Phân tích số liệu bằng phần mềm thống kê toán học để kiểm định giả thuyết.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Thực nghiệm trên một lớp học thực nghiệm và một lớp đối chứng với tổng số học sinh khoảng 60 em, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện.

• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 06/2022 đến tháng 03/2023, gồm các giai đoạn khảo sát thực trạng, thiết kế biện pháp, triển khai thực nghiệm và đánh giá kết quả.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng năng lực tự học của học sinh: Khảo sát cho thấy khoảng 65% học sinh có biểu hiện tự học chủ động, tuy nhiên chỉ khoảng 40% học sinh có khả năng xây dựng môi trường học tập phù hợp và quản lý thời gian hiệu quả.

2. Hiệu quả mô hình dạy học kết hợp sử dụng LMS: Sau thực nghiệm, điểm trung bình môn Toán của lớp thực nghiệm tăng 15% so với lớp đối chứng. Tỉ lệ học sinh đạt điểm trên trung bình tăng từ 70% lên 85%.

3. Sử dụng chức năng LMS trong học tập: 90% học sinh tham gia thực nghiệm sử dụng các chức năng như truy cập tài liệu, làm bài tập trực tuyến và tham gia thảo luận trên LMS thường xuyên, giúp tăng cường tương tác và hỗ trợ tự học.

4. Phản hồi của học sinh và giáo viên: 85% học sinh đánh giá mô hình dạy học kết hợp giúp họ nâng cao kỹ năng tự học, trong khi 80% giáo viên nhận thấy việc sử dụng LMS giúp quản lý và theo dõi tiến trình học tập hiệu quả hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình dạy học kết hợp có sử dụng LMS góp phần phát triển năng lực tự học cho học sinh lớp 12, đồng thời nâng cao kết quả học tập môn Toán. Nguyên nhân chính là do mô hình này tạo điều kiện cho học sinh học tập linh hoạt, chủ động, đồng thời tăng cường tương tác giữa giáo viên và học sinh qua hệ thống LMS. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả phù hợp với xu hướng ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục hiện đại, khẳng định vai trò quan trọng của LMS trong phát triển năng lực tự học. Biểu đồ phân tích điểm số trước và sau thực nghiệm minh họa rõ sự cải thiện về kết quả học tập của lớp thực nghiệm so với lớp đối chứng. Ngoài ra, việc tổ chức các hoạt động thảo luận, kiểm tra đánh giá trực tuyến trên LMS cũng góp phần nâng cao kỹ năng tự học và tự quản lý của học sinh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo giáo viên về kỹ năng sử dụng LMS: Tổ chức các khóa tập huấn định kỳ nhằm nâng cao năng lực công nghệ thông tin và kỹ năng thiết kế bài giảng theo mô hình dạy học kết hợp, đảm bảo giáo viên vận dụng hiệu quả LMS trong giảng dạy. Thời gian thực hiện: 6 tháng; chủ thể: nhà trường và phòng đào tạo.

2. Xây dựng hệ thống bài giảng và tài liệu học tập phù hợp trên LMS: Phát triển các bài giảng điện tử, tài liệu hướng dẫn tự học và bài tập tương tác theo chủ đề Mặt nón, Mặt trụ, Mặt cầu, giúp học sinh dễ dàng tiếp cận và tự học hiệu quả. Thời gian: 3 tháng; chủ thể: giáo viên bộ môn và tổ chuyên môn.

3. Tổ chức các hoạt động học tập tương tác trên LMS: Khuyến khích học sinh tham gia thảo luận, làm bài kiểm tra trực tuyến và báo cáo nhóm qua LMS nhằm phát triển kỹ năng tự học và hợp tác. Thời gian: liên tục trong năm học; chủ thể: giáo viên và học sinh.

4. Xây dựng hệ thống đánh giá và phản hồi kịp thời trên LMS: Thiết lập các công cụ đánh giá năng lực tự học và kết quả học tập, cung cấp phản hồi nhanh chóng để học sinh điều chỉnh phương pháp học tập. Thời gian: 3 tháng; chủ thể: nhà trường và giáo viên.

5. Đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin: Đảm bảo hệ thống LMS hoạt động ổn định, truy cập nhanh chóng, hỗ trợ đa thiết bị để học sinh có thể học tập mọi lúc mọi nơi. Thời gian: 12 tháng; chủ thể: ban giám hiệu và phòng kỹ thuật.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giáo viên bộ môn Toán THPT: Nghiên cứu các biện pháp dạy học kết hợp và ứng dụng LMS để nâng cao năng lực tự học và kết quả học tập của học sinh.

2. Nhà quản lý giáo dục và cán bộ chuyên môn: Tham khảo để xây dựng chính sách, kế hoạch đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới phương pháp dạy học.

3. Sinh viên sư phạm và nghiên cứu sinh: Học hỏi về phương pháp nghiên cứu, thiết kế thực nghiệm và ứng dụng mô hình dạy học kết hợp trong giáo dục phổ thông.

4. Phụ huynh học sinh: Hiểu rõ vai trò của năng lực tự học và cách hỗ trợ con em trong việc học tập qua các công cụ công nghệ hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình dạy học kết hợp là gì và có ưu điểm gì?
   Mô hình dạy học kết hợp là sự kết hợp giữa dạy học trực tuyến và truyền thống, giúp học sinh học linh hoạt, tăng tương tác và phát triển kỹ năng tự học. Ví dụ, học sinh có thể học qua LMS ở nhà và thảo luận trực tiếp trên lớp.

2. Hệ thống LMS hỗ trợ phát triển năng lực tự học như thế nào?
   LMS cung cấp tài liệu học tập, bài tập, công cụ thảo luận và đánh giá trực tuyến, giúp học sinh tự quản lý quá trình học, học mọi lúc mọi nơi và tương tác với giáo viên, bạn học.

3. Làm thế nào để giáo viên thiết kế bài giảng hiệu quả trên LMS?
   Giáo viên cần xây dựng bài giảng có mục tiêu rõ ràng, nội dung phù hợp, kết hợp các hoạt động tương tác và kiểm tra đánh giá để kích thích sự chủ động và sáng tạo của học sinh.

4. Năng lực tự học gồm những kỹ năng nào?
   Bao gồm kỹ năng xác định mục tiêu, lựa chọn phương pháp học, quản lý thời gian, đánh giá kết quả và xây dựng môi trường học tập phù hợp. Những kỹ năng này giúp học sinh học tập hiệu quả và bền vững.

5. Làm sao để khắc phục khó khăn khi áp dụng mô hình dạy học kết hợp?
   Cần đào tạo giáo viên về công nghệ, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, hỗ trợ học sinh sử dụng LMS và xây dựng kế hoạch dạy học linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường.

Kết luận

• Luận văn đã làm rõ cơ sở lý luận và thực trạng phát triển năng lực tự học cho học sinh lớp 12 qua dạy học chủ đề Mặt nón, Mặt trụ, Mặt cầu theo mô hình dạy học kết hợp sử dụng LMS.
• Mô hình dạy học kết hợp có sử dụng LMS giúp nâng cao kết quả học tập và phát triển năng lực tự học cho học sinh, với mức tăng điểm trung bình khoảng 15%.
• Các biện pháp thiết kế bài giảng, tổ chức hoạt động học tập và đánh giá trên LMS được đánh giá cao về tính khả thi và hiệu quả.
• Đề xuất các giải pháp đào tạo giáo viên, xây dựng tài liệu, tổ chức hoạt động tương tác và nâng cấp hạ tầng công nghệ để triển khai mô hình hiệu quả hơn.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi áp dụng mô hình và đánh giá lâu dài tác động của LMS trong phát triển năng lực tự học cho học sinh phổ thông.

Hãy áp dụng những kết quả và đề xuất trong luận văn để đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao năng lực tự học cho học sinh, góp phần phát triển giáo dục hiện đại và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 1. Năng lực tự học 1. Các năng lực chung theo chương trình GDPT 2018 1. Khái niệm chung về năng lực Năng lực là một phạm trù từng được bàn đến trong mọi lĩnh vực của cuộc sống xã hội.

Đã có nhiều định nghĩa khác nhau về năng lực. Theo từ điển tiếng Việt: “Năng lực là khả năng, điều kiện chủ quan hoặc tự nhiên sẵn có để thực hiện một hành động nào đó. Năng lực là phẩm chất tâm lý và sinh lý tạo cho con người khả năng hoàn thành một loại hoạt động nào đó với chất lượng cao”. Đứng về góc độ tâm lý học, năng lực trở thành đối tượng nghiên cứu chuyên sâu từ thế kỷ XIX, trong các công trình thực nghiệm của F.Ganton năng lực có những biểu hiện như tính nhạy bén, chắc chắn, sâu sắc và dễ dàng trong quá trình lĩnh hội một hoạt động mới nào đó.

Người có năng lực là người đạt hiệu suất và chất lượng hoạt động cao trong các hoàn cảnh khách quan và chủ quan như nhau. Năng lực gắn bó chặt chẽ với tính định hướng chung của nhân cách. Từ điển tâm lý học đưa ra khái niệm, năng lực là tập hợp các tính chất hay phẩm chất của tâm lý cá nhân, đóng vai trò là điều kiện bên trong tạo thuận lợi cho việc thực hiện tốt một dạng hoạt động nhất định. Theo Cosmovici thì: “năng lực là tổ hợp đặc điểm của cá nhân, giải thích sự khác biệt giữa người này với người khác ở khả năng đạt được những kiến thức và hành vi nhất định”.Leonchiev cho rằng: “năng lực là đặc điểm cá nhân quy định việc thực hiện thành công một hoạt động nhất định”.

Nhà tâm lý học A.Rudich đưa ra quan niệm về năng lực như sau: năng lực đó là tính chất tâm sinh lý của con người chi phối quá trình tiếp thu các kiến thức, kỹ năng và kỹ xảo cũng như hiệu quả thực hiện một hoạt động nhất định. Năng lực của con người không chỉ là kết quả của sự phát triển và giáo 7 dục mà còn là kết quả hoạt động của các đặc điểm bẩm sinh hay còn gọi là năng khiếu. Năng lực đó là năng khiếu đã được phát triển, có năng khiếu chưa có nghĩa là nhất thiết sẽ biến thành năng lực. Muốn vậy phải có môi trường xung quanh tương ứng và phải có sự giáo dục có chủ đích.

Trong các giáo trình tâm lý học các tác giả cũng đã đưa ra khá nhiều quan niệm về năng lực. Trong đó đa số đều quan niệm năng lực là tổ hợp các thuộc tính độc đáo của cá nhân phù hợp với những yêu cầu của một hoạt động nhất định, đảm bảo cho hoạt động có kết quả tốt. Năng lực vừa là tiền đề vừa là kết quả của hoạt động, năng lực vừa là điều kiện cho hoạt động đạt kết quả nhưng đồng thời năng lực cũng phát triển ngay trong chính hoạt động ấy. Theo quan điểm của Tâm lý học Mác xít, năng lực của con người luôn gắn liền với hoạt động của chính họ.

Như vậy, khi nói đến năng lực thì không phải là một thuộc tính tâm lý duy nhất nào đó (ví dụ như khả năng tri giác, trí nhớ…) mà là sự tổng hợp các thuộc tính tâm lý cá nhân (sự tổng hợp này không phải phép cộng của các thuộc tính mà là sự thống nhất hữu cơ, giữa các thuộc tính tâm lý này diễn ra mối quan hệ tương tác qua lại theo một hệ thống nhất định và trong đó một thuộc tính nổi lên với tư cách chủ đạo và những thuộc tính khác giữ vai trò phụ thuộc) đáp ứng được những yêu cầu hoạt động và đảm bảo hoạt động đó đạt được kết quả mong muốn. Tóm lại, dựa trên quan niệm của nhiều tác giả đưa ra ở trên có thể định nghĩa như sau: “Năng lực là khả năng thực hiện thành công hoạt động trong một bối cảnh nhất định nhờ sự huy động tổng hợp các kiến thức, kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí… năng lực của cá nhân được đánh giá qua phương thức và khả năng hoạt động của cá nhân đó khi giải quyết các vấn đề của cuộc sống”. 8 Như vậy, năng lực không mang tính chung chung mà khi nói đến năng lực, bao giờ người ta cũng nói về một lĩnh vực cụ thể nào đó như năng lực toán học của hoạt động học tập hay nghiên cứu toán học, năng lực hoạt động chính trị của hoạt động chính trị, năng lực dạy học của hoạt động giảng dạy… Năng lực của học sinh là một cấu trúc động, có tính mở, đa thành tố, đa tầng bậc, hàm chứa trong nó không chỉ là kiến thức, kỹ năng mà cả niềm tin, giá trị, trách nhiệm xã hội… thể hiện ở tính sẵn sàng hành động của các em trong môi trường học tập phổ thông và những điều kiện thực tế đang thay đổi của xã hội. Các năng lực chung theo chương trình GDPT 2018 Chương trình GDPT 2018 là văn bản thể hiện mục tiêu giáo dục phổ thông, quy định các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của học sinh, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và phương pháp đánh giá kết quả giáo dục, làm căn cứ quản lí chất lượng giáo dục phổ thông; đồng thời là cam kết của Nhà nước nhằm bảo đảm chất lượng của cả hệ thống và từng cơ sở giáo dục phổ thông.

Chương trình GDPT 2018 bao gồm chương trình tổng thể (khung chương trình), các chương trình môn học và hoạt động giáo dục. Chương trình giáo dục phổ thông được xây dựng theo hướng mở, cụ thể là: (1) Chương trình bảo đảm định hướng thống nhất và những nội dung giáo dục cốt lõi, bắt buộc đối với học sinh toàn quốc, đồng thời trao quyền chủ động và trách nhiệm cho địa phương, nhà trường trong việc lựa chọn, bổ sung một số nội dung giáo dục và triển khai kế hoạch giáo dục phù hợp với đối tượng giáo dục và điều kiện của địa phương, của nhà trường, góp phần bảo đảm kết nối hoạt động của nhà trường với gia đình, chính quyền và xã hội; (2) Chương trình chỉ quy định những nguyên tắc, định hướng chung về yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của học sinh, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và việc đánh giá kết quả giáo dục, không quy định quá chi tiết, để tạo điều kiện cho tác giả sách giáo khoa và giáo viên phát huy tính chủ động, sáng tạo trong thực hiện chương trình; (3) Chương trình bảo đảm 9 tính ổn định và khả năng phát triển trong quá trình thực hiện cho phù hợp với tiến bộ khoa học - công nghệ và yêu cầu của thực tế. Mục tiêu của chương trình GDPT 2018 là giúp học sinh làm chủ kiến thức phổ thông, biết vận dụng hiệu quả kiến thức, kĩ năng đã học vào đời sống và tự học suốt đời, có định hướng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp, biết xây dựng và phát triển hài hòa các mối quan hệ xã hội, có cá tính, nhân cách và đời sống tâm hồn phong phú, nhờ đó có được cuộc sống có ý nghĩa và đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước và nhân loại. Với những mục tiêu, trên chương trình GDPT 2018 có những yêu cầu nhất định để chú trọng phát triển phẩm chất và năng lực cho người học.

Về phẩm chất: Chương trình GDPT 2018 hình thành và phát triển cho học sinh 5 phẩm chất chủ yếu sau: (1) yêu nước, (2) nhân ái, (3) chăm chỉ, (4) trung thực, (5) trách nhiệm. Về năng lực: Chương trình GDPT 2018 hình thành và phát triển cho học sinh những 10 năng lực cốt lõi sau:  3 năng lực chung được hình thành, phát triển thông qua tất cả các môn học và hoạt động giáo dục: (1) năng lực tự chủ và tự học, (2) năng lực giao tiếp và hợp tác, (3) năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo;  7 năng lực đặc thù được hình thành, phát triển chủ yếu thông qua một số môn học và hoạt động giáo dục nhất định: (4) năng lực ngôn ngữ, (5) năng lực tính toán, (6) năng lực khoa học, (7) năng lực công nghệ, (8) năng lực tin học, (9) năng lực thẩm mĩ, (10) năng lực thể chất. Bên cạnh việc hình thành, phát triển các năng lực cốt lõi, chương trình giáo dục phổ thông còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu của học sinh. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã đưa ra 5 phẩm chất và 10 năng lực cốt lõi cần phát triển cho học sinh.

Trong các phẩm chất và năng lực đó, năng lực “Tự chủ và Tự học” xếp vị trí hàng đầu. Khái quát về lịch sử nghiên cứu năng lực tự học 1. Các nghiên cứu trên thể giới về tự học Qua việc tìm hiểu và nghiên cứu về tư tưởng của các nhà khoa học giáo dục trên thế giới, có thể nhận thấy tự học không phải là một khái niệm mới xuất hiện trong bối cảnh hiện đại mà đã tồn tại và được đề cập đến trong nền giáo dục xuyên suốt từ thời cổ đại đến nay. Không chỉ những nhà giáo dục lỗi lạc ở Phương Đông như Khổng Tử (551 - 479 TCN), Mạnh Tử (372 - 289 TCN), mà những nhà giáo dục Hy Lạp nổi tiếng khác như Socrates (470 - 399 TCN), Platon (428/427 hay 424/423 - 348/347 TCN), … cũng đã nhận thấy tầm quan trọng của việc giúp người học tự tìm tòi và khám phá kiến thức.

Tư tưởng giáo dục của Khổng Tử đề cao đạo đức. Mục đích giáo dục theo ông là đào tạo nên những con người có đức, có tài, có nhân, có lễ, nhằm duy trì đạo đức kỷ cương và phục vụ lợi ích toàn thể xã hội. Ông có nhiều phương pháp giáo dục khá phong phú, đa dạng và sâu sắc như: phương pháp học đi đôi với hành, phương pháp kết hợp giữa thầy và trò, phương pháp nêu gương,… nhưng điều cốt lõi trong tất cả các phương pháp ấy đó là người thầy chỉ đóng vai trò chỉ ra kiến thức trọng tâm, mấu chốt nhất chứ không thể làm thay hết cho học trò. Hay với Socrates, ông cũng cho rằng trong dạy học, người dạy cần tạo điều kiện cho người học tự khám phá, tự tìm tòi và thông hiểu vấn đề.

Đó cũng là tư tưởng cốt lõi cho câu hỏi truy vấn Socrates nổi tiếng và có giá trị quan trọng cho đến bây giờ.