CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BANCASSURANCE VÀ SỰ HÀI LÒNG CỦA KHÁCH HÀNG VỀ BANCASSURANCE 1.1 Tổng quan về Bancassurance 1.1 Khái niệm Thuật ngữ Bancassurance được dùng đầu tiên ở Pháp, được hiểu đơn giản là các sản phẩm bảo hiểm được phân phối qua ngân hàng. Tính phổ biến của thuật ngữ này cho thấy mô hình kinh doanh này phát triển nhất ở Pháp sau đó nhân rộng ra khắp Châu Âu và các quốc gia khác. Qua thời gian định nghĩa về Bancassurance ngày càng phổ biến hơn., 2012, Bancassurance là quá trình sử dụng nguồn khách hàng của ngân hàng để bán các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ và quy trình này là con đường vô cùng hiệu quả cho sự phát triển của bảo hiểm., 1993 Bancassurance cơ bản là việc cung cấp và bán các sản phẩm ngân hàng và sản phẩm bảo hiểm thông qua một kênh phân phối chung và dưới cùng một nguồn cơ sở khách hàng. Theo Swiss RE, 1992 Bancassurance có thể được mô tả như là một chiến lược mà các ngân hàng hay công ty bảo hiểm sử dụng với mục tiêu hoạt động hợp nhất dịch vụ ở mức độ nhất định trên thị trường tài chính.
Theo định nghĩa của Center for Insurance & Financial Planning, Bancassurance là một loạt các thỏa thuận chi tiết giữa các ngân hàng và công ty bảo hiểm, nhưng trong tất cả các trường hợp, nó bao gồm việc cung cấp sản phẩm bảo hiểm, ngân hàng hoặc dịch vụ ngân hàng cho cùng một cơ sở dữ liệu khách hàng. 6 Bancassurance là một hệ thống trong đó ngân hàng làm đại lý bán hàng cho công ty bảo hiểm (cả bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ) nhằm kiếm một khoản thu nhập khác ngoài lãi suất., 2011) Từ các định nghĩa trên, có thể khái quát rằng Bancassurance là việc Ngân hàng và Công ty bảo hiểm cùng hợp tác để phát triển và phân phối các sản phẩm bảo hiểm và sản phẩm ngân hàng cho cùng một nguồn cơ sở khách hàng. Một cách đơn giản hơn, Bancassurance cũng có thể được hiểu là việc ngân hàng tham gia cung cấp các sản phẩm bảo hiểm cho khách hàng của mình. Việc tham gia này của Ngân hàng được phân theo nhiều cấp độ khác nhau tùy thuộc vào hình thức Bancassurance.
Có thể hiểu thuật ngữ Bancassurance nghĩa là bán sản phẩm bảo hiểm qua ngân hàng. Bancassurance bao gồm các sản phẩm bảo hiểm có tính thương mại với hai nhóm sản phẩm cơ bản đó là sản phẩm bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ. Trong đó, sản phẩm Bancassurance nhân thọ là các sản phẩm bảo hiểm tính mạng hoặc tuổi thọ của con người nhằm bù đắp cho người được bảo hiểm một khoản tiền khi hết thời hạn bảo hiểm hoặc khi người được bảo hiểm bị chết hoặc bị thương tật toàn bộ vĩnh viễn. Sản phẩm này có thể chia thành nhiều loại như: Bảo hiểm trọn đời; Bảo hiểm sinh kỳ; Bảo hiểm tử kỳ; Bảo hiểm hỗn hợp; Bảo hiểm trả tiền định kỳ; Bảo hiểm liên kết đầu tư; Bảo hiểm hưu trí… Sản phẩm Bancassurance phi nhân thọ: bao gồm các loại hình bảo hiểm như bảo hiểm tài sản, trách nhiệm dân sự và các nghiệp vụ bảo hiểm khác không thuộc bảo hiểm nhân thọ.
Sản phẩm này có thể chia thành nhiều loại như: Bảo hiểm tài sản và bảo hiểm thiệt hại; Bảo hiểm hàng hoá vận chuyển đường bộ, đường biển, đường thủy nội địa, đường sắt và đường hàng không; Bảo hiểm hàng không; Bảo hiểm xe cơ giới; Bảo hiểm cháy, nổ; Bảo hiểm thân tàu và trách nhiệm dân sự của chủ tàu; Bảo hiểm trách nhiệm; Bảo hiểm tín dụng và rủi ro tài chính; Bảo hiểm thiệt hại kinh doanh; Bảo hiểm nông nghiệp; Bảo hiểm tai nạn con người; Bảo hiểm chăm sóc sức khỏe… 7 1.2 Các hình thức của Bancassurance: Việc cung cấp sản phẩm bảo hiểm qua kênh ngân hàng được thể hiện ở nhiều cấp độ khác nhau tuỳ thuộc vào mức độ liên kết giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm. Có thể chia mô hình Bancassurance thành 4 loại. Hợp tác phân phối: Ngân hàng ký thoả thuận phân phối sản phẩm cho công ty bảo hiểm và nhận hoa hồng phí. Đây là hình thức đơn giản nhất và hoạt động khá hiệu quả, theo đó ngân hàng đóng vai trò như là một đại lý của công ty bảo hiểm.
Có nhiều loại hợp tác phân phối như hợp tác phân phối độc quyền, không độc quyền và có giới hạn. Trong đó, hợp tác phân phối không độc quyền Ngân hàng có thể bán các sản phẩm bảo hiểm của nhiều công ty bảo hiểm khác nhau. Ngược lại với hình thức hợp tác phân phối độc quyền Ngân hàng có mối quan hệ chính thức và độc quyền với Công ty Bảo hiểm và mỗi sản phẩm sẽ được phân phối độc quyền thông qua kênh riêng. Còn với hình thức hợp tác phân phối có giới hạn các công ty bảo hiểm có thể cung cấp một hoặc nhiều sản phẩm hoặc có sản phẩm dành riêng cho từng ngân hàng.
Cả hai bên có thể có những hợp đồng hợp tác khác nhau với các đối tác khác nhau nhưng chỉ cho những sản phẩm không nằm trong thỏa thuận riêng. Ở hình thức hợp tác phân phối Ngân hàng không phải chia sẻ dữ liệu khách hàng của mình và có thể triển khai sản phẩm mà không cần phải đầu tư nhiều cho việc nghiên cứu xây dựng sản phẩm bảo hiểm. Nhưng điểm hạn chế ở hình thức này là ngân hàng bị phụ thuộc vào công ty bảo hiểm khi đưa sản phẩm bảo hiểm vào phân phối và phải phụ thuộc vào chính sách phát triển sản phẩm của công ty bảo hiểm. Đồng thời sản phẩm bảo hiểm chưa tích hợp được với sản phẩm ngân hàng.
Chiến lược liên kết: Ngân hàng đầu tư vào công ty bảo hiểm, nắm giữ cổ phần tại công ty bảo hiểm. Trường hợp này hai bên có mức độ kết hợp cao hơn trong việc cung cấp sản phẩm, và cơ sở dữ liệu khách hàng có thể được chia sẻ giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm. Hình thức này đòi hỏi hai bên phải đầu tư lâu dài vào công nghệ và nhân sự bán hàng. 8 Liên doanh: Ngân hàng và công ty bảo hiểm liên doanh thành lập công ty bảo hiểm.
Trường hợp này cả hai cũng có thể chia sẻ cơ sở dữ liệu khách hàng cho nhau và với lợi thế thương mại đạt được hai bên đều có lợi ích kinh tế rõ ràng. Hình thức này có thể phát sinh mâu thuẫn khi Ngân hàng và Công ty bảo hiểm không có sự thống nhất về các khoản đóng góp, quyền lợi, chiến lược phát triển kinh doanh. Ngân hàng thành lập công ty bảo hiểm: Ngân hàng sẽ mua lại toàn bộ công ty bảo hiểm hay thành lập một công ty bảo hiểm hoàn toàn mới. Bên cạnh việc thành lập công ty bảo hiểm, ngân hàng còn thành lập công ty chứng khoán, công ty bất động sản, công ty cho thuê tài chính… và hướng đến hoạt động như một tập đoàn tài chính-ngân hàng cung cấp nhiều loại hình sản phẩm tài chính khác nhau.
Trường hợp này Ngân hàng và công ty bảo hiểm có chung cơ sở dữ liệu khách hàng, đồng thời cung cấp toàn diện dịch vụ tài chính của cả ngân hàng và bảo hiểm. Công ty bảo hiểm sẽ dựa trên yêu cầu của Ngân hàng để đưa ra các sản phẩm bảo hiểm phù hợp, có thể kết hợp sản phẩm ngân hàng và sản phẩm bảo hiểm cùng lúc. Hình thức này đòi hỏi Ngân hàng có tiềm lực tài chính tốt vì vốn đầu tư cao.3 Lợi ích của Bancassurance: 1.1 Lợi ích đối với ngân hàng - Bên cạnh dịch vụ ngân hàng truyền thống, Bancassurance còn giúp ngân hàng có thêm các dịch vụ tài chính khác cung cấp cho khách hàng. Việc có thêm sản phẩm mới này giúp ngân hàng tăng cường khả năng cạnh tranh, tăng khả năng duy trì khách hàng và thu hút thêm lượng khách hàng mới.
- Trong môi trường cạnh tranh mạnh mẽ gây sức ép lên việc giảm lợi nhuận tại các ngân hàng trong việc cung cấp các sản phẩm ngân hàng truyền thống thì việc cung cấp dịch vụ ngân hàng cho khách hàng mua bảo hiểm có thể giúp ngân hàng tăng doanh thu. Ngoài ra, hoa hồng được nhận từ công ty bảo hiểm, các loại phí dịch vụ ngân hàng đi kèm như phí chuyển khoản, phí ATM… cũng giúp ngân hàng có thêm nguồn thu nhập khác ngoài lãi suất. 9 - Với nguồn cơ sở khách hàng hiện có cùng với mối quan hệ lâu dài với khách hàng, hệ thống phòng giao dịch, hệ thống kênh phân phối sản phẩm hiện thời là một lợi thế mà ngân hàng có thể tận dụng để phân phối sản phẩm bảo hiểm hiệu quả, giúp mang lại nguồn thu nhập ổn định. Ngoài ra, với việc gắn kết hình ảnh với công ty bảo hiểm, đổi mới kinh doanh, cung cấp nhiều lợi hình dịch vụ tại cùng một địa điểm như vậy có thể giúp ngân hàng quảng bá, gia tăng giá trị thương hiệu và nâng cao uy tín của mình trên thị trường.
- Năng suất hoạt động của nhân viên ngân hàng sẽ tăng lên thông qua việc cung cấp thêm sản phẩm bảo hiểm, từ đó giúp giảm chi phí cố định một cách tương đối. Qua hoa hồng được nhận và chế độ khen thưởng sẽ giúp nhân viên có thêm động lực và tăng thu nhập. - Phần lớn trong các thỏa thuận hợp tác giữa ngân hàng và công ty bảo hiểm đều bao gồm các thỏa thuận về đầu tư tiền hoặc thu phí bảo hiểm thông qua tài khoản mở tại ngân hàng hợp tác, điều này có thể giúp ngân hàng tăng thêm nguồn vốn huy động. Bên cạnh đó, việc cung cấp các sản phẩm bảo hiểm đi kèm sản phẩm tín dụng còn giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro không thu hồi được nợ.
Vì trường hợp khách hàng vay gặp rủi ro, tai nạn Công ty bảo hiểm sẽ thay mặt khách hàng trả dư nợ vay còn lại cho ngân hàng. Ngân hàng sẽ giảm bớt được rủi ro tăng nợ khó đòi và gia đình khách hàng cũng sẽ bớt được nỗi lo trả nợ.2 Lợi ích đối với công ty bảo hiểm - Tham gia bancassurance giúp công ty bảo hiểm có thêm nguồn khách hàng mới. Bằng việc tiếp cận và sử dụng nguồn cơ sở dữ liệu khách hàng của ngân hàng công ty bảo hiểm có thể tiết kiệm được chi phí phân phối sản phẩm. - Bên cạnh các kênh bán hàng, phân phối sản phẩm trực tiếp hay thông qua mạng lưới đại lý, ngân hàng cũng là một kênh phân phối hiệu quả.
Ngoài việc đa dạng hóa kênh phân phối, công ty bảo hiểm còn nâng cao được khả năng cạnh tranh, giảm bớt sự biến động lợi nhuận theo thời gian.