Khóa Luận Tốt Nghiệp: Phát Triển Hệ Thống Thông Tin Doanh Nghiệp Dựa Trên Kiến Trúc Hướng Dịch Vụ

Khám phá cách phát triển hệ thống thông tin doanh nghiệp hiệu quả dựa trên kiến trúc hướng dịch vụ, tối ưu hóa quy trình và nâng cao hiệu suất.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Anh
• Người hướng dẫn: ThS. Chu Văn Huy
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Hệ thống thông tin
• Đề tài: Phát Triển Hệ Thống Thông Tin Doanh Nghiệp Dựa Trên Kiến Trúc Hướng Dịch Vụ
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM KẾT
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TÌM HIỂU HIỆN TRẠNG PHÁT TRIỂN CÁC HỆ THỐNG THÔNG TIN TRONG DOANH NGHIỆP HIỆN NAY
• 1.1. Khảo sát xu thế phát triển các hệ thống thông tin doanh nghiệp
• 1.2. Hiện trạng phát triển các hệ thống thông tin tại các doanh nghiệp hiện nay
• 1.3. Những thách thức trong các HTTT doanh nghiệp. Xu hướng tương lai của hệ thống thông tin doanh nghiệp
• 1.4. Đề xuất giải pháp giải quyết bài toán tại các doanh nghiệp hiện nay
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG DỰA TRÊN KIẾN TRÚC HƯỚNG DỊCH VỤ
• 2.1. Tổng quan về kiến trúc hướng dịch vụ
• 2.2. Khái niệm về kiến trúc SOA
• 2.3. Kiến trúc của SOA. Tính chất của kiến trúc SOA
• 2.4. Vai trò của kiến trúc SOA
• 2.5. Dịch vụ web
• 2.6. Tổng quan về dịch vụ web. Đặc điểm của dịch vụ Web
• 2.7. Nghiên cứu trục tích hợp dữ liệu ESB
• 2.8. Tổng quan về trục tích hợp ESB
• 2.9. Các chức năng của trục tích hợp ESB
• 2.10. Các thành phần của trục tích hợp ESB
• 2.11. Những thách thức của kiến trúc hướng dịch vụ
• 2.12. Ứng dụng kiến trúc hướng dịch vụ trong phát triển các Hệ thống thông tin doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH TRIỂN KHAI XÂY DỰNG CÁC HỆ THỐNG THÔNG TIN DOANH NGHIỆP DỰA TRÊN KIẾN TRÚC HƯỚNG DỊCH VỤ
• 3.1. Phân tích quy trình phát triển các Hệ thống thông tin doanh nghiệp dựa trên phương pháp truyền thống
• 3.2. Cải tiến mô hình phát triển các Hệ thống thông tin doanh nghiệp dựa trên kiến trúc hướng dịch vụ
• 3.3. Thực nghiệm xây dựng HTTT sử dụng Web Service dựa trên kiến trúc SOA
• 3.4. Bài toán thực tế tại doanh nghiệp Tâm Đan
• 3.5. Mô hình đề xuất
• 3.6. Tương tác của mô hình
• 3.7. Vấn đề bảo mật đối với mô hình đề xuất
• 3.8. Demo quy trình nâng cấp hệ thống quản lý bán hàng sử dụng dịch vụ dữ liệu từ hệ thống quản lý quan hệ khách hàng tại doanh nghiệp Tâm Đan
• 3.9. Đánh giá kết quả thực hiện
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Hệ Thống Thông Tin Doanh Nghiệp SOA

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, việc phát triển Hệ thống thông tin doanh nghiệp hiệu quả trở nên cấp thiết. Kiến trúc hướng dịch vụ (SOA) nổi lên như một giải pháp tiềm năng, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình, tăng tính linh hoạt và khả năng tích hợp. Theo nghiên cứu của Forrester, 84% trong số 2000 doanh nghiệp lớn nhất thế giới đang sử dụng SOA. Điều này cho thấy tầm quan trọng của SOA trong việc xây dựng ứng dụng doanh nghiệp hiện đại. Tuy nhiên, để áp dụng thành công SOA, doanh nghiệp cần hiểu rõ về khái niệm, ưu điểm, và các thách thức liên quan, cũng như lựa chọn mô hình triển khai hệ thống phù hợp.

1.1. Khái niệm cơ bản về Hệ Thống Thông Tin Doanh Nghiệp

Hệ thống thông tin doanh nghiệp (HTTTDN) là một tập hợp các nguồn lực (phần cứng, phần mềm, con người, dữ liệu) được tổ chức để thu thập, xử lý, lưu trữ và phân phối thông tin trong một tổ chức. Mục tiêu chính của HTTTDN là hỗ trợ các hoạt động kinh doanh, ra quyết định và đạt được lợi thế cạnh tranh. Việc xây dựng HTTTDN hiệu quả đòi hỏi sự hiểu biết sâu sắc về quy trình nghiệp vụ và nhu cầu thông tin của doanh nghiệp. Quản lý dữ liệu doanh nghiệp là một yếu tố quan trọng để đảm bảo hiệu suất hệ thống.

1.2. Lợi ích của Kiến Trúc Hướng Dịch Vụ SOA cho Doanh Nghiệp

Kiến trúc hướng dịch vụ (SOA) mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp, bao gồm: tăng tính linh hoạt và khả năng thích ứng với thay đổi, giảm chi phí phát triển và bảo trì hệ thống, tăng khả năng tái sử dụng các thành phần phần mềm, cải thiện khả năng tích hợp giữa các hệ thống khác nhau, và tăng cường hiệu quả hoạt động kinh doanh. SOA giúp doanh nghiệp xây dựng các ứng dụng doanh nghiệp linh hoạt, dễ dàng mở rộng và thay đổi khi cần thiết. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường cạnh tranh khốc liệt hiện nay. API đóng vai trò quan trọng trong việc hiện thực hóa SOA.

II. Thách Thức Phát Triển HTTT Doanh Nghiệp Không Dùng SOA

Việc phát triển Hệ thống thông tin doanh nghiệp theo mô hình truyền thống thường gặp nhiều thách thức. Các hệ thống thường hoạt động độc lập, gây khó khăn cho việc chia sẻ dữ liệu và tích hợp. Việc thay đổi hoặc mở rộng hệ thống trở nên phức tạp và tốn kém. Theo nghiên cứu, các hệ thống độc lập dẫn đến sự trùng lặp dữ liệu, giảm hiệu suất hệ thống, và tăng nguy cơ bảo mật. Để giải quyết những vấn đề này, SOA cung cấp một giải pháp tích hợp, linh hoạt, và có khả năng mở rộng cao. Tích hợp hệ thống doanh nghiệp trở nên dễ dàng hơn với SOA.

2.1. Khó khăn trong tích hợp các Hệ Thống Thông Tin rời rạc

Một trong những thách thức lớn nhất là tích hợp các hệ thống thông tin rời rạc. Các hệ thống này thường được xây dựng trên các nền tảng công nghệ khác nhau, sử dụng các định dạng dữ liệu khác nhau, và có các giao diện khác nhau. Việc tích hợp chúng đòi hỏi nhiều công sức và chi phí. ESB (Enterprise Service Bus) đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết vấn đề này. Nền tảng tích hợp ứng dụng (iPaaS) giúp đơn giản hóa quy trình tích hợp.

2.2. Chi phí và thời gian phát triển hệ thống quá cao

Chi phí phát triển hệ thống và thời gian phát triển hệ thống có thể trở nên quá cao do sự phức tạp của các hệ thống, sự thiếu hụt kỹ năng chuyên môn, và sự thay đổi liên tục của yêu cầu. SOA giúp giảm chi phí và thời gian phát triển bằng cách tái sử dụng các dịch vụ và giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp cụ thể. Việc sử dụng Microservices cũng giúp tăng tốc độ phát triển.

2.3. Khả năng mở rộng hệ thống còn hạn chế

Khi doanh nghiệp phát triển, các hệ thống thông tin cần phải có khả năng mở rộng để đáp ứng nhu cầu mới. Tuy nhiên, việc mở rộng các hệ thống truyền thống thường rất khó khăn và tốn kém. SOA cho phép doanh nghiệp mở rộng hệ thống một cách linh hoạt bằng cách thêm các dịch vụ mới hoặc thay đổi các dịch vụ hiện có. Đám mây (Cloud) cung cấp một nền tảng lý tưởng cho việc triển khai SOA và mở rộng hệ thống.

III. Phương Pháp Phát Triển HTTT Doanh Nghiệp Dựa Trên SOA Hiệu Quả

Để phát triển Hệ thống thông tin doanh nghiệp dựa trên SOA hiệu quả, doanh nghiệp cần tuân thủ một số nguyên tắc và phương pháp quan trọng. Điều này bao gồm việc xác định rõ các quy trình nghiệp vụ, thiết kế các dịch vụ phù hợp, lựa chọn nền tảng ESB phù hợp, và đảm bảo bảo mật hệ thống thông tin. Việc áp dụng các tiêu chuẩn và quy trình quản lý chất lượng cũng rất quan trọng. Web services đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng các dịch vụ SOA.

3.1. Xác định và mô hình hóa các Quy trình nghiệp vụ chính

Bước đầu tiên là xác định và mô hình hóa các quy trình nghiệp vụ chính của doanh nghiệp. Điều này giúp xác định các dịch vụ cần thiết và đảm bảo rằng các dịch vụ này đáp ứng đúng nhu cầu của doanh nghiệp. BPMN (Business Process Management Notation) là một công cụ hữu ích để mô hình hóa quy trình nghiệp vụ. Phân tích kỹ lưỡng các quy trình nghiệp vụ là yếu tố then chốt cho sự thành công của SOA.

3.2. Thiết kế các dịch vụ hướng đối tượng có khả năng tái sử dụng

Các dịch vụ cần được thiết kế hướng đối tượng, có khả năng tái sử dụng, và có giao diện được định nghĩa rõ ràng. Điều này giúp giảm chi phí phát triển và bảo trì hệ thống, đồng thời tăng tính linh hoạt và khả năng thích ứng với thay đổi. API (Application Programming Interface) là một phần quan trọng trong việc thiết kế các dịch vụ. Việc tái sử dụng dịch vụ giúp giảm chi phí phát triển hệ thống.

3.3. Lựa chọn nền tảng ESB phù hợp và triển khai

Nền tảng ESB đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối và quản lý các dịch vụ. Doanh nghiệp cần lựa chọn nền tảng ESB phù hợp với nhu cầu và khả năng của mình. Có nhiều nền tảng ESB khác nhau trên thị trường, cả mã nguồn mở và thương mại. Tích hợp hệ thống doanh nghiệp thông qua ESB giúp tăng hiệu suất hệ thống.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn SOA trong Phát Triển HTTT Doanh Nghiệp

SOA đã được ứng dụng thành công trong nhiều lĩnh vực khác nhau, bao gồm tài chính, ngân hàng, bán lẻ, và sản xuất. Các doanh nghiệp sử dụng SOA để tích hợp các hệ thống khác nhau, tự động hóa quy trình, và cung cấp các dịch vụ mới cho khách hàng. Ví dụ, một ngân hàng có thể sử dụng SOA để tích hợp hệ thống quản lý tài khoản, hệ thống thanh toán, và hệ thống CRM. Chuyển đổi số được thúc đẩy mạnh mẽ nhờ SOA.

4.1. Case Study Tích hợp hệ thống CRM và ERP sử dụng SOA

Một case study điển hình là tích hợp hệ thống CRM (Customer Relationship Management) và ERP (Enterprise Resource Planning) sử dụng SOA. Việc tích hợp này cho phép doanh nghiệp có được cái nhìn toàn diện về khách hàng và quy trình kinh doanh. Quản lý quan hệ khách hàng được cải thiện đáng kể nhờ tích hợp CRM và ERP thông qua SOA.

4.2. Tự động hóa quy trình đặt hàng và thanh toán trực tuyến

SOA có thể được sử dụng để tự động hóa quy trình đặt hàng và thanh toán trực tuyến. Điều này giúp giảm chi phí và thời gian xử lý đơn hàng, đồng thời tăng sự hài lòng của khách hàng. Tự động hóa quy trình là một trong những lợi ích lớn nhất của SOA.

4.3. Cung cấp dịch vụ khách hàng đa kênh Omnichannel

SOA cho phép doanh nghiệp cung cấp dịch vụ khách hàng đa kênh (Omnichannel). Khách hàng có thể tương tác với doanh nghiệp thông qua nhiều kênh khác nhau, bao gồm website, ứng dụng di động, và mạng xã hội. SOA giúp đảm bảo rằng khách hàng có được trải nghiệm nhất quán trên tất cả các kênh. Việc cung cấp dịch vụ đa kênh giúp tăng cường độ tin cậy hệ thống.

V. Bảo Mật và Quản Lý Rủi Ro Trong Hệ Thống Thông Tin SOA

Việc triển khai SOA cũng đặt ra những thách thức về bảo mật hệ thống thông tin và quản lý rủi ro. Các dịch vụ cần được bảo vệ khỏi các cuộc tấn công và truy cập trái phép. Doanh nghiệp cần thiết lập các chính sách và quy trình bảo mật phù hợp. Theo các chuyên gia, việc đánh giá rủi ro và thực hiện các biện pháp phòng ngừa là rất quan trọng để đảm bảo an toàn cho hệ thống thông tin. Độ tin cậy hệ thống phụ thuộc lớn vào bảo mật hệ thống.

5.1. Xác thực và ủy quyền người dùng truy cập dịch vụ

Cần thiết lập các cơ chế xác thực và ủy quyền mạnh mẽ để đảm bảo rằng chỉ những người dùng được phép mới có thể truy cập các dịch vụ. Sử dụng các giao thức bảo mật như OAuth và SAML để xác thực người dùng. Bảo mật hệ thống thông tin bắt đầu từ việc kiểm soát truy cập.

5.2. Mã hóa dữ liệu truyền tải và lưu trữ

Dữ liệu truyền tải và lưu trữ cần được mã hóa để bảo vệ khỏi các cuộc tấn công và truy cập trái phép. Sử dụng các thuật toán mã hóa mạnh mẽ như AES và RSA. Việc quản lý dữ liệu doanh nghiệp một cách an toàn là rất quan trọng. Đảm bảo bảo mật hệ thống bằng mã hóa dữ liệu.

5.3. Giám sát và phát hiện các hoạt động đáng ngờ

Cần thiết lập các hệ thống giám sát và phát hiện các hoạt động đáng ngờ để nhanh chóng phát hiện và ứng phó với các cuộc tấn công. Sử dụng các công cụ SIEM (Security Information and Event Management) để giám sát các sự kiện bảo mật. Bảo mật hệ thống thông tin đòi hỏi sự giám sát liên tục.

VI. Tương Lai và Xu Hướng Phát Triển Của HTTT Doanh Nghiệp SOA

Trong tương lai, SOA sẽ tiếp tục phát triển và đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng các Hệ thống thông tin doanh nghiệp linh hoạt và có khả năng mở rộng. Các xu hướng mới như Microservices, API Management, và Cloud Computing sẽ ngày càng được tích hợp chặt chẽ với SOA. Theo Gartner, Microservices và API sẽ là những yếu tố quan trọng trong việc xây dựng các ứng dụng doanh nghiệp hiện đại. Khả năng mở rộng hệ thống là một yếu tố then chốt trong tương lai.

6.1. Ứng dụng Microservices kết hợp với SOA để tăng tính linh hoạt

Microservices là một kiến trúc phần mềm mà trong đó ứng dụng được cấu trúc như một tập hợp các dịch vụ nhỏ, độc lập, và có thể được phát triển, triển khai, và mở rộng một cách độc lập. Microservices có thể được sử dụng kết hợp với SOA để tăng tính linh hoạt và khả năng mở rộng của hệ thống. SOA và Microservices có thể bổ sung cho nhau để tạo ra một kiến trúc mạnh mẽ.

6.2. API Management để quản lý và bảo mật các API

API Management là một tập hợp các công cụ và quy trình để quản lý và bảo mật các API. API Management giúp doanh nghiệp kiểm soát quyền truy cập vào các API, giám sát hiệu suất của các API, và thu thập thông tin về cách các API được sử dụng. Việc quản lý API là rất quan trọng để đảm bảo bảo mật hệ thống thông tin.

6.3. Sử dụng Cloud Computing để triển khai và mở rộng hệ thống SOA

Cloud Computing cung cấp một nền tảng lý tưởng để triển khai và mở rộng hệ thống SOA. Cloud Computing cho phép doanh nghiệp trả tiền cho những gì họ sử dụng và dễ dàng mở rộng hệ thống khi cần thiết. Đám mây (Cloud) giúp giảm chi phí phát triển hệ thống và tăng khả năng mở rộng hệ thống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 đã nghiên cứu và phác họa (1) quan điểm, hiện trạng xây dựng và phát triển các HTTT tại các doanh nghiệp, (2) những khó khăn, bất cập trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng các HTTT do tính phân mảnh, khả năng kết nối lỏng lẻo đã được phân tích và chỉ rõ. Từ đó (3) đề xuất giải pháp khắc phục trong việc xây dựng những giải pháp phần mềm sau này để tận dụng tối đa tài nguyên từ những hệ thống đã được đầu tư xây dựng trước đây. Nguyễn Thị Kim Anh - K16 HTTTA 12 Khóa luận tốt nghiệp Phát triển Hệ thống thông tin doanh nghiệp dựa trên Kiến trúc hướng dịch vụ CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP PHÁT TRIỂN ỨNG DỤNG DỰA TRÊN KIẾN TRÚC HƯỚNG DỊCH VỤ Chương 2 sẽ trình bày tổng quan về kiến trúc hướng dịch vụ - SOA, xem xét và đánh giá sự phù hợp của việc lựa chọn giải pháp để phục vụ phát triển các hệ thống thông tin - HTTT trong các doanh nghiệp. Để làm rõ các thành phần kiến trúc, tác giả sẽ trình bày chi tiết các khái niệm liên quan tới Service (Dịch vụ), Web service (Dịch vụ trên nền tảng Web), SOA (Kiến trúc hướng dịch vụ), ESB (trục tích hợp dữ liệu).

Với cách tiếp cận này, việc nâng cấp và phát triển HTTT tại các tổ chức doanh nghiệp được kỳ vọng có thể thực hiện nhanh chóng, hiệu quả với chi phí thấp. Tổng quan về kiến trúc hướng dịch vụ Ngày nay, các hệ thống thông tin (HTTT) của các doanh nghiệp ngày càng trở nên cồng kềnh bởi việc triển khai và xây dựng hàng loạt các ứng dụng phân tán trên nhiều nền, kỹ thuật và các công nghệ khác nhau. Trên thực tế, phương pháp phát triển HTTT theo hướng truyền thống dẫn tới sự thiếu liên kết giữa các HTTT với các hoạt động nghiệp vụ và giữa các HTTT với nhau. Và với bức tranh muôn màu của những HTTT đã, đang và sẽ hiện hữu các doanh nghiệp cảm thấy mình đang bị mắc kẹt trong một khối dữ liệu nội bộ bởi những HTTT tách biệt.

Nhiều tổ doanh nghiệp đã bắt tay vào xây dựng những hệ thống có chuẩn chung và đi đôi với việc xây dựng những HTTT mới là việc “gỡ bỏ và thay mới” toàn bộ hệ thống, các ứng dụng và chức năng hiện có. Tuy nhiên chi phí, thời gian và công sức cho việc “đập đi xây lại” là rất lớn. Vấn đề đặt ra là làm sao để gắn kết những công nghệ mới cho hệ thống trong khi vẫn giữ được những tri thức công nghệ từ những hệ thống đã được xây dựng trước đó. Và làm sao để các HTTT và các ứng dụng có thể trao đổi với nhau một cách liền mạch? Bởi vậy “tích hợp dữ liệu” là bài toán mà các doanh nghiệp cần giải quyết và hướng đến.

Đã có nhiều giải pháp được đưa ra song song với sự phát triển của các vấn đề kinh doanh của các doanh nghiệp và kiến trúc hướng dịch vụ (SOA) đang được coi là giải pháp tiên tiến cho việc xây dựng HTTT cho các doanh nghiệp. Vậy Kiến trúc SOA là gì? Và làm thế nào để các doanh nghiệp triển khai HTTT dựa trên Kiến trúc SOA? 2. Khái niệm về kiến trúc SOA Có rất nhiều quan điểm về kiến trúc hướng dịch vụ (SOA - Service Oriented Architecture), tùy vào từng góc độ, nhu cầu và định hướng của từng doanh nghiệp khác nhau để có những khái niệm phù hợp về kiến trúc SOA. Kiến trúc hướng dịch vụ (SOA) cung cấp một kiến trúc hạ tầng cho phép nhiều ứng dụng khác nhau có thể trao đổi dữ liệu và tham gia vào quy trình nghiệp vụ mặc Nguyễn Thị Kim Anh - K16 HTTTA 13 Khóa luận tốt nghiệp Phát triển Hệ thống thông tin doanh nghiệp dựa trên Kiến trúc hướng dịch vụ dù khác nhau về mặt ngôn ngữ lập trình cũng như nền tảng phát triển của các ứng dụng[2].

SOA là một cách tiếp cận hay một phương pháp luận để thiết kế và tích hợp các thành phần khác nhau, bao gồm các phần mềm và các chức năng riêng lẻ lại thành một hệ thống hoàn chỉnh. “Kiến trúc hướng dịch vụ (SOA) là một kiểu kiến trúc hỗ trợ tích hợp các nghiệp vụ của doanh nghiệp bởi việc kết nối các dịch vụ”. Theo Wikipedia “Một SOA là một nhóm các dịch vụ, giao tiếp với các dịch vụ khác. Tiến trình giao tiếp này liên quan đến một trong hai luồng dữ liệu giữa nhà cung cấp dịch và đối tượng sử dụng dịch vụ hoặc là một hệ thống phức tạp hơn của cả hai hay nhiều hơn các nhà cung cấp dịch vụ.

Sự liên giao tiếp (intercommunication) này đưa đến những nhu cầu cho điều kiện kết nối giữa hai hoặc nhiều dịch vụ với nhau”. Kiến trúc hướng dịch vụ có thể được hiểu là một hướng tiếp cận để xây dựng các hệ thống phân tán cung cấp các ứng dụng dưới các dạng dịch vụ tới các ứng dụng người dùng cuối cùng hoặc các dịch vụ khác. SOA là một tập hợp các dịch vụ kết nối “mềm dẻo” với nhau (nghĩa là một ứng dụng có khả năng giao tiếp với một ứng dụng khác mà không cần biết các chi tiết hệ thống bên trong), có giao diện được định nghĩa rõ ràng và độc lập với nền tảng của hệ thống, và có thể tái sử dụng. Trên một phương diện khác có thể hiểu “Kiến trúc hướng dịch vụ là một cách tiếp cận để tổ chức các tài nguyên công nghệ thông tin mà ở đó dữ liệu, logic và nguồn nhân lực hạ tầng được truy cập thông qua các giao diện (interface) và thông điệp (message)”.

Mặc dù có nhiều quan điểm khác nhau nhưng trong phạm vi của để tài SOA được định nghĩa một cách tổng quát như sau: SOA là tập hợp các dịch vụ (Services) được kết nối mềm dẻo với nhau, có giao tiếp được định nghĩa rõ ràng, độc lập với nền tảng hệ thống và có thể tái sử dụng. Mỗi dịch vụ thực hiện một chức năng chuyên biệt nào đó như: tạo kết nối, truy xuất dữ liệu, hiển thị dữ liệu,… Khi người dùng cần thực hiện một chức năng nào đó, thay vì viết mã lệnh thì chỉ cần gọi dịch vụ thực hiện chức năng đó. Kết quả cuối cùng thu được khi tổ chức/doanh nghiệp xây dựng HTTT áp dụng giải pháp SOA là việc truy xuất/sử dụng dữ liệu giữa các HTTT trong doanh nghiệp một cách dễ dàng thông qua các dạng dữ liệu được quy định (XML, JSON). Như vậy doanh nghiệp cần phải hệ thống hóa lại các dịch vụ dữ liệu nào mình cần và chuyển bộ phận công nghệ tiến hành việc xây dựng từng phần các dịch vụ dữ liệu đó phục vụ nhu cầu cho doanh nghiệp ở hiện tại và trong tương lai.

Nguyễn Thị Kim Anh - K16 HTTTA 14 Khóa luận tốt nghiệp Phát triển Hệ thống thông tin doanh nghiệp dựa trên Kiến trúc hướng dịch vụ 2. Kiến trúc của SOA Mục đích của Kiến trúc hướng dịch vụ là nhằm giúp các HTTT trong doanh nghiệp có thể giao tiếp với nhau, tận dụng những tài nguyên sẵn có của các hệ thống cũ để giảm thiểu chi phí thực hiện, phát triển cũng như bảo trì hệ thống. Mô hình của kiến trúc SOA có thể được mô tả như sau: Hình 2.1: Mô hình kiến trúc SOA Các thành phần của kiến trúc SOA Thành phần cung cấp dịch vụ (Web Services Implementation) là một thực thể có khả năng được địa chỉ hóa qua mạng, nó có thể chấp nhận và thực thi các yêu cầu từ những thành phần sử dụng dịch vụ. Thành phần cung cấp dịch vụ có thể là một hệ thống máy tính lớn, một thành phần, hoặc một loại hệ thống phần mềm khác có thể thực thi các yêu cầu dịch vụ.

Thực thể này xuất bản giao ước dịch vụ của nó trong một kho đăng ký dịch vụ để các thành phần sử dụng dịch vụ có thể truy cập. Thành phần sử dụng dịch vụ (Web Services Customer) là một ứng dụng, một dịch vụ, hoặc một loại module phần mềm khác có yêu cầu sử dụng dịch vụ. Đây là thực thể khởi tạo việc định vị dịch vụ tại một kho đăng ký dịch vụ, liên kết tới dịch vụ qua một kênh truyền thông và thực thi các chức năng của dịch vụ. Thành phần này thực thi nhiệm vụ bằng cách gửi tới dịch vụ một yêu cầu được định dạng theo đúng giao ước.

Thành phần đăng ký dịch vụ (UDDI) là một thư mục trên mạng có chứa các dịch vụ có sẵn dùng. Lưu trữ các giao thức từ các thành phần cung cấp dịch vụ và cung cấp các giao ước đó cho các thành phần sử dụng dịch vụ. Dịch vụ UDDI, đóng vai trò như người chỉ đường cho các thành phần sử dụng dịch vụ, để khi thành phần này thay đổi thì thành phần sử dụng dịch vụ không cần phải biên dịch lại hay cấu hình lại. Kiến trúc phân tầng của hệ thống SOA Nguyễn Thị Kim Anh - K16 HTTTA 15 Khóa luận tốt nghiệp Phát triển Hệ thống thông tin doanh nghiệp dựa trên Kiến trúc hướng dịch vụ Nguồn: www.2: Kiến trúc phân tầng của SOA Các tầng chức năng: Tầng 1: Tầng dưới cùng, mô tả các hệ thống vận hành.

Tầng này chứa các hệ thống hoặc các ứng dụng hiện có, bao gồm các ứng dụng được đóng gói, các ứng dụng đang có. Kiến trúc theo tầng của một kiến trúc hướng đối tượng có thể thúc đẩy các hệ thống hiện có, tích hợp chúng bằng cách sử dụng tích hợp hướng dịch vụ. Tầng 2: Tầng thành phần thực hiện các dịch vụ, có thể bằng cách sử dụng một hoặc nhiều ứng dụng trong tầng các hệ thống vận hành. Như được thể hiện trong hình 2.2, người dùng và các quy trình nghiệp vụ không có quyền truy cập trực tiếp tới các thành phần mà chúng truy cập vào các dịch vụ.

Các thành phần hiện có có thể được tái sử dụng nội bộ hoặc được sử dụng trong một kiến trúc SOA nếu thích hợp. Tầng 3: Các dịch vụ cung cấp các cơ chế thành phần cho từng đơn vị doanh nghiệp cụ thể, và trong một số trường hợp là các thành phần của từng dự án và cung cấp các dịch vụ thông qua các giao diện của chúng. Trong tầng này, các giao diện được thể hiện ra ngoài thông qua các đặc tả dịch vụ. Ở đó, các dịch vụ tồn tại một cách độc lập hoặc là tổng hợp của một số dịch vụ.

Tầng 4: Quy trình nghiệp vụ, thể hiện các dịch vụ đã được triển khai tới môi trường. Các dịch vụ này cũng được nhóm thành các nhà cung cấp dịch vụ và được người dùng dịch vụ sử dụng.