Chương 1. Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ thẻ tại ngân hàng thương mại. Thực trạng phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Thị xã Duy Tiên. Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Thị xã Duy Tiên.
8 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan về dịch vụ thẻ của ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm, đặc điểm dịch vụ thẻ của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Dịch vụ thẻ là dịch vụ ngân hàng độc đáo và hiện đại ra đời và phát triển dựa trên sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kĩ thuật.
Với tập hợp những tính năng, tiện ích ưu việt mà ngân hàng cung cấp cho khách hàng sử dụng thẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng như rút tiền mặt, chuyển khoản, thanh toán hóa đơn, thanh toán hàng hóa dịch vụ và các nhu cầu khác. Như vậy, dịch vụ thẻ là tập hợp các tính năng, tiện ích mà ngân hàng thương mại cung cấp cho khách hàng mở tài khoản thẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng trong hoạt động chuyển tiền, rút tiền, thanh toán không dùng tiền mặt từ đó ngân hàng cũng thu phí từ những dịch vụ này. Dịch vụ thẻ bao gồm tất cả các dạng giao dịch giữa ngân hàng và khách hàng (cá nhân hoặc tổ chức), dựa trên quá trình xử lý và chuyển giao dữ liệu số hóa nhằm cung cấp sản phẩm, dịch vụ ngân hàng. Đặc điểm của dịch vụ thẻ Dịch vụ thẻ ngân hàng là một trong những dịch vụ nằm trong nhóm dịch vụ ngân hàng bán lẻ của ngân hàng thương mại, tuy nhiên dịch vụ thẻ vẫn có những đặc điểm khác biệt nhất định: Dịch vụ thẻ ngân hàng là sự phát triển cao của hoạt động ngân hàng, là kết quả của sự phát triển khoa học và công nghệ (đặc biệt là điện tử, tin học viễn thông) với quá trình tự do hoá và toàn cầu hoá của các hoạt động dịch vụ tài chính-ngân hàng và đặc biệt là sự phát triển mạng lưới toàn cầu của các ngân hàng và sự liên kết giữa các ngân hàng thành một khối thống nhất trên cơ sở một trung tâm thanh toán bù trừ.
9 Dịch vụ thẻ ngân hàng mang lại nhiều tiện ích không chỉ đối với nền kinh tế và hệ thống ngân hàng mà còn với những chủ sử dụng thẻ. Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích, dịch vụ thẻ là hoạt động tiềm ẩn nhiều rủi ro và tổn thất. Dịch vụ thẻ ngân hàng đòi hỏi một đội ngũ cán bộ giỏi chuyên môn, nghiệp vụ và kinh nghiệm xử lý để đảm bảo thông suốt và an toàn trong hoạt động thẻ và đáp ứng yêu cầu của các Tổ chức thẻ quốc tế. Không giống như các sản phẩm, dịch vụ khác, loại hình dịch vụ thẻ ngân hàng mang tính đồng nhất cao, sự khác biệt hoá sản phẩm hầu như không có.
Hiện nay, hầu hết các ngân hàng đều cung cấp dịch vụ thẻ song không có sự khác biệt nhiều. Do vậy nhân tố chất lượng dịch vụ thẻ, các chính sách sau bán hàng đóng vai trò quan trọng quyết định sự thành công của ngân hàng trong việc cạnh tranh thu hút khách hàng tham gia sử dụng dịch vụ Dịch vụ thẻ là một dịch vụ phát triển nhanh chóng và đa dạng bậc nhất hiện nay của bất kỳ một ngân hàng thương mại nào tại Việt Nam và trên thế giới. Dịch vụ thẻ ra đời là kết quả của việc ứng dụng những thành tựu khoa học tiên tiến nhất So với các dịch vụ khác của ngân hàng, dịch vụ thẻ đòi hỏi các ngân hàng phải bỏ ra một chi phí đầu tư khá lớn trong việc xây dựng, vận hành hệ thống và thời gian hoàn vốn dài. Bên cạnh đó, dịch vụ thẻ cũng hàm chứa không ít những rủi ro và tổn thất đối với ngân hàng và đối với người sử dụng thẻ 1.
Vai trò và lợi ích của dịch vụ thẻ * Đối với Ngân hàng: Trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghệ thông tin bùng nổ, dịch vụ thẻ có vai trò quan trọng đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng, Một số vai trò nổi bật của dịch vụ thẻ đối với ngân hàng như sau: - Gia tăng nguồn thu nhập từ dịch vụ: Khi cung cấp dịch vụ thẻ, ngân hàng có nguồn thu từ các loại phí như phí phát hành, phí thường niên, phí giao dịch, phí cấp tín dụng, chuyển đổi ngoại tệ, lãi thu từ những khoản tín dụng của dịch vụ thẻ…. - Hiện đại hóa công nghệ ngân hàng: Khi triển khai dịch vụ thẻ các ngân hàng phải nâng cấp và hiện đại hóa hệ thống thanh toán của mình do đó các ngân 10 hàng có điều kiện tiếp cận với những công nghệ tiên tiến trên thế giới rút ngắn khoảng cách chênh lệch về công nghệ khi hội nhập và góp phần nâng cao trình độ của nhân viên nghiệp vụ thẻ nói riêng và ngân hàng nói chung. - Tăng kênh phân phối sản phẩm dịch vụ ngân hàng: Việc phát triển hệ thống máy ATM/POS là phát triển kênh phân phối cho ngân hàng. Kênh phân phối này không bị hạn chế giờ làm việc và có thể cung cấp dịch vụ ngân hàng 24/24h, giúp khách hàng giao dịch nhanh chóng, giảm bớt giao dịch tại quầy ngân hàng.
- Mở rộng thị trường và quan hệ khách hàng: Tham gia thanh toán thẻ ngân hàng có thể đa dạng hóa dịch vụ, thu hút khách hàng mới làm quen với dịch vụ thẻ và các dịch vụ khác do ngân hàng cung cấp, từ đó góp phần tạo ra những đối tác lâu dài, mang tính ổn định cao vì khi hợp đồng thẻ được ký kết sẽ gắn kết ngân hàng với khách hàng sử dụng thẻ cũng như ĐVCNT. * Đối với khách hàng: Vai trò của dịch vụ thẻ đối với khách hàng sử dụng như sau: - Sự thuận tiện và linh hoạt trong thanh toán trong nước và ngoài nước: Thẻ ngân hàng cho phép chủ thẻ mua hàng hóa dịch vụ thông qua mạng lưới rộng rãi các điểm chấp nhận thẻ, hay rút tiền mặt khi cần thiết và thực hiện các dịch vụ khác như vấn tin tài khoản, chuyển khoản…tại các máy ATM ở khắp nơi mà không bị hạn chế về thời gian giao dịch. - Xét trên góc độ bảo mật, thẻ ngân hàng là phương tiện giao dịch thuận lợi và an toàn. Chủ thẻ là người duy nhất nắm giữ mã số có quyền sử dụng thẻ vì vậy chống việc làm giả ngăn chặn người khác sử dụng.
Bên cạnh đó thẻ ngân hàng luôn được ứng dụng sản xuất dựa trên kỹ thuật công nghệ cao, tạo nên những chiếc thẻ thông minh với độ an toàn ngày càng được nâng cao. - Gọn nhẹ, nhanh chóng và hiệu quả: Khi mua sắm hàng hóa, khách hàng không phải mang theo tiền mặt, không phải mất thời gian kiểm đếm tiền tạo cảm giác thỏa mái khi đi mua sắm. * Đối với nền kinh tế: 11 - Góp phần tích cực vào việc thay đổi thói quen giao dịch thanh toán của dân cư, làm giảm khối lượng tiền mặt trong lưu thông, tăng tốc độ chu chuyển, thanh toán trong nền kinh tế. Hầu hết mọi giao dịch thẻ được thực hiện qua hệ thống máy móc điện tử dưới sự kiểm soát của ngân hàng, vì vậy tạo điều kiện cho việc kiểm soát chất lượng giao dịch, thanh toán của dân cư và cả nền kinh tế cũng như tạo tiền đề cho việc tính toán lượng tiền cung ứng và điều hành việc thực thi chính sách tiền tệ của NHNN hiệu quả.
- Cải thiện môi trường văn minh thương mại, thu hút khách du lịch và đầu tư nước ngoài; là công cụ kích cầu bằng việc nới lỏng các chính sách phát hành như hạ lãi suất, giảm tiêu chí xét duyệt phát hành…phối hợp với các nhà cung cấp dịch vụ hàng hóa khuyến khích tiêu dùng. - Giúp minh bạch hóa các giao dịch kinh tế: Các giao dịch thông qua Ngân hàng có thể giúp Ngân hàng Nhà nước cũng như các cơ quan tài chính có thể phòng chống tội phạm rửa tiền, lừa đảo, giao dịch ảo, công ty ma,… * Đối với đơn vị chấp nhận thẻ: - Tăng doanh số bán hàng và thu hút khách hàng: Nhu cầu thanh toán qua thẻ ngày càng tăng, một đơn vị chấp nhận thanh toán thẻ cũng có nghĩa đã thu hút thêm lượng khách hàng trong và ngoài nước đang dùng thẻ làm phương tiện thanh toán. Nhờ đó doanh thu của đơn vị chấp nhận thẻ tăng lên, tạo thêm lợi thế cạnh tranh so với các đơn vị khác. - Đảm bảo chi trả, tăng vòng quay của vốn, giảm chi phí: Khách hàng mua hàng hoá sử dụng dịch vụ, đơn vị chấp nhận thẻ tránh được tình trạng trả chậm của khách hàng và tránh được rủi ro mất cắp, tiền giả.
Doanh thu của đơn vị được chuyển đến ngân hàng, tại đây ngân hàng giúp đơn vị kiểm soát được doanh thu, từ đó doanh nghiệp có những điều chỉnh tài chính hợp lý, nhanh chóng. Nguồn thu nhanh chóng đó có thể được sử dụng tăng vòng quay vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Thay vì quản lý chứng từ, hoá đơn tiền mặt và các giấy tờ liên quan khác, đơn vị chấp nhận thẻ đã tiết kiệm được chi phí hành chính cũng như nhân sự trong công tác kiểm tra và lưu trữ chứng từ. 12 - Tăng uy tín: Thẻ là phương tiện thanh toán hiện đại, thể hiện sự văn minh, tiến bộ cũng như tăng khả năng cạnh tranh cho đơn vị.
Chấp nhận thanh toán thẻ từ đó cũng mang lại uy tín cho đơn vị. - Mở rộng quan hệ tín dụng với ngân hàng: Khi một đơn vị chấp nhận thanh toán thẻ sẽ được hưởng những ưu đãi từ phía ngân hàng như: lắp đặt miễn phí, quảng cáo miễn phí cho hình thức thanh toán thẻ tại đơn vị, cung cấp máy móc, thiết bị, phương tiện cần thiết cho hình thức thanh toán này. Quan hệ giữa ngân hàng và đơn vị càng tốt, đơn vị sẽ dễ dàng hơn trong các quan hệ giao dịch với ngân hàng, được nới rộng hơn trong các quan hệ tín dụng. Phát triển dịch vụ thẻ của ngân hàng thƣơng mại 1.
Khái niệm về phát triển dịch vụ thẻ của ngân hàng thương mại Phát triển là quá trình tăng tiến, chuyển biến về mọi mặt của nền kinh tế trong một thời kỳ nhất định, trong đó bao gồm cả tăng lên về quy mô số lượng, chất lượng sản phẩm dịch vụ, sự hoàn thiện, tiến bộ về cơ cấu nền kinh tế.