phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và các phụ lục, đề tài luận văn đƣợc kết cấu thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Những vấn đề cơ bản về phát triển dịch vụ ngân hàng số Chƣơng 2: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng số tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Quân đội và vai trò của Chi nhánh Sở giao dịch 1 Chƣơng 3: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng số tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Quân đội và giải pháp đối với Chi nhánh Sở giao dịch 1 7 CHƢƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ NGÂN HÀNG SỐ 1.TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG SỐ 1. Khái niệm ngân hàng số Ngân hàng số hay còn đƣợc gọi là Digital Banking là một hình thức ngân hàng số hóa tất cả những hoạt động và dịch vụ có thể thực hiện ở các chi nhánh ngân hàng bình thƣờng. Cụ thể hơn, tất cả các hoạt động và thao tác mà bạn thực hiện ở quầy giao dịch truyền thống đều đƣợc số hóa và tích hợp vào một ứng dụng ngân hàng số. Với ứng dụng này, bạn không cần tốn công di chuyển hay chờ đợi tại chi nhánh ngân hàng mà vẫn có thể thực hiện các giao dịch tài chính.
Không chỉ hoạt động của ngƣời dùng, tất cả hoạt động của ngân hàng nhƣ quản lý rủi ro, nguồn vốn, phát triển sản phẩm,. cũng đƣợc số hóa ở hình thức ngân hàng số. Trƣớc khi trở thành một mô hình hoạt động của ngân hàng trong thời đại số hóa, dịch vụ ngân hàng số cũng đã trải qua nhiều hình thái phát triển. Khi các ngân hàng truyền thống bắt đầu áp dụng máy móc vào cung cấp các dịch vụ ngân hàng là những viên gạch đầu tiên cho sự hình thành của mô hình dịch vụ ngân hàng số hiện đại nhƣ hiện nay.
Khi công nghệ ngày càng đƣợc ứng dụng nhiều hơn vào lĩnh vực ngân hàng, sự phát triển của công nghệ mới, và đặc biệt sự ra đời của công nghệ tài chính (Fintech) đã khiến mô hình hoạt động ngân hàng có bƣớc thay đổi đột phá, hình thành mô hình hoạt động ngân hàng số thuần túy. Sự phát triển của dịch vụ ngân hàng trên nền tảng công nghệ số có thể giúp các ngân hàng đổi mới toàn diện từ quy trình cung cấp sản phẩm dịch vụ, đổi mới hệ thống kênh phân phối, mở rộng danh mục sản phẩm, cung cấp dịch vụ cho một phạm vi khách hàng rộng lớn hơn với chi phí thấp hơn. Việc ngân hàng chuyển đổi từ mô hình kinh doanh truyền thống sang dịch vụ ngân hàng số đƣợc gọi là số hóa ngân hàng. Quá trình chuyển đổi này đƣợc nhiều tổ chức, ngân hàng nghiên cứu và đƣa ra các cách tiếp cận khác nhau, khó có thể đƣa 8 ra một định nghĩa tiêu chuẩn đối với quá trình chuyển đổi của các ngân hàng truyền thống sang dịch vụ ngân hàng số.
Một số cách tiếp cận phổ biến đối với khái niệm số hóa ngân hàng thƣờng tập trung vào khía cạnh các ngân hàng chú trọng nâng cao dịch vụ khách hàng và trải nghiệm ngƣời dùng, dựa trên nền tảng số hóa sự tƣơng tác, kỳ vọng và trải nghiệm của khách hàng trên cơ sở dữ liệu. Quá trình chuyển đổi này chịu ảnh hƣởng của nhiều yếu tố kết hợp, bao gồm: Sự lan tỏa và phát triển của các thành tựu công nghệ nổi bật của Cách mạng công nghệ 4.0 (Internet kết nối vạn vật (IoTs- Internet of Things); Dữ liệu lớn (Big Data); Trí tuệ nhân tạo (AI-Atificial Intelligence); Công nghệ chuỗi khối (Blockchain)); Các mốc phát triển của các thiết bị điện tử di động (điện thoại di động thông minh, máy tính bảng); Yêu cầu cắt giảm chi phí hoạt động của các ngân hàng truyền thống; Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tài chính; và Kỳ vọng của khách hàng đối với các dịch vụ ngân hàng. Sự khác biệt của Ngân hàng số so với ngân hàng truyền thống 1. Địa điểm giao dịch Ngân hàng truyền thống có các điểm giao dịch, quầy giao dịch vật lý, đƣợc đặt tại các con phố trong thành phố, huyện, thị xã.
tuy nhiên do tính chất quy mô vật lý nên địa điểm giao dịch là hữu hạn. Trong khi đó địa điểm giao dịch của Ngân hàng số là các ứng dụng công nghệ, dễ dàng cài đặt và sử dụng. Khách hàng không cần di chuyển để thực hiện giao dịch. Chỉ cần có thiết bị kết nối Internet là có thể truy cập đƣợc.
Thời gian giao dịch Thời gian giao dịch của các ngân hàng truyền thống bị giới hạn bởi giờ làm việc tại các điểm giao dịch vật lý. Còn với Ngân hàng số, thời gian thực hiện giao dịch là 24/7 mọi lúc mọi nơi, không bị giới hạn thời gian. *Phân biệt ngân hàng số với ngân hàng trực tuyến và ngân hàng điện tử Ngân hàng trực tuyến: Là một hình thức ngân hàng số hóa tất cả những hoạt động và dịch vụ có thể thực hiện ở các chi nhánh ngân hàng bình thƣờng. Khái niệm ngân hàng số có phạm vi rộng và toàn diện hơn ngân hàng điện tử và ngân hàng trực tuyến.
Digital Banking có tất cả các tính năng nhƣ một ngân hàng đích thực: 9 Nộp tiền vào tài Quản lý tài khoản, Đăng ký online khoản quản lý thẻ Tham gia các sản Thanh toán Gửi tiết kiệm phẩm đầu tƣ, bảo hiểm Chuyển Quản lý tài chính khoản/Chuyển tiền Vay ngân hàng cá nhân và doanh 24/7 nghiệp Khả năng bảo mật của ngân hàng số là tuyệt đối và đƣợc giám sát chặt chẽ bởi các ngân hàng, hoạt động trên các phƣơng tiện điện thoại, máy tính, laptop, ipad kết nối internet. Ƣu điểm của ngân hàng số là số hóa 100% quy trình, mọi mối quan hệ của khách hàng với ngân hàng đều đƣợc xử lý online và tự động. Ng n h ng điện tử (E-Banking): Là loại hình dịch vụ tạo điều kiện cho khách hàng kiểm tra thông tin hoặc giao dịch bằng hình thức online với tài khoản ngân hàng. Khái niệm ngân hàng điện tử phản ánh một phần khía cạnh của việc áp dụng số hóa trong lĩnh vực ngân hàng, không đòi hỏi phải tích hợp số hóa đối với toàn bộ hoạt động của ngân hàng.
Về bản chất, ngân hàng điện tử chỉ là một dịch vụ đƣợc tạo ra để bổ sung cho các dịch vụ trên nền tảng ngân hàng truyền thống, tập trung vào các tính năng: Tra cứu số dƣ tài Chuyển tiền khoản Thanh toán 10 Ƣu, nhƣợc điểm của Ngân hàng điện tử: Tiết kiệm chi phí, tăng doanh thu Mở rộng phạm Giúp ngân vi hoạt động và hàng: khả năng cạnh tranh Giúp ngƣời Ƣu, nhƣợc Nâng cao hiệu dùng giao dịch điểm của quả sử dụng nhanh chóng, Ngân hàng vốn cho ngân thuận tiện điện tử: hàng Ngân hàng trực tuyến (Online Banking: Là một dịch vụ ngân hàng tạo điều kiện cho khách hàng sử dụng hầu hết mọi sản phẩm của ngân hàng hiện nay ở bất cứ đâu, vào bất cứ lúc nào thông qua kết nối Internet. Nó cũng bao hàm dịch vụ ngân hàng điện tử Internet Banking, Mobile Banking,. Khái niệm ngân hàng trực tuyến chỉ phản ánh một phần khía cạnh của việc áp dụng số hóa trong lĩnh vực ngân hàng, không đòi hỏi phải tích hợp số hóa đối với toàn bộ hoạt động của ngân hàng. Tính năng: 11 Vấn tin Chuyển tiền Thanh toán Tính năng liên quan đến thẻ (khóa/mở khóa thẻ, đăng ký/hủy đăng ký thanh toán trực tuyến, thay đổi tài Tiết kiệm online Tiền vay khoản thanh toán mặc định, thanh toán thẻ tín dụng cho chính mình và cho chủ thẻ khác) Thanh toán bằng QR Bán ngoại tệ Mua sắm online Ƣu điểm: Giúp ngƣời dùng giao dịch dễ dàng, mọi lúc mọi nơi và theo dõi, kiểm soát thông tin liên quan đến tài khoản của mình mỗi ngày.
Nhƣợc điểm: Có hạn mức giao dịch nhất định theo ngày, tháng và từng lần giao dịch nên hạn chế với các khách hàng cần giao dịch với lƣợng tiền lớn. Khái niệm dịch vụ ngân hàng số có phạm vi rộng hơn và toàn diện hơn so với các khái niệm dịch vụ ngân hàng trực tuyến (online banking, internet banking), ngân hàng ảo (virtual bank), dịch vụ ngân hàng điện tử (e-banking), ngân hàng trực tuyến (direct bank). Dịch vụ ngân hàng số đề cập tới việc ngân hàng tích hợp số hóa đối với toàn bộ các lĩnh vực dịch vụ ngân hàng, ứng dụng số hóa trong hoạt động kinh doanh của tổ chức tài chính và trong cả các hoạt động tƣơng tác với khách hàng. Trong khi đó, các khái niệm còn lại chỉ phản ánh một phần khía cạnh của việc áp dụng số hóa trong lĩnh vực ngân hàng, nhƣ chỉ ứng dụng vào một loại dịch vụ (chuyển khoản, thanh toán, tƣ vấn tài chính, quản lý tài khoản), chứ không đòi hỏi phải tích hợp số hóa đối với toàn bộ hoạt động của ngân hàng.
Đặc điểm dịch vụ ngân hàng số Dịch vụ ngân hàng số cho phép giao dịch ngân hàng theo hƣớng nâng cao trải nghiệm, gồm cả trải nghiệm khách hàng và trải nghiệm cung cấp dịch vụ. Trải nghiệm khách hàng chính là việc khách hàng có thể tự giao dịch theo thời gian thực trên các thiết bị khác nhau. Ngân hàng cũng tăng khả năng cung cấp dịch vụ thông qua việc xử lý các giao dịch tự động xuyên suốt. Do đó, khi đề cập đến dịch vụ ngân hàng số, sẽ có một số đặc điểm nổi bật nhƣ sau: -T độ xử lý giao dịch nhanh Dịch vụ ngân hàng số cho phép khách hàng thực hiện giao dịch với ngân hàng với thời gian ngắn nhất, thuận tiện nhất trên kênh giao dịch trực tuyến.
Với sự tác động của công nghệ 4.0, các giao dịch thông qua Internet Banking, Mobile Banking. cho phép khách hàng thực hiện giao dịch và xác nhận các giao dịch một cách nhanh chóng, kịp thời. Các thông tin về dịch vụ nhƣ: Báo giá chứng khoán, thông báo lãi suất, biến động tỷ giá, quản lý danh mục đầu tƣ. đƣợc ngân hàng cập nhật một cách nhanh chóng, chính xác, giúp khách hàng quản lý hiệu quả tài sản cũng nhƣ danh mục đầu tƣ của họ.
Cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin, thời gian xử lý cho một giao dịch ngày càng giảm. Các ngân hàng hiện nay đều chú trọng nâng cấp hệ thống Corebanking để có thể mang lại những dịch vụ ngân hàng số ổn định nhất, có thời gian xử lý giao dịch nhanh nhất để làm hài lòng khách hàng. - Không bị giới hạn về không gian, thời gian Khách hàng không cần phải đến ngân hàng kí vào giấy tờ, viết phiếu chuyển tiền, chờ xếp hàng. khách hàng chỉ cần thực hiện giao dịch trên máy tính, điện thoại, gọi một cuộc điện thoại.
tại nhà, tại phòng làm việc, ở quán cà phê.