MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong quá trình tái cơ cấu các NHTM Việt Nam, việc phát triển các nghiệp vụ ngân hàng bán buôn và bán lẻ đang nổi lên trong hoạch định và thực thi chiến lƣợc của từng hệ thống ngân hàng cũng nhƣ ở tầm quản lý vĩ mô của NHNN. Những năm gần đây, chúng ta đang chứng kiến sự phát triển và cạnh tranh mạnh mẽ của các dịch vụ ngân hàng Việt Nam, nhất là khối bán lẻ. Việc phát triển hoạt động ngân hàng bán lẻ là một trong những chiến lƣợc trọng tâm của các NHTM Việt Nam.
Thị trƣờng bán lẻ là một cách nhìn hoàn toàn mới về thị trƣờng tài chính, qua đó, phần đông những ngƣời lao động nhỏ lẻ sẽ đƣợc tiếp cận với các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng, tạo ra một thị trƣờng tiềm năng đa dạng và năng động. Kinh doanh có hiệu quả và từng bƣớc phát triển ngành ngân hàng là mục tiêu của mỗi ngân hàng trong hoạt động kinh doanh của mình. Trong đó, tín dụng là hoạt động cơ bản của các NHTM. Tuy nhiên, từ xƣa tới nay, các ngân hàng mới chỉ quan tâm đến cho vay các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh hàng hóa mà chƣa thực sự chú ý tới nhu cầu vay tiêu dùng của ngƣời dân.
Cuộc sống ngày càng phát triển, mức sống của ngƣời dân ngày càng cải thiện, vay tiêu dùng gia tăng mạnh mẽ gắn liền với nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao nhƣ nhà, xe, dịch vụ y tế, giáo dục, nhu cầu du lịch…. Nhu cầu nâng cao chất lƣợng cuộc sống là vô hạn tuy nhiên, để nhu cầu đƣợc đáp ứng đúng lúc, đúng thời điểm không phải lúc nào cũng dễ dàng thực hiện đƣợc bởi nó còn phụ thuộc vào một nhân tố rất quan trọng, đó là khả năng thanh toán. Và tất yếu các NHTM nhanh chóng nắm bắt đƣợc nhu cầu đó và đã phát triển dịch vụ cho vay tiêu dùng nhằm tạo điều kiện cho khách hàng của mình thỏa mãn nhu cầu của khách hàng. Chiến lƣợc kinh doanh này là cần thiết và là Luan van 2 một xu hƣớng hợp thời đại.
Bên cạnh đó, hoạt động này cũng đồng nghĩa với việc phân tán rủi ro qua đó giảm thiểu rủi ro cho cả hoạt động cho vay của ngân hàng… Trong những năm tới đây, chƣơng trình cho vay tiêu dùng sẽ tiếp tục đóng một vai trò chủ đạo trong dịch vụ ngân hàng cũng nhƣ trong quản lý ngân hàng. Xu hƣớng này diễn ra bởi vì tín dụng tiêu dùng không chỉ là một trong những khoản mục mang lại lợi nhuận cao nhất cho ngân hàng mà còn bởi vì ngƣời tiêu dùng với trình độ ngày càng cao sẽ vay nhiều hơn để nâng cao mức sống của bản thân và đáp ứng các kế hoạch chi tiêu trên cơ sở triển vọng về thu nhập trong tƣơng lai. Cho vay tiêu dùng trong tƣơng lai sẽ hƣớng theo mục tiêu về sự thân thiện, ngân hàng sẽ tạo điều kiện cho cá nhân, hộ gia đình nhận đƣợc khoản vay sớm hơn trong khi vẫn duy trì đƣợc sự kiểm soát đối với món vay tiêu dùng để tránh những giảm sút đáng kể về chất lƣợng tín dụng. Để thực hiện mục tiêu này đòi hỏi mỗi ngân hàng nói riêng và hệ thống ngân hàng nói chung phải đa dạng hoá các nghiệp vụ vì nó góp phần quan trọng trong chiến lƣợc phát triển kinh tế xã hội, thúc đẩy cho việc thực hiện chính sách kích cầu của Chính phủ, tạo ra công ăn việc làm cho đại bộ phận dân cƣ trong nền kinh tế của đất nƣớc, tạo thu nhập cao hơn và nâng cao đời sống cho dân chúng.
Về phía ngân hàng, hoạt động này sẽ giúp họ nhận thức đƣợc phần lớn số vốn từ phía dân cƣ, không chỉ ở tầng lớp có thu nhập cao mà còn ở bộ phận dân cƣ có thu nhập thấp, tạo cơ hội cho khách hàng có đƣợc tiện ích tiêu dùng trƣớc khi có đủ điều kiện tích luỹ tiền để sở hữu chúng. Thị trƣờng cho vay tiêu dùng ở Bình Định hiện nay đang ở bƣớc đầu về phát triển, nhƣng phải khẳng định đây là một thị trƣờng rất nhiều tiềm năng. Hầu hết các ngân hàng thấy đƣợc lợi ích từ việc cho vay tiêu dùng nên đều Luan van 3 triển khai mạnh các dịch vụ này. Rầm rộ nhất, phải kể tới các NHTMCP nhƣ: Đông Á, Sacombank, ACB,.
đều vào cuộc với các chƣơng trình khá phong phú nhƣ: cho vay mua xe, mua đất, mua nhà trả góp, xây dựng và sửa chữa nhà. Xuất phát từ những lý do nêu trên, tôi đã chọn đề tài “Phát triển dịch vụ cho vay tiêu dùng tại ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam thịnh vượng - Chi nhánh Bình Định” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn tốt nghiệp của mình. Mục tiêu nghiên cứu - Nghiên cứu lý luận cơ bản phát triển cho vay tiêu dùng của Ngân hàng thƣơng mại. - Đề tài chủ yếu tập trung đánh giá thực trạng phát triển cho vay tiêu dùng tại Chi nhánh ngân hàng VPBank tại Bình Định thông qua những thông số liên quan đến tín dụng tiêu dùng nhƣ: sản phẩm dịch vụ cho vay tiêu dùng, dƣ nợ cho vay tiêu dùng, tình hình thu nợ, dƣ nợ, nợ quá hạn,.
- Từ đó đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển dịch vụ cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh vƣợng - Chi nhánh Bình Định trong những năm tiếp theo. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh vƣợng - Chi nhánh Bình Định. - Phạm vi nghiên cứu: Đề tài nghiên cứu hoạt động cho vay tiêu dùng, thực trạng cho vay tiêu dùng trong giai đoạn từ 2009-2011. Phƣơng pháp nghiên cứu 4.
Phương pháp thu thập thông tin - số liệu: các báo cáo và số liệu tại Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh vƣợng - Chi nhánh Bình Định, thông tin trên báo, internet, sách tham khảo… 4. Phương pháp xử lý thông tin số liệu: - Phƣơng pháp thống kê, miêu tả, tổng hợp số liệu. - Phƣơng pháp so sánh: cơ sở dữ liệu; tỷ trọng; cơ cấu. - Phƣơng pháp phân tích số liệu và đánh giá số liệu (số tuyệt đối, số tƣơng đối).
Bố cục đề tài * Mở đầu * Luận văn gồm 3 chƣơng đƣợc trì nh bày nhƣ sau: Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ CHO VAY TIÊU DÙNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Chƣơng 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP VPBANK - CHI NHÁNH BÌNH ĐỊNH Chƣơng 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ CHO VAY TIÊU DÙNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP VPBANK - CHI NHÁNH BÌNH ĐỊNH * Kết luận 6. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Hoạt động ngân hàng bán lẻ trong đó cho vay tiêu dùng đã và đang là chiến lƣợc lâu dài và là mục tiêu kinh doanh của tất cả các ngân hàng hiện nay. Chính vì vậy trên thị trƣờng ngân hàng luôn luôn có sự cạnh tranh gay gắt về dịch vụ này, đòi hỏi mỗi ngân hàng phải nâng cao nội lực để tạo chỗ đứng và có vị thế vững chắc.
Phát triển dịch vụ cho vay tiêu dùng sẽ góp phần thúc đẩy nhanh và bền vững chiến lƣợc ngân hàng bán lẻ. Hoạt động cho vay tiêu dùng là một hoạt động nhỏ của hoạt động tín dụng nói chung của ngân Luan van 5 hàng nhƣng cũng không kém phần quan trọng mà các ngân hàng đang hƣớng đến. Hoạt động này đã đƣợc nhiều tác giả nghiên cứu và xuất bản nhiều giáo trình, nội dung những giáo trình này mang tính chất cơ sở lý luận về tài chính ngân hàng nói chung và lĩnh vực cho vay tiêu dùng nói riêng. “Phát triển cho vay tiêu dùng” là một đề tài không mới nhƣng đƣợc nhiều sự quan tâm và đƣợc nhiều tác giả nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau.
Với đề tài “Giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng tại chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thành phố Đà Nẵng” của tác giả Đỗ Thị Thùy Trang - Đại học Đà Nẵng - 2011, luận văn đã phân tích đƣợc các chỉ tiêu đánh giá phát triển cho vay tiêu dùng, từ đó đánh giá, phân tích thực trạng phát triển cho vay tiêu dùng tại Agribank Đà Nẵng và đƣa ra các giải pháp cụ thể, nhìn chung luận văn đã cơ bản giải quyết đƣợc những vấn đề lý luận về phát triển cho vay tiêu dùng. Bên cạnh đó, để có cơ sở đánh giá các nhân tố ảnh hƣởng và tác động trực tiếp đến sự phát triển cho vay tiêu dùng, tác giả đã tiến hành điều tra, khảo sát nhu cầu và kiến thức của khách hàng trong lĩnh vực cho vay tiêu dùng này. Từ đó làm cơ sở và tiền đề cho việc phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng của ngân hàng. Từ thực trạng cho vay tiêu dùng tại Agribank Đà Nẵng, luận văn đã nêu lên đƣợc những hạn chế và nguyên nhân tồn tại để đƣa ra các giải pháp hoàn thiện.
Tác giả đã đƣa ra các giải pháp cụ thể, đó là: hoàn thiện chính sách khách hàng, thị trƣờng, đa dạng hóa sản phẩm, tăng cƣờng quảng cáo tiếp thị. Hay luận văn “Giải pháp phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt nam chi nhánh 6” của tác giả Triều Mạnh Đức - Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh, luận văn đã cơ bản giải quyết đƣợc những vấn đề về hệ thống hóa những lý luận cơ bản liên quan đến Ngân hàng thƣơng mại và hoạt động tín dụng bán lẻ. Tác giả đã Luan van 6 phân tích và đánh giá thực trạng hoạt động kinh doanh nói chung và hoạt động tín dụng bán lẻ nói riêng của Agribank chi nhánh 6 từ đó rút ra hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó làm cơ sở đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm đẩy mạnh phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ tại ngân hàng. Tác giả đã xây dựng các căn cứ và dựa trên các căn cứ đó đã đề ra những giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ tại Agribank chi nhánh 6 cũng nhƣ những kiến nghị với các cơ quan quản lý nhằm đẩy mạnh phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ tại ngân hàng này.