CHƯƠNG 1 Luan van 6 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHO VAY TRUNG VÀ DÀI HẠN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái quát hoạt động cho vay trung và dài hạn của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò hoạt động cho vay trung và dài hạn của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm cho vay trung và dài hạn của ngân hàng thương mại Tín dụng là một khái niệm đã tồn tại lâu trong đời sống xã hội loài người.
Theo tiếng La Tinh, tín dụng là sự tin tưởng, điều này có nghĩa là trong mối quan hệ tín dụng người cho vay tin tường người đi vay sẽ hoàn trả cả vốn và lãi đúng như hai bên đã thỏa thuận. Như vậy, tín dụng được hiểu theo cách đơn giản nhất là một quan hệ vay mượn dựa trên nguyên tắc có hoàn trả. Tín dụng trung và dài hạn là hoạt động tài chính tín dụng cho khách hàng vay vốn trung và dài hạn nhằm thực hiện các dự án phát triển sản xuất kinh doanh, phục vụ đời sống. Theo từng quốc gia, từng thời kỳ mà có những quy định cụ thể của hoạt động tín dụng trung và dài hạn.
Ở Việt Nam, về thời hạn cho vay được xác định phù hợp với thời hạn thu hồi vốn của dự án đầu tư, khả năng trả nợ của khách hàng và tính chất nguồn vốn vay của tổ chức tín dụng. Cho vay là hình thức cấp tín dụng, cho vay trung và dài hạn là các khoản vay có thời hạn trên 1 năm. Ở Việt Nam hiện nay : Cho vay trung hạn: là khoản cho vay có thời hạn từ 1-5 năm. Loại hình cho vay này thường được dùng để cung cấp, mua sắm tài sản cố định, cải tiến và đổi mới kỹ thuật, mở rộng và xây dựng công trình nhỏ có thời hạn thu hồi vốn nhanh.
Cho vay dài hạn: là khoản cho vay có thời gian trên 5 năm. Loại hình cho vay này được dùng để cấp vốn cho xây dựng cơ bản như đầu tư xây dựng các xí nghiệp mới, các công trình thuộc cơ sở hạ tầng, cải tiến và mở rộng sản xuất. Phân biệt cho vay và tín dụng của ngân hàng thương mại Hoạt động tín dụng là "việc tổ chức tín dụng sử dụng nguồn vốn tự có, nguồn vốn huy động để cấp tín dụng". Trong đó tổ chức tín dụng gồm tổ chức tín dụng là ngân hàng và tổ chức tín dụng phi ngân hàng (như công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính, hợp tác xã tín dụng,.
Cấp tín dụng "là việc tổ chức tín dụng thỏa Luan van 7 thuận để khách hàng sử dụng một khoản tiền với nguyên tắc có hoàn trả bằng các cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ tín dụng khác". Như vậy hoạt động cấp tín dụng và hoạt động cho vay của ngân hàng đề là các giao dịch tín dụng. Tuy nhiên, cấp tín dụng là khái niệm rộng bao gồm nhiều nghiệp vụ như đã định nghĩa ở trên, trong đó bao gồm cả hoạt động cho vay. Cho vay chỉ là một nghiệp vụ nằm trong hoạt động tín dụng, nhưng luôn là một nghiệp vụ chiếm tỷ trọng lớn nhất.
Các ngân hàng khi thẩm định tín dụng thường yêu cầu khách hành phải có tài sản thế chấp cũng là hợp lý. Và thế chấp cũng chỉ là một trong các biện pháp để bảo đảm tín dụng (ngoài thế chấp thì các ngân hàng có thể áp dụng nhiều biện pháp bảo đảm khác như cầm cố, đặt cọc, bảo lãnh, tín chấp. Dù tín dụng có một hàm nghĩa là tín nhiệm nhưng sự tín nhiệm này là chưa đủ để bảo đảm chó giao dịch tín dụng đó. Bởi hoạt động tín dụng là một hoạt động luôn chứa đựng rất nhiều rủi ro.
Ngay cả sự tín nhiệm được bảo đảm bằng tín chấp thì cũng phải có một tổ chức có uy tín đứng ra tín chấp. Đặc điểm cho vay trung và dài hạn Thứ nhất, quy định vốn chủ sở hữu tham gia vào dự án, phương án: Cho vay trung và dài hạn với thời gian dài, độ rủi ro cao hơn so với cho vay ngắn hạn, để giảm bớt rủi ro ngoài việc quy định khách hàng phải có vốn chủ sở hữu tham gia vào quá trình sản xuất, kinh doanh và đời sống. Tỷ lệ vốn chủ sở hữu tham gia vào tính chất của từng dự án, mức độ rủi ro và hiệu quả của dự án. Thứ hai, quy định thời hạn trả nợ, cách thanh toán nợ và nguồn trả nợ: Thời hạn trả nợ vốn vay phụ thuộc vào tính chất, đặc điểm dự án đầu tư nhưng thời hạn trả nợ cũng có thể rút ngắn trong trường hợp hiệu quả của dự án mang lại cao.
Nguồn trả nợ đối với khoản cho vay trung và dài hạn nhìn chung khác với cho vay ngắn hạn. Các khoản cho vay trung và dài hạn được dùng chủ yếu cho nhu cầu mua sắm tài sản cố định,. cho nên nguồn trả nợ chính cho khoản vay này là từ nguồn khấu hao và một phần lợi nhuận do dự án mang lại. Thứ ba, quy định giải ngân trong cho vay trung và dài hạn: Đối với khoản cho vay trung và dài hạn có thể giải ngân một lần, hoặc nhiều lần nhằm đảm bảo cho khách hàng sử dụng tiền vay đúng mục đích.
Ngân hàng không cho rút vốn khi các nhu cầu chi tiêu liên quan chưa phát sinh. Ngân hàng và Luan van 8 khách hàng thoả thuận rút hết toàn bộ tiền vay một lần trong trường hợp vay để mua sắm máy móc, thiết bị. Đối với các tài sản hình thành trong một thời gian dài thì việc giải ngân được thực hiện theo tiến độ công việc hoàn thành. Thứ tư, quy định lãi suất cho vay Lãi suất cho vay trung và dài hạn thường cao hơn lãi suất cho vay ngắn hạn, nó có thể là lãi suất cố đinh trong suốt thời kỳ vay vốn, cũng có thể là lãi suất biến đổi tuỳ thuộc vào sự biến động của thị trường.
Sự biến đổi của lãi suất có thể dựa trên lãi suất cơ bản của ngân hàng, hay lãi suất liên ngân hàng của một số thị trường như: LIBOR, SIBOR. Việc thu tiền lãi có thể theo kỳ hạn tháng, quí, năm dựa vào số dư ở mỗi kỳ hạn trả nợ và lãi suất cho vay. Khách hàng có thể trả tiền lãi cùng nợ gốc tại mỗi kỳ hạn trả nợ hay trả tiền lãi vào một ngày trong kỳ theo thoả thuận. Vai trò của cho vay và tín dụng của ngân hàng thương mại a.
Đối với hoạt động của ngân hàng thương mại Những khoản cho vay trung và dài hạn có quy mô lớn và lãi suất cao, thời gian dài đã mang lại lợi nhuận cao cho ngân hàng. Việc phát triển hoạt động cho vay trung, dài hạn cả về số lượng và chất lượng là hoạt động mang tính chiến lược của các ngân hàng thương mại. Khi ngân hàng cấp tín dụng cho khách hàng chính là ngân hàng đang tạo ra và duy trì khách hàng của mình trong tương lai. Tạo điều kiện để ngân hàng mở rộng phạm vi hoạt động của mình và ngày càng khẳng định vai trò, vị thế của mình trong nền kinh tế.
Thông qua hoạt động cho vay trung và dài hạn, ngân hàng thực hiện chức năng xã hội của mình, thể hiện vai trò người tài trợ lớn đối với toàn bộ nền kinh tế, góp phần mở rộng vốn đầu tư, gia tăng sản phẩm xã hội và cải thiện đời sống nhân dân. Đối với khách hàng vay vốn trung và dài hạn Đối với các cá nhân: Các cá nhân có nhu cầu tiêu dùng một số tiền lớn một lúc thì có thể đề nghị ngân hàng cho vay trung và dài hạn. Ngân hàng sẽ căn cứ vào thu nhập của cá nhân để tính toán thời gian trả nợ cho hợp lý. Đối với các hộ nông dân việc vay trung và dài hạn là hết sức quan trọng để đầu tư về giống, thức ăn, phân bón.
Luan van 9 Đối với các doanh nghiệp: Doanh nghiệp có được nguồn vốn đầu tư để nâng cao chất lượng sản phẩm, mở rộng sản xuất hay để xâm nhập vào thị trường mới, chớp lấy cơ hội kinh doanh mà không phải chờ đủ vốn. Đối với doanh nghiệp, việc vay vốn trung và dài hạn từ ngân hàng đôi khi đem lại nhiều thuận lợi hơn so với các hình thức huy động vốn khác. Doanh nghiệp có thể vay vốn ngân hàng theo kỳ hạn phù hợp với yêu cầu kinh doanh, hơn nữa không phải công ty nào cũng được quyền bán trái phiếu, cổ phiếu của mình trên thị trường chứng khoán, nhất là công ty mới thành lập hay quá nhỏ, chưa có tiếng tăm. Ngoài ra với các khoản vay trung và dài hạn tại ngân hàng vừa giúp ngân hàng thực hiện chiến lược kinh doanh đem lại lợi tức cho doanh nghiệp mà không gia tăng sự kiểm soát của người bên ngoài đối với hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như trong trường hợp phát hành cổ phiếu.
Như vậy, vay vốn trung và dài hạn từ ngân hàng là biện pháp quan trọng để các doanh nghiệp thực hiện được dự án của mình. Đối với nền kinh tế Hoạt động cho vay trung và dài hạn đáp ứng nhu cầu về vốn cho nền kinh tế quốc dân, làm nhiệm vụ chuyển vốn từ nơi thừa đến nơi thiếu vốn, từ những nhà tiết kiệm sang nhà đầu tư, phục vụ phát triển nền kinh tế. Hoạt động cho vay trung và dài hạn góp phần đẩy nhanh quá trình tái sản xuất mở rộng đầu tư phát triển kinh tế. Các khoản cho vay cung cấp cho các ngành được thực hiện theo cả chiều sâu và chiều rộng, đầu tư có trọng điểm, hình thành các ngành sản xuất mũi nhọn, xây dựng cơ cấu hợp lý và khai thác triệt để các nguồn lực để tập trung phục vụ sản xuất.
Nắm trong tay nguồn vốn lớn, lâu dài đã thúc đẩy tiến độ phát triển các công trình, các dự án, tạo được hiệu quả kinh tế bền vững, lâu dài góp phần thúc đẩy tốc độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế đã định hướng công nghiệp hoá - hiện đại hoá. Các hình thức cho vay trung và dài hạn của ngân hàng thương mại 1. Căn cứ vào đồng tiền cho vay Tín dụng trung và dài hạn bằng bản tệ: Là việc cho vay bằng đồng nội tệ. Tín dụng trung và dài hạn bằng ngoại tệ: Nhằm cấp tín dụng cho người vay có nhu cầu thanh toán các công trình xây dựng cơ bản, các khoản chi phí có liên quan đến nước ngoài bằng đồng ngoại tệ.