Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận về phát triển cho vay tiêu dùng Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực tr ng phát triển cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - Chi nhánh Sở giao dịch Chương 4: Định hướng và giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - Chi nhánh Sở giao dịch. 3 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài Cho vay tiêu dùng (CVTD) là một trong những khoản mục mang l i nhiều lợi nhuận nhất cho ngân hàng.
Tuy nhiên đây cũng là một trong những dịch vụ có chi phí cao và nhiều rủi ro nhất đối với ngân hàng. Do đó, các khoản CVTD được quản lý một cách chặt chẽ, linh ho t trước những vấn đề đặc biệt có liên quan. Sự c nh tranh giữa các ngân hàng về khách hàng rất gay gắt nên các ngân hàng luôn phải đổi mới, cải tiến không ngừng để nâng cao hiệu quả ho t động nói chung, cũng như nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng nói riêng. Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu sau: Về xu hướng phát triển cho vay tiêu dùng: Tác giả Phan Vũ (2018) với bài viết “Tiềm năng của thị trường cho vay tiêu dùng tại Việt Nam” đăng trên t p chí tài chính ngày 12/9/2018 đã đưa ra các đánh giá về tiềm năng phát triển của thị trường cho vay tiêu dùng t i Việt Nam.
Bài viết đã có sự so sánh về ho t động cho vay tiêu dùng giữa năm quốc gia khác nhau trong Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN). Theo các báo cáo và nhận định từ Financial Times Confidential Research (FTCR), thị trường tín dụng tiêu dùng của Việt Nam còn khá non trẻ, các khoản vay tiêu dùng không bao gồm vay thế chấp của Việt Nam chỉ đ t 23 tỷ USD trong năm 2017, tương đương gần 10% GDP cả nước. Bài viết đã dẫn chứng các số liệu chứng minh sự tiềm năng của thị trường cho vay tiêu dùng t i Việt Nam, từ đó giúp các tổ chức tài chính nói chung và các ngân hàng thuơng m i nói riêng có đề án chiến lược cụ thể nhằm dịch chuyển từ phân khúc khách hàng tổ chức sang khách hàng bán lẻ. Tác giả Nguyễn Thị Kim Thanh (2015) với bài viết: “Xu hướng phát triển của cho vay tiêu dùng ” trên Đặc san Toàn cảnh Ngân hàng Việt Nam 2015 đã chỉ ra được lợi ích của cho vay tiêu dùng, những điểm khác biệt giữa cho vay tiêu dùng và cho vay thương m i phục vụ sản xuất kinh doanh.
Từ đó tác giả kết luận: Để thúc 4 đẩy sự phát triển lĩnh vực cho vay tiêu dùng cần có một khuôn khổ pháp lý quy định về ho t động cho vay tiêu dùng đi đôi với việc nâng cao tính năng ho t động, trách nhiệm và minh b ch trong ho t động cho vay tiêu dùng của các tổ chức tín dụng. Tác giả Trần Thị Thanh Tâm (2015) với bài viết: “Cho vay tiêu dùng: Xu hướng tất yếu của các ngân hàng thương mại” đăng trên T p chí Tài chính, kỳ 1 (07/2015). Thông qua bài viết, tác giả đã nêu bật được tầm quan trọng của ho t động cho vay tiêu dùng đối với các NHTM hiện nay. Đồng thời, thông qua nghiên cứu của mình, tác giả cũng khái quát tình hình ho t động, thị phần CVTD t i Việt Nam hiện nay.
Về kiểm soát rủi ro cho vay tiêu dùng Tác giả Trương Thị Hồng Phương (2020) với bài viết “Hệ thống kiểm soát nội bộ hoạt động tín dụng cá nhân tại các ngân hàng thương mại cổ phần” đăng trên T p chí Tài chính ngày 25/01/2020. Trong bài viết này, tác giả đã khẳng định trước những thay đổi của yếu tố vĩ mô cùng sự c nh tranh khốc liệt trên thị trường tài chính, ngân hàng và xu hướng hội nhập làm cho nguy cơ xảy ra rủi ro tín dụng ngày càng cao và ho t động quản trị rủi ro tín dụng ngày càng được quan tâm. Cũng đồng thời nêu lên được thực tr ng hệ thống kiểm soát nội bộ tín dụng cá nhân trong các NHTM và đưa ra các biện pháp hữu hiệu để quản trị rủi ro tín dụng cá nhân, và nhấn m nh biện pháp hữu hiệu để quản trị rủi ro tín dụng cá nhân là xây dựng một hệ thống kiểm soát nội bộ vững m nh, ho t động hiệu quả đang được các NHTM cổ phần quan tâm. Tác giả Đặng Thị Kim Phượng (2019), “Hoàn thiện hoạt động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam - Chi nhánh quận Sơn Trà, TP Đà Nẵng”, luận văn th c sĩ kinh tế, Trường Đ i học Đà Nẵng, thông qua việc sử dụng các phương pháp phỏng vấn nhanh, phân tích, so sánh, tổng hợp, diễn dịch quy n p, hệ thống hóa, phương pháp quan sát, phương pháp thống kê, phương pháp tham vấn chuyên gia, tác giả đã đưa ra được các tiêu chí đánh giá để xác định kết quả ho t động kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay tiêu dùng của NHTM và tác giả đã trình bày tổng quan các lý luận về ho t động CVTD, rủi ro tín dụng trong CVTD, kiểm soát rủi ro tín dụng 5 trong CVTD, để đánh giá về ho t động kiểm soát rủi ro trong CVTD t i chi nhánh.
Đồng thời, tác giả cũng phản ảnh được thực tr ng, đưa ra các giải pháp nhằm mục đích hoàn thiện ho t động kiểm soát RRTD trong cho vay tiêu dùng. Tuy nhiên, luận văn chưa đi sâu phân tích chi tiết thực tr ng CVTD theo từng đối tượng cụ thể mà chỉ nói chung chung về tình hình cho vay t i Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông Thôn Việt Nam - Chi nhánh quận Sơn Trà, TP Đà Nẵng nên chưa thể có những biện pháp quản lý và kiểm soát rủi tín dụng trong cho vay cá nhân tiêu dùng cụ thể. Về đánh giá và giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng: Tác giả Ph m Duy Chung (2021), Mở rộng cho vay tiêu dùng cá nhân tại Agribank Chi nhánh Quỳnh Lưu, Nghệ An, luận văn th c sĩ Tài chính – Ngân hàng, Trường Đ i học Kinh tế Quốc dân. Nghiên cứu đã phát hiện nguyên nhân làm h n chế phát triển CVTD t i Agribank Chi nhánh Quỳnh Lưu là do Chi nhánh chưa triển khai đa d ng sản phẩm cho vay tiêu dùng; chưa thực hiện tốt công tác marketing; chưa chú trọng phát triển CVTD qua dịch vụ thẻ.
Trong khi hiện nay, nền kinh tế phát triển, mọi lĩnh vực đều bắt đầu “chuyển đối số” thì các phương thức thanh toán cũng không nằm ngo i lệ. Xu hướng thanh toán không tiền mặt đang trở nên phổ biến và thanh toán bằng thẻ ngân hàng cũng ngày càng phủ rộng trên thị trường thanh toán. Sự phát triển nhanh chóng của các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đã trỗi dậy m nh mẽ kể từ sau sự bùng nổ của đ i dịch COVID-19 vào đầu năm 2020. Tuy nhiên, nghiên cứu này mới tập trung nghiên cứu ho t động CVTD trực tiếp t i Agribank Chi nhánh Quỳnh Lưu, Nghệ An, chưa nghiên cứu ho t động cho vay tiêu dùng qua thẻ.
Tác giả Lê Quang Anh (2020), Phát triển cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Vĩnh Phúc, luận văn th c sĩ Tài chính – Ngân hàng, Trường Đ i học Kinh tế, Đ i học Quốc Gia Hà Nội. Nghiên cứu đã làm sáng tỏ thực tr ng phát triển CVTD t i Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Vĩnh Phúc để chỉ ra được những kết quả, h n chế và nguyên nhân. Tác giả tập trung phân tích thực tr ng triển khai kết hợp với so sánh sự tăng trưởng và tỷ trọng của ho t động CVTD, chỉ ra các mối quan hệ tác động qua l i, đồng thời đánh 6 giá thị phần và mức độ c nh tranh của ho t động CVTD so với ho t động tín dụng khác. Từ đó, tác giả đề xuất và đưa ra các giải pháp nhằm phát triển CVTD t i Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam – Chi nhánh Vĩnh Phúc trong thời gian tới.
Tác giả Hoàng Minh Quang (2020), “Nâng cao hiệu quả cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Hà Thành”. Luận văn Th c sỹ Tài chính – Ngân hàng, Học viện Tài chính. Đề tài được nghiên cứu từ năm 2019 trở về trước nên nội dung khá sát với tình hình kinh tế và tình hình ho t động ngân hàng hiện nay. Luận văn đã trình bày đầy đủ và chi tiết về cơ sở lý luận về hiệu quả của ho t động CVTD, bao gồm: khái niệm, đặc điểm, vai trò, các hình thức của CVTD, các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng mở rộng CVTD, các tiêu chí phản ánh hiệu quả CVTD, quản trị rủi ro trong ho t động CVTD và những quy định pháp lý t i Việt Nam trong vấn đề này.
Dựa trên những dữ liệu thu thập được, tác giả đã có những đánh giá về hiệu quả CVTD t i Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Hà Thành. Từ đó, những giải pháp được đưa ra là xây dựng chiến lược kinh doanh, nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ cũng như chất lượng phục vụ khách hàng, đi kèm với đó là giải pháp giảm thiểu rủi ro trong ho t động CVTD. Tác giả Nguyễn Văn Nghĩ (2019) với đề tài “Hoàn thiện hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Bắc Đắk Lắk”, luận văn th c sĩ, Đ i học Kinh tế - Đ i học Đà Nẵng. Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp để phân tích thực tr ng ho t động cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Bắc Đắk Lắk.
Đồng thời, luận văn sử dụng các phương pháp phân tích, so sánh, thống kê mô tả để hệ thống hóa cơ sở lý luận chung CVTD của Ngân hàng thương m i; Phân tích thực tr ng ho t động CVTD t i Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Bắc Đắk Lắk, nhận định khá rõ ràng về thực tr ng ho t động cho vay tiêu dùng t i Chi nhánh.