Luận văn thạc sĩ về phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn

Luận văn thạc sĩ phân tích phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ ở đảng bộ tổng công ty cấp nước sài gòn thành phố hồ chí, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Trần Ngọc Nga
• Người hướng dẫn: PGS. TS Phạm Văn Thắng
• Trường học: Học viện Chính trị
• Chuyên ngành: Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước
• Đề tài: Phát Huy Dân Chủ Trong Sinh Hoạt Chi Bộ Ở Đảng Bộ Tổng Công Ty Cấp Nước Sài Gòn
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN PHÁT HUY DÂN CHỦ TRONG SINH HOẠT CHI BỘ Ở ĐẢNG BỘ TỔNG CÔNG TY CẤP NƯỚC SÀI GÒN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 1.1. Sinh hoạt chi bộ và phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn
• 1.2. Thực trạng và một số kinh nghiệm phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn
• 2. CHƯƠNG 2: YÊU CẦU VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP PHÁT HUY DÂN CHỦ TRONG SINH HOẠT CHI BỘ Ở ĐẢNG BỘ TỔNG CÔNG TY CẤP NƯỚC SÀI GÒN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 2.1. Những yếu tố tác động và yêu cầu phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn hiện nay
• 2.2. Những giải pháp phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn hiện nay
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Sinh hoạt chi bộ và phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn

Sinh hoạt chi bộ là một phần quan trọng trong hoạt động của Đảng bộ Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn. Dân chủ trong sinh hoạt chi bộ không chỉ là quyền lợi của đảng viên mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân trong việc tham gia vào các quyết định của chi bộ. Việc thực hiện dân chủ trong sinh hoạt chi bộ giúp nâng cao chất lượng lãnh đạo, tạo ra sự đồng thuận và thống nhất trong tổ chức. Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, "Đảng mạnh là do các chi bộ tốt", điều này nhấn mạnh vai trò của chi bộ trong việc thực hiện các nghị quyết của Đảng. Quyền lợi và trách nhiệm của đảng viên trong chi bộ cần được thể hiện rõ ràng, từ đó tạo ra một môi trường làm việc minh bạch và công khai. Việc phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ không chỉ giúp nâng cao chất lượng sinh hoạt mà còn góp phần vào việc xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh.

1.1. Thực trạng và một số kinh nghiệm phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ

Thực trạng dân chủ trong sinh hoạt chi bộ tại Đảng bộ Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn hiện nay cho thấy nhiều chi bộ đã thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế như kỷ luật không nghiêm, một số cán bộ lãnh đạo có biểu hiện độc đoán. Những vấn đề này cần được khắc phục để đảm bảo quyền lợi của đảng viên được thực hiện đầy đủ. Kinh nghiệm từ các chi bộ thành công cho thấy việc tổ chức các hội nghị thảo luận, điều hành công việc một cách công khai và minh bạch là rất quan trọng. Các chi bộ cần thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt để thảo luận về các vấn đề quan trọng, từ đó tạo ra sự đồng thuận và nâng cao tinh thần trách nhiệm của từng đảng viên. Việc này không chỉ giúp phát huy dân chủ mà còn nâng cao chất lượng hoạt động của chi bộ.

II. Yêu cầu và những giải pháp phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ

Để phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ, cần xác định rõ yêu cầu và giải pháp cụ thể. Trước hết, cần nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên về vai trò của dân chủ trong tổ chức. Việc tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng về công tác Đảng và quyền lợi của đảng viên là rất cần thiết. Thứ hai, cần xây dựng quy chế làm việc rõ ràng, đảm bảo mọi hoạt động của chi bộ đều được thực hiện theo nguyên tắc công khai và minh bạch. Các chi bộ cần thường xuyên tổ chức các buổi hội nghị để thảo luận và đưa ra quyết định, từ đó tạo ra sự đồng thuận trong chi bộ. Cuối cùng, việc thực hiện tự phê bình và phê bình cần được thực hiện nghiêm túc, giúp nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ và khắc phục những hạn chế còn tồn tại.

2.1. Những yếu tố tác động và yêu cầu phát huy dân chủ

Các yếu tố tác động đến việc phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ bao gồm nhận thức của cán bộ, đảng viên, môi trường làm việc và các quy định của Đảng. Để phát huy dân chủ, cần có sự đồng thuận từ cấp lãnh đạo đến từng đảng viên. Yêu cầu đặt ra là phải xây dựng một môi trường làm việc công khai, nơi mà mọi ý kiến đều được lắng nghe và tôn trọng. Điều này không chỉ giúp nâng cao tinh thần trách nhiệm của đảng viên mà còn tạo ra sự gắn kết trong tổ chức. Việc thực hiện các quy định của Đảng một cách nghiêm túc cũng là yếu tố quan trọng để đảm bảo dân chủ trong sinh hoạt chi bộ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới và phát triển của đất nước, việc phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ là một nội dung quan trọng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng. Đảng bộ Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn, với 69 chi bộ trực thuộc, đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp nước sạch cho thành phố Hồ Chí Minh, đã và đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ và phát huy quyền làm chủ của đảng viên. Từ năm 2010 đến nay, việc đánh giá thực trạng phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ tại đây trở nên cấp thiết nhằm đề xuất các giải pháp phù hợp, góp phần xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn về phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ, đánh giá thực trạng, nguyên nhân và đề xuất giải pháp phát huy dân chủ trong Đảng bộ Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 69 chi bộ trực thuộc Đảng bộ, với thời gian đánh giá thực trạng từ năm 2010 đến nay và giá trị ứng dụng kết quả nghiên cứu đến năm 2025. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học giúp Ban Thường vụ Đảng ủy Tổng công ty chỉ đạo tổ chức cơ sở đảng, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, đồng thời làm tài liệu tham khảo cho các trường chính trị và các nghiên cứu xây dựng Đảng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên cơ sở lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát huy dân chủ trong Đảng. Hai lý thuyết trọng tâm được vận dụng là nguyên tắc tập trung dân chủ và tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ trong Đảng. Nguyên tắc tập trung dân chủ nhấn mạnh sự kết hợp giữa dân chủ rộng rãi và sự lãnh đạo tập trung, trong đó mọi đảng viên có quyền phát biểu ý kiến, tự phê bình và phê bình, đồng thời phải chấp hành nghiêm nghị quyết của Đảng. Tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ trong Đảng coi đây là quyền lợi cơ bản của đảng viên, đồng thời là phương thức để củng cố sự đoàn kết, thống nhất và nâng cao sức chiến đấu của tổ chức đảng.

Các khái niệm chính bao gồm: sinh hoạt chi bộ, phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ, nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình, quyền làm chủ của đảng viên. Sinh hoạt chi bộ được hiểu là hoạt động có tổ chức, lãnh đạo của tập thể chi bộ nhằm thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy quyền làm chủ của đảng viên trong việc bàn bạc, quyết định các chủ trương, biện pháp lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị. Phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ là quá trình tạo điều kiện để đảng viên thực hiện quyền làm chủ, phát huy trí tuệ tập thể, đồng thời loại bỏ các biểu hiện phi dân chủ như quan liêu, độc đoán.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác – Lênin, kết hợp các phương pháp tổng hợp, phân tích, tổng kết thực tiễn và phương pháp chuyên gia. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thu thập từ 69 chi bộ trực thuộc Đảng bộ Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn, các văn bản nghị quyết, báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng, cùng các tài liệu chính trị, pháp luật liên quan.

Phương pháp chọn mẫu là toàn bộ 69 chi bộ trong Đảng bộ, đảm bảo tính đại diện và toàn diện. Phân tích dữ liệu được thực hiện thông qua so sánh tỷ lệ đảng viên tham gia sinh hoạt, mức độ thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ và mức độ phát huy dân chủ. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2010 đến nay, với việc thu thập, xử lý và phân tích dữ liệu trong vòng 12 tháng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy và đảng viên về phát huy dân chủ: Ban Thường vụ Đảng ủy Tổng công ty đã có sự chuyển biến tích cực trong nhận thức về phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ, xây dựng quy chế thực hiện dân chủ và quy chế làm việc của Ban Chấp hành Đảng bộ. Tỷ lệ đảng viên trong toàn Đảng bộ tăng từ 300 năm 2005 lên 757 hiện nay, phản ánh sự phát huy dân chủ trong công tác phát triển đảng viên.

2. Tỷ lệ sinh hoạt chi bộ và tham gia ý kiến: Có 66/69 chi bộ đảm bảo tổ chức đủ 12 kỳ sinh hoạt định kỳ và 4 kỳ sinh hoạt chuyên đề mỗi năm. Tỷ lệ đảng viên tham gia sinh hoạt trên 90% ở 24 chi bộ, từ 80-89% ở 30 chi bộ, còn lại dao động từ 58-79%. Tỷ lệ đảng viên tham gia ý kiến góp ý trung bình khoảng 50%, cho thấy sự phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ còn có thể được nâng cao.

3. Chất lượng sinh hoạt chi bộ và phát huy quyền làm chủ của đảng viên: Nội dung sinh hoạt chi bộ được đảm bảo theo quy định, bao gồm thông tin thời sự, đánh giá thực hiện nhiệm vụ, tự phê bình và phê bình. Việc phân công đảng viên thực hiện nghị quyết được thực hiện nghiêm túc, góp phần nâng cao hiệu quả lãnh đạo và sức chiến đấu của chi bộ. Không có trường hợp vi phạm tư cách đạo đức, lối sống trong đảng viên được ghi nhận trong những năm gần đây.

4. Hạn chế trong nhận thức và thực hiện phát huy dân chủ: Một số cấp ủy, đặc biệt là chi ủy, chưa nhận thức đầy đủ về dân chủ trong sinh hoạt chi bộ, dẫn đến việc triển khai các chủ trương, biện pháp phát huy dân chủ còn hình thức hoặc chưa đồng bộ. Một số chi bộ còn tồn tại biểu hiện dân chủ hình thức, quan liêu, hoặc đảng viên ngại phát biểu ý kiến do tâm lý e dè, sợ trù dập.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ tại Đảng bộ Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng và hiệu quả lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị. Việc tổ chức sinh hoạt chi bộ định kỳ với tỷ lệ đảng viên tham gia cao tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát huy quyền làm chủ, thể hiện qua các hoạt động tự phê bình và phê bình, góp ý xây dựng nghị quyết.

So sánh với các nghiên cứu trong lĩnh vực xây dựng Đảng, kết quả này phù hợp với quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nguyên tắc tập trung dân chủ và vai trò của sinh hoạt chi bộ trong xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Tuy nhiên, hạn chế về nhận thức và thực hiện dân chủ ở một số chi bộ phản ánh thực trạng chung của nhiều tổ chức cơ sở đảng, đòi hỏi sự quan tâm chỉ đạo sâu sát hơn từ cấp ủy các cấp.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tỷ lệ đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ theo từng chi bộ, bảng đánh giá chất lượng sinh hoạt chi bộ qua các năm, và biểu đồ so sánh mức độ phát huy dân chủ giữa các khối văn phòng, sản xuất và kinh doanh. Những biểu đồ này sẽ minh họa rõ nét sự chuyển biến và những điểm cần cải thiện trong phát huy dân chủ.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác giáo dục, nâng cao nhận thức về phát huy dân chủ: Ban Thường vụ Đảng ủy Tổng công ty cần tổ chức các lớp bồi dưỡng chuyên đề về dân chủ trong Đảng, tập trung vào nguyên tắc tập trung dân chủ và quyền làm chủ của đảng viên. Mục tiêu nâng tỷ lệ đảng viên hiểu và thực hiện đúng nguyên tắc dân chủ lên trên 90% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện là Ban Tuyên giáo và Ban Tổ chức Đảng ủy.

2. Xây dựng và hoàn thiện các quy chế, quy định về phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ: Cấp ủy các cấp cần ban hành các quy chế cụ thể về tổ chức sinh hoạt chi bộ, quy trình lấy ý kiến, biểu quyết và bảo lưu ý kiến. Mục tiêu là đảm bảo 100% chi bộ có quy chế rõ ràng, được phổ biến rộng rãi trong 6 tháng tới. Chủ thể thực hiện là Ban Thường vụ Đảng ủy và chi ủy các chi bộ.

3. Đổi mới phương thức tổ chức sinh hoạt chi bộ, khuyến khích đảng viên phát biểu ý kiến: Bí thư chi bộ cần áp dụng các kỹ thuật điều hành sinh hoạt như đặt câu hỏi mở, tổ chức thảo luận nhóm nhỏ để tăng cường sự tham gia của đảng viên, đặc biệt là đảng viên mới và trực tiếp sản xuất. Mục tiêu tăng tỷ lệ đảng viên tham gia ý kiến lên 70% trong 1 năm. Chủ thể thực hiện là bí thư chi bộ và các cấp ủy cơ sở.

4. Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các biểu hiện vi phạm nguyên tắc dân chủ: Ban Kiểm tra Đảng ủy cần xây dựng kế hoạch kiểm tra chuyên đề về thực hiện dân chủ trong sinh hoạt chi bộ, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm như độc đoán, trù dập đảng viên. Mục tiêu giảm 50% các vi phạm trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là Ban Kiểm tra Đảng ủy và các tổ chức kiểm tra cấp dưới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cấp ủy các tổ chức cơ sở đảng: Giúp nâng cao nhận thức và năng lực lãnh đạo, chỉ đạo phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ, từ đó nâng cao chất lượng sinh hoạt đảng và sức chiến đấu của tổ chức.

2. Đảng viên và cán bộ trực tiếp tham gia sinh hoạt chi bộ: Cung cấp kiến thức về quyền và nghĩa vụ trong sinh hoạt chi bộ, giúp phát huy quyền làm chủ, tự phê bình và phê bình hiệu quả.

3. Các nhà nghiên cứu và giảng viên ngành xây dựng Đảng và chính quyền nhà nước: Là tài liệu tham khảo khoa học để giảng dạy, nghiên cứu về phát huy dân chủ trong tổ chức đảng, góp phần đổi mới công tác xây dựng Đảng.

4. Lãnh đạo doanh nghiệp nhà nước và các tổ chức chính trị xã hội: Áp dụng các giải pháp phát huy dân chủ trong quản lý, điều hành, nâng cao hiệu quả hoạt động và xây dựng tổ chức vững mạnh.

Câu hỏi thường gặp

1. Phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ là gì?
   Phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ là quá trình tạo điều kiện để đảng viên thực hiện quyền làm chủ, tham gia thảo luận, đóng góp ý kiến, tự phê bình và phê bình nhằm nâng cao chất lượng sinh hoạt và sức chiến đấu của chi bộ.

2. Tại sao phát huy dân chủ trong chi bộ lại quan trọng?
   Phát huy dân chủ giúp huy động trí tuệ tập thể, tăng cường đoàn kết nội bộ, hạn chế sai lầm trong lãnh đạo, đồng thời nâng cao trách nhiệm và vai trò tiền phong gương mẫu của đảng viên trong thực hiện nhiệm vụ chính trị.

3. Nguyên tắc tập trung dân chủ được thực hiện như thế nào trong sinh hoạt chi bộ?
   Nguyên tắc này yêu cầu mọi đảng viên được tự do phát biểu ý kiến, thảo luận và biểu quyết, nhưng sau khi thống nhất nghị quyết, tất cả phải nghiêm chỉnh chấp hành, đảm bảo sự lãnh đạo tập thể và kỷ luật trong Đảng.

4. Những khó khăn thường gặp khi phát huy dân chủ trong chi bộ là gì?
   Khó khăn gồm nhận thức chưa đồng bộ về dân chủ, tâm lý ngại phát biểu ý kiến, biểu hiện dân chủ hình thức, quan liêu, độc đoán, và thiếu cơ chế bảo vệ đảng viên có ý kiến khác biệt.

5. Làm thế nào để nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ?
   Cần đổi mới phương thức tổ chức sinh hoạt, tăng cường giáo dục chính trị, xây dựng quy chế dân chủ rõ ràng, khuyến khích đảng viên phát biểu ý kiến, thực hiện nghiêm tự phê bình và phê bình, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát.

Kết luận

• Phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ là yếu tố then chốt nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng tại Tổng công ty Cấp nước Sài Gòn.
• Việc tổ chức sinh hoạt chi bộ định kỳ với tỷ lệ đảng viên tham gia cao đã tạo điều kiện thuận lợi cho phát huy quyền làm chủ và tự phê bình, phê bình.
• Một số hạn chế về nhận thức và thực hiện dân chủ vẫn tồn tại, đòi hỏi sự quan tâm chỉ đạo sâu sát và đổi mới phương thức tổ chức sinh hoạt.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao nhận thức, hoàn thiện quy chế, đổi mới sinh hoạt và tăng cường kiểm tra, giám sát.
• Kết quả nghiên cứu có giá trị ứng dụng đến năm 2025, góp phần xây dựng Đảng bộ Tổng công ty trong sạch, vững mạnh, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chính trị.

Ban Thường vụ Đảng ủy Tổng công ty cần triển khai các giải pháp đề xuất, tổ chức đánh giá định kỳ và điều chỉnh phù hợp để phát huy dân chủ hiệu quả hơn trong sinh hoạt chi bộ. Các tổ chức cơ sở đảng và đảng viên cần tích cực tham gia, phát huy vai trò làm chủ, góp phần xây dựng tổ chức đảng ngày càng vững mạnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu đồng chí chủ trì tiến hành các công việc 1) Thông báo tình hình đảng viên của chi bộ (chính thức, dự bị); số đảng viên đƣợc miễn sinh hoạt, công tác; số đảng viên có mặt dự họp; số đảng viên vắng mặt và lý do vắng. 2) Thông qua chƣơng trình, nội dung sinh hoạt chi bộ và những vấn đề trọng tâm cần tập trung thảo luận; 3) Cử thƣ ký cuộc họp. 4) Bí thƣ chi bộ báo cáo dự thảo nghị quyết. 5) chi bộ thảo luận, đóng góp xây dựng nghị quyết.

6) kết luận, biểu quyết thông qua nghị quyết. 7) phân công nhiệm vụ cho đảng viên thực hiện nghị quyết. Luan van 22 Trong quá trình điều hành sinh hoạt chi bộ, bí thƣ chi bộ có vai trò quan trọng trong việc chủ trì việc thảo luận, gợi ý đảng viên tham gia đóng góp ý kiến. Để buổi sinh hoạt có chất lƣợng, cấp uỷ, bí thƣ hoặc phó bí thƣ chủ trì sinh hoạt phải làm tốt việc chuẩn bị nội dung, xây dựng dự thảo nghị quyết bám sát nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị và tạo mọi điều kiện cho đảng viên đóng góp xây dựng nghị quyết.

Ngƣời chủ trì sinh hoạt phải lắng nghe và tập hợp các ý kiến của đảng viên; khi có nhiều ý kiến khác nhau về một vấn đề cần phải điều hành thảo luận đi đến thống nhất trƣớc khi biểu quyết. Đối với những vấn đề quan trọng cần bỏ phiếu kín, phải chấp hành nghiêm quy trình bỏ phiếu, tổ chức kiểm phiếu chặt chẽ, công bố kết quả công khai và lập biên bản bảo lƣu kết quả. Mọi đảng viên phải nghiêm chỉnh thực hiện nghị quyết đã đƣợc tập thể thông qua, việc cố tình thực hiện ý kiến riêng đã bị đa số bác bỏ là vi phạm nguyên tắc. Việc phân công nhiệm vụ cho đảng viên là một trong những nội dung sinh hoạt chi bộ, thể hiện nguyên tắc tập thể lãnh đạo cá nhân phụ trách.

Nghị quyết chi bộ có khả thi hay không cần phải có ngƣời thực hiện và chịu trách nhiệm về công việc đƣợc phân công. Cũng trên cơ sở đó, kỳ sinh hoạt lần sau sẽ có căn cứ để kiểm điểm, đánh giá kết quả công việc của đảng viên đƣợc phân công phụ trách.1 Những vấn đề cơ bản về dân chủ và phát huy dân chủ trong sinh hoạt chi bộ ở Đảng bộ Tổng công ty cấp nước Sài Gòn * Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về dân chủ và phát huy dân chủ trong Đảng Dân chủ là một phạm trù chính trị học mang tính lịch sử, có quan hệ mật thiết với sự phát triển và tiến bộ xã hội. Dân chủ là thƣớc đo của sự phát triển và tiến bộ xã hội, đang là xu thế của thời đại, của thế giới và của cộng đồng xã hội. Mỗi giai cấp có quan điểm khác nhau về dân chủ, mỗi chế độ dân chủ đƣợc thiết lập trong lịch sử đều là kết quả của cuộc đấu tranh giai cấp Luan van 23 gay go và quyết liệt.

Trình độ phát triển của dân chủ phụ thuộc vào những điều kiện cụ thể của lịch sử. Trong xã hội có giai cấp và đối kháng giai cấp thì dân chủ bao giờ cũng gắn với chuyên chính. Đánh giá chế độ dân chủ tiến bộ hay không tiến bộ phụ thuộc vào giai cấp cầm quyền chuyên chính với ai và dân chủ với ai. Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo bằng đƣờng lối, chủ trƣơng, chính sách, chỉ thị, nghị quyết của Đảng, bằng công tác chính trị tƣ tƣởng, công tác tổ chức cán bộ và công tác kiểm tra, giám sát; lãnh đạo thông qua sự tiên phong, gƣơng mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên trong các tổ chức của hệ thống chính trị.

Để lãnh đạo đƣợc xã hội, Đảng không ngừng đƣa các giá trị dân chủ vào các hoạt động của Đảng và các hoạt động quản lý Nhà nƣớc. Dân chủ trong Đảng là biểu hiện tập trung nhất những giá trị dân chủ của xã hội chủ nghĩa. Thực hiện dân chủ trong Đảng là hạt nhân thực hiện dân chủ trong xã hội. + Quan niệm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về dân chủ và thực hiện dân chủ trong Đảng.

- Chủ tịch Hồ Chí Minh coi dân chủ trong Đảng là quyền lợi cơ bản nhất của ngƣời đảng viên. Ngƣời khẳng định: “Mọi đảng viên có những quyền lợi nhƣ sau: 1) Có quyền tự do và thiết thực thảo luận cách thi hành chính sách của Đảng, trên các báo chí và trong các cuộc hội nghị của Đảng. Để thi hành triệt để chính sách và công tác của Đảng, mọi đảng viên có quyền tự do phát biểu ý kiến của mình (trên báo chí và trong hội nghị của Đảng), dù ý kiến ấy không đồng ý với ý kiến của đại đa số, không ai đƣợc ngăn cấm. 2) Có quyền tuyển cử và ứng cử vào các cơ quan lãnh đạo của Đảng.

3) Có quyền đƣa ra những đề nghị, những thanh minh, những lời kêu nài trƣớc các cơ quan của Đảng, từ chi bộ đến Trung ƣơng, không ai đƣợc ngăn trở. 4) Trong các cuộc hội nghị của Đảng có quyền phê bình đảng viên và cán bộ, phê bình công tác của các cơ quan Đảng. Vì quyền phê bình ấy có thể nâng Luan van 24 cao tính hăng hái và tinh thần phụ trách của các đảng viên; có thể đảm bảo sự đấu tranh của đảng viên chống những cái gì có hại đến Đảng; quyền phê bình là một vũ khí chống quan liêu, mệnh lệnh; nó cải thiện sự quan hệ giữa cán bộ và đảng viên; nó giúp cải thiện các công việc của Đảng”. Nhƣ vậy, dân chủ trong Đảng thực chất là quyền làm chủ của đảng viên và tổ chức đảng, là sự tham gia một cách trực tiếp hay gián tiếp (thông qua đại diện) của toàn thể đảng viên vào hoạt động lãnh đạo của Đảng, quản lý công việc của Đảng cũng nhƣ quá trình xây dựng Đảng trong sạch vững mạnh.

Vì vậy, mọi ngƣời phải tôn trọng quyền dân chủ của đảng viên. Quyền dân chủ của ngƣời đảng viên rất lớn. Trong Đảng không có sự phân biệt đẳng cấp, không có đặc quyền, đặc lợi. Đã là đảng viên thì có quyền và nghĩa vụ nhƣ nhau.

Sự thống nhất giữa quyền hạn và nghĩa vụ của đảng viên là biểu hiện cụ thể của dân chủ trong Đảng. Trong các chi bộ, đảng viên có quyền phê bình và tự phê bình, có quyền chất vấn các cơ quan lãnh đạo của Đảng. Thực hiện nghiêm chỉnh quyền hạn và nghĩa vụ của đảng viên, là vấn đề có tính nguyên tắc, là trách nhiệm của chi ủy, chi bộ, tạo điều kiện cho đảng viên thực hiện quyền làm chủ của mình. - Để có thể thực hiện đƣợc dân chủ, Chủ tịch Hồ Chí Minh thƣờng nêu vấn đề dân chủ đi đôi với tập trung.

Chủ tịch Hồ Chí Minh vạch rõ: Tập trung có nghĩa là Cơ quan lãnh đạo của Đảng có uy tín và quyền lực chân chính. Những phƣơng châm chính sách, nghị quyết của Đảng, mọi đảng viên nhất định phải chấp hành. Kỷ luật của Đảng, mọi Đảng viên phải tuân theo. Quyền lực đó là tập trung, nhƣng không phải là cá nhân chuyên chính, độc đoán, chuyên quyền.

Tập trung đúng đắn phải đƣợc “Xây dựng trên nền tảng dân chủ”. - Dân chủ dưới sự chỉ đạo tập trung. Chủ tịch Hồ Chí Minh vạch rõ giới hạn của quyền dân chủ trong Đảng. “ trong Đảng, mọi đảng viên có quyền nêu ý kiến, đặt đề nghị, tham gia giải quyết vấn đề.

Nhƣng quyết không Luan van 25 đƣợc trái sự lãnh đạo tập trung của Đảng, trái nghị quyết và trái kỷ luật của Đảng. Quyết chống: không xét thời gian, địa điểm, điều kiện mà nói lung tung; tự do hành động; dân chủ quá trớn”. Dân chủ và tập trung là hai mặt của một vấn đề. Không nên tách dân chủ khỏi tập trung cũng nhƣ không thể tách rời tập trung khỏi dân chủ.

Ngƣời khẳng định: “Nói tóm lại: Để làm cho Đảng mạnh, thì phải mở rộng dân chủ (thật thà tự phê bình và phê bình), thực hành lãnh đạo tập trung, nâng cao tính tổ chức và tính kỷ luật”. Muốn thực hành dân chủ phải chống quan liêu, mệnh lệnh. Đảng ta luôn nêu cao nguyên tắc tập trung dân chủ. Song, cũng có nơi này nơi khác có tình trạng mất dân chủ.

Một số cán bộ lãnh đạo quan liêu, xa dân, độc đoán, gia trƣởng. Có cán bộ lãnh đạo trù dập, ức hiếp quần chúng. Nhiều trƣờng hợp quyền dân chủ của đảng viên, của nhân dân không đƣợc tôn trọng, phát huy. Cần phải có sự kiểm tra, giám sát của các cơ quan kiểm tra, thanh tra của Đảng, Nhà nƣớc và nhất là sự kiểm tra, giám sát của nhân dân với hoạt động của các đảng viên và tổ chức đảng, các quyền dân chủ của cán bộ, đảng viên mới có thể đƣợc thực hiện nghiêm túc.

Đảng phải dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng, trong đó có việc dựa vào nhân dân để thực thi dân chủ ngay trong Đảng, để từ đó có thể phát triển dân chủ trong toàn xã hội. - Mở rộng phê bình và tự phê bình là mở rộng dân chủ. Một trong những nguyên nhân khiến cán bộ lãnh đạo, quản lý thiếu dân chủ là do trong lòng họ còn mang nặng chủ nghĩa cá nhân, thích đƣợc tâng bốc, nịnh nọt. Trong dùng ngƣời, thích dùng những k khéo nịnh hót, nhát gan, dễ bảo mà chán ghét những ngƣời chính trực.

+ Đảng ta vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hành dân chủ vào sự nghiệp đổi mới chỉnh đốn Đảng. Trong sự nghiệp đổi mới, Đảng ta xác định rõ thực hiện dân chủ là một yêu cầu nội tại trong sự phát triển của Đảng Luan van 26 Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập. Thực hiện dân chủ trong Đảng cũng là một nguyện vọng chính đáng của đông đảo cán bộ, đảng viên và là phản ánh xu thế phát triển của thời đại. Nội bộ Đảng không dân chủ thì mọi sáng kiến và trí tuệ trong Đảng không đƣợc phát huy, tổ chức đảng không có sức mạnh.

Hiện nay, mở rộng dân chủ trong Đảng còn là một tiền đề cơ bản để đổi mới Đảng và thúc đẩy công cuộc dân chủ hoá toàn xã hội. Do đó, tại Đại hội Đảng lần thứ X, Đảng ta khẳng định rõ: “Phát huy dân chủ đi đôi với giữ gìn kỷ luật trong Đảng.