CHƯƠNG 1 Qua phần 1, bản thân đã tìm hiểu về lịch sử hình thành phát triển và cơ cấu tổ chức hiện nay của TAND huyện Đăk Glei. Giúp chúng ta biết rõ hơn Kon Tum là 1 tỉnh còn khá là hoang sơ nằm ở phía Bắc Tây Nguyên. Tòa án nhân dân huyện Đăk Glei đã tiếp cận đến góc độ thực sự là cán cân công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong nhà nước pháp quyền, cho khu vực huyện Đăk Glei và trong địa bàn tỉnh Kon Tum. Không chỉ dừng lại ở đó, để nắm được cơ cấu tổ chức hiện nay của Tòa án nhân dân, bản thân cũng đã tìm hiểu thêm về cơ cấu tổ chức của Tòa án ở những giai đoạn trước, qua các thời kỳ khác nhau.
Bên cạnh đó, đã nêu và làm rõ các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của TAND huyện Đăk Glei. Từ đó, bản thân có thể nhìn nhận sự thay đổi, nắm được rõ hơn, bao quát hơn về Tòa án nhân dân thành phố Kon Tum. Từ đó làm cơ sở để triển khai trong chương 2. 7 CHƯƠNG 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VÀ QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI TÀNG TRỮ TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY 2.
KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TỘI TÀNG TRỮ TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY 2. Khái niệm ma túy, phân loại ma túy a. Theo tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã đưa ra định nghĩa : “Ma túy là bất kỳ một dạng chất nào, khi đưa vào cơ thể làm thay đổi trạng thái ý thức và hành vi như là kết quả tác động của chất đó lên hoạt động của não”. Nói một cách dễ hiểu hơn, ma túy là một số chất có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp, khi được đưa vào cơ thể con người qua đường tiêm, chích, hút, nhai, nuốt… làm thay đổi trạng thái ý thức hoặc hành vi của người đó.
Nếu lạm dụng ma túy, con người sẽ lệ thuộc vào nó. Ma túy còn là tên gọi chung của thuốc phiện, morphine hay heroin hoặc thebaine. Đây là chất kích thích có hiệu ứng gây ngủ, làm thay đổi trạng thái, ý thức và tâm lý của người sử dụng, khiến cho họ có cảm giác dễ chiụ, lâng lâng và không tự chủ được bản thân. Tuỳ thuộc vào liều lượng của người sử dụng mà ma tuý có những công dụng hoặc tác hại mà chúng mang đến.
Dưới góc độ y học, ma tuý là một thành phần quan trọng trong nhiều loại thuốc chữa bệnh, được sử dụng để giúp con người giảm đau và được chỉ định dùng cho nhiều trường hợp bệnh đặc biệt. Tuy nhiên việc sử dụng các loại thuốc này phải tuân thủ chặt chẽ theo sự hướng dẫn của bác sĩ, nếu lạm dụng quá mức sẽ gây nghiện và làm tê liệt hệ thần kinh, vì vậy việc điều chế, mua bán, sử dụng ma tuý được Nhà nước quản lý rất chặt chẽ. Dưới góc độ khoa học, ma tuý có đặc tính gây nghiện, độc, làm cho người sử dụng có thể bị lệ thuộc nếu sử dụng chúng quá nhiều, dẫn đến làm mất ý chí và là nguyên nhân của nhiều loại tội phạm xảy ra trong xã hội. Dưới góc độ pháp lý, ma tuý là loại chất đã được quy định một cách cụ thể tại Khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống ma tuý 2000 : “Chất ma tuý là các chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong các danh mục do Chính phủ ban hành”.
Ta có thể thấy rằng, theo định nghĩa này, ma tuý đã được bao hàm đầy đủ, cụ thể bao gồm : Chất gây nghiện ; Chất hướng thần và những loại chất này đã được quy định cụ thể tại Khoản 2 và Khoản 3 của Luật này. Từ những cách nhìn nhận theo nhiều góc độ, Ma tuý có thể mang lại nhiều công dụng hữu ích cho ngành y học, nhưng cũng là nguồn đe doạ lớn cho nhân loại. Ma túy chính là nguyên nhâm làm suy đồi đạo đức, làm rối loạn trật tự xã hội, cùng với đó kéo theo nhiều loại tội phạm khác phát sinh và các bệnh truyền nhiễm đặc biệt là căn bệnh HIV/AIDS. Ma túy được chia ra làm 2 loại đó là ma túy tự nhiên và ma túy tổng hợp.
Ma túy tự nhiên là các chất ma túy có sẵn trong tự nhiên, là những ancaloit của một 8 số loại thực vật như : thuốc phiện, Cocain… chúng có nguồn gốc từ nhựa cây thuốc phiện (cây anh túc, anh tử túc…) trồng ở các tỉnh miền núi phía Bắc Việt Nam. Ma túy tổng hợp điển hình nhất là heroin. Chúng thường là những hóa chất khá độc hại nằm trong nhóm ketamin hay amphetamin… chúng có nguồn gốc từ các hóa chất độc hại thuộc nhóm amphetamin, ketamin hay methamphetamin… 2. Khái niệm tội tàng trữ trái pháp chất ma túy.
Hiện nay, chưa có một định nghĩa cụ thể về tội phạm tàng trữ trái phép chất ma túy theo BLHS năm 2015, nhưng chúng ta cần xác định tội tàng trữ trái phép chất ma túy là một tội độc lập, được xây dựng thành một điều luật riêng, quy định cụ thể tại Điều 249 BLHS năm 2015 Theo Điều 249 BLHS 2015 sửa đổi bổ sung 2017 thì tội TTTPCMT được quy định như sau : “1. Người nào tàng trữ trái phép chất ma túy mà không nhằm mục đích mua bán, vận chuyển, sản xuất trái phép chất ma túy thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm : a) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi quy định tại Điều này hoặc đã bị kết án về tội này hoặc một trong các tội quy định tại các điều 248, 250, 251 và 252 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm ; b) Nhựa thuốc phiện, nhựa cần sa hoặc cao côca có khối lượng từ 01 gam đến dưới 500 gam ; c) Heroine, Cocaine, Methamphetamine, Amphetamine, MDMA hoặc XLR-11 có khối lượng từ 0,1 gam đến dưới 05 gam ; d) Lá cây côca ; lá khát (lá cây Catha edulis); lá, rễ, thân, cành, hoa, quả của cây cần sa hoặc bộ phận của cây khác có chứa chất ma túy do Chính phủ quy định có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 10 kilôgam; đ) Quả thuốc phiện khô có khối lượng từ 05 kilôgam đến dưới 50 kilôgam; e) Quả thuốc phiện tươi có khối lượng từ 01 kilôgam đến dưới 10 kilôgam; g) Các chất ma túy khác ở thể rắn có khối lượng từ 01 gam đến dưới 20 gam; h) Các chất ma túy khác ở thể lỏng có thể tích từ 10 mililít đến dưới 100 mililít; i) Có 02 chất ma túy trở lên mà tổng khối lượng hoặc thể tích của các chất đó tương đương với khối lượng hoặc thể tích chất ma túy quy định tại một trong các điểm từ điểm b đến điểm h khoản này.” Như vậy, ta có thể hiểu khái niệm loại tội phạm này như sau : “Tàng trữ trái phép chất ma túy” là cất giữ, cất giấu bất hợp pháp chất ma túy ở bất cứ nơi nào (như trong nhà, ngoài vườn. Chôn dưới đất, để trong vali, cho vào thùng xăng xe, cất giấu trong quần áo, tư trang, mặc trên người hoặc theo người…) mà không nhằm mục đích mua bán, vận chuyển hay sản xuất trái phép chất ma túy. Thời gian tàng trữ dài hay ngắn không ảnh hưởng đến việc xác định tội này.
Sự cần thiết phải quy định về tội này trong BLHS. Hành vi phạm tội TTTPCMT đã xâm phạm đến các quy định của Nhà nước về quản 9 lý các chất ma túy. Chất ma túy là chất kích thích gây nghiệm nguy hiểm cho xã hội nên việc quản lý, sử dụng chất ma túy phải tuân theo quy định của pháp luật. Hành vi tự ý tàng trữ chất ma túy đã xâm phạm đến việc quản lý các chất ma túy của Nhà nước.
Người phạm tội tàng trữ trái phép chất ma túy thực hiện hành vi phạm tội với lỗi cố ý. Tội phạm là người biết hoặc buộc phải biết hành vi tàng trữ trái phép chất ma túy là hành vi vi phạm pháp luật nhưng vẫn cố tình thực hiện. Tuy nhiên, không phải hành vi tàng trữ ma tuý nào cũng bị xử lý về tội TTTPCMT, chúng còn tuỳ thuộc vào kết qủa giám định xem chất đó có phải là ma tuý không. Nếu như giám định chất không phải là ma tuý, nhưng ý thức chủ quan của người phạm tội thực hiện hành vi tàng trữ thì cũng được coi là tội phạm.
Như vậy, ma túy ngoài công dụng là một chất quan trọng dùng ngành y học, mà còn là loại chất hướng thần, gây nghiện khi được sử dụng một cách lạm dụng. Những đối tượng nghiện ma túy không chỉ là gánh nặng cho gia đình mà còn cho toàn xã hội, không chỉ vậy để có tiền mua ma túy sử dụng, các đối tượng nghiện ma túy sẵn sàng phạm tội để thỏa mãn cơn nghiện. Từ đó kéo theo hàng loạt các loại tội phạm khác cũng như nhiều căn bệnh truyền nhiễm đặc biệt là căn bệnh thế kỉ HIV/AIDS. Chính vì vậy nên việc sản xuất, vận chuyển, điều chế, sử dụng ma túy được Nhà nước độc quyền trong công tác quản lý.
Những hành vi vi phạm sự độc quyền trong công tác quản lý đều chịu hình phạt nghiêm khắc của pháp luật đặc biệt là trong việc mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy với khung hình phạt nghiêm khắc nhất của pháp luật là tử hình. QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VỀ TỘI TÀNG TRỮ TRÁI PHÉP CHẤT MA TÚY 2. Cấu thành tội phạm Như chúng ta đã biết, dấu hiệu để phân biệt một loại tội phạm phải dựa vào 04 yếu tố cấu thành tội phạm là: Chủ thể của tội phạm, khách thể của tội phạm, mặt khách quan của tội phạm và mặt chủ quan của tội phạm, chính vì vậy tội tàng trữ trái phép chất ma túy được xác định như sau: a. Mặt khách thể Hành vi phạm tội nêu trên xâm phạm đến các quy định của Nhà nước về quản lý các chất ma túy.
Chất ma túy là chất kích thích gây nghiệm nguy hiểm cho xã hội nên việc quản lý, sử dụng chất ma túy phải tuân theo quy định của pháp luật. Hành vi tự ý tàng trữ chất ma túy đã xâm phạm đến việc quản lý các chất ma túy của Nhà nước. Mặt chủ thể Chủ thể của các tội tàng trữ trái phép chất ma túy là chủ thể thường. Bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự và đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự đều có thể trở thành chủ thể của tội tàng trữ trái phép chất ma túy.