đặt vấn đề của thuyết này chịu ảnh hưởng bởi tâm lý học hành vi, cho rằng cùng một kích thích sẽ tạo ra cùng một loại phản ứng giống nhau ở đám đông (Williams K. Thuyết “Viên đạn ma thuật” (Magic bullet) cho rằng người xem là thụ động và bị ảnh hưởng trực tiếp bởi các phương tiện truyền thông. Họ mặc nhiên chấp nhận những thông điệp mà họ nhận được từ các phương tiện truyền thông mà không cần phải xem xét lại. Như vậy, thông điệp đã được bắn thẳng vào người xem và thâm nhập vào tâm trí của họ giống như một viên đạn ma thuật, tạo ra các phản ứng giống nhau ở mọi người.
Mặc dù có nhiều tranh luận về học thuyết này, nhưng mô hình “mũi kim tiêm” vẫn chứa đựng các sự thật trong nó. Harold Lasswell (1927) là nhà lý luận nổi bậc nhất về mô hình này. Lasswell cho rằng các phương tiện truyền thông đại chúng có sức mạnh vô cùng lớn. Chúng gây ảnh hưởng và thống trị dư luận xã hội.
Bằng chứng là trong suốt chiến tranh thế giới II, các hoạt động truyền thông (mang tính chính trị) luôn được sử dụng để tẩy não đám đông. Lý thuyết truyền thông hai bước Lý thuyết này còn có tên gọi là lý thuyết thủ lĩnh ý kiến và lý thuyết xã hội học về dư luận xã hội. Vào giữa thế kỷ XX, một số nhà nghiên cứu như Paul Lazarsfeld đã phát hiện truyền thông hầu như không có tác động trực tiếp mà chỉ gián tiếp ảnh hưởng đến dư luận xã hội. Từ các nghiên cứu thực nghiệm về chủ đề này đã hình thành lý thuyết về truyền thông hai bước: bước một là thông điệp được truyền đến thủ lĩnh ý kiến, đó là người thạo tin, có kiến thức chuyên môn và có uy tín, quyển lực ảnh hưởng đến ý kiến 11 của người khác.
Bước hai là thông điệp được truyền từ thủ lĩnh ý kiến đến công chúng gồm những người khác để từ đó hình thành nên dư luận xã hội (Katz, 1957). Lý thuyết truyền thông hai bước nhấn mạnh vai trò của cấu trúc xã hội đối với ý kiến của các thành viên và dư luận xã hội của cộng đồng xã hội. Các nghiên cứu thực nghiệm theo lý thuyết này cho thấy thủ lĩnh ý kiến là người thạo tin và có vị thế xã hội trong một cộng đồng nhất định mà các thành viên khác thiếu hoặc không có thông tin và phải tìm đến thủ lĩnh ý kiến để biết thông tin. Lý thuyết này cho biết ý kiến thủ lĩnh có ảnh hưởng mạnh hơn các phương tiện truyền thông bởi vì các ý kiến của thủ lĩnh là ý kiến của người có uy quyền, uy tín và được truyền đi trong quá trình giao tiếp cá nhân mặt đối mặt một cách đáng tin cậy, linh hoạt và không vụ lợi.
Sự xuất hiện và phổ biến của các phương tiện truyền thông hiện đại “trực tuyến, ngay và luôn” cũng không làm giảm bớt tác dụng của truyền thông hai bước mà có thể còn biến truyền thông “hai bước” thành truyền thông nhiều bước, nhiều cấp, “đa cấp” với sự tham gia của các hệ thống mạng lưới truyền thông gồm nhiều trung tâm, nhiều đầu mối thông tin. Các loại hình truyền thông giao tiếp 1. Truyền thông đại chúng (Mass Communications) Là hoạt động truyền tải thông điệp được thực hiện thông qua các phương tiện truyền thông đại chúng như: báo, đài, phát thanh, truyền hình,… hướng tới những nhóm công chúng lớn như: toàn bộ quốc gia hoặc toàn cầu. Nó là phương tiện truyền thông tuyệt vời với sức ảnh hưởng lớn và độ phủ sóng rộng rãi.
Ví dụ: Vào 16/11 vừa rồi Vinamilk được vinh danh hạng Bạch Kim tại 2 hạng mục Chương trình cộng đồng tốt nhất và Sản phẩm vì cộng đồng xuất sắc nhất của The Global CSR Awards 2021. 12 Vinamilk được vinh danh tại một giải thưởng toàn cầu và xuất hiện khắp các mặt báo giúp Vinamilk để lại các dấu ấn đẹp, khẳng định sự phát triển Công ty ở tầm thế giới, giúp khẳng định tên tuổi và chất lượng sản phẩm của Vinamilk suốt 45 năm qua. Chính việc xuất hiện trên các trang truyền thông đại chúng đã góp phần củng cố niềm tin về sự phát triển của Vinamilk trong mùa COVID. Ngoài ra, Vinamilk còn được biết đến là Công ty có những chiến lược truyền thông vô cùng thông minh đặc biệt là hình thức quảng cáo trên đài truyền hình với các thông điệp ý nghĩa như: 2005 – 2007: Chất lượng quốc tế - Chất lượng Vinamilk; 2007 – 2009: Cuộc sống tươi đẹp; 2009 – 2010: Niềm tin Việt Nam; 2010 – nay: Vươn cao Việt Nam.
Truyền thông đa phương tiện (Multimedia) Là ứng dụng công nghệ thông tin vào công việc sáng tạo, thiết kế, xây dựng những sản phẩm phục vụ nhiều lĩnh vực như: truyền thông (quảng cáo, truyền hình, Internet…), giải trí (game, điện ảnh, hoạt hình…), giáo dục (học trực tuyến, giáo cụ trực quan…) và nhiều lĩnh vực khác của cuộc sống. Ngoài ra Social Media – các trang web cung cấp các hoạt động xã hội khác nhau như Twitter, Facebook, Zalo, Youtube,… cũng không ngừng phát triển đặc biệt trong mùa COVID. Theo thông số thống kê biết được thì có khoảng 45,6% người sử dụng mạng Internet. Ví dụ: Mới đây, trong tuần lễ thời trang Milan tại Ý, nơi được xem là điểm khởi phát dịch bệnh COVID-19 trên toàn Châu Âu, nhà mốt danh tiếng Giorgio Armani đã chủ động tổ chức show diễn bằng công nghệ thực tế ảo (Virtual Reality – VR).
Google, Facebook, Apple, Microsoft cũng lần lượt thông báo tổ chức các sự kiện hội nghị thường niên, ra mắt sản phẩm mới,… thông qua hình thức livestream. Thậm chí Đại hội cổ đông thường niên cũng được chuyển thành sự kiện tổ chức trực tuyến, thông báo gần đây của nhà sáng lập Berkshire Hathaway – tỷ phú Warren Buffett. Kỹ năng truyền thông - giao tiếp 13 Là quá trình truyền đạt thông tin từ người gửi đến người nhận thông tin có sự thiết kế, lên kế hoạch rõ ràng và được rèn luyện nhằm đem lại hiệu quả cho quá trình truyền đạt. Lắng nghe: - Tập trung, chú ý lắng nghe, không làm việc riêng.
- Phải tạo điều kiện cho người nói. - Không chỉ lắng nghe bằng tai mà mắt, cử chỉ, điệu bộ cũng phải nghe. - Không đột ngột ngắt lời người nói. Quan sát: Quan sát hành động, cử chỉ, biểu cảm của người khác giúp thấu hiểu từ đó có thể cư xử và hành động phù hợp.
Đặt câu hỏi: Phải thể hiện được những điều cơ bản: Cái gì?, Ở đâu?, Khi nào?, Ai? và Như thế nào? - Câu hỏi rõ ràng, súc tích. - Phù hợp đối tượng. - Tập trung vào vấn đề trọng tâm. Truyền đạt: - Nắm chắc vấn đề, trình bày rõ ràng đầy đủ theo hệ thống logic.
- Nếu phải thuyết phục ai đó thì phải ngắn gọn, xúc tích, từ ngữ dễ hiểu. - Sử dụng hình ảnh, tài liệu minh họa. Trả lời đầy đủ câu hỏi người khác đặt ra. - Lời nói, cử chỉ, điệu bộ thể hiện sự tôn trọng đối phương.
Các công trình nghiên cứu trước có liên quan 1. Các công trình trước thuộc ngoài nước có liên quan 1. Mô hình mã hóa giải mã của Stuart Hall 14 Sử dụng mô hình mã hóa/giải mã của Stuart Hall trong nghiên cứu thông điệp truyền thông về vấn đề dân tộc. Stuart Hall hình thành mô hình mã hóa/giải mã dựa trên cách ông nhìn nhận về quá trình thông điệp truyền thông được tạo ra, truyền tải và tiếp nhận.
Mô hình lý thuyết mã hóa/giải mã (Encoding/Decoding) gồm bốn giai đoạn trong một quá trình bao gồm: sản xuất - lưu thông (truyền tải) - tiếp nhận - tái sản xuất. Ông đưa ra cách tiếp cận lý thuyết về cách thức các thông điệp truyền thông được tạo ra và được tiếp nhận. Mô hình cho thấy, thông điệp (Message) được mã hóa (Encoder) hay giải mã (Decoder) đều phải qua quá trình diễn giải thông điệp (Interpreter) trước khi đến với công chúng. Nghiên cứu cho thấy, chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước là một hệ thống các chủ trương, giải pháp, nhằm thực hiện quyền bình đẳng về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội giữa các dân tộc, trong đó có sự quan tâm đến các dân tộc thiểu số có trình độ phát triển kinh tế - xã hội thấp.
Mặt khác, cung cấp thông tin, tuyên truyền, vận động đồng bào các dân tộc thực hiện đường lối, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước, nhất là chính sách dân tộc là nhiệm vụ chính trị quan trọng, vừa mang tính chiến lược lâu dài, vừa mang tính cấp bách, góp phần quan trọng trong việc giảm nghèo đa chiều về lĩnh vực thông tin, đáp ứng nhu cầu được thông tin về mọi mặt của đời sống xã hội và từng bước bình đẳng về hưởng thụ thông tin đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Nghiên cứu thông điệp truyền thông chính sách dân tộc cho công chúng, dân tộc thiểu số là một việc làm cấp thiết và có vai trò quan trọng để rút ra được chiến lược đổi mới phương thức truyền thông về đời sống văn hóa của các dân tộc thiểu số hiện nay. 15 Vận dụng mô hình của Stuart Hall trong nghiên cứu truyền thông vấn đề dân tộc. Xuất phát từ nhận thức đó, nghiên cứu áp dụng lý thuyết mã hóa/giải mã trong nghiên cứu thông tin dân tộc trên báo chí cho công chúng là đồng bào dân tộc thiểu số là việc làm cấp thiết.
Bài nghiên cứu của David Gaunlet -“Media Studies 2.0” Trong phần nguồn liên kết mà nhóm cung cấp là bài nghiên cứu của Gauntllet với phiên bản mới hơn so với bài nghiên cứu lần đầu năm 2007.0” ở bản 2015 lần này hoàn thiện hơn với phần giới thiệu và một số bổ sung, tuy nhiên văn bản chính vẫn giống như năm 2007. Vì thế, dưới đây sẽ là tóm lược các ý chính và quan điểm về bài nghiên cứu bản 2015. Một tuyên ngôn ngắn gọn cho “Media Studies 2.0” rằng: “Internet là trung tâm của mọi thứ”, tôi cho rằng nó đúng khi đứng trên cương vị là một người trẻ trong thời kỳ 4.0, mọi thông tin được tiếp nhận hằng ngày từ truyền thông thì gần như 80% nguồn gốc là từ Internet. Nó kết nối mọi người lại với nhau và cung cấp thông tin với hiệu suất vượt bậc so với các phương tiện truyền thông cũ.
