Phân Tích Hoạt Động Cho Vay Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ Tại Ngân Hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về hiệu quả và thách thức.

• Tác giả: Nguyễn Thanh Hiếu
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Văn Hồng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Phân Tích Hoạt Động Cho Vay Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ Tại Ngân Hàng MSB
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale of the research
• 1.3. Research questions
• 1.4. Research scope
• 1.6. Research Methodology
• 1.7. Research structure
• 2. CHƯƠNG 2: THE THEORETICAL FRAMWORK ON SME LENDING ACTIVITIES OF COMMERCIAL BANKS
• 2.1. Overview of SMEs
• 2.1.1. Concepts of SMEs
• 2.1.2. The characteristics of SMEs
• 2.1.3. The Criteria of Commercial bank’s lending to SMEs
• 2.2. Concepts and Importance of lending to SMEs
• 2.3. Importance of lending to SMEs
• 2.4. Criteria for analyzing SME lending
• 2.5. Impact factors for lending SMEs
• 3. CHƯƠNG 3: FACT FINDINGS OF SME LENDING AT MSB BANK
• 3.1. Overview of MSB Bank
• 3.2. History and Milestone
• 3.3. Business model and organizational structure
• 3.4. Criteria for analyzing SME lending at MSB Bank
• 3.5. Credit Policy and Procedure
• 3.6. Analyzing the SME lending activities at MSB Bank
• 3.7. Analyzing impact factors for SME lending at MSB
• 3.8. Reasons for limitation
• 3.8.1. From MSB Bank
• 3.8.2. From External Factors
• 3.9. Orientation of SME lending
• 3.9.1. To MSB Bank
• 3.9.2. To SBV and related agencies

Tóm tắt

I. Tổng Quan Hoạt Động Cho Vay Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ MSB

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) đóng vai trò quan trọng trong sự tăng trưởng kinh tế của nhiều quốc gia. SME hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau, từ sản xuất công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng. Tầm quan trọng của SME ngày càng lớn khi phạm vi hoạt động của chúng được mở rộng thông qua số lượng doanh nghiệp và hoạt động hiện diện trong nhiều ngành, lĩnh vực. SME tạo việc làm cho người lao động, góp phần giảm tỷ lệ thất nghiệp, ổn định và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, khai thác và phát huy các nguồn lực địa phương, thúc đẩy một nền kinh tế năng động. Theo OECD, SME là yếu tố then chốt của nền kinh tế thế giới, sử dụng hơn một nửa lực lượng lao động toàn cầu và đóng góp trung bình từ 50% đến 60% GDP quốc gia ở các nước thành viên OECD. Vì vậy, SME là đối tượng nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực, bao gồm cả khía cạnh tài chính và quản lý.

1.1. Khái niệm về Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ SME

Có nhiều khái niệm khác nhau về SME giữa các quốc gia và các báo cáo thống kê. Một số tiêu chí chung được sử dụng là doanh thu, số lượng nhân viên, giá trị tài sản, nhưng số lượng nhân viên thường được sử dụng nhiều nhất. Tuy nhiên, vẫn có sự khác biệt trong việc xác định quy mô lao động của SME. Trên thực tế, không có khái niệm chung về SME được thống nhất ở tất cả các quốc gia. Theo Cơ sở dữ liệu chỉ số quốc gia MSME năm 2014, mỗi quốc gia có thể đăng ký nhiều hơn một định nghĩa. Sự khác biệt về đặc điểm của SME trong mỗi lĩnh vực ở mỗi quốc gia là lý do chính cho việc sử dụng nhiều định nghĩa trong cùng một quốc gia. Ví dụ, Singapore phân biệt định nghĩa về SME địa phương và nước ngoài, trong khi các doanh nghiệp thị trấn và làng xã lại khác ở Trung Quốc. OECD cho rằng sự đa dạng của các đặc điểm SME cùng với môi trường và chiến lược kinh tế và chính trị ở mỗi quốc gia là nguyên nhân dẫn đến việc không có định nghĩa SME được chấp nhận chung.

1.2. Vai trò của Hoạt Động Cho Vay Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Nghiên cứu chỉ ra rằng tài chính đóng vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và mở rộng của SME. Tài chính rất quan trọng đối với sự tồn tại và tăng trưởng của khu vực SME thông qua hỗ trợ tạo ra doanh nghiệp mới, tạo điều kiện đổi mới, thúc đẩy phát triển kinh doanh hiện có. Theo nghiên cứu của Ardic, Mylenko và Saltene (2012), có một mối tương quan dương mạnh mẽ giữa tài trợ cho SME và phát triển kinh tế nói chung. Do đó, một khu vực tài chính hoạt động hiệu quả là rất quan trọng để đáp ứng nhu cầu của SME. Nghiên cứu của Beck (2008) trên 91 ngân hàng từ 45 quốc gia cho thấy, từ góc độ ngân hàng, cho vay SME là một phân khúc có khả năng sinh lời. Việt Nam cũng không phải là trường hợp ngoại lệ.

II. Thách Thức Trong Phân Tích Tín Dụng Doanh Nghiệp MSB

Mặc dù hoạt động cho vay SME mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tiềm ẩn không ít thách thức đối với các ngân hàng, đặc biệt là trong việc phân tích tín dụng. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường có lịch sử tín dụng ngắn, báo cáo tài chính thiếu minh bạch và khả năng quản trị còn hạn chế. Điều này gây khó khăn cho việc đánh giá chính xác khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Ngoài ra, sự biến động của thị trường và các yếu tố kinh tế vĩ mô cũng có thể ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của SME, làm tăng rủi ro tín dụng cho ngân hàng. Vì vậy, việc áp dụng các phương pháp quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là vô cùng quan trọng.

2.1. Rủi Ro Tín Dụng và Nợ Xấu trong Cho Vay Doanh Nghiệp SME

Rủi ro tín dụng là một trong những thách thức lớn nhất đối với các ngân hàng khi cho vay SME. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường có quy mô nhỏ, nguồn vốn hạn chế và khả năng chống chịu với các biến động của thị trường còn yếu. Điều này dẫn đến nguy cơ nợ xấu gia tăng, ảnh hưởng đến lợi nhuận và sự ổn định của ngân hàng. Để giảm thiểu rủi ro này, các ngân hàng cần có quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ, đánh giá kỹ lưỡng khả năng trả nợ của doanh nghiệp và có biện pháp giám sát, quản lý nợ hiệu quả.

2.2. Thiếu Hụt Thông Tin và Báo Cáo Tài Chính Minh Bạch

Một trong những khó khăn lớn nhất trong phân tích tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ là sự thiếu hụt thông tin và tính minh bạch của báo cáo tài chính. Nhiều SME chưa có hệ thống kế toán chuyên nghiệp, báo cáo tài chính thường sơ sài, thiếu chi tiết và không tuân thủ đầy đủ các chuẩn mực kế toán. Điều này gây khó khăn cho việc đánh giá chính xác tình hình tài chính và khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Các ngân hàng cần có phương pháp thu thập và xác minh thông tin hiệu quả để đảm bảo tính chính xác và tin cậy của dữ liệu.

III. Phương Pháp Phân Tích Hoạt Động Cho Vay SME Tại MSB

Để phân tích hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại MSB, cần áp dụng một quy trình toàn diện, bao gồm đánh giá chính sách tín dụng, quy trình cho vay, và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay. Việc phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp là bước quan trọng để đánh giá khả năng trả nợ. Bên cạnh đó, cần xem xét các yếu tố định tính như uy tín của doanh nghiệp, kinh nghiệm quản lý và tiềm năng phát triển. Quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và hiệu quả của hoạt động cho vay.

3.1. Đánh Giá Quy Trình và Chính Sách Tín Dụng Cho Doanh Nghiệp SME

Việc đánh giá quy trình cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại MSB là rất quan trọng để xác định các điểm mạnh và điểm yếu. Cần xem xét tính hiệu quả của quy trình thẩm định tín dụng, thời gian phê duyệt khoản vay và mức độ linh hoạt trong việc đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp. Chính sách tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ MSB cần được xem xét để đảm bảo phù hợp với chiến lược kinh doanh của ngân hàng và tuân thủ các quy định của pháp luật. Cần đánh giá các tiêu chí cho vay, mức lãi suất, và các điều khoản khác để đảm bảo tính cạnh tranh và hấp dẫn của sản phẩm.

3.2. Phân Tích Báo Cáo Tài Chính Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ

Phân tích tài chính doanh nghiệp là bước quan trọng để đánh giá khả năng trả nợ của SME. Cần xem xét các chỉ số tài chính như khả năng thanh toán, khả năng sinh lời, và khả năng quản lý nợ. Việc so sánh các chỉ số này với trung bình ngành và các doanh nghiệp tương tự giúp đánh giá vị thế cạnh tranh của doanh nghiệp. Cần đặc biệt chú ý đến tính chính xác và tin cậy của báo cáo tài chính, và có biện pháp xác minh thông tin khi cần thiết.

IV. Thực Trạng Hoạt Động Cho Vay Doanh Nghiệp MSB Phân Tích SWOT

Để hiểu rõ hơn về hoạt động cho vay doanh nghiệp tại MSB, việc phân tích SWOT (Strengths, Weaknesses, Opportunities, Threats) là cần thiết. Điều này giúp xác định các điểm mạnh cần phát huy, điểm yếu cần khắc phục, cơ hội để tận dụng và thách thức cần đối mặt. Phân tích này cung cấp cái nhìn tổng quan về vị thế cạnh tranh của MSB trên thị trường cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ, từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp để nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.1. Điểm Mạnh và Điểm Yếu Trong Hoạt Động Tín Dụng MSB

Việc xác định điểm mạnh và điểm yếu trong hoạt động tín dụng của MSB là rất quan trọng. Điểm mạnh có thể là mạng lưới chi nhánh rộng khắp, đội ngũ nhân viên giàu kinh nghiệm, hoặc các sản phẩm cho vay đa dạng. Điểm yếu có thể là quy trình thẩm định tín dụng còn phức tạp, lãi suất cho vay chưa cạnh tranh, hoặc khả năng tiếp cận khách hàng còn hạn chế. Việc nhận diện rõ các điểm mạnh và điểm yếu giúp MSB tập trung nguồn lực vào việc phát huy lợi thế và khắc phục những hạn chế.

4.2. Cơ Hội và Thách Thức Đối Với Ngân Hàng MSB

Thị trường cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Việt Nam còn rất nhiều cơ hội, đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển và số lượng SME ngày càng tăng. Tuy nhiên, cũng có không ít thách thức, như sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác, sự thay đổi của chính sách pháp luật, và rủi ro tín dụng gia tăng. MSB cần chủ động nắm bắt cơ hội và đối phó với thách thức để duy trì và phát triển hoạt động cho vay một cách bền vững.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay Doanh Nghiệp Vừa và Nhỏ MSB

Để nâng cao hiệu quả cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ tại MSB, cần có các giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện quy trình cho vay, nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, đến phát triển các sản phẩm cho vay phù hợp với nhu cầu của doanh nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động tín dụng cũng là một yếu tố quan trọng để tăng tốc độ xử lý hồ sơ và giảm thiểu rủi ro. Bên cạnh đó, cần chú trọng đến việc đào tạo và nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tín dụng.

5.1. Hoàn Thiện Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng Doanh Nghiệp SME

Việc hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng là rất quan trọng để đảm bảo chất lượng các khoản vay. Cần rà soát và đơn giản hóa các thủ tục, giảm thiểu thời gian phê duyệt hồ sơ, và tăng cường tính minh bạch trong quá trình thẩm định. Cần áp dụng các phương pháp đánh giá tín dụng hiện đại, dựa trên dữ liệu và phân tích thống kê, để đưa ra quyết định chính xác và khách quan.

5.2. Phát Triển Sản Phẩm Cho Vay Phù Hợp Với Nhu Cầu SME

MSB cần phát triển các sản phẩm cho vay đa dạng, phù hợp với nhu cầu và đặc điểm của từng loại doanh nghiệp vừa và nhỏ. Cần nghiên cứu thị trường và tìm hiểu nhu cầu của khách hàng để thiết kế các sản phẩm có tính cạnh tranh và hấp dẫn. Các sản phẩm có thể bao gồm cho vay vốn lưu động, cho vay đầu tư dự án, cho vay mua sắm tài sản cố định, và các sản phẩm bảo lãnh tín dụng.

VI. Quản Trị Rủi Ro Tín Dụng Cho Vay Doanh Nghiệp MSB Kinh Nghiệm

Quản trị rủi ro tín dụng là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và hiệu quả của hoạt động cho vay doanh nghiệp tại MSB. Cần xây dựng hệ thống quản lý rủi ro toàn diện, bao gồm xác định, đo lường, kiểm soát và giảm thiểu rủi ro. Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa và xử lý nợ xấu hiệu quả là rất quan trọng để bảo vệ lợi nhuận và uy tín của ngân hàng. Cần học hỏi kinh nghiệm từ các ngân hàng khác và áp dụng các chuẩn mực quốc tế về quản trị rủi ro.

6.1. Xây Dựng Hệ Thống Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Toàn Diện

Việc xây dựng hệ thống quản lý rủi ro tín dụng toàn diện là rất quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu quả của hoạt động cho vay. Hệ thống này cần bao gồm các quy trình và công cụ để xác định, đo lường, kiểm soát và giảm thiểu rủi ro. Cần có sự tham gia của tất cả các bộ phận liên quan, từ bộ phận kinh doanh đến bộ phận quản lý rủi ro, để đảm bảo tính hiệu quả của hệ thống.

6.2. Biện Pháp Phòng Ngừa và Xử Lý Nợ Xấu Hiệu Quả

Việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa và xử lý nợ xấu hiệu quả là rất quan trọng để bảo vệ lợi nhuận và uy tín của ngân hàng. Cần tăng cường công tác giám sát và quản lý nợ, phát hiện sớm các dấu hiệu nợ xấu và có biện pháp xử lý kịp thời. Các biện pháp có thể bao gồm cơ cấu lại nợ, gia hạn nợ, hoặc bán nợ cho các tổ chức chuyên nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và Việt Nam, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tính đến ngày 31/8/2017, tổng dư nợ cho vay SMEs trong hệ thống ngân hàng đạt khoảng 1.292.182 tỷ đồng, chiếm 21,14% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, với khoảng 200.000 doanh nghiệp đang vay vốn ngân hàng. Tuy nhiên, hoạt động cho vay SMEs tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) còn nhiều hạn chế khi tổng dư nợ SME năm 2017 chỉ đạt khoảng 5.700 tỷ đồng, bằng một phần tư so với Techcombank và một phần mười so với VPBank. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích toàn diện hoạt động cho vay SMEs tại MSB trong giai đoạn 2015-2017, xác định các vấn đề tồn tại và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào dư nợ và thu nhập từ cho vay SMEs, không bao gồm chi phí vận hành và dự phòng nợ xấu do khó khăn trong phân bổ chi phí và thu thập dữ liệu. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp MSB cải thiện hoạt động cho vay SMEs, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và nâng cao năng lực cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) và hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về đặc điểm và phân loại SMEs: SMEs được định nghĩa dựa trên các tiêu chí định lượng như số lượng lao động, doanh thu, tổng tài sản và tiêu chí định tính như tính độc lập trong quản lý, quy mô tổ chức. Ví dụ, theo Luật số 04/2017/QH14 của Việt Nam, SMEs là doanh nghiệp có không quá 200 lao động và doanh thu hoặc vốn điều lệ dưới ngưỡng nhất định. Các đặc điểm nổi bật của SMEs bao gồm tổ chức linh hoạt, quản lý tập trung, phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn tự có và gia đình, cũng như mức độ công khai thông tin thấp hơn doanh nghiệp lớn.

2. Lý thuyết về hoạt động cho vay SMEs của ngân hàng thương mại: Hoạt động cho vay SMEs được phân tích qua các tiêu chí về số lượng khách hàng, dư nợ, năng suất của nhân viên tín dụng, chất lượng tài sản (tỷ lệ nợ xấu), chi phí rủi ro và khả năng sinh lời (biên lãi ròng). Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động cho vay bao gồm chính sách tín dụng, quản lý rủi ro, chính sách nhân sự, quản lý danh mục cho vay, cũng như các yếu tố bên ngoài như môi trường pháp lý, kinh tế, xã hội và công nghệ.

Các khái niệm chuyên ngành quan trọng bao gồm: tỷ lệ nợ xấu (NPL), chi phí rủi ro tín dụng, biên lãi ròng (NIM), năng suất nhân viên tín dụng (RM), và các loại hình cho vay theo kỳ hạn và sản phẩm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp:

• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Phỏng vấn trực tiếp 2 cán bộ quản lý cấp cao của MSB Bank, gồm Giám đốc phân khúc doanh nghiệp siêu nhỏ và Giám đốc Trung tâm phát triển sản phẩm, nhằm thu thập quan điểm chuyên sâu về hoạt động cho vay SMEs.

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Báo cáo thường niên, báo cáo quản lý SME, báo cáo KPI, báo cáo nhân sự của MSB Bank giai đoạn 2015-2017; khảo sát 150 khách hàng SME có tỷ lệ sử dụng hạn mức vay dưới 10% trên toàn quốc do MSB thực hiện năm 2016; số liệu thống kê từ Tổng cục Thống kê và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

• Phân tích dữ liệu: Sử dụng các chỉ số tài chính như tăng trưởng số lượng khách hàng, tăng trưởng dư nợ, năng suất nhân viên tín dụng, tỷ lệ nợ xấu, chi phí rủi ro và lợi nhuận cho vay để đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay SMEs của MSB. Phân tích so sánh với các ngân hàng cùng phân khúc như Techcombank và VPBank để làm rõ vị thế cạnh tranh.

• Thời gian nghiên cứu: Tập trung vào giai đoạn 2015-2017, phù hợp với dữ liệu thu thập và bối cảnh kinh tế vĩ mô.

Phương pháp nghiên cứu đảm bảo tính khách quan, toàn diện và khả năng áp dụng thực tiễn trong việc đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay SMEs tại MSB Bank.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng số lượng khách hàng SME: Số lượng khách hàng SME của MSB tăng từ 1.234 lên 1.847 khách hàng trong giai đoạn 2015-2017, tương đương tốc độ tăng trưởng trung bình 10% năm 2016 và 36% năm 2017. Trong đó, nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm 72% tổng số khách hàng và tăng trưởng 13% so với năm 2015, còn nhóm doanh nghiệp siêu nhỏ tăng gần gấp 3 lần từ năm 2016.

2. Tăng trưởng dư nợ và hạn mức tín dụng: Dư nợ cho vay SMEs tăng từ 3.775 tỷ đồng năm 2015 lên 5.528 tỷ đồng năm 2017, tương ứng mức tăng 12% năm 2016 và 31% năm 2017. Hạn mức tín dụng có biến động khi giảm 7% năm 2016 do MSB rà soát và loại bỏ khách hàng không hoạt động, nhưng tăng 21% năm 2017 lên 11.237 tỷ đồng. Tuy nhiên, dư nợ thực tế chỉ đạt khoảng 78% kế hoạch đề ra hàng năm.

3. Hiệu quả kinh doanh và rủi ro: Tỷ lệ nợ xấu (NPL) duy trì ổn định ở mức 2,17%, thấp hơn ngưỡng 3% do Ngân hàng Nhà nước quy định, cho thấy quản lý rủi ro tương đối hiệu quả. Tuy nhiên, lợi nhuận trước thuế chỉ tăng nhẹ 4% so với năm 2015, trong khi ROE giảm do thu nhập lãi từ đầu tư chứng khoán giảm. So với các ngân hàng cùng phân khúc, dư nợ SME của MSB chỉ bằng 28% của VPBank và 3% của Techcombank, phản ánh tiềm năng phát triển còn hạn chế.

4. Năng suất nhân viên tín dụng (RM) và nhân sự: Tỷ lệ chuyển đổi hạn mức tín dụng thành dư nợ thực tế còn thấp, cho thấy sản phẩm và dịch vụ chưa đủ hấp dẫn khách hàng. Tỷ lệ nghỉ việc của nhân viên tín dụng cao ảnh hưởng đến năng suất và sự ổn định của đội ngũ bán hàng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trong hoạt động cho vay SMEs tại MSB bao gồm:

• Chính sách tín dụng và quy trình phê duyệt tập trung: Quy trình tập trung tại trụ sở chính làm kéo dài thời gian xét duyệt, giảm tính linh hoạt và khả năng đáp ứng nhanh nhu cầu khách hàng.

• Chất lượng dữ liệu khách hàng chưa đồng bộ: Dữ liệu từ Tổng cục Thống kê có độ trễ, không phản ánh chính xác tình hình kinh doanh hiện tại của SMEs, gây khó khăn cho nhân viên tín dụng trong việc tiếp cận và đánh giá khách hàng tiềm năng.

• Cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác: Techcombank và VPBank có sản phẩm đa dạng, chính sách linh hoạt và mạng lưới khách hàng rộng lớn hơn, tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội.

• Nhân sự và năng suất làm việc: Tỷ lệ nghỉ việc cao làm giảm hiệu quả khai thác khách hàng mới và duy trì khách hàng hiện tại.

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu trước đây về vai trò của chính sách tín dụng, quản lý rủi ro và nhân sự trong hoạt động cho vay SMEs. Biểu đồ tăng trưởng số lượng khách hàng, dư nợ và tỷ lệ nợ xấu có thể được trình bày để minh họa xu hướng và so sánh với các ngân hàng khác.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tối ưu hóa quy trình phê duyệt tín dụng

   • Hành động: Rà soát và phân quyền phê duyệt cho các chi nhánh nhằm rút ngắn thời gian xét duyệt hồ sơ.
   • Mục tiêu: Giảm thời gian phê duyệt trung bình xuống dưới 7 ngày trong vòng 12 tháng.
   • Chủ thể: Ban điều hành MSB phối hợp với phòng tín dụng và công nghệ thông tin.

2. Cập nhật và nâng cao chất lượng dữ liệu khách hàng

   • Hành động: Thiết lập hệ thống cập nhật dữ liệu khách hàng theo thời gian thực, phối hợp chặt chẽ với Tổng cục Thống kê và các cơ quan liên quan.
   • Mục tiêu: Đảm bảo dữ liệu khách hàng được cập nhật ít nhất 6 tháng một lần.
   • Chủ thể: Phòng nghiên cứu thị trường và công nghệ thông tin MSB.

3. Đào tạo và giữ chân nhân viên tín dụng

   • Hành động: Xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu về sản phẩm và kỹ năng bán hàng, đồng thời cải thiện chính sách đãi ngộ và môi trường làm việc.
   • Mục tiêu: Giảm tỷ lệ nghỉ việc nhân viên tín dụng xuống dưới 10% trong 1 năm.
   • Chủ thể: Phòng nhân sự phối hợp với các phòng ban liên quan.

4. Đa dạng hóa sản phẩm cho vay và dịch vụ hỗ trợ SMEs

   • Hành động: Phát triển các sản phẩm cho vay không cần tài sản đảm bảo, dịch vụ tư vấn tài chính và hỗ trợ quản trị doanh nghiệp cho SMEs.
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ chuyển đổi hạn mức tín dụng thành dư nợ thực tế lên trên 85% trong 2 năm.
   • Chủ thể: Phòng phát triển sản phẩm và phòng kinh doanh SME.

5. Tăng cường marketing và xây dựng thương hiệu SME

   • Hành động: Triển khai các chiến dịch marketing tập trung vào nhóm khách hàng SMEs, nâng cao nhận thức và uy tín thương hiệu MSB trong phân khúc này.
   • Mục tiêu: Tăng số lượng khách hàng SME mới thêm 20% mỗi năm.
   • Chủ thể: Phòng marketing phối hợp với phòng kinh doanh.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý ngân hàng MSB

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động cho vay SMEs, từ đó xây dựng chiến lược phát triển phù hợp.
   • Use case: Định hướng cải tiến quy trình, chính sách và phát triển sản phẩm.

2. Nhân viên tín dụng và phòng kinh doanh SME tại các ngân hàng thương mại

   • Lợi ích: Nắm bắt các tiêu chí đánh giá, phương pháp phân tích và các yếu tố tác động đến hiệu quả cho vay SMEs.
   • Use case: Áp dụng vào công tác quản lý khách hàng và nâng cao năng suất làm việc.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản trị kinh doanh, tài chính ngân hàng

   • Lợi ích: Tham khảo khung lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn về hoạt động cho vay SMEs tại Việt Nam.
   • Use case: Phát triển đề tài nghiên cứu, luận văn hoặc bài báo khoa học liên quan.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức hỗ trợ SMEs

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò của chính sách và môi trường kinh doanh đối với hoạt động tín dụng SMEs, từ đó đề xuất chính sách hỗ trợ hiệu quả.
   • Use case: Xây dựng chương trình hỗ trợ tài chính và cải thiện môi trường pháp lý.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao hoạt động cho vay SMEs lại quan trọng đối với ngân hàng?
   Hoạt động cho vay SMEs giúp ngân hàng mở rộng thị trường, tăng doanh thu và đa dạng hóa danh mục cho vay. SMEs cũng là nguồn khách hàng tiềm năng, tạo mối quan hệ lâu dài và giảm rủi ro tập trung. Ví dụ, theo khảo sát của IFC, 82-83% ngân hàng đánh giá thị trường SMEs có tiềm năng lớn.

2. Những khó khăn chính khi cho vay SMEs là gì?
   Khó khăn bao gồm thiếu thông tin tài chính minh bạch của SMEs, rủi ro tín dụng cao, quy trình phê duyệt phức tạp và cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác. Ngoài ra, SMEs thường thiếu tài sản đảm bảo và có năng lực quản lý hạn chế.

3. MSB Bank đã áp dụng những tiêu chí nào để phân loại SMEs?
   MSB phân loại SMEs dựa trên doanh thu hàng năm: doanh nghiệp siêu nhỏ có doanh thu từ 3 đến dưới 17 tỷ đồng, doanh nghiệp nhỏ và vừa có doanh thu từ 17 đến dưới 200 tỷ đồng. Tiêu chí này khác biệt so với quy định của Luật 04/2017/QH14.

4. Làm thế nào để nâng cao năng suất nhân viên tín dụng trong hoạt động cho vay SMEs?
   Cần tổ chức đào tạo chuyên sâu, cải thiện chính sách đãi ngộ, xây dựng môi trường làm việc tích cực và áp dụng công nghệ hỗ trợ quản lý khách hàng. Ví dụ, giảm tỷ lệ nghỉ việc nhân viên tín dụng sẽ giúp duy trì mối quan hệ khách hàng ổn định và tăng hiệu quả bán hàng.

5. Các yếu tố bên ngoài nào ảnh hưởng đến hoạt động cho vay SMEs?
   Bao gồm môi trường pháp lý, kinh tế vĩ mô, văn hóa xã hội và công nghệ. Ví dụ, chính sách thuế, quy định tín dụng, chu kỳ kinh tế và sự phát triển công nghệ thông tin đều tác động đến khả năng tiếp cận vốn và rủi ro tín dụng của SMEs.

Kết luận

• SMEs đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế và là phân khúc khách hàng chiến lược của MSB Bank.
• Hoạt động cho vay SMEs tại MSB trong giai đoạn 2015-2017 có sự tăng trưởng về số lượng khách hàng và dư nợ nhưng còn hạn chế về quy mô và hiệu quả so với các ngân hàng cùng ngành.
• Các yếu tố nội bộ như chính sách tín dụng, quy trình phê duyệt, chất lượng dữ liệu và nhân sự ảnh hưởng lớn đến hiệu quả cho vay SMEs.
• Đề xuất các giải pháp cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng dữ liệu, đào tạo nhân sự và đa dạng hóa sản phẩm nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
• Nghiên cứu mở ra hướng đi cho các bước tiếp theo trong việc hoàn thiện hoạt động cho vay SMEs, đồng thời kêu gọi các bên liên quan cùng phối hợp để phát triển thị trường này hiệu quả hơn.

Hãy bắt đầu áp dụng các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay SMEs tại MSB, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế bền vững và nâng cao vị thế cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA QUẢN TRỊ VÀ KINH DOANH --------------------- NGUYỄN THANH HIẾU ANALYZING SMALL AND MEDIUM ENTERPRISE LENDING ACTIVITIES - CASE STUDY OF MSB BANK PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ - TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI - 2020 c ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA QUẢN TRỊ VÀ KINH DOANH --------------------- NGUYỄN THANH HIẾU ANALYZING SMALL AND MEDIUM ENTERPRISE LENDING ACTIVITIES - CASE STUDY OF MSB BANK PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG CHO VAY DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ - TẠI NGÂN HÀNG TMCP HÀNG HẢI VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 60 34 01 02 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. PHẠM VĂN HỒNG HÀ NỘI - 2020 c ACKNOWLEDGEMENT I would like to express my sincere gratitude and appreciation to Assoc. Pham Van Hong for her patience, the thesis Last but not least continuing encouragement, endless support and immense knowledge. She has generously provided me all the guidance, comment and constructive advices that made this thesis achievable.

Besides, I would like to thank the rest of my thesis committee for their insightful comment and encouragement but also for the hard question which incented me to widen my research from various perspectives. My sincere thank also goes to my colleagues who provided me an opportunity to access to the database as well as their point of view about the business. Without their support it would not be possible to conduct this research. Thank to my classmates for enlightening me the first glance of research and showing me knowledge and experiences to accomplish, I would like to thank my family for supporting me a throughout writing this thesis and my life in general.

iv LIST OF TABLES. v LIST OF FIGURES. vi CHAPTER 1: INTRODUCTION.1 Rationale of the research. 4 CHAPTER 2: THE THEORETICAL FRAMWORK ON SME LENDING ACTIVITIES OF COMMERCIAL BANKS .1 Overview of SMEs .1 Concepts of SMEs .2 The characteristics of SMEs .2 The Criteria of Commercial bank’s lending to SMEs .1 Concepts and Importance of lending to SMEs .2 Importance of lending to SMEs .2 Criteria for analyzing SME lending .3 Impact factors for lending SMEs.

25 CHAPTER 3: FACT FINDINGS OF SME LENDING AT MSB BANK. Overview of MSB Bank. History and Milestone. Business model and organizational structure.

Criteria for analyzing SME lending at MSB Bank. Credit Policy and Procedure. Analyzing the SME lending activities at MSB Bank. Analyzing impact factors for SME lending at MSB.

Reasons for limitation.1 From MSB Bank .2 From External Factors .1 Orientation of SME lending. To MSB Bank. To SBV and related agencies. 79 iii c BREVIATION BOD Board of Directors CIC National Credit Information Center of Vietnam GSO General Statistics Office of Vietnam HO Head Office HR Human resources IFC International Finance Corporation MSME Micro, small and medium enterprise NIM Net Interest margin NPL Nonperforming loan OECD Organization of Economic Co-operation and Development RM Relationship manager SBV State Bank SME Small and medium sized enterprises SMEs Small medium enterprises SSE Supper small sized enterprises MSB Bank Vietnam MSB Commercial Joint Stock Bank iv c LIST OF TABLES Table 2.1 Examples of quantitative criteria used in defining SMEs in some counties .2 SME Definition in Japan .1 Comparison SME classification between MSB and the Government.

36 v c LIST OF FIGURES Figure 3.1 Organizational structure of MSB Bank.3 The growth of SME credit customers in the period of 2015 -2017 .4 The SME credit line and loan balance of MSB Bank .5 The SME loan portfolio by terms of MSB in the period of 2015 -2017.6 The SME loan portfolio of MSB by business sector in the period of 2015 - 2017 .7 The growth rate of Vietnamese economic by business sector .8 The change of SME loan utilization of MSB in the period of 2015 -2017.9 Reasons for low SME loan utilization in MSB Bank in 2016 .10 SME credit productivity per RM in MSB Bank from 2015 to 2017 .11 SME Sale force situation in MSB Bank from 2015 to 2017.12 SME sale force employment termination in MSB Bank in 2017 .13 Nonperforming loan (NPL) ratio of MSB in SME lending from 2015 to 2017 .14 Risk cost of MSB in SME lending by sectors from 2016 to 2017 .15 Profitability of MSB in SME lending from 2015 to 2017 .16 Loan NIM of MSB in SME lending by sectors from 2015 to 2017. 55 vi c CHAPTER 1: INTRODUCTION 1.1 Rationale of the research Nowadays, Small and medium enterprises (SMEs) play a huge role in the economic growth process of many countries or regions, including in developed and developing countries. Small and medium enterprises operate in all areas of the national economy from industrial production, construction, trade, services. to meet the increasingly diverse and rich needs of consumers.

In economies with different development characteristics, the role of small and medium enterprises is expressed at different levels. But the reality shows that the importance of small and medium enterprises is getting bigger as the scope of activities is increasingly expanded through the number of businesses and activities present in many industries, fields and existences. as an indispensable part of each country's economy. First, SMEs create jobs for workers, contributing to reducing unemployment.

Second, SMEs play an important role in stabilizing and promoting economic growth. Third, SMEs exploit and promote local resources, contributing to economic restructuring. Fourth, SMEs promote a dynamic economy In every economy, SMEs are the engine that accelerates economic development through its roles in making income, alleviating poverty, increasing employment, (Altman and Sabato, 2005; Fatoki, 2011, Roman, 2011). According to declaration of OECD in Ministerial Conference in 2018, SMEs are key element of the world economy, employing formally more than half of global labor forces and contributing on average between 50% and 60% of national GDP in OECD Member countries which includes all types of economics from middle and low- income countries such as Kazakhstan, Latvia, Vietnam to high income countries like USA, the United Kingdom, Japan.

Moreover, SMEs also take part in generating innovation and potential exporting opportunities, supporting inter-and intra-regional decentralization (Cook, 2001). Therefore, SMEs have been the objectives of research in many fields including financial aspects (Tucker and Lean, 2003; Berger and Udell, 2006), management (Hutchison and Quintas, 2008). c Majority researches pointed out that financing play important roles to the existence, expansion of SMEs. It is unquestionable that financing is important for the existence and growth of SMEs sector via supporting of new business creation, innovation facilitation, promotion of existing business development.

According to the research of Ardic, Mylenko and Saltene (2012) there was a strong positive correlation between financing SMEs and overall economic development. Therefore, a high-functioning financial sector is very important to meet the needs of SMEs. Based on Beck (2008)’s research of 91 banks from 45 countries, in bank perspective, SME lending is potential profitable segment. Vietnam is also no exceptional case.

According to Economic Credit Department (SBV)1, at August 31st, 2017, the total SME loans of Vietnam banking system was 1,292,182 billion VND, accounting for 21,14% total loans of Vietnamese economic. Currently 200,000 SMEs are borrowing from banks. Many financial institutions are offering actively many promotion and attractive products to SMEs. In current Vietnamese banking market, Techcombank and VPBank are the two retail commercial banks which have similar business structure with MSB Bank and consider SMEs strategic customers.

In recent years, SMEs has been considered as one of main segments of VPBank. Beside secured loan products, VPBank also has implemented substantially unsecured loan products in order to give more opportunities to SMEs to access bank loan without collaterals. On the other hand, in the annual shareholder meeting 2017, Techcombank announced that SME was continuously target segment in line with the guidance of the government. MSB Bank (MSB) also spent a great of time and resources in order to compete with other bank in this market.

Even though, the whole SME business structure of MSB was completely changed to customer orientation since 2014, the business performance didn’t meet expectation. The SME loan size of MSB is quite small in comparison with other banks. The total outstanding balance of SME segment at year end 2017 of MSB was only around 5,700 billion VND which 1 http://tapchitaichinh.vn/nghien-cuu-trao-doi/dau-tu-tin-dung-doi-voi-doanh-nghiep-nho-va-vua-tang- manh-123724.html 2 c equal to one fourth of Techcombank and one tenth of VPBank. Besides that, SME lending interest after deducting fund cost in MSB Bank was still 20% below budget 2017 given by MSB Bank BOD.

As a result, SME Banking of MSB Bank is struggling to resolve the problems of slow growth and meet the expectation of MSB Bank BOD and investors For these reasons, the topic “Analyzing small and medium enterprise lending activities: Case study of MSB Bank” is chosen for this thesis.2 Research Objectives The main objective of this research is analyzing the whole SME lending activities MSB Bank, identify problems and suggesting some solutions, detailed as below: - Addressing SME lending activities and factors which has great influences to it. - Analyzing the current situation of SME lending activities at MSB Bank. - Making some suggestions to improve the business performance of MSB in lending SME 1.3 Research questions - What are SMEs and factors which affects to SME lending activities? - Statistics on lending performance of small and medium enterprises of MSB in the period 2015-2017 - Which improvements should be carried to optimize the business? 1.4 Research scope The thesis is focused on SME lending activities of MSB Bank over 03 years from 2015 to 2017, especially in loan balance and income. However, operation costs and actual the amount of provisions for writing off bad debts are excluded from the thesis due to difficulties in identifying cost allocation for lending activities and collecting data from MSB Bank and other banks for comparison.1 Data - The primary data sources are from interviews conducted with some high- level managers of SME Banking Division in MSB Bank - The secondary data are extracted from MSB Bank annual report; SME management reports, KPI reports, HR reports from 2015 to 2017, the survey of RMs managing 150 SME customers with the loan utilization under 10% in the whole country conducted by MSB Bank in 2016.2 Research Methodology - Sample 2 people, in which, 1 person is Director of Supper small sized enterprise segment, 1 person is Director of Product Development Center (former SME hub head of Nam Dinh Branch) - Interview Method: Offline - Based on the interviews, the author delves into annual research and data analysis to assess the situation and provide solutions to improve SMEs lending activities.

- Description: Based on the conducted interviews, the survey of MSB Bank, report of HR and the observation of the researcher, the current situation of SME lending in MSB Bank was described, inspected and compared to other banks in non-financial aspects such as credit procedures, HR, product portfolio, etc. - Statistical analysis: By using financial ratios related to productivity, profitability and risk, the SME lending performance of MSB Bank over 03 years from 2015 to 2017 was analyzed in financial aspects.6 Research structure Basically, the research structure presents a brief summary of the research. This thesis includes four chapters. Details as below Chapter One explains the background and rationale for selecting research area, objectives, scope and methodology.

4 c Chapter Two provides literature review on SME lending activities of commercial banks, contains relevant theoretical frameworks, concepts and points of view in existing researches in the investigation area. Chapter Three addresses facts findings of SME lending at MSB Bank in recent years via using the main criteria and significant aspects mentioned in previous chapter for assessment.