MỞ ĐẦU Hiện nay tin học đã được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp dệt: + Tin học trong điều khiển: các phần mềm điều khiển thiết bị. + Tin học trong quản lý: các phần mềm quản lý nhân sự, tính lương. + Tin học trong thiết kế: tính toán thiết kế, mô phỏng hình ảnh sản phẩm. Đặc biệt ứng dụng tin học trong mô phỏng sản phẩm để ta nhìn thấy sản phẩm ảo trước khi sản phẩm được sản xuất rất có ý nghĩa: có được hình ảnh sản phẩm nhanh chóng mà chưa cần dệt mẫu thử, tiết kiệm thời gian và kinh phí dệt mẫu thử.
Sợi slub là dạng sợi kiểu, thân sợi không đều, có những đoạn sợi người ta tạo thân sợi thô hơn. Vải dệt từ sợi slub nhìn thô hơn so với vải thông thường: Hình 1: Hình ảnh sợi slub Hình 2: Hình ảnh vải dệt từ sợi slub 3 Nói đến sợi slub (sợi kiểu) là nói đến kiểu dáng, hình ảnh, vì vậy vấn đề mô phỏng có tầm rất quan trọng trong thiết kế. Nếu không có công cụ mô phỏng, ta cần sản suất mẫu thử để có được hình ảnh cụ thể trước khi sản xuất mẫu lớn. Trên thế gới đã có những phần mềm thiết kế và mô phỏng vải từ sợi slub, ví dụ phần mềm thiết kế sợi slub ACCUMARK của hãng GERBER Technology - Mỹ dùng thiết kế và mô phỏng hình ảnh sợi slub: Hình 3: Giao diện thiết kế sợi phần mềm ACCUMARK Hình 4: Hình ảnh mô phỏng vải dệt từ sợi slub phần mềm ACCUMARK 4 Phần mềm thiết kế vải từ sợi slub E-Profi của Thuỵ sĩ Hình 5: Giao diện phần mềm thiết kế vải E-Profi.
Các phần mềm thiết kế và mô phỏng sản phẩm dệt tại Việt Nam: Phần mềm tính toán thiết kế, mô phỏng vải dệt thoi nổi vòng; phần mềm thiết kế và mô phỏng hình ảnh vải dệt thoi (vải ca rô) của Viện Dệt may. Phần mềm đã được ứng dụng tại một số doanh nghiệp dệt. Trên thế gới đã có hầu hết các phần mềm mô phỏng sản phẩm dệt: Phần mềm thiết kế và mô phỏng hình ảnh vải ca rô, vải dệt kim, phần mềm thiết kế và mô phỏng sợi slub. Các phần mềm này phần lớn có giao diện bằng tiếng Anh, có giá thành cao so với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Gặp khó khăn khi máy tính hỏng, khi cài đặt lại hay khi cập nhật bổ xung chức năng mới. Việc có được phần mềm thiết kế sản phẩm dệt trong nước có giao diện bằng tiếng Việt tiện lợi khi sử dụng cho các doanh nghiệp dệt là mong muốn của các nhà thiết kế: có giá thành rẻ hơn, thuận tiện khi cài đặt lại, khi cập nhật chức năng mới, phù hợp với công nghệ và thiết bị hiện có của Việt nam. Hiện tại chưa có phần mềm thiết kế và mô phỏng hình ảnh vải dệt thoi từ sợi slub được viết tại Việt nam. Vì những lý do trên, phần mềm thiết kế và mô phỏng hình ảnh vải từ sợi slub được xây dựng nhằm mục đích: 5 - Tạo công cụ tính toán thiết kế sợi slub, mô phỏng hình ảnh sợi slub.
- Tạo công cụ tính toán và mô phỏng hình ảnh vải từ sợi slub. Chức năng mô phỏng hình ảnh vải giúp cho người thiết kế nhìn thấy sản phẩm ảo mà chưa cần dệt thử, có được kết quả thiết kế nhanh và giảm thiểu được chi phí dệt thử. Phần mềm có giao diện bằng tiếng Việt và cài đặt được trên hệ điều hành Win2000, WinXP. Phần mềm được xây dựng góp phần tin học hoá khâu thiết kế vải, tăng năng lực thiết kế mẫu mã sản phẩm dệt.
CÔNG VIỆC THIẾT KẾ SỢI SLUB VÀ VẢI TỪ SỢI SLUB. Hình ảnh vải dệt từ sợi slub thu được là từ thông số sợi slub và các thông số thiết kế vải: Thông số sợi slub Thông số thiết kế vải Hình ảnh vải Hình 6: Sơ đồ những yếu tố quyết định tới hình ảnh vải Công việc thiết kế sợi slub không chỉ là công việc của nhà sản xuất sợi mà còn là công việc của người thiết kế vải. Người thiết kế vải không những cần tính các thông số thiết kế vải mà cần đưa ra được thông số sợi slub. Chính người thiết kế vải là người đưa ra yêu cầu về thông số sợi slub để đặt mua, đặt sản xuất.
Vì thế phần mềm không những xây dựng công cụ tính toán thiết kế vải mà còn xây dựng công cụ tính toán và thiết kế sợi slub. Thiết kế sợi slub Thông số sợi slub bao gồm: - Nguyên liệu - Chi số sợi, độ săn - Rapo sợi slub : là thông số sợi 1 chu kỳ (1 ráp po) gồm các dữ liệu: + Khoảng cách (cm) là khoảng cách giữa 2 đoạn slub + Chiều dài (cm) là chiều dài đoạn slub + Độ dầy là tỷ số tiết diện (độ nhỏ) đoạn slub so với tiết diện (độ nhỏ) đoạn khoảng cách. Chiều dài Khoảng cách Độ dầy Hình 7: Định nghĩa các thông số sợi slub Độ nhỏ sợi slub là độ nhỏ trung bình của các đoạn slub và các đoạn khoảng cách. Rapo sợi slub có dạng: Bảng 1: Bảng các thông số sợi slub 1 rapo TT K.Dài (cm) Độ dầy 1 18,3 4,1 5,5 2 18,7 4,4 4,6 3 11,2 5,1 2,4 4 11,2 4,7 3,9 5 17,1 4,3 4,2 6 24,8 3 5,6 7 24,1 6,3 5 8 18,1 3,6 2,4 7 Ngoài các thông số cơ bản trên, tuỳ vào thiết bị kéo sợi mà có thêm một số thông số khác như độ săn.
Một số loại máy kéo sợi dạng cơ cũ không có sự điều chỉnh độ săn khi tạo đoạn khoảng cách cũng như tạo đoạn slub, dạng máy này chỉ tạo được những sợi slub có chiều dài các đoạn slub nhỏ (<10cm), khi đó hệ số độ săn trên các đoạn sợi là khác nhau. Các loại máy kéo sợi slub hiện nay phần lớn đều có điều khiển bằng điện tử vì vậy độ săn có thể điều chỉnh theo ý muốn. Ta có thể đặt độ săn tự động, tức là chỉ cần đặt độ săn danh nghĩa, máy tính sẽ dựa vào tiết diện đoạn sợi đang kéo mà điều chỉnh độ săn thích hợp, độ săn sẽ tỷ lệ nghịch với đường kính sợi (hay tỷ lệ nghịch với căn bậc hai của tiết diện). Hoặc ta có thể nhập độ săn cụ thể trong bảng rapo sợi VD: Bảng 2: Bảng các thông số sợi slub đầy đủ TT K.Dài (cm) Độ dầy Độ săn 1 18,3 4,1 5,5 277 2 18,7 4,4 4,6 303 3 11,2 5,1 2,4 420 4 11,2 4,7 3,9 329 5 17,1 4,3 4,2 317 6 24,8 3 5,6 275 7 24,1 6,3 5 291 8 18,1 3,6 2,4 420 Độ săn đoạn khoảng cách : 650 vx/m Công việc thiết kế sợi slub là tính toán ra được các thông số sợi lub nói trên.
Nếu không có phần mềm mô phỏng hình ảnh sơi, để tìm được bảng trên, người thiết kế dựa vào: 1. Kinh nghiệm, dựa vào kinh nghiệm người thiết kế tự tưởng tượng ra hình ảnh sợi và thay đổi sao cho phù hợp. Sản suất thử, cuốn sợi trên bảng đen, dựa vào hình ảnh thu được để thay đổi các thông số cho phù hợp với yêu cầu đề ra.2 Thiết kế vải dệt thoi từ sợi slub. 8 Việc tính toán các thông số vải dệt thoi từ sợi slub giống như thiết kế vải dệt thoi từ sợi thông thường, tuy nhiên cần thêm một công việc là lựa chọn thông số sợi slub sao cho đạt được mẫu vải như khách hàng yêu cầu hay đúng như mãu vải mà ta dự kiện sản xuất.
Thiết kế vải từ sợi slub tức là tìm thông số sợi slub sao cho khi dệt có được mẫu vải với các điểm slub có chiều dài, độ dầy và mật độ theo yêu cầu. Để có được kết quả này ta có 2 cách thực hiện + Dệt mẫu thử, có được hình ảnh và chỉnh sửa lại cho phù hợp. + Sử dụng phần mềm thiết kế, mô phỏng và có được hình ảnh ngay trên màn hình, dựa vào hình ảnh để thay đổi các thông số cho phù hợp (thay đổi chiều dài, độ dầy đoạn slub; thay đổi độ mật độ các điểm slub bằng cách thay đổi độ lớn khoảng cách). PHẦN MỀM THIẾT KẾ VẢI DỆT THOI TỪ SỢI SLUB.
Giới thiệu phần mềm Phần mềm được viết băng ngôn ngữ Visual Basic, cài đặt trên máy tính cá nhân thông thường với hệ điều hành Win2000, WinXP, giao diện bằng tiếng Việt. Phần mềm có các công cụ : - Tính toán thiết kế sợi slub, mô phỏng hình ảnh sợi slub. - Tính toán và mô phỏng hình ảnh vải từ sợi slub. - Tạo biểu mẫu in thiết kế, quản lý thiết kế.
Nội dung phần mềm - Đầu vào của phần mềm là: những yêu cầu về mẫu vải - Đầu ra của phần mềm là: bản thiết kế. 9 Yêu cầu mẫu vải: - Thông số sợi: độ to nhỏ đoạn sợi slub, tần suất xuất hiện đoạn sợi slub. - Cấu trúc vải : độ nhỏ sợi, mật độ sợi, kiểu dệt, rộng vải, màu vải, kiểu kẻ ca rô. Phần mềm: - Các công cụ thiết kế, tính toán sợi slub, mô phỏng hình ảnh sợi - Các công cụ tính toán các thông số vải thành phẩm, vải mộc, các thông số dệt.
- Các công cụ hiệu chỉnh rapo sợi rapo vải làm thay đổi mật độ đoạn sợi slub, từ đó chọn hình ảnh vải phù hợp. - Công cụ thiết kế kiểu dệt. - Công cụ thiết kế màu. - Mô phỏng hình ảnh vải.
- In ấn biểu mẫu thiết kế, lưu trữ, quản lý thiết kế Kết quả - Hình ảnh mô phỏng sợi, hình ảnh mô phỏng vải. - Bản thiết kế: + Thông số rapo sợi slub. + Các thông số cấu trúc vải thành phẩm và vải mộc (độ nhỏ sợi, mật độ sợi, kiểu dệt, rộng vải, rapo màu.) + Các thông số dệt (lược dệt, tổng số sợi, mật độ vải mộc, lượng sợi sử dụng.) - File dữ liệu lưu trữ thiết kế mẫu vải. Hình 8: Sơ đồ các dữ liệu vào ra của phần mềm Phần mềm thiết kế vải là một dạng phần mềm thiết kế sản phẩm, khác với phần mềm kế toán thống kê (phần mềm kế toán, thống kế có đầu vào cụ thể là các 10 số liệu, chứng từ.) đầu vào của phần mềm thiết kế sản phẩm không giống nhau, có khi là yêu cầu các thông số cụ thể, có khi chỉ là yêu cầu về hình dáng và một số tính chất của sản phẩm.
Công việc của người thiết kế là dựa vào yêu cầu của mẫu vải tính ra thiết kế. VD1: Tính thiết kế mẫu vải với nguyên liệu cotton Ne 20/1, mật độ 300x220 s/dm, Kiểu dệt 1/1, mật độ đoạn slub 3 đoạn/dm2 , độ dài đoạn slub 3-5cm.